NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 10. Quê hương trong tôi

Giáo án Bài 19. Đi hội chùa Hương

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính và ba ý theo mạch của văn bản “Đi hội chùa Hương”: dòng người đi hội, cảnh đẹp và lời chào, người về mang tình yêu quê hương, đất nước.
  • Giải thích được nghĩa của các từ trẩy hội, nườm nượp, bổi hổi trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Nhận biết được công dụng của dấu ngoặc kép: đánh dấu tên tác phẩm và lời dẫn trực tiếp; biết mở và đóng ngoặc thành cặp.
  • Vận dụng được dấu ngoặc kép đúng cách khi viết tên truyện trong câu.
  • Nêu được cách quan sát cây theo bộ phận hoặc theo mùa, ghi được các ý ngắn trên phiếu quan sát mà không làm hại cây.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, ngắt nghỉ theo cụm từ và dấu câu; nghe và nói rõ ý khi trả lời câu hỏi; ghi chép ngắn gọn trên phiếu quan sát.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được vẻ đẹp cảnh hoa, rừng, núi, hang động và không khí lễ hội (tiếng nhạc, hương, sương) qua hình ảnh trong văn bản; nhận ra tình người và tình yêu quê hương được gửi gắm trong bài.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự ghi ý vào phiếu học tập và tự kiểm tra đáp án theo tiêu chí GV nêu.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm, cặp đôi, trình bày ý kiến rõ ràng, lắng nghe và nhận xét bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: sắp xếp các ý theo mạch nội dung, lựa chọn trình tự khi quan sát và miêu tả cây quen thuộc.

3. Phẩm chất

  • Yêu nước: biết trân trọng vẻ đẹp thiên nhiên và văn hóa của quê hương, đất nước qua cảnh đẹp của chùa Hương.
  • Nhân ái: thể hiện thái độ thân thiện khi giao tiếp, tôn trọng sinh hoạt văn hóa, tôn giáo của người khác.
  • Trách nhiệm: không bẻ cành, hái hoa khi quan sát cây; giữ gìn cảnh quan nơi em sinh sống.
  • Chăm chỉ: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập và phiếu quan sát cây theo thời gian quy định.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa chủ điểm “Quê hương trong tôi” và tranh cảnh hội chùa Hương (SGK) hoặc máy chiếu hiển thị tranh.
  • Bảng phụ ghi lời tóm tắt bài “Đi hội chùa Hương” và bảng từ vựng trẩy hội, nườm nượp, bổi hổi.
  • Phiếu học tập số 1, số 2, số 3 (in sẵn cho mỗi nhóm/cặp).
  • Bảng phụ ghi bài mẫu “Góc sân trường em có một cây bàng già”.
  • Thẻ đáp án A, B, C hoặc bảng con cho trò chơi kiểm tra.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, dùng ở hoạt động Luyện tập: neoedu.vn/learn/4/vietnamese/tap-2-bai-19-di-hoi-chua-huong

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 4, vở ghi, bút chì, bút mực.
  • Khăn trải bàn nhóm (hoặc tờ giấy A3) và bút dạ để ghi từ vựng, sơ đồ mạch nội dung.
  • Thẻ đáp án A, B, C hoặc bảng con (nếu có).
  • Phiếu học tập số 1, số 2, số 3 do GV phát.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 10 phút

Trò chuyện về lễ hội quê em

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động trải nghiệm của HS về lễ hội hoặc nơi đông vui và dẫn dắt vào bài đọc.

Nội dung

HS quan sát tranh minh họa chủ điểm, trao đổi cặp đôi về những điều nhìn thấy và những điều đã biết về lễ hội.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được từ 2 đến 3 hình ảnh, âm thanh hoặc cảm xúc liên quan đến lễ hội hoặc nơi đông người.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tranh minh họa chủ điểm và hỏi: “Tranh vẽ những gì? Em đã từng đi lễ hội hoặc nơi đông người như thế nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cho HS trao đổi cặp đôi trong 2 phút, đi quanh lớp hỗ trợ những nhóm còn lúng túng.

    Học sinh

    HS trao đổi theo cặp: “Tranh có nhiều người, có hoa và núi.” “Em nhớ tiếng trống và mùi hương ở lễ hội.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 cặp trình bày, ghi nhanh các ý lên bảng.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày trước lớp, các bạn khác lắng nghe và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay, cô và các em sẽ cùng đi hội chùa Hương qua bài đọc của tác giả Chu Huy.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài “Đi hội chùa Hương” và mở sách hoặc chuẩn bị vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 30 phút

Đọc hiểu văn bản “Đi hội chùa Hương”

Mục tiêu

HS nêu được nội dung, các chi tiết chính, xác định mạch ba ý và hiểu nghĩa của ba từ khó trong ngữ cảnh.

Nội dung

HS đọc thành tiếng và đọc thầm lời tóm tắt bài. Nhóm 3 đến 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1, dùng khăn trải bàn để ghi nghĩa ba từ trẩy hội, nườm nượp, bổi hổi và sắp xếp ba ý theo mạch nội dung.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã điền đủ: ba ý theo mạch (dòng người đi hội giữa mùa xuân; cảnh đẹp và lời chào; người về mang tình yêu quê hương, đất nước, con người); nghĩa của ba từ khó; một chi tiết em thích.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng ở các hình ảnh “hoa, rừng, núi, hang động”, “tiếng nhạc, hương và sương”. Sau đó GV hướng dẫn nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1 và yêu cầu đọc thầm lời tóm tắt.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm bài và nhận nhiệm vụ trong phiếu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn các nhóm dùng khăn trải bàn: mỗi HS ghi một ý vào ô của mình, cả nhóm thống nhất trình tự. GV đi kiểm tra, gợi ý: “Từ nườm nượp dùng để tả điều gì: người hay cảnh?”

    Học sinh

    HS thảo luận nhóm, tìm chi tiết trong bài để trả lời. Ví dụ: “Trẩy hội là đi dự hội đông vui.” “Nườm nượp là đông và liên tiếp không ngớt.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày mạch nội dung và đặt câu hỏi: “Ngoài dự lễ, người đến chùa Hương còn để làm gì?” “Vì sao một lời chào lại làm khách thấy gần gũi?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Người đến còn thăm cảnh đất nước, gặp gỡ con người.” “Lời chào giúp khách nhận ra người cùng quê nên thấy thân thiết giữa đám đông.”

  4. Giáo viên

    GV chốt mạch ba ý trên bảng, nhấn mạnh nội dung và ý nghĩa: vẻ đẹp thiên nhiên, tình người và tình yêu quê hương, đất nước. GV nhắc HS phân biệt chi tiết có trong bài với suy nghĩ thêm của người đọc.

    Học sinh

    HS ghi vào vở mạch ba ý và nghĩa ba từ khó, nhắc lại ý nghĩa chính của bài.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Dấu ngoặc kép

Mục tiêu

HS nhận biết được công dụng của dấu ngoặc kép và biết dùng đúng cặp khi đánh dấu tên tác phẩm hoặc lời dẫn trực tiếp.

Nội dung

GV nêu ví dụ “Em đọc truyện “Cây khế”.” và câu dẫn trực tiếp. HS cặp đôi làm Phiếu học tập số 2: xác định phần trong ngoặc kép, nêu công dụng và sửa lỗi thiếu dấu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 đã điền: phần trong ngoặc kép là tên truyện “Cây khế”; HS nêu được hai công dụng của dấu ngoặc kép; HS sửa đúng câu thiếu cặp dấu ngoặc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết câu “Em thích truyện “Cây khế”.” lên bảng và hỏi: “Phần nào được đặt trong dấu ngoặc kép? Dấu ngoặc kép dùng để làm gì?”

    Học sinh

    HS quan sát câu, suy nghĩ và trả lời.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS làm việc cặp đôi theo Phiếu học tập số 2. GV nêu thêm: “Nếu không trích đúng nguyên văn lời người khác thì ta nên viết thế nào?”

    Học sinh

    HS cặp đôi làm phiếu. Dự kiến: “Cây khế là tên truyện nên được đặt trong ngoặc kép.” “Nếu không trích đúng nguyên văn thì diễn đạt gián tiếp, không dùng ngoặc kép.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày, các cặp khác nhận xét về cách mở và đóng ngoặc.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày. Các bạn góp ý về việc mở và đóng ngoặc thành cặp.

  4. Giáo viên

    GV chốt: dấu ngoặc kép đánh dấu tên tác phẩm, tài liệu và lời dẫn trực tiếp; mở và đóng thành cặp. GV ghi ghi nhớ lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi ghi nhớ vào vở và đọc lại cùng GV.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 20 phút

Cách quan sát và lập phiếu quan sát cây cối

Mục tiêu

HS nêu được hai cách tả cây (theo bộ phận hoặc theo mùa) và lập được phiếu quan sát ngắn theo bảng gợi ý.

Nội dung

GV đọc bài mẫu tự soạn về cây bàng ở sân trường. HS làm việc cặp đôi, tìm trình tự miêu tả và điền Phiếu học tập số 3 theo các câu hỏi: Ai/cái gì? Ở đâu? Có chi tiết nào nổi bật? Em nghĩ/cảm thấy gì?

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 3 hoàn chỉnh cho cây bàng; HS nêu được trình tự miêu tả trong bài mẫu (bao quát, thân, cành, lá, rồi biến đổi theo mùa) và một lưu ý khi quan sát cây thật.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài mẫu (đã ghi trên bảng phụ), hỏi: “Bạn tả cây bàng theo trình tự nào?” và giới thiệu bảng gợi ý trong Phiếu học tập số 3.

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bài mẫu trên bảng phụ.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cặp đôi tìm trình tự và ghi ý ngắn vào phiếu. Nhắc: “Chỉ ghi điều đã quan sát, không ghi cảnh tưởng tượng.”

    Học sinh

    HS cặp đôi điền phiếu. Dự kiến: “Bài mẫu đi từ tán, thân, cành, lá rồi đến mùa.” “Chi tiết nổi bật: lá bàng đỏ cuối năm, tiếng lá xào xạc.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày và hỏi: “Muốn quan sát cây thật, em cần lưu ý điều gì?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Không bẻ cành, không hái hoa để quan sát.”

  4. Giáo viên

    GV chốt cách quan sát: chọn một trình tự chính, ghi chi tiết an toàn, không gây hại cây. GV nhắc các mục mở bài, thân bài, kết bài để chuẩn bị viết sau.

    Học sinh

    HS ghi vào vở các cách quan sát và lưu ý an toàn khi quan sát cây.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập đọc hiểu, dấu ngoặc kép và trình tự miêu tả cây

Mục tiêu

HS củng cố nội dung bài đọc, công dụng dấu ngoặc kép và cách nhận biết trình tự khi miêu tả cây.

Nội dung

Bài tập đã cho gồm: (1) Đọc lời tóm tắt; (2) Chọn đáp án đúng về mục đích đến chùa Hương; (3) Đánh giá câu “Một lời chào làm người đi hội thấy thân tình hơn”; (4) Sắp xếp mạch ba ý; (5) Nối từ với nghĩa; (6) Chọn công dụng của dấu ngoặc kép trong “Em thích truyện “Cây khế”.”; (7) Xác định trình tự miêu tả của bài mẫu cây bàng. GV dùng bảng phụ và học liệu NeoEdu để HS làm bài tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (2) C – Thăm cảnh đất nước, gặp gỡ con người; (3) Đúng; (4) Dòng người đi hội giữa mùa xuân → Cảnh đẹp và lời chào tạo sự say mê, gặp gỡ → Người về mang tình yêu đất nước, con người; (5) trẩy hội – đi dự hội đông vui; nườm nượp – đông và liên tiếp không ngớt; bổi hổi – xao xuyến trong lòng; (6) B – Tên tác phẩm; (7) C – Từ thân, cành, lá rồi biến đổi theo mùa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu hoặc ghi bảng phụ các câu hỏi bài tập 2 đến 7; hướng dẫn HS giơ thẻ A, B, C hoặc làm bài tương tác trên NeoEdu.

    Học sinh

    HS nhận bài, đọc yêu cầu và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức làm bài cá nhân hoặc cặp đôi, nhắc HS căn cứ vào bài đọc để trả lời.

    Học sinh

    HS làm bài, giơ thẻ hoặc thao tác trên NeoEdu. Dự kiến: HS chọn C ở câu 2, Đúng ở câu 3, B ở câu 6, C ở câu 7.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra kết quả bằng cách hỏi nhanh: “Vì sao em chọn đáp án này?”

    Học sinh

    Một số HS giải thích lí do, dựa vào chi tiết trong bài.

  4. Giáo viên

    GV công bố đáp án đầy đủ và nhận xét. Với nội dung đọc, GV nhắc HS phân biệt chi tiết có trong bài với suy nghĩ thêm.

    Học sinh

    HS đối chiếu đáp án và sửa lỗi trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Quan sát cây em yêu thích

Mục tiêu

HS vận dụng cách quan sát cây để lập phiếu quan sát cho một cây thật ở sân trường hoặc nơi ở, chuẩn bị cho bài viết sau.

Nội dung

HS chọn một cây quen thuộc, quan sát an toàn và ghi phiếu theo bảng gợi ý ở Phiếu học tập số 3: nơi, thời điểm, bao quát, bộ phận nổi bật, âm thanh hoặc mùi nếu có, cảm nghĩ. Phiếu này được hoàn thành ở nhà và mang đến lớp vào buổi học sau.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu quan sát cây em yêu thích với ít nhất bốn ý cụ thể, có ít nhất ba chi tiết riêng, không hái hoa, không bẻ cành.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Hãy chọn một cây em quan sát được an toàn và ghi ít nhất bốn ý vào phiếu.” GV nhắc các lưu ý an toàn.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, ghi nhanh cây định quan sát.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS trao đổi nhanh với bạn bên cạnh về cây mình chọn, kiểm tra xem đã đủ các mục trong phiếu chưa.

    Học sinh

    HS trao đổi cặp đôi. Dự kiến: “Em chọn cây bưởi trước nhà, em sẽ ghi lá, mùi hoa và thời điểm quan sát.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS giới thiệu nhanh cây sẽ quan sát và hai ý ghi được.

    Học sinh

    HS trình bày ngắn gọn trước lớp.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, nhắc HS về nhà hoàn thành phiếu và đọc lại lời tóm tắt bài để chuẩn bị cho tiết sau.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc lời tóm tắt bài “Đi hội chùa Hương” và hoàn thành các mục sau:

  • Mạch nội dung (sắp xếp theo thứ tự 1, 2, 3):
    • Người về mang tình yêu đất nước, con người.
    • Dòng người đi hội giữa mùa xuân.
    • Cảnh đẹp và lời chào tạo sự say mê, gặp gỡ.
  • Nghĩa của từ trong bài:
    • trẩy hội: ……………………………
    • nườm nượp: ……………………………
    • bổi hổi: ……………………………
  • Ngoài dự lễ, người đến chùa Hương còn làm gì? Ghi một ý theo bài đọc: ……………………………
  • Em thích chi tiết nào nhất? Vì sao? ……………………………

Phiếu học tập số 2

Dấu ngoặc kép

  • Câu: Em đọc truyện “Cây khế”.
    • Phần nằm trong dấu ngoặc kép là: ……………………………
    • Dấu ngoặc kép trong câu này dùng để: ……………………………
  • Chọn công dụng đúng của dấu ngoặc kép (khoanh tròn):
    • A. Đánh dấu thời gian
    • B. Đánh dấu tên tác phẩm
    • C. Đánh dấu câu hỏi
  • Sửa lỗi: viết lại câu sau cho đúng dấu ngoặc kép: Bạn Lan nói chúng mình cùng đi hội nhé.
    • Câu đã sửa: ……………………………

Phiếu học tập số 3

Phiếu quan sát cây (cây bàng ở sân trường làm mẫu)

  • Ai/cái gì? ……………………………
  • Ở đâu? ……………………………
  • Thời điểm quan sát: ……………………………
  • Bao quát (tán, dáng cây): ……………………………
  • Bộ phận nổi bật (thân, cành, lá, hoa, quả): ……………………………
  • Âm thanh, mùi, ánh sáng (nếu có): ……………………………
  • Em nghĩ hoặc cảm thấy gì? ……………………………
  • Trình tự em chọn để miêu tả (theo bộ phận hoặc theo mùa): ……………………………
  • Lưu ý an toàn: không bẻ cành, không hái hoa để quan sát.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thành Phiếu quan sát cây em yêu thích (ít nhất bốn ý cụ thể, có trình tự rõ và ít nhất ba chi tiết riêng). Không hái hoa, không bẻ cành khi quan sát.
  • Đọc thành tiếng lời tóm tắt bài “Đi hội chùa Hương” cho người lớn trong gia đình nghe; sau đó nói 2 đến 3 câu về điều em tâm đắc. Người lớn nhận xét về đọc đúng, ngắt nghỉ và ý giải thích.
  • Tìm và viết 2 câu có dùng dấu ngoặc kép (một câu đánh dấu tên truyện, một câu dẫn lời nói trực tiếp) vào vở.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.