Giáo án Bài 26. Ngôi nhà của yêu thương

Tạo tâm thế vui vẻ, gợi nhớ về ngôi nhà và cảm xúc được sống trong nơi ấm áp; dẫn HS vào chủ điểm Vì một thế giới bình yên.

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: GV nêu từ gợi ý (mái nhà, bữa cơm, giường ngủ, tiếng mưa, tiếng chim) và HS nói nhanh một câu về điều em thích ở nơi mình ở. Sau đó GV hỏi: Nếu có bạn chưa có nhà thì bạn ấy sẽ thiếu những gì?

Từ 3 đến 5 câu nói của HS về ngôi nhà và cảm xúc; một ý kiến ban đầu về việc thiếu nhà sẽ khó khăn thế nào.

HS nêu được ba ý theo mạch nội dung của lá thư và giải thích được nghĩa của ba từ khoáng đãng, đơn sơ, hòa bình trong bài.

HS đọc thầm lời tóm tắt bài “Ngôi nhà của yêu thương” (tác giả Lương Thanh Bình, theo Những bức thư giải Nhất Việt Nam). Làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi người viết một ý vào ô của mình rồi thống nhất ý chung, sau đó ghi nghĩa ba từ khó vào Phiếu học tập số 1.

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ: ba ý mạch nội dung theo đúng thứ tự (1. Bình biết có bạn chưa có nhà; 2. Bạn hỏi thăm và nghĩ về chiến tranh, thiếu thốn; 3. Bạn gửi ước mong nhà ở, hòa bình và tự do cho sự sống) và nghĩa của ba từ (khoáng đãng: rộng, thoáng, không bị bó hẹp; đơn sơ: giản dị, ít đồ, cách làm không cầu kì; hòa bình: trạng thái không có chiến tranh).

HS phân biệt được chi tiết thật có trong văn bản với suy nghĩ tưởng tượng thêm của người đọc, và nêu được một ý nghĩa của bức thư bằng chi tiết cụ thể.

Cặp đôi làm Phiếu học tập số 2: chọn đúng hoặc sai cho các nhận định về bài đọc, đồng thời giải thích bằng chi tiết trong lời tóm tắt. Sau đó cặp đôi nêu một điều em hiểu từ bài đọc.

Phiếu học tập số 2 có đáp án: (1) Thanh Bình mong nguồn lực được dùng để xây nơi ở, tạo cuộc sống an toàn (đáp án A), căn cứ: bạn mong nguồn lực được dùng xây nơi ở thay cho bom đạn. (2) “Người viết chỉ quan tâm nhà của riêng mình.” là Sai, căn cứ: thư gửi một bạn chưa có nhà và nhắc đến động vật, sự sống quanh Trái Đất. (3) Ý nghĩa: bức thư thể hiện tình yêu thương, ước mơ hòa bình và sự quan tâm đến người khác và sự sống quanh ta.

HS vận dụng cách đóng vai nhân vật, giữ hoàn cảnh và ngôi xưng nhất quán để sửa một lời nói chưa phù hợp, qua đó viết được đoạn văn tưởng tượng ngắn.

Đề bài: Sửa một lời nói tưởng tượng không phù hợp của Mi-lô; giữ hoàn cảnh thuyết phục cha cho học trống. Lời ban đầu: “Cha cứ cho con nổi tiếng ngay, con không cần học chơi trống.” Hướng dẫn HS đối chiếu với ví dụ mẫu và làm Phiếu học tập số 3 (sửa lời nói, chọn ngôi xưng nhất quán). Trả lời câu hỏi: Cách xưng hô nào giữ đúng vai Mi-lô đang nói với cha? Có thể dùng bài mẫu tự soạn trên trang học liệu số để tự kiểm tra.

Phiếu học tập số 3: lời nói đã sửa, ví dụ: “Cha cho con tới lớp để được chỉ cách chơi đúng, con sẽ kiên trì luyện tập.” Đáp án ngôi xưng: xưng con, gọi cha, vì Mi-lô đang nói với cha và phải giữ nhất quán ngôi xưng. Đoạn văn tưởng tượng 4 đến 5 câu có nói rõ là sáng tạo, không phải lời trích của tác giả.

HS thảo luận được cách bảo vệ động vật và nói rõ ràng một đề nghị phù hợp với lứa tuổi, biết lắng nghe và đáp một câu hỏi của bạn.

Nhóm 4 thảo luận ba việc: không mua bán động vật hoang dã, không cho động vật ăn tùy tiện, giữ nơi sống sạch. Chọn một việc vừa sức, vẽ bảng nhắc trên giấy A4 và chuẩn bị bài nói ngắn khoảng 1 phút. Không khuyến khích tiếp cận thú nguy hiểm; nếu gặp con vật bị thương thì báo người lớn hoặc đơn vị cứu hộ.

Một bảng nhắc (ví dụ: “Không xả rác ở công viên” và “Không mua đồ làm từ động vật hoang dã”) và bài nói ngắn của nhóm. Bài nói mẫu: “Nhóm em đề nghị làm bảng nhắc không xả rác ở công viên và không mua đồ làm từ động vật hoang dã. Nếu thấy con vật bị thương, chúng em báo người lớn hoặc đơn vị cứu hộ, không tự bắt mang về.”

HS vận dụng nội dung bài đọc và kĩ năng viết đoạn tưởng tượng để viết một lời cam kết ngắn, thể hiện sự quan tâm đến người khác và sự sống quanh ta.

Lớp làm việc cá nhân trong 8 phút: viết 3 đến 5 câu gửi một bạn chưa có nhà hoặc gửi một loài vật, nói điều em sẽ làm để giúp bạn hoặc giữ gìn sự sống quanh em. Sau đó vài HS chia sẻ trước lớp. Về nhà, HS hoàn thiện thư và đọc cho người thân nghe.

Một lá thư ngắn 3 đến 5 câu có lời chào, nội dung cam kết và lời kết; HS biết nói rõ việc vừa sức mình có thể làm, ví dụ: không xả rác, không cho động vật ăn tùy tiện, ủng hộ đơn vị cứu hộ bằng cách cùng người lớn.