Giáo án Bài 8. Đò ngang

Tạo tâm thế học tập; kích hoạt trải nghiệm của HS về đò ngang và những người đưa đò.

GV treo tranh chủ điểm “Mỗi người một vẻ”, đặt câu hỏi gợi mở: Em đã đi đò ngang qua sông bao giờ chưa? Đò thường chở những ai và chở những gì? Nếu là người lái đò, em sẽ nghĩ gì mỗi sáng khi đưa khách qua sông? Kĩ thuật “Chia sẻ nhanh” (cả lớp giơ tay, 3 HS kể ngắn).

HS kể được ít nhất một trải nghiệm hoặc hình dung về chuyến đò; nêu được vai trò của đò trong việc đưa khách qua sông.

Nêu được ba ý chính theo mạch nội dung và chi tiết tiêu biểu của lời tóm tắt bài “Đò ngang”.

GV đọc mẫu lời tóm tắt, hướng dẫn ngắt ở ranh giới cụm từ và dấu câu, đổi giọng theo người kể và cảm xúc. HS đọc thầm lời tóm tắt. Kĩ thuật mảnh ghép: nhóm 3 HS (nhóm gốc), mỗi em nhận một ý trong ba ý của mạch nội dung để tìm chi tiết minh họa, sau đó họp nhóm chuyên gia rồi về nhóm gốc trình bày. Cả lớp hoàn thành Phiếu học tập số 1. Có thể dùng bài tương tác trên NeoEdu để kiểm tra nhanh sau khi chữa.

Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh: ba ý chính theo đúng thứ tự mạch nội dung, mỗi ý kèm một chi tiết trong bài.

Giải thích được ý nghĩa của công việc quen thuộc dựa trên chi tiết; biết đọc đúng nhịp và đổi giọng đoạn văn.

Thảo luận cặp đôi với câu hỏi: Vì sao đò nhận ra việc mình có ý nghĩa? Thuyền mành có phủ nhận việc đi xa không? Mỗi công việc có đóng góp riêng nghĩa là gì? Sau đó, HS luyện đọc đoạn thuyền mành giải thích, đánh dấu chỗ ngắt nhịp bằng bút màu.

HS giải thích được ít nhất một lí do bằng chi tiết trong bài; đọc đúng nhịp, đổi giọng đoạn thuyền mành giải thích.

Nêu được các mục cần có trong báo cáo thảo luận nhóm và nguyên tắc ghi kết quả thống nhất.

GV đưa bài mẫu “Báo cáo thảo luận nhóm” (tình huống giả định để luyện viết). HS đối chiếu từng mục: tên báo cáo, người nhận, thời gian, địa điểm, thành viên, nội dung thảo luận, kết quả thống nhất, người ghi báo cáo. Hoàn thành Phiếu học tập số 2 (dàn ý báo cáo).

Phiếu học tập số 2 hoàn chỉnh; HS nêu đủ các mục của báo cáo và nguyên tắc chỉ ghi quyết định đã được nhóm đồng ý.

Vận dụng kiến thức đọc hiểu để trả lời câu hỏi, nối từ với nghĩa, xếp ý theo mạch nội dung.

HS làm các bài tập 2, 3, 4, 5, 6 của phần bài tập bài 8: (2) chọn đáp án đúng về đóng góp của đò ngang; (3) xác định câu đúng, sai; (4) xếp ý theo mạch; (5) nối từ với nghĩa; (6) nêu một điều em hiểu từ bài đọc và giải thích bằng chi tiết. Có thể làm nhanh bằng bài tương tác trên NeoEdu.

Đáp án: Câu 2: C (chở mọi người qua hai bờ sông). Câu 3: Sai (thuyền mành không phủ nhận việc đi xa; nó chỉ ra cơ hội học hỏi ngay nơi quen thuộc). Câu 4: Đò ngang ước được đi xa → Thuyền mành giúp đò hiểu giá trị việc mình → Đò lại sang sông đón khách. Câu 5: đăm chiêu – có vẻ đang suy nghĩ sâu; bến – nơi thuyền đò dừng đón trả người, hàng; đóng góp – phần công sức làm cho việc chung. Câu 6: đáp án mở, GV chấp nhận cách hiểu hợp lí có chi tiết đúng trong bài (ví dụ: mỗi công việc có một đóng góp riêng; giá trị không chỉ đo bằng quãng đường đã đi).

Viết được báo cáo thảo luận nhóm từ dàn ý; giữ mỗi đoạn một ý chính; tự kiểm tra bằng cách đọc thành tiếng.

HS làm bài tập 7 và 8. Bài 7: chọn phần không được tự bịa thành kết quả chung. Bài 8: viết báo cáo một cuộc thảo luận thực tế hoặc tình huống giả định, ghi rõ là giả định, có phân công công việc, theo Phiếu học tập số 2. Sau khi viết, HS đọc thành tiếng với bạn, tự kiểm tra đủ yêu cầu, liên kết, chữ hoa và dấu câu.

Đáp án câu 7: A (ý kiến riêng chưa được đồng ý). Bài viết báo cáo đủ các mục, có ghi chú giả định, mỗi mục một ý rõ ràng. Gợi ý đánh giá: nội dung đúng nhiệm vụ và đủ chi tiết; trình tự, bố cục, liên kết; dùng từ, câu phù hợp; chính tả, trình bày.

Đọc văn bản có nhân vật nổi bật về tính cách; ghi phiếu đọc và chia sẻ điều học được.

HS đọc ngữ liệu “Bạn ít lời” (do nhóm biên soạn). Ghi Phiếu học tập số 3 gồm: tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc; nhân vật; nét ngoại hình hoặc tính cách; chi tiết chứng minh; điều học được. HS nói cho bạn một điều thú vị hoặc xúc động và trả lời một câu hỏi của bạn. Về nhà: tìm thêm một văn bản cùng thể loại trong sách hoặc thư viện, lập phiếu và chia sẻ với người thân.

Phiếu học tập số 3 hoàn chỉnh, ghi chi tiết bằng lời riêng; HS chia sẻ được một điều thú vị và trả lời một câu hỏi của bạn.