Giáo án Bài 18. Người thầy của muôn đời

Gợi nhớ kỉ niệm với thầy cô để HS có cảm xúc sẵn sàng đọc bài về lòng biết ơn thầy.

HS nói nhanh một kỉ niệm đáng nhớ với thầy cô cũ hoặc thầy cô hiện tại, theo kiểu chuyền lời vòng tròn trong thời gian ngắn.

Khoảng 5–6 HS chia sẻ được một câu về kỉ niệm với thầy cô; cả lớp có tâm thế hướng vào chủ đề tôn sư trọng đạo.

HS hiểu nội dung, chi tiết tiêu biểu và thông điệp của bài; giải thích được nghĩa từ “môn sinh” trong ngữ cảnh.

Đọc thành tiếng và đọc thầm bản tóm tắt bài Người thầy của muôn đời. Theo nhóm 4 HS, trả lời Phiếu học tập số 1 (đọc lần một tìm đối tượng và nhân vật; đọc lần hai chọn chi tiết giúp hiểu thông điệp). Tìm nghĩa từ “môn sinh” qua ngữ cảnh.

Mỗi nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1 với các ý chính: Chu Văn An là người được nhắc tới; học trò tới mừng thọ; cụ dẫn đoàn đến thăm người thầy cũ; hành động cung kính khiến môn sinh xúc động; thông điệp Tôn sư trọng đạo thể hiện bằng lòng biết ơn và hành động nêu gương.

HS biết tìm ý, chọn ý, gạch ý lạc đề và xếp ý thành mạch cho đoạn văn nêu ý kiến tán thành một sự việc, hiện tượng.

Theo cặp đôi, HS ghi tự do các ý về một việc tốt ở trường (trả lời ai/cái gì, sự việc nào, chi tiết nào quan trọng, cảm xúc và lí do). Sau đó chọn ý đúng mục đích, gạch ý lạc đề và xếp thành mạch theo Phiếu học tập số 2. GV nêu cách mở đoạn, hai lí do, một ví dụ thực tế, lợi ích cá nhân và cộng đồng, kết đoạn.

Mỗi cặp hoàn thành Phiếu học tập số 2 với một việc tốt được chọn (ví dụ: lớp duy trì góc đọc sách), 2 lí do, 1 ví dụ cụ thể và một dàn ý 5 ý theo thứ tự: mở đoạn, lí do 1, lí do 2, ví dụ, kết đoạn.

Củng cố nghĩa từ, nhận biết thông điệp và chi tiết trong bài đọc qua các bài tập.

Làm bài tập 2, 3, 4, 6, 7 của bài học. HS hoàn thành nhanh bằng thẻ đáp án, sau đó kiểm tra trên học liệu số NeoEdu nếu có thời gian. Bài 7: đặt câu mới với từ “môn sinh” đúng nghĩa.

Đáp án: bài 2: môn sinh – học trò theo học một người thầy; văn hiến – truyền thống văn hóa, học thuật và nhân tài lâu đời; danh y – thầy thuốc giỏi, có uy tín lớn. Bài 3: Chu Văn An. Bài 4: đáp án B (Tôn sư trọng đạo thể hiện bằng lòng biết ơn và hành động nêu gương). Bài 6: môn sinh. Bài 7: một câu mới đúng nghĩa, ví dụ: “Các môn sinh tụ họp về thăm thầy vào ngày giỗ.”

HS viết được đoạn văn nêu ý kiến tán thành với mở đoạn, hai lí do, một ví dụ, lợi ích và kết đoạn; biết tự kiểm tra và góp ý cho bạn.

Theo cặp đôi, dựa trên dàn ý ở Phiếu học tập số 2, HS viết một đoạn văn khoảng 6–8 câu về một việc tốt ở trường. Sau khi viết, đổi bài cho bạn, dùng bảng tiêu chí để góp ý và chỉnh sửa.

Một đoạn văn hoàn chỉnh gồm: câu mở đoạn nêu rõ việc em tán thành; hai lí do; một ví dụ thực tế; câu nói lợi ích cá nhân và cộng đồng; câu kết khẳng định ý kiến và đề nghị một cách làm vừa sức. Bảng tiêu chí: đúng mục đích và bước hoạt động (1 điểm); chọn ý có căn cứ (1 điểm); bố cục và liên kết (1 điểm); từ, câu, chính tả (1 điểm).

HS vận dụng kĩ năng đọc hiểu để đọc một văn bản khác thuộc chủ điểm Tiếp bước cha ông và so sánh với bài đang học.

HS tìm một văn bản phù hợp chủ điểm trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp, ghi tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc, hai chi tiết, một từ mới giải thích bằng ngữ cảnh, 3–4 câu nhận xét có lí do và điểm giống, khác so với bài Người thầy của muôn đời. Nếu chưa có sách khác, HS dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu, sau đó bổ sung tác phẩm đã đọc thực tế. Không ghi tên cuốn sách chưa đọc.

Phiếu đọc mở rộng (Phiếu học tập số 3) có đủ: tên/nguồn, nhân vật hoặc đối tượng, hai chi tiết, thông điệp, câu hỏi muốn trao đổi, một điểm giống và một điểm khác so với bài đang học.