Giáo án Bài 18. Tấm gương tự học

Kết nối trải nghiệm của HS với chủ đề tự học, tạo tâm thế đọc bài Tấm gương tự học.

HS trả lời nhanh câu hỏi của GV về người học giỏi mà các em biết và cách họ học. GV dẫn vào bài bằng cách nêu vấn đề: thói quen học nào giúp một người ngày càng hiểu biết rộng?

Khoảng 3 đến 4 ý kiến của HS về cách học tốt; HS nắm được mục tiêu của bài học.

HS hiểu nội dung chính, chi tiết tiêu biểu và thông điệp của bài Tấm gương tự học; hiểu nghĩa từ “uyên bác”.

GV đọc mẫu đoạn văn bản, dừng ở cuối mỗi ý để hỏi. HS làm việc theo cặp đôi, hoàn thành Phiếu học tập số 1. Đọc hiểu phân biệt điều văn bản nêu với suy nghĩ của em.

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành: nhân vật, hai chi tiết tiêu biểu, thông điệp và nghĩa từ “uyên bác”.

HS biết tìm ý theo đúng các bước: ghi tự do, chọn ý phục vụ mục đích, gạch ý lạc đề và xếp ý thành mạch.

GV hướng dẫn HS tìm ý cho đoạn giới thiệu nhân vật trong một cuốn sách. HS làm theo Phiếu học tập số 2, dùng sơ đồ tư duy có nhánh: nhân vật ở trung tâm, các nhánh là đặc điểm, hành động, chi tiết và nhận xét riêng. Đoạn giới thiệu nêu tên nhân vật, tác phẩm, tác giả nếu biết; không kể hết truyện.

Sơ đồ tư duy tìm ý của mỗi HS, có ít nhất hai chi tiết tiêu biểu và một nhận xét riêng; các ý lạc đề được gạch bỏ.

HS biết tìm đọc một văn bản phù hợp chủ điểm Trên con đường học tập và lập phiếu đọc có căn cứ thật.

HS chọn một văn bản khác trong sách báo thiếu nhi hoặc tủ sách lớp, ghi vào Phiếu học tập số 3: tên bài, tác giả hoặc nguồn, ngày đọc, nhân vật, hai chi tiết, một từ mới giải thích theo ngữ cảnh, 3 đến 4 câu nhận xét có lí do và một điểm giống, một điểm khác so với bài Tấm gương tự học. Nếu chưa có sách khác, HS dùng bản tóm tắt bài này để luyện phiếu và ghi rõ đó là bản tóm tắt.

Phiếu học tập số 3 hoàn thành, có nguồn đọc đúng sự thật và so sánh có căn cứ với bài đang học.

Củng cố nghĩa của từ “uyên bác”, nhận biết thông điệp và chọn chi tiết làm rõ thông điệp.

HS làm các bài tập sau, có thể đối chiếu đáp án với trang bài học NeoEdu: (1) Nối từ với nghĩa: uyên bác – có kiến thức sâu rộng; kiến thiết – xây dựng và phát triển; trải nghiệm – trực tiếp tham gia và cảm nhận một việc. (2) Chọn thông điệp sát nhất với đoạn đọc: A. Muốn giỏi phải đợi người khác chỉ từng việc. B. Tự học chỉ cần đọc thật nhiều mà không suy nghĩ. C. Thói quen học chủ động và bền bỉ làm tri thức ngày càng rộng sâu. (3) Điền từ vào chỗ trống: Ông là người rất {{1}}, hiểu biết nhiều lĩnh vực. (4) Đặt một câu mới với từ “uyên bác”, khác câu trong đoạn đọc.

Đáp án: (1) uyên bác – có kiến thức sâu rộng; kiến thiết – xây dựng và phát triển; trải nghiệm – trực tiếp tham gia và cảm nhận một việc. (2) Đáp án C. (3) uyên bác. (4) Câu đúng nghĩa, đầy đủ ý, viết đúng chính tả và dấu câu; ví dụ: “Cô giáo em là người uyên bác, am hiểu nhiều môn học.”

Vận dụng kĩ năng tìm ý và nói trình bày để giới thiệu một nhân vật trong sách đã đọc, nêu điều em học được.

Mỗi HS chọn một nhân vật trong sách em đã đọc, dẫn hai chi tiết tiêu biểu và nêu điều em học được. Thực hiện trước theo nhóm 4 (trình bày nhanh 1 phút), sau đó hoàn thiện đoạn văn ở nhà theo đúng bước: tìm ý, lập dàn ý, viết và chỉnh sửa. Đoạn văn không kể hết truyện.

Một đoạn văn giới thiệu nhân vật (viết ở nhà) có tên nhân vật, tác phẩm, hai chi tiết và nhận xét riêng; phần trình bày nhóm có ý kiến nhận xét của bạn.