Giáo án Bài 44. Luyện tập chung

HS nhớ lại ý tưởng ước lượng kết quả trước khi nhập biểu thức vào máy tính, tạo tâm thế học bài.

GV viết lên bảng phép tính $17{,}5 \times 8$ và yêu cầu HS không bấm máy, chỉ ước lượng kết quả nằm trong khoảng nào. Nhiệm vụ: mỗi HS ghi khoảng ước lượng vào bảng con.

Bảng con ghi khoảng ước lượng của mỗi HS (ví dụ: từ 120 đến 160).

HS hệ thống hoá các phím cơ bản, quy trình ước lượng – nhập – kiểm tra và vai trò của dấu ngoặc khi tính toán bằng máy.

GV hướng dẫn HS ôn lại: phím ON/C để bật và xóa; các phím +, −, ×, ÷ là bốn phép tính; dấu chấm trên máy là dấu phẩy thập phân. Quy trình gồm 4 bước: (1) ước lượng; (2) nhập theo từng bước, dùng ngoặc khi cần; (3) ghi kết quả trung gian; (4) kiểm tra bằng phép tính ngược và không làm tròn quá sớm. Ví dụ 1: $17{,}5 \times 8 = 140$, vì $15 < 17{,}5 < 20$ nên kết quả nằm giữa 120 và 160. Bài tập mẫu: $125 \times 24$ viết là $125 \times (6 \times 4)$ để máy tính cho $3\,000$.

HS ghi vào vở sơ đồ 4 bước của quy trình dùng máy tính và một ví dụ có ngoặc đúng.

HS vận dụng tỉ số phần trăm để tính giá trị phần trăm của một số và giải bài toán giảm giá; biết kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.

Ví dụ 2: Hóa đơn 240 000 đồng giảm 15%. Tiền giảm là $240\,000 \times 15 : 100 = 36\,000$ (đồng); số tiền phải trả là $240\,000 - 36\,000 = 204\,000$ (đồng). Kiểm tra: $204\,000 + 36\,000 = 240\,000$. Ôn lại: tính $12{,}5\%$ của 640 bằng $640 \times 12{,}5 : 100 = 80$. Nhiệm vụ: HS làm phiếu học tập số 1, phần A và B theo nhóm 4.

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành phần A và B, có ghi các bước tính và kết quả kiểm tra.

HS vận dụng quy trình dùng máy tính để giải các bài tập về phép tính, thứ tự thực hiện phép tính và cách đọc dấu thập phân.

Bài 1: Bấm $125 \times 24$ cho kết quả bao nhiêu? A. 3001; B. 6000; C. 3000. Bài 2: Bấm $756 : 18$ cho kết quả bao nhiêu? Bài 3: Tính $12{,}5\%$ của 640. Bài 5: Tính $(36 + 24) \times 5$. A. 300; B. 301; C. 600. Bài 6: Máy hiện 0.75. Một bạn viết 0,75. Bạn đó đúng hay sai? Thực hiện trên học liệu NeoEdu hoặc máy tính cá nhân.

Đáp án: Bài 1: C (3 000, vì $125 \times (6 \times 4) = 750 \times 4 = 3\,000$). Bài 2: 42 (vì $18 \times 42 = 756$). Bài 3: 80 (vì $640 \times 12{,}5 : 100 = 80$). Bài 5: A (300, vì $36 + 24 = 60$ rồi $60 \times 5 = 300$). Bài 6: Đúng (dấu chấm trên máy tương ứng dấu phẩy thập phân).

HS vận dụng tỉ số, tỉ số phần trăm và bài toán tổng – tỉ để giải các bài toán có lời văn; biết kiểm tra kết quả bằng ước lượng hoặc phép tính ngược.

Bài 4: Mua 3 món, mỗi món giá 18 500 đồng, trả 100 000 đồng. Tiền thừa bao nhiêu đồng? Bài 7: Tính $17{,}5 \times 8$ (kiểm tra bằng ước lượng). Bài 8: Hóa đơn 240 000 đồng giảm 15%, trả bao nhiêu đồng? Bài 9: Chu vi vườn hình chữ nhật 60 m, chiều dài : chiều rộng = 3 : 2. Tính chiều rộng. Bài 10: Tổng hai số là 100, số bé bằng $\dfrac{1}{4}$ số lớn. Tìm số lớn.

Đáp án: Bài 4: 44 500 đồng (vì $18\,500 \times 3 = 55\,500$; $100\,000 - 55\,500 = 44\,500$). Bài 7: 140. Bài 8: 204 000 đồng. Bài 9: 12 m (vì nửa chu vi là 30 m, tổng 5 phần, mỗi phần 6 m, chiều rộng là $6 \times 2 = 12$ m). Bài 10: 80 (vì tỉ số 1 : 4, tổng 5 phần, số lớn là $100 : 5 \times 4 = 80$).

HS vận dụng kiến thức về tỉ số phần trăm và máy tính để giải quyết tình huống mua sắm thực tế.

Nhiệm vụ về nhà: Em chọn 3 món đồ trong gia đình (ví dụ: vở, bút, sách, giá tiền do em tự ghi giả định). Tính tổng tiền, tính số tiền được giảm 10% (hoặc 15%) rồi tính số tiền phải trả. Dùng máy tính để tính và kiểm tra bằng phép tính ngược.

Một bảng tính gồm các món đồ, giá, tổng tiền, tiền giảm và tiền phải trả, có ghi kết quả kiểm tra.