Giáo án Bài 32. Sự tích chú Tễu

Kích hoạt vốn hiểu biết của HS về nhân vật phim hoạt hình và nghệ thuật rối; dẫn dắt vào bài Sự tích chú Tễu.

HS chơi “Đoán nhân vật” theo cặp: một bạn nghĩ tên một nhân vật hoạt hình quen thuộc, mô tả một đặc điểm bằng một câu ngắn (không nói tên); bạn kia đoán và đổi vai. Sau đó GV đưa hình dung về chú rối nước để kết nối với bài học.

Mỗi HS nêu được tên một nhân vật hoạt hình và một đặc điểm của nhân vật đó; dự đoán được chủ đề bài học là về một nhân vật và nghệ thuật rối.

Đọc đúng tên riêng, ngắt nghỉ đúng ý; nhận biết người đến xin học nghề, tính cách và điều Tễu mong muốn.

GV đọc mẫu toàn bài; hướng dẫn cách đọc: đọc rõ tên riêng (Tễu, ông quản, phường rối nước), dừng khi kết thúc một ý. HS đọc theo nhóm 4 nối tiếp các ý (tới xin học; tự ti về ngoại hình; ông quản nhận ra sự phù hợp; sau thời gian học, Tễu vẫn muốn sáng tạo). Nhóm trả lời Phiếu học tập số 1, phần 1.

Phiếu học tập số 1 phần 1 hoàn thành: nêu được Tễu là người đến xin học nghề rối nước; ghi được hai tính cách, mong muốn và điều ông quản nhận ra ở anh.

Giải thích được thông điệp của bài bằng chi tiết cụ thể; hiểu nghĩa các từ “phường rối”, “ngân nga”, “tưởng tượng”.

Nhóm dùng kĩ thuật khăn trải bàn: ở giữa tờ giấy ghi thông điệp; mỗi thành viên ghi một chi tiết tiêu biểu ở ô của mình (sau khi học, Tễu vẫn muốn tìm thêm tích trò đẹp hơn; yêu ca hát, mong đem vui cho người khác). Nhóm thống nhất một nhận xét nối với bằng chứng. GV giải thích từ “phường rối” và củng cố hai từ còn lại.

Mỗi nhóm có một khăn trải bàn gồm hai chi tiết và một nhận xét về thông điệp; Phiếu học tập số 1 phần 2 và 3 hoàn thành.

Nhận biết các ý và mạch của một đoạn văn giới thiệu nhân vật phim hoạt hình, phân biệt nhân vật có thật và nhân vật tưởng tượng.

GV chiếu bài mẫu “Chuyến về của Hạt Mưa” trên bảng phụ. HS xác định các ý: tên phim và nhân vật; nét nhận diện; tính cách qua hành động; cảm nhận của người viết; nêu rõ nhân vật tưởng tượng. Mỗi cặp ghi một ý nổi bật vào vở.

HS nêu được bố cục các ý của đoạn văn mẫu và chỉ ra một hành động thể hiện tính cách nhân vật; ghi được cách nêu rõ nhân vật tưởng tượng.

Củng cố nội dung bài, nghĩa từ “phường rối” và cách dùng từ trong câu.

HS làm các bài tập trên học liệu số NeoEdu hoặc phiếu: (1) nối từ với nghĩa (phường rối, ngân nga, tưởng tượng); (2) trả lời chi tiết: người đến xin học nghề rối nước là ai; (3) chọn thông điệp sát nhất với đoạn đọc; (4) điền “phường rối” vào chỗ trống; (5) đặt một câu mới với “phường rối” đúng nghĩa.

Đáp án: (1) phường rối – nhóm người cùng tổ chức biểu diễn múa rối theo truyền thống; ngân nga – âm thanh vang dài, lên xuống êm và có nhịp; tưởng tượng – tạo ra trong trí óc những hình ảnh, tình huống chưa có trước mắt. (2) Tễu. (3) Đáp án B: Say mê và tinh thần học hỏi giúp con người đem niềm vui tới cộng đồng. (4) phường rối. (5) Câu mới đúng nghĩa, có chủ ngữ và tình huống hợp lí, khác câu trong đoạn đọc; ví dụ: “Cả xóm đều tự hào về phường rối đã giữ nghề múa rối nước suốt nhiều năm.”

Đánh giá đoạn văn của bạn theo ba nhóm tiêu chí; ghi một điểm tốt và một đề nghị sửa; viết lại đoạn văn đã sửa và giải thích lí do.

HS đổi bài với bạn cùng bàn, dùng Phiếu học tập số 2 để đánh dấu ba nhóm: (1) đủ ý và đúng mục đích; (2) mạch sắp xếp; (3) dùng từ, câu và chính tả. Sau đó tự viết lại đoạn văn đã sửa và giải thích ngắn vì sao cách mới rõ hơn.

Phiếu học tập số 2 hoàn thành với một điểm tốt và một đề nghị sửa cho bạn; đoạn văn đã viết lại kèm câu giải thích 2–3 câu về sự thay đổi.

Trình bày được bài nói 1–2 phút về phim hoạt hình yêu thích; nghe, ghi từ khóa, nhắc lại ý và hỏi đáp lịch sự.

HS chuẩn bị ba ý: điều muốn giới thiệu, chi tiết hoặc lí do, lời kết. Nghe bài nói mẫu, ghi hai từ khóa và một câu hỏi làm rõ. Đổi vai theo cặp: mỗi người nói 1–2 phút, người nghe ghi từ khóa, nhắc lại một ý và hỏi một câu; sau đó nhận xét bằng một điểm rõ và một điều nên bổ sung.

Mỗi HS nói được bài 1–2 phút có tên phim, nhân vật, một nét hấp dẫn, một hành động và điều học được; người nghe ghi được hai từ khóa, nhắc lại một ý và đặt được một câu hỏi.