Giáo án Bài 5. Tờ báo tường của tôi

Huy động vốn sống của HS về việc giúp đỡ người khác và tạo tâm thế vào bài “Tờ báo tường của tôi”.

Trò chơi “Chiếc hộp bí mật”: GV chuẩn bị hộp có các thẻ tình huống (bạn té xe trước cổng trường, em nhỏ lạc mẹ ở chợ, bạn bị đứt tay khi chơi...). HS rút thẻ, nói 1–2 câu về việc em sẽ làm.

Khoảng 4–5 HS nêu được cách xử lí ban đầu phù hợp (báo người lớn, gọi người có trách nhiệm), tạo không khí lớp học vui và tập trung.

HS hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa của lời tóm tắt; nhận ra mạch nội dung ba phần và cách bạn nhỏ xử lí tình huống tai nạn.

Đọc thành tiếng và đọc thầm lời tóm tắt (lưu ý: đây không phải toàn văn tác phẩm). HS làm việc theo nhóm 4 theo kĩ thuật mảnh ghép: mỗi HS đọc một phần, sau đó ghép ba thẻ mạch nội dung theo thứ tự. Thực hiện Phiếu học tập số 1.

Nhóm sắp xếp đúng mạch nội dung: (1) Bạn nhỏ gặp người bị tai nạn; (2) Em tìm đến đồn để báo tin; (3) Người được giúp và em tìm ra tên báo giàu ý nghĩa. HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 và nêu được ý nghĩa của bài.

HS nhận biết được chủ ngữ là thành phần chính nêu đối tượng được nói đến và biết cách tìm chủ ngữ bằng câu hỏi Ai/cái gì?.

GV đưa câu ví dụ “Những bạn nhỏ trong tổ em cùng đọc sách” và câu “Đàn cò trắng bay qua cánh đồng”. HS tìm chủ ngữ bằng cách đặt câu hỏi Ai/cái gì? cho phần đứng trước hoạt động, rồi chọn trọn nhóm từ trả lời. Thực hiện Phiếu học tập số 2.

HS nêu được: trong câu “Những bạn nhỏ trong tổ em cùng đọc sách”, chủ ngữ là “Những bạn nhỏ trong tổ em” (không chỉ là “bạn”); chủ ngữ là cụm danh từ có thể gồm nhiều từ. HS điền đúng Phiếu học tập số 2.

HS nhận biết cấu trúc đoạn văn nêu tình cảm, cảm xúc về một nhân vật và viết được đoạn văn ngắn từ dàn ý.

GV đọc bài mẫu về nhân vật người cha trong truyện Bó đũa. HS xác định: người được nêu tình cảm (người cha), chi tiết làm căn cứ (ông nhờ các con bẻ bó đũa), cảm xúc (cảm phục, sự kiên nhẫn). HS lập dàn ý ngắn cho đoạn văn về một nhân vật mình yêu thích, viết đoạn 6–8 câu.

Dàn ý gồm 3 phần: câu mở (nêu nhân vật và tình cảm); một hai chi tiết làm căn cứ; câu kết (mong muốn hoặc việc em sẽ làm). Mỗi HS viết được đoạn 6–8 câu, không lặp “em rất yêu quý” nhiều lần.

HS vận dụng kiến thức đọc hiểu và chủ ngữ để làm các bài tập trắc nghiệm, nối và sắp xếp.

Làm bài tập theo hình thức trò chơi “Tiếp sức trên bảng” kết hợp làm việc cá nhân. Bài tập gồm: (1) Bạn nhỏ làm gì để giúp người bị nạn? (A. Báo tin cho bộ đội biên phòng; B. Tự tìm thuốc rồi chữa tại chỗ; C. Quay về vẽ tranh trước rồi mới tìm người); (2) Đúng hay sai: “Bạn nhỏ có sợ nhưng vẫn cố bình tĩnh tìm người hỗ trợ”; (3) Xếp các ý theo mạch nội dung; (4) Nối từ với nghĩa; (5) Chủ ngữ của “Đàn cò trắng bay qua cánh đồng” là: A. bay qua; B. cánh đồng; C. Đàn cò trắng.

Đáp án: (1) A; (2) Đúng; (3) Bạn nhỏ gặp người bị tai nạn → Em tìm đến đồn để báo tin → Người được giúp và em tìm ra tên báo giàu ý nghĩa; (4) trấn tĩnh – làm mình bình tĩnh lại; biên phòng – lực lượng, nhiệm vụ bảo vệ vùng biên giới; gan dạ – có can đảm trước khó khăn, nguy hiểm; (5) C (Đàn cò trắng trả lời cho câu hỏi đối tượng nào bay). HS làm đúng ít nhất 4/5 câu.

HS đọc thành tiếng đoạn văn của mình, tự kiểm tra và chỉnh sửa; vận dụng bài học về ứng xử khi gặp tai nạn vào tình huống thực tế.

HS đọc thành tiếng đoạn văn cho bạn cùng bàn nghe, nhờ bạn chỉ một chỗ hiểu rõ nhất và một chỗ cần hỏi lại. Sau đó HS nói 2–3 câu về điều em tâm đắc trong lời tóm tắt. GV giao nhiệm vụ về nhà: vẽ hoặc viết một tin tức ngắn cho tờ báo tường lớp về việc làm tốt.

Đoạn văn của HS đã được chỉnh sửa theo góp ý; HS nói được 2–3 câu về điều tâm đắc, ví dụ: “Em thấy phải bình tĩnh và báo người lớn khi có tai nạn.” Có ý thức vận dụng ứng xử phù hợp trong thực tế.