NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 5. Chắp cánh ước mơ

Giáo án Bài 26. Con trai người làm vườn

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bài “Con trai người làm vườn”: cậu bé mê biển và mong làm thuyền trưởng; cha ban đầu chưa hiểu; cậu học nghề, vượt thử thách và được cha công nhận.
  • Giải thích được vì sao xung đột giữa cha và con được giải bằng nỗ lực, khả năng và sự công nhận, và vì sao hai nghề đều đáng quý.
  • Sắp xếp được ba ý theo đúng mạch nội dung của bài và nêu được nghĩa của các từ kế thừa, hão huyền, thấu hiểu.
  • Nêu được cấu trúc bài tả con vật (mở bài, thân bài, kết bài) và chọn được các chi tiết quan sát cụ thể, an toàn.
  • Nói được về một ước mơ và hai việc cụ thể có thể làm ngay bây giờ.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc hiểu văn bản kể chuyện, nhận biết chi tiết và mạch nội dung; ghi ý quan sát ngắn gọn; nói rõ ràng về ước mơ và nghe bạn trình bày.
  • Năng lực văn học: nhận ra tình cảm xúc động, tự hào của hai cha con và thông điệp về sự bền bỉ, công nhận ước mơ; phân biệt chi tiết có trong văn bản với suy nghĩ thêm của người đọc.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm tóm tắt, tự ghi phiếu quan sát và tự chuẩn bị ý nói về ước mơ của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm theo kĩ thuật khăn trải bàn, cặp đôi; biết lắng nghe bạn, đặt và trả lời câu hỏi.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lí giải vì sao cha con có quan điểm khác nhau và đề xuất cách tự chuẩn bị cho ước mơ của mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: luyện đọc, ghi phiếu quan sát và chuẩn bị bài nói đầy đủ, đúng hạn.
  • Trách nhiệm: quan sát con vật từ xa, không chọc phá; giữ vệ sinh nơi thú nuôi khi có người lớn hướng dẫn.
  • Trung thực: chỉ ghi vào phiếu những điều đã thật sự quan sát hoặc có trong văn bản.
  • Nhân ái: lắng nghe ước mơ của bạn, không chế giễu hay ép bạn chọn nghề giống mình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa chủ điểm “Chắp cánh ước mơ” và bản chiếu lời tóm tắt bài đọc (in đậm ba mạch nội dung).
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bài tả mẫu về mèo Mơ và bảng Ai/cái gì? Ở đâu? Có chi tiết nào nổi bật? Em nghĩ/cảm thấy gì?
  • Bảng phụ ghi tiêu chí nhận xét bài nói: nội dung đúng chủ đề, có hai việc cụ thể, nói rõ ràng, biết lắng nghe và đáp một câu hỏi.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/vietnamese/tap-1-bai-26-con-trai-nguoi-lam-vuon (dùng ở hoạt động luyện tập).
  • Tờ phiếu học tập, bút dạ, băng dính để treo sản phẩm.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 4, tập 1, vở ghi, bút chì, bút màu.
  • Một tờ giấy khổ A3 hoặc tờ giấy lớn để làm khăn trải bàn nhóm (nếu có), bút dạ.
  • Thẻ đáp án A, B, C (hoặc bảng con) để trả lời trắc nghiệm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ về ước mơ

Mục tiêu

Tạo tâm thế vào bài, gợi nhớ khái niệm ước mơ và giới thiệu chủ điểm “Chắp cánh ước mơ”.

Nội dung

GV chiếu tranh minh họa chủ điểm và nêu câu hỏi gợi mở để HS chia sẻ ước mơ của mình.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất một ước mơ của bản thân hoặc của bạn bè trong lớp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh, hỏi: “Bức tranh gợi cho các em điều gì? Các em có ước mơ nghề nghiệp nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời. Dự kiến: “Em thấy biển và con tàu.” “Em muốn làm bác sĩ.”

  2. Giáo viên

    GV nhận xét, dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc câu chuyện về một cậu bé mơ ước làm thuyền trưởng.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại tên bài “Con trai người làm vườn”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu lời tóm tắt và mạch nội dung

Mục tiêu

HS hiểu nội dung, chi tiết chính và mạch diễn biến của câu chuyện; hiểu lí do xung đột giữa cha và con được giải quyết.

Nội dung

GV đọc mẫu lời tóm tắt, ngắt nhịp ở ranh giới cụm từ và dấu câu. HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi người viết một ý về mạch nội dung (cậu bé muốn theo nghề biển, cậu học và vượt thử thách, cha hiểu và tự hào), sau đó thống nhất ý chung và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; sơ đồ ba ý theo mạch nội dung và câu trả lời về lí do cha ban đầu chưa hiểu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu lời tóm tắt, sau đó nêu nhiệm vụ: “Nhóm thảo luận, xác định ba ý theo mạch nội dung và giải thích vì sao cha ban đầu không hiểu con.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm lời tóm tắt và nhận phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ các nhóm còn lúng túng; gợi ý: “Hãy tìm câu nói về việc cha muốn con nối nghề.”

    Học sinh

    Mỗi thành viên viết một ý vào ô của mình trên khăn trải bàn, sau đó thảo luận và thống nhất. Dự kiến: “Cha muốn con nối nghề làm vườn nên không hiểu lựa chọn của con.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày; hỏi: “Sau khi làm việc nhóm, em thấy hai nghề làm vườn và đi biển có khác nhau không? Vì sao cha dần công nhận con?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày mạch nội dung. Dự kiến: “Cha dần công nhận vì con học tập, bền bỉ và thành thuyền trưởng.” “Hai nghề đều đáng quý, con chỉ có hướng riêng.”

  4. Giáo viên

    GV chốt mạch nội dung: cậu bé muốn theo nghề biển nhưng cha mong khác; cậu học, làm thủy thủ và vượt thử thách; khi con thành thuyền trưởng, cha hiểu và tự hào. GV nhấn mạnh xung đột được giải bằng nỗ lực, khả năng và sự công nhận.

    Học sinh

    HS ghi mạch nội dung vào vở và sửa phiếu học tập nếu cần.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Nhận biết cấu trúc bài tả con vật

Mục tiêu

HS nhận biết cấu trúc bài tả con vật và cách ghi ý quan sát bằng bảng hỏi ngắn gọn, không chép thành câu mẫu có sẵn.

Nội dung

GV đưa bài mẫu tự soạn về chú mèo Mơ. HS đọc, làm việc cặp đôi để điền bảng Ai/cái gì? Ở đâu? Có chi tiết nào nổi bật? Em nghĩ/cảm thấy gì? và xác định phần mở bài, thân bài, kết bài. Sau đó HS trao đổi về cách quan sát từ xa an toàn.

Sản phẩm dự kiến

Bảng điền thông tin về mèo Mơ; xác định đúng ba phần của bài tả con vật; ghi nhận quy tắc quan sát an toàn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài mẫu, nêu câu hỏi: “Đoạn nào giới thiệu con vật? Đoạn nào tả đặc điểm và hoạt động? Đoạn nào nêu tình cảm?”

    Học sinh

    HS đọc thầm bài mẫu và suy nghĩ về ba phần của bài tả.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn điền bảng. Hỏi: “Chi tiết nào làm Mơ khác các con mèo khác?”

    Học sinh

    HS làm cặp đôi, điền bảng. Dự kiến: Ai: chú mèo vàng tên Mơ; Ở đâu: hiên nhà bà; Chi tiết nổi bật: mảng trắng nhỏ ở ngực; Em nghĩ: thích ngắm Mơ và không kéo đuôi chú.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày bảng điền và phần kết luận về cấu trúc.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày. Dự kiến: “Mở bài giới thiệu mèo Mơ, thân bài tả lông, tai, hoạt động, kết bài nêu tình cảm.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: bài tả con vật cần chọn chi tiết riêng, quan sát từ xa, không chọc con vật; chỉ ghi điều thật sự quan sát.

    Học sinh

    HS ghi nhớ quy tắc quan sát vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập đọc hiểu và từ ngữ

Mục tiêu

Củng cố hiểu nội dung bài, nhận biết chi tiết có trong văn bản và nghĩa của từ mới.

Nội dung

HS làm các bài tập 2, 3, 5 và 7 trong sách và trang bài học NeoEdu có bài tập tương tác. HS làm cá nhân, giơ thẻ đáp án hoặc ghi bảng con, sau đó đối chiếu cùng cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng cho các bài tập sau: Bài 2: A (cha thay đổi suy nghĩ khi thấy con trưởng thành và thành thuyền trưởng). Bài 3: Sai (bài không cho rằng nghề làm vườn không có giá trị; hai nghề đều đáng quý). Bài 5: kế thừa – tiếp nhận và tiếp tục việc của người trước; hão huyền – xa thực tế, khó có cơ sở thực hiện; thấu hiểu – hiểu sâu cả mong muốn, cảm xúc của người khác. Bài 7: C (có mảng lông trắng ở ngực, chi tiết riêng của mèo Mơ).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm và bài nối từ, nêu cách trả lời: “Giơ thẻ A, B hoặc C khi có đáp án.”

    Học sinh

    HS đọc đề và suy nghĩ cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm bài trên trang NeoEdu hoặc trên bảng con, yêu cầu giải thích lựa chọn bằng một câu trích từ bài.

    Học sinh

    HS chọn đáp án và trích chi tiết. Dự kiến: “Em chọn A vì đoạn ‘Nhiều năm sau, anh trở về khi đã là thuyền trưởng’ cho thấy cha hiểu con.”

  3. Giáo viên

    GV chữa từng bài, chốt đáp án và nhấn mạnh: trả lời phải dựa vào chi tiết có trong văn bản, không dựa vào suy nghĩ thêm.

    Học sinh

    HS sửa lỗi và ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 35 phút

Nói về ước mơ của em

Mục tiêu

HS nói được về một ước mơ và hai việc cụ thể có thể làm bây giờ; biết lắng nghe và tôn trọng ước mơ khác; vận dụng cách quan sát an toàn vào đời sống.

Nội dung

HS viết nhanh 3 ý vào phiếu: ước mơ, việc làm bây giờ thứ nhất, việc làm bây giờ thứ hai. Sau đó HS nói theo cặp đôi, người nghe đặt một câu hỏi. Hai đến ba HS trình bày trước lớp. Lớp nhận xét theo tiêu chí trên bảng phụ. Giao bài về nhà: quan sát một con vật an toàn và ghi Phiếu quan sát.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu ghi ý nói về ước mơ; bài nói trước lớp; phiếu quan sát con vật chuẩn bị cho bài viết về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu và mẫu: “Em muốn trở thành người chăm sóc động vật. Bây giờ, em đọc sách phù hợp và học cách quan sát con vật từ xa.” GV nhắc: lắng nghe bạn, không chế giễu hay ép bạn chọn nghề giống mình.

    Học sinh

    HS lắng nghe, viết nhanh 3 ý vào phiếu.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi nói và đổi vai người nghe; hỏi gợi ý: “Bạn đang làm gì để thực hiện ước mơ?”

    Học sinh

    HS nói trong cặp đôi. Dự kiến: “Em muốn làm bác sĩ thú y. Bây giờ em đọc sách về động vật và giúp gia đình chăm cây trong vườn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS trình bày trước lớp, đánh giá theo tiêu chí: nội dung đúng chủ đề, có hai việc cụ thể, nói rõ ràng, lắng nghe và đáp câu hỏi.

    Học sinh

    HS trình bày, nghe bạn nhận xét và trả lời câu hỏi của bạn.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi sự chuẩn bị; nhắc HS giữ vệ sinh nơi thú nuôi với sự hướng dẫn của người lớn; giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ 1: Sắp xếp ba ý theo mạch nội dung của bài.

  • Cha mong con nối nghề làm vườn.
  • Cậu bé mê biển và mong làm thuyền trưởng.
  • Khi con thành thuyền trưởng, cha hiểu và tự hào.
  • Cậu học, làm thủy thủ và vượt thử thách.

Nhiệm vụ 2: Vì sao cha ban đầu không hiểu lựa chọn của con?

  • ……………………………………………

Nhiệm vụ 3: Điền nghĩa của từ.

  • kế thừa: ……………………………………
  • hão huyền: ……………………………………
  • thấu hiểu: ……………………………………

Phiếu quan sát con vật

Tên con vật em quan sát: ……………………………………
Thời điểm và địa điểm: ……………………………………

Bảng ghi chép (chỉ ghi điều đã quan sát thật sự):

  • Ai/cái gì? ……………………………………
  • Ở đâu? ……………………………………
  • Chi tiết nào nổi bật (đặc điểm)? ……………………………………
  • Con vật hoạt động như thế nào? ……………………………………
  • Em nghĩ/cảm thấy gì? ……………………………………
  • Cách em chăm sóc hoặc giữ an toàn cho con vật: ……………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Quan sát một con vật an toàn (con vật nuôi trong nhà hoặc con vật trong tranh, ảnh) và hoàn thành Phiếu quan sát con vật; không chọc phá con vật để lấy hành động.
  • Dựa vào phiếu quan sát, viết phần mở bài giới thiệu con vật và phần kết bài nêu tình cảm; chuẩn bị thân bài với ít nhất hai đặc điểm và một hoạt động.
  • Luyện nói lại ước mơ của em với người thân, nói được hai việc cụ thể có thể làm bây giờ; lắng nghe ý kiến của người thân và ghi lại một câu nhận xét.
  • Đọc lại lời tóm tắt bài “Con trai người làm vườn”, tự kể lại ba ý theo mạch nội dung bằng lời của mình.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.