Giáo án Bài 15. Xuồng ba lá quê tôi

Tạo hứng thú và kết nối trải nghiệm của HS với hình ảnh chiếc xuồng trên sông nước.

GV nêu câu hỏi: Em đã từng đi xuồng, thuyền hay ghe ở đâu chưa? Em nhớ điều gì nhất về chuyến đi đó? HS quan sát tranh minh họa trong SGK và chia sẻ trong 1 đến 2 phút.

Từ 2 đến 3 HS chia sẻ được một kỉ niệm hoặc một hình ảnh về chiếc xuồng, thuyền, ghe; HS biết chú ý vào nhan đề bài học.

HS hiểu nội dung, chi tiết và thông điệp của bài Xuồng ba lá quê tôi; biết giải nghĩa từ tiềm thức trong ngữ cảnh.

GV đọc mẫu, hướng dẫn HS đọc rõ tên riêng và dừng khi kết thúc một ý. HS đọc thầm, sau đó làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn với Phiếu học tập số 1. Mỗi HS ghi ý kiến của mình vào một ô quanh khăn, nhóm thống nhất ý chung ở giữa. Nội dung chính: xuồng được làm từ ba tấm ván; xuồng đưa người thân tới thăm, chở quà, giúp hái bông và mưu sinh; trong chiến tranh xuồng tiếp tế, đi lại ở vùng căn cứ; khi đất nước yên bình xuồng vẫn gắn với đời sống. Tác giả kết hợp giới thiệu cấu tạo với hồi ức.

Khăn trải bàn của mỗi nhóm có đủ các chi tiết chính và một câu nêu thông điệp của bài; HS giải thích được nghĩa của từ tiềm thức.

HS nhận biết cách dùng đại từ hoặc từ ngữ cùng chỉ đối tượng để liên kết câu, đồng thời tránh gây mơ hồ về người được nói đến.

GV chiếu ví dụ: “Bác Tư trồng cây. Người làm vườn ấy chăm từng gốc.” và “Lan gặp Mai. Bạn ấy mỉm cười.” HS xác định từ thay thế, đối chiếu xem người đọc có biết từ thay chỉ ai hay không. Kết luận: khi có nhiều nhân vật, nên nhắc lại tên để tránh mơ hồ; không bắt buộc tránh mọi sự lặp.

HS nêu được từ thay thế trong từng ví dụ và giải thích được vì sao nên viết “Mai mỉm cười” khi cần xác định rõ.

HS nêu được các thành phần của một chương trình hoạt động và phân biệt chương trình với báo cáo.

GV phát bài mẫu “Chương trình đổi sách”. HS đọc và tìm các thành phần: mục đích, thời gian, địa điểm, chuẩn bị, trình tự, người phụ trách, phương án xử lí khi có sự cố.

HS liệt kê được các thành phần của chương trình và nêu được một phương án an toàn trong bài mẫu.

HS vận dụng kiến thức về liên kết câu và chi tiết bài đọc để làm bài tập.

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các câu hỏi: bài 3 (chi tiết về số tấm ván), bài 4 (thông điệp), bài 6 (từ thay thế), bài 7 (câu làm rõ người được nói đến), bài 2 (nối từ với nghĩa). HS làm cá nhân 5 phút, sau đó đổi chéo cặp để kiểm tra.

Đáp án: bài 3: 3; bài 4: B. Vật dụng quen thuộc có thể lưu giữ nếp sống, lịch sử và tình cảm quê hương; bài 6: nó; bài 7: B. Lan gặp Mai. Mai nói lời cảm ơn; bài 2: tiềm thức – phần kí ức, cảm nhận nằm sâu và không luôn được ý thức rõ; phân công – chia công việc cụ thể cho từng người; cổ thụ – cây có tuổi đời rất lâu năm.

HS áp dụng ba nhóm tiêu chí để đánh giá đoạn văn của bạn và tự chỉnh sửa đoạn văn của mình.

HS đổi bài với bạn cùng bàn, đánh dấu ba nhóm: đủ ý và đúng mục đích; mạch sắp xếp; dùng từ, câu và chính tả. Mỗi HS ghi một điểm tốt cụ thể và một đề nghị sửa. HS viết lại một câu hoặc đoạn đã sửa và giải thích ngắn gọn vì sao cách mới rõ hơn.

Phiếu nhận xét có một điểm tốt cụ thể, một đề nghị sửa và đoạn đã sửa kèm lời giải thích ngắn.

HS vận dụng cấu trúc chương trình hoạt động để lập kế hoạch cho một hoạt động thực tế của lớp, có thời gian, người phụ trách, trình tự và phương án an toàn.

Nhóm 4 chọn một hoạt động của lớp (ví dụ: ngày hội đọc sách, lao động dọn vệ sinh sân trường, tổ chức một buổi giới thiệu quê hương). Nhóm lập chương trình gồm mục đích, thành phần, thời gian, địa điểm, chuẩn bị, phân công người chịu trách nhiệm, trình tự và phương án an toàn, cách xử lí khi thời tiết xấu. Chương trình được viết trước khi thực hiện.

Bản nháp chương trình hoạt động của nhóm có đủ các phần chính, mỗi việc gắn với người chịu trách nhiệm.