Giáo án Bài 4. Công chúa và người dẫn chuyện

Tạo tâm thế vui vẻ, giúp HS nhớ lại trải nghiệm đóng vai hoặc nhận nhiệm vụ trong lớp và kết nối với chủ đề “Mỗi người một vẻ”.

GV cho HS trò chơi nói nhanh: mỗi HS nêu một vai (trong kịch, lớp học, đội nhóm) mình thích và một điều mình làm tốt nhất để đóng góp cho nhóm.

Khoảng 5–7 HS chia sẻ được vai mong muốn và điều mình làm tốt; HS hiểu rằng mỗi người có thế mạnh khác nhau.

HS đọc hiểu văn bản, nêu được nhân vật, sự việc chính và mạch diễn biến; hiểu vì sao Giét-xi buồn và mẹ giúp em nhận ra thế mạnh của mình.

Tiết 1. GV đọc mẫu toàn văn bản (lời tóm tắt trong SGK), hướng dẫn HS đọc thầm; sau đó làm việc nhóm 4 với Phiếu học tập số 1, phần A (sắp xếp mạch nội dung) và phần B (điền thông tin về Giét-xi). Nhóm hoàn thành xong thì cử đại diện trình bày. Lưu ý phân biệt chi tiết có trong văn bản với suy nghĩ, tưởng tượng của người đọc.

Phiếu học tập số 1 hoàn chỉnh của mỗi nhóm; HS nêu được mạch truyện: (1) Giét-xi hào hứng nhận vai công chúa; (2) Em buồn khi phải chuyển sang dẫn chuyện; (3) Mẹ giúp em nhận ra thế mạnh và giá trị vai mới. Ghi nhớ: Không nên đồng nhất vai chính với giá trị lớn nhất.

HS nhận biết được cấu trúc và yêu cầu của đoạn văn nêu lí do thích một câu chuyện, qua bài mẫu tự soạn về truyện Bó đũa.

Tiết 1 (cuối giờ) hoặc đầu tiết 2. GV đọc bài mẫu tự soạn về truyện dân gian Bó đũa, cho HS tìm từng phần: tên truyện, nhận xét, lí do kèm chi tiết minh họa, kết đoạn. HS chỉ ra chi tiết “Ông dùng cả bó đũa rồi từng chiếc đũa” là chi tiết minh họa cho lí do thích cách dạy của người cha.

HS nêu được bốn phần của đoạn văn: (1) giới thiệu tên truyện và nhận xét; (2) giải thích lí do thích nội dung, nhân vật hoặc cách kể; (3) đưa chi tiết minh họa; (4) kết đoạn khẳng định cảm nhận. HS nêu được: không chỉ kể lại toàn bộ truyện, không thay bằng đề nghị lớp làm hoạt động.

Củng cố nội dung bài đọc, luyện ngắt nghỉ theo dấu câu và cụm từ, vận dụng kiến thức để chọn đúng đáp án và nối đúng nghĩa từ.

Tiết 2. HS luyện đọc đoạn “Mẹ chỉ ra giọng đọc truyền cảm là thế mạnh của em…” theo cặp, sau đó làm các bài tập 2, 3, 4, 5, 7 trong SGK (trắc nghiệm, đúng/sai, sắp xếp và nối). GV có thể dùng học liệu NeoEdu để chiếu bài tương tác khi chữa bài.

Đáp án: (2) C – Giọng đọc truyền cảm. (3) Sai – Giét-xi buồn khi phải đổi vai, không vui ngay. (4) Giét-xi hào hứng nhận vai công chúa → Em buồn khi phải chuyển sang dẫn chuyện → Mẹ giúp em nhận ra thế mạnh và giá trị vai mới. (5) truyền cảm – gợi được cảm xúc cho người nghe; lời thoại – lời nhân vật nói trong kịch; thế mạnh – điểm có khả năng nổi trội. (7) B – Cho các con thử bẻ cả bó đũa rồi từng chiếc.

HS viết được đoạn văn 6–8 câu nêu lí do yêu thích một câu chuyện đã đọc hoặc nghe, có tên truyện, nhận xét, chi tiết minh họa và kết đoạn khẳng định cảm nhận.

Đề bài: Viết đoạn 6–8 câu nêu lí do yêu thích một câu chuyện đã đọc hoặc nghe; đưa chi tiết minh họa. HS viết nháp trong 8 phút, sau đó đổi bài cho bạn cùng bàn và góp ý theo tiêu chí: đúng nhiệm vụ và đủ chi tiết; trình tự, liên kết; dùng từ, đặt câu; chính tả, trình bày. Cuối cùng HS chép lại vào vở.

Mỗi HS có một đoạn văn 6–8 câu đúng cấu trúc. Gợi ý đáp án: “Em thích truyện [tên truyện] vì … (nhận xét). Em thích [nhân vật/nội dung/cách kể] vì … (lí do). Chi tiết [trích hoặc kể lại ngắn] giúp em hiểu … (chi tiết minh họa). Vì vậy, em thấy câu chuyện … (kết đoạn khẳng định cảm nhận).” Người lớn đánh giá theo thang: nội dung đúng nhiệm vụ và đủ chi tiết (0,75); trình tự, liên kết (0,5); dùng từ, câu (0,5); chính tả, trình bày (0,25).

HS đọc một văn bản mới về người có năng khiếu nổi bật, rút ra điều học được và lập phiếu đọc sách để chia sẻ với người thân.

HS đọc văn bản “Tai nghe của Hạnh” trong SGK hoặc phiếu GV phát. Sau đó HS điền Phiếu học tập số 2 (tên bài, tác giả/nguồn, ngày đọc; nhân vật, năng khiếu và việc rèn luyện; lí do thích truyện). HS nói cho bạn một điều thú vị và trả lời một câu hỏi. Phần hoàn thiện phiếu và chia sẻ với người thân được giao về nhà.

Phiếu học tập số 2 hoàn chỉnh (ghi bằng lời riêng): Nhân vật Hạnh; năng khiếu nhận ra nốt hát lệch; việc rèn luyện là nhờ cô chỉ cách gõ chậm, luyện từng đoạn, biết lắng nghe và phối hợp với nhóm; lí do thích: truyện cho thấy năng khiếu cần đi cùng tập luyện và hợp tác. Đáp án ghi nhớ: “Tai nghe tốt là điều giúp mình bắt đầu; tập luyện và biết phối hợp mới giúp bài hát trọn vẹn.”