Giáo án Bài 9. Bầu trời trong quả trứng

Kích hoạt trải nghiệm sẵn có của HS về việc khám phá điều mới và tạo tâm thế đọc bài.

GV cho HS quan sát tranh chủ điểm trong SGK và trả lời câu hỏi dẫn nhập: “Nếu em là chú gà con trong quả trứng, điều đầu tiên em muốn biết khi vỏ vỡ là gì?”

Mỗi HS nêu được 1 dự đoán về điều gà con sẽ thấy khi ra khỏi vỏ trứng.

HS hiểu nội dung lời tóm tắt, nhận ra sự thay đổi trước – sau của gà con và ba mạch nội dung của bài.

HS đọc lời tóm tắt (lưu ý đây là lời tóm tắt, không phải toàn văn tác phẩm). Các nhóm 3 HS hoàn thành khăn trải bàn so sánh “Trước khi nở” và “Sau khi nở”, sau đó sắp xếp ba mạch nội dung theo trình tự. Ghi kết quả vào Phiếu học tập số 1.

Khăn trải bàn có ít nhất 3 ý ở mỗi cột (trước và sau); phiếu ghi đúng thứ tự ba mạch: 1. Gà kể thế giới hẹp trong vỏ trứng; 2. Vỏ vỡ, gà gặp nắng, gió và mẹ; 3. Gà vui khám phá cuộc sống bên ngoài.

HS nhận biết động từ chỉ hoạt động và trạng thái, và biết chọn động từ kết hợp đúng nghĩa.

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: mỗi nhóm nhận bộ thẻ động từ, chia thành hai cột “hoạt động” và “trạng thái”. Sau đó phân tích câu “Bà tưới cây, em đứng nhìn” và tìm các cụm: chim hót, suối chảy, trống vang. Hoàn thành Phiếu học tập số 1, phần B.

HS phân loại đúng: hoạt động gồm đọc, chạy, trồng, tưới, đứng, nhìn, hót, chảy, vang; trạng thái gồm lo lắng, yêu, nhớ. HS giải thích được vì sao chọn động từ trong cụm từ “chim hót”, “suối chảy”, “trống vang”.

HS nhận ra cấu trúc bài văn thuật việc, cách sắp xếp theo thứ tự và vai trò của chi tiết đáng nhớ.

HS đọc bài mẫu tự soạn “Sáng thứ Bảy, lớp em tham gia dọn một góc sân trường” theo ba câu hỏi: người viết muốn làm gì? Thông tin sắp theo cách nào? Chi tiết nào làm rõ mục đích? Dùng bút đánh dấu phần mở, chính, kết. Điền Phiếu học tập số 2.

Phiếu học tập số 2 có: mục đích (kể lại buổi dọn sân để nói về làm việc chung cẩn thận và biết phối hợp); các phần mở bài, thân bài, kết bài đánh dấu đúng; hai chi tiết (chiếc kẹp kim loại trong bụi cỏ, sân sạch hơn và túi lá buộc gọn) và các từ nối trước tiên, tiếp đó, cuối cùng.

HS củng cố nội dung bài đọc, động từ và cấu trúc bài thuật việc qua các bài tập đã cho.

Làm bài tập trong SGK và bài tập tương tác trên NeoEdu: (1) Sau khi nở, gà con có điều gì mới? A. Chỉ thấy khoảng tối chật hẹp hơn; B. Chỉ nghe âm thanh mà chưa gặp ai; C. Gặp mẹ và khám phá trời xanh. (2) Gà con chỉ muốn quay lại cuộc sống khép kín trong trứng. Đúng hay sai? (3) Xếp các ý theo mạch của lời tóm tắt. (4) Điền từ hợp nghĩa: “Dòng suối… qua khe đá.” A. bay; B. chảy; C. nở. (5) Nối từ với nghĩa: trải nghiệm, khám phá, xoải. (6) Cách sắp xếp phù hợp nhất khi thuật việc.

Đáp án: (1) C; (2) Sai, vì gà con sau khi nở thấy bầu trời rộng, sáng và vui khám phá; (3) Gà kể thế giới hẹp trong vỏ trứng → Vỏ vỡ, gà gặp nắng, gió và mẹ → Gà vui khám phá cuộc sống bên ngoài; (4) B – chảy; (5) trải nghiệm – điều tự mình tham gia, cảm nhận; khám phá – tìm ra điều chưa biết; xoải – duỗi hoặc dang rộng ra; (6) Sắp xếp theo thứ tự diễn biến sự việc, từ mở bài đến kết bài.

HS vận dụng cấu trúc bài thuật việc và động từ đã học để viết đoạn văn ngắn về một việc em tham gia hoặc chứng kiến.

HS chọn một việc em đã làm hoặc chứng kiến (giúp việc nhà, dọn lớp, chăm cây…), viết đoạn 5–7 câu theo thứ tự: nêu sự việc, thời gian, nơi chốn; kể các việc theo trình tự; kết quả và cảm nghĩ. Dùng ít nhất 2 từ nối và 3 động từ đúng nghĩa. Có thể hoàn thành ở nhà.

Mỗi HS có một đoạn văn ngắn thuật lại một việc, có mở – thân – kết rõ ràng, dùng đúng động từ và từ nối; nói được 1–2 câu về điều em rút ra.