Giáo án Bài 30. Cánh chim nhỏ

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ vốn sống về con vật và về những việc giúp bạn; dẫn vào bài đọc và bài viết.

GV chiếu lần lượt 4 tranh con vật (chó, mèo, chim, ngựa). Mỗi HS nêu nhanh một con vật mình thích và một đặc điểm của con vật đó. Sau đó, GV hỏi: “Em đã bao giờ giúp bạn có niềm vui chưa?”

HS nêu được ít nhất một con vật và một đặc điểm; trả lời được câu hỏi gợi mở về việc giúp bạn; sẵn sàng vào bài mới.

HS hiểu nội dung, chi tiết, mạch truyện và ý nghĩa của bài “Cánh chim nhỏ”; nhận biết cách đọc đúng nhịp và đổi giọng theo cảm xúc nhân vật.

Hoạt động theo cặp đôi kết hợp sắp xếp mạch nội dung. GV đọc mẫu lời tóm tắt bài, hướng dẫn ngắt ở dấu câu và ranh giới cụm từ; HS đọc nối tiếp. Các cặp hoàn thành Phiếu học tập số 1 (xếp ba ý theo mạch nội dung và trả lời ba câu hỏi). Lưu ý với HS: đây là bản tóm tắt, không phải toàn văn tác phẩm; không suy diễn chi tiết không có trong bài.

Mỗi cặp hoàn thành Phiếu học tập số 1: xếp đúng mạch nội dung gồm ba ý (1. Hai bạn gặp và chia sẻ ước mơ; 2. Cậu bé tìm cách hỗ trợ có sự đồng ý của cha bạn; 3. Người bạn vui, cảm thấy như đang bay) và trả lời được các câu hỏi về hành động và ý nghĩa.

HS nhận biết yêu cầu của bài văn miêu tả con vật và biết đọc nhận xét, đánh dấu chỗ đúng, chỗ cần sửa; sửa câu theo ba mặt: nội dung, trình tự liên kết, từ–câu–chính tả.

Nhóm 4 HS đọc bài mẫu tự soạn “Mèo Mơ” trên bảng phụ, đối chiếu với yêu cầu thể loại. Mỗi nhóm nhận một đoạn bài đã có nhận xét của người lớn (GV chuẩn bị sẵn), đánh dấu một chỗ có căn cứ rõ và một chỗ cần sửa, sau đó hoàn thành Phiếu học tập số 2. Lưu ý: ghi câu cũ, câu mới và lí do; không chỉ chép bài đã sửa mà phải giữ lại lỗi để so sánh.

Mỗi nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 2 gồm: một nhận xét đúng có căn cứ, một chỗ cần sửa, ít nhất ba cặp câu cũ→câu mới kèm lí do, phân loại theo ba mặt (nội dung, trình tự liên kết, từ–câu–chính tả).

HS nghe và ghi được tên nhân vật, 3–5 sự việc chính; kể lại câu chuyện bằng lời riêng, giữ nguyên kết thúc và nêu được điều rút ra.

GV đọc lời kể tóm tắt “Đôi cánh của ngựa trắng” hai lần. Lượt một HS nghe trọn; lượt hai HS ghi tên nhân vật và 3–5 sự việc vào Phiếu học tập số 3. Sau đó HS kể theo cặp, mỗi bạn kể một đoạn. Người nghe đặt một câu hỏi về nguyên nhân hoặc kết quả.

Phiếu học tập số 3 có tên nhân vật (Ngựa Trắng, mẹ, Đại Bàng, Sói, bạn chỉ đường…), 3–5 sự việc và một điều rút ra; HS kể được câu chuyện bằng lời riêng, giữ kết thúc: nhờ bạn và trải nghiệm, Ngựa Trắng nhận ra sức mạnh của đôi chân khỏe.

Củng cố nội dung bài đọc, nghĩa từ, nhận biết chi tiết đúng và sai; vận dụng kiến thức sửa câu tả con vật.

Trò chơi “Đúng hay sai” bằng thẻ, kết hợp làm bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu. GV đọc từng câu hỏi; HS giơ thẻ hoặc chọn đáp án. Nội dung gồm: lựa chọn đáp án đúng, nhận định đúng/sai, sắp xếp mạch nội dung, nối từ với nghĩa, chọn chi tiết làm con mèo khác các con mèo khác.

HS làm đúng các câu sau. (1) Điều đáng quý trong hành động của cậu bé là gì? A. Tặng bạn một con chim nuôi trong lồng; B. Giúp bạn có một trải nghiệm vui sau khi hỏi người lớn; C. Hứa làm phép để bạn đi được ngay. Đáp án: B. (2) Người bạn không thể đi đã khỏi bệnh sau cuộc chơi: Sai, vì bài nói giá trị nằm ở đồng cảm và hỗ trợ phù hợp, không phải làm bạn khỏi bệnh. (3) Mạch đúng: Hai bạn gặp và chia sẻ ước mơ → Cậu bé tìm cách hỗ trợ có sự đồng ý của cha bạn → Người bạn vui, cảm thấy như đang bay. (4) Nối: đồng cảm – hiểu và chia sẻ cảm xúc của người khác; rưng rưng – nước mắt chực trào vì xúc động; hỗ trợ – giúp thêm để người khác thực hiện việc cần. (5) Chi tiết làm con mèo Mơ khác những con mèo khác: A. Có mảng lông trắng ở ngực. Đáp án: A. (6) Câu sửa: “Mơ bước nhẹ trên hiên rồi cuộn mình bên chân bà; mảng lông trắng trước ngực nổi rõ trên bộ lông vàng.”

HS vận dụng điều học được vào cuộc sống: nghĩ cách giúp bạn có niềm vui một cách an toàn, có sự đồng ý; sửa lại một câu trong bài tả con vật của mình.

Mỗi HS viết 3–4 câu trong Thư gửi người bạn, nêu một việc em có thể làm để bạn vui và cách em sẽ hỏi ý bạn và người lớn trước khi giúp. Sau đó HS chọn một câu trong bài tả con vật đã viết, ghi bản trước/bản sửa và giải thích thay đổi. Về nhà: kể lại câu chuyện “Đôi cánh của ngựa trắng” cho người thân nghe.

Mỗi HS có một Thư gửi người bạn (3–4 câu) có nêu cách hỏi ý kiến trước khi giúp; một câu bản trước/bản sửa kèm lí do; ghi nhận lời kể của người thân về câu chuyện.