NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 5. Chắp cánh ước mơ

Giáo án Bài 25. Bay cùng ước mơ

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (100 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính và các chi tiết chính trong bài “Bay cùng ước mơ”: nhóm bạn ngắm làng và bầu trời, trò chuyện về nghề mơ ước, thay đổi lựa chọn và mơ thấy những quả bóng ước mơ.
  • Giải thích được ý nghĩa của bài: ước mơ tuổi nhỏ hồn nhiên, thể hiện tình cảm và trí tưởng tượng; đổi ước mơ là việc bình thường khi trẻ đang khám phá khả năng và sở thích.
  • Nhận biết được tính từ chỉ đặc điểm về màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất và vận dụng được tính từ, kết hợp với rất, hơi, quá để làm rõ mức độ khi nói, viết.
  • Nêu được cấu trúc bài văn tả con vật (mở bài, thân bài, kết bài) và giải thích được cách chọn chi tiết nổi bật khi tả con vật qua phân tích bài mẫu.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, ngắt nghỉ hợp lí; nghe và nói rõ ý khi trao đổi về ước mơ; nhận biết và dùng tính từ; viết được một đoạn ngắn tả con vật bằng lời riêng.
  • Năng lực văn học: hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa của bài thơ tóm tắt; nhận ra cách tác giả thể hiện ước mơ tuổi thơ bằng hình ảnh giàu trí tưởng tượng (bóng nhiều màu đưa cả nhóm lên cao).

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc tóm tắt, tự tìm chi tiết trong văn bản và tự đối chiếu đáp án với bài đọc để kiểm tra kết quả học tập.
  • Giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm 3, trình bày ý kiến rõ ràng, lắng nghe và nhận xét bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nêu ước mơ riêng, lựa chọn chi tiết riêng khi viết đoạn văn tả con vật yêu thích.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực đọc, luyện tập tính từ và hoàn thành đoạn văn tả con vật ở nhà.
  • Trách nhiệm: nghiêm túc trong nhóm, hoàn thành phần việc được giao; biết quan sát vật nuôi từ xa, an toàn, không trêu chọc con vật.
  • Nhân ái: yêu quý động vật và trân trọng ước mơ, ý kiến khác nhau của bạn bè.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh họa chủ điểm “Chắp cánh ước mơ” và tranh cảnh đồi, làng, bầu trời.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi lời tóm tắt bài “Bay cùng ước mơ”, các câu ví dụ về tính từ và bài mẫu tả mèo Mơ.
  • Thẻ từ (xanh, tròn, cao, chăm chỉ, trắng, dịu, đỏ thắm, trắng tinh...) và thẻ ghi “rất”, “hơi”, “quá”.
  • Bút dạ, bút đánh dấu (3 màu) để GV hướng dẫn HS đánh dấu phần mở, chính, kết.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/vietnamese/tap-1-bai-25-bay-cung-uoc-mo (dùng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 4, tập một, bài 25.
  • Vở ghi, bút chì, bút màu để đánh dấu văn bản.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 do GV phát (hoặc HS chép vào vở).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ngắm bầu trời ước mơ

Mục tiêu

Tạo tâm thế vui vẻ, kích hoạt vốn hiểu biết của HS về nghề nghiệp và ước mơ trước khi vào bài.

Nội dung

Trò chơi “Nếu em là…, em sẽ…”: mỗi HS nêu một nghề mơ ước và lí do ngắn gọn.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nêu được ít nhất một nghề mơ ước kèm lí do đơn giản.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh chủ điểm, hỏi: “Khi nhìn bầu trời rộng, em nghĩ đến điều gì?” và giới thiệu trò chơi “Nếu em là…, em sẽ…”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe và suy nghĩ. Dự kiến HS trả lời: “Em nghĩ đến việc bay lên cao”, “Em muốn làm phi công”.

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành các nhóm 4, mỗi bạn nói nhanh một câu mở đầu “Nếu em là…, em sẽ…”. GV đi quan sát, khuyến khích nhóm nào chưa tham gia.

    Học sinh

    HS luân phiên nói trong nhóm. Dự kiến: “Nếu em là bác sĩ, em sẽ giúp mọi người khỏe mạnh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ trước lớp.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày ước mơ của bạn trong nhóm hoặc của chính mình.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi ý tưởng hay và dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc bài Bay cùng ước mơ để xem các bạn nhỏ đã mơ những gì.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc hiểu bài Bay cùng ước mơ

Mục tiêu

Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa của bài; nhận ra mạch kể gồm ba phần và cách đọc đúng nhịp, đúng cảm xúc.

Nội dung

Kĩ thuật mảnh ghép: GV chia lời tóm tắt thành ba mạch nội dung. Mỗi nhóm 3 nhận một mạch, đọc, thảo luận và hoàn thành Phiếu học tập số 1; sau đó ghép lại thành bài hoàn chỉnh.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1; HS nêu được ba mạch nội dung và ý nghĩa của bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu lời tóm tắt, nhắc cách ngắt nghỉ ở ranh giới cụm từ và dấu câu, đổi giọng theo người kể và cảm xúc. Sau đó GV chia nhóm và phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đánh dấu những chỗ cần ngắt nghỉ trong bài đọc.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn nhóm đọc thầm, gạch chân ý chính theo mạch được giao và trả lời câu hỏi trong phiếu. Gợi ý: “Các bạn làm gì khi nằm trên đồi?”, “Vì sao các bạn thay đổi lựa chọn?”

    Học sinh

    HS đọc, thảo luận và ghi kết quả vào phiếu. Dự kiến: “Các bạn nằm ngắm làng và bầu trời.” “Các bạn nghe ý tưởng của nhau nên đổi nghề mơ ước.”

  3. Giáo viên

    GV tổ chức ghép nhóm: mỗi thành viên ở nhóm 3 quay về nhóm gốc để kể lại mạch mình đã học. GV mời 2 nhóm trình bày trước lớp.

    Học sinh

    HS kể lại nội dung mạch mình phụ trách. Dự kiến: “Người kể mơ thấy những quả bóng ước mơ bay lên cao, nhiều màu.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Vì sao các bạn đổi ước mơ nhưng vẫn không có gì sai?” và “Giấc mơ ban đêm khác cuộc trò chuyện ban ngày ở điểm nào?” GV chốt: ước mơ tuổi nhỏ hồn nhiên, thể hiện tình cảm và trí tưởng tượng; trẻ đang khám phá khả năng và sở thích.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Vì các bạn đang tìm hiểu bản thân, chưa biết nghề nào hợp nhất.” “Cuộc trò chuyện là chuyện ban ngày, còn giấc mơ là những điều xảy ra khi ngủ.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Tính từ chỉ đặc điểm và mức độ

Mục tiêu

Nhận biết tính từ chỉ màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất; biết kết hợp với rất, hơi, quá để làm rõ mức độ và chọn từ sát đối tượng.

Nội dung

Trò chơi “Ghép thẻ”: HS tìm tính từ trong câu mẫu, phân loại theo nhóm đặc điểm và ghép với thẻ rất, hơi, quá.

Sản phẩm dự kiến

HS phân loại được tính từ theo nhóm đặc điểm; đặt được câu có tính từ kết hợp với rất, hơi, quá.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghi câu “Bông hoa trắng tỏa hương dịu” lên bảng, hỏi: “Từ nào nêu đặc điểm của bông hoa?”

    Học sinh

    HS quan sát câu và trả lời. Dự kiến: “Trắng và dịu nêu đặc điểm của bông hoa.”

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn nhóm phân loại thẻ từ vào các cột: màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất. Sau đó GV đưa thẻ rất, hơi, quá và hỏi: “Ghép thẻ nào vào từ xanh để nói xanh nhạt?”

    Học sinh

    HS phân loại và ghép thẻ. Dự kiến: “Hơi xanh”, “Rất cao”, “Quá chăm chỉ”. GV lưu ý: không nên nói “rất trắng tinh” vì trắng tinh đã chỉ mức cao.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm trình bày kết quả và giải thích vì sao chọn từ đó.

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Chúng em chọn hơi vì màu xanh chưa đậm.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: tính từ nêu đặc điểm; rất, hơi, quá làm rõ mức độ; nên chọn từ sát đối tượng, tránh lạm dụng rất với các từ đã chỉ mức cao.

    Học sinh

    HS ghi nội dung chính vào vở.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 25 phút

Cách viết bài văn tả con vật

Mục tiêu

Nhận biết cấu trúc bài văn tả con vật và cách chọn chi tiết riêng khi tả thông qua phân tích bài mẫu.

Nội dung

Đọc bài mẫu tả mèo Mơ theo ba câu hỏi: người viết muốn làm gì? Thông tin sắp theo cách nào? Chi tiết nào làm rõ mục đích? HS dùng bút đánh dấu phần mở, chính, kết và điền Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 2 và nêu được cấu trúc ba phần cùng hai chi tiết riêng trong bài mẫu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài mẫu “Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ…”, nêu ba câu hỏi phân tích và phát Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm bài mẫu, chuẩn bị bút đánh dấu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đánh dấu: phần mở (câu đầu), phần chính (các đoạn tả và hoạt động), phần kết (đoạn cuối). Gợi ý: “Chi tiết nào cho biết ngoại hình của Mơ?”

    Học sinh

    HS đánh dấu và trả lời. Dự kiến: “Mảng lông trắng ở ngực là chi tiết riêng của Mơ.” “Bước đi rất nhẹ trên hiên là hoạt động của Mơ.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nêu kết quả, sau đó hỏi: “Nếu chỉ kể có đầu, có chân thì bài văn có hấp dẫn không? Vì sao?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Không hấp dẫn, vì không nổi bật con mèo Mơ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt cấu trúc: mở bài giới thiệu con vật; thân bài tả đặc điểm nổi bật và hoạt động; kết bài nêu tình cảm, cách chăm sóc. Nhắc quan sát từ xa, an toàn, dùng mắt và tai, không chọc con vật.

    Học sinh

    HS ghi cấu trúc vào vở, nêu lại ba phần của bài văn.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập tính từ và đọc hiểu

Mục tiêu

Củng cố nội dung bài đọc, cách nhận biết tính từ và cấu trúc bài tả con vật qua các bài tập có đáp án.

Nội dung

Làm các bài tập 2 đến 8 trên trang bài học NeoEdu và trong sách. Bài tập 9 (đọc thành tiếng) giao cho HS luyện ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

HS làm đúng các bài tập; biết đáp án kèm căn cứ. Đáp án: (2) B. Những ước mơ nghề nghiệp; (3) Sai, vì mỗi bạn mong làm một nghề khác nhau; (4) Các bạn chơi rồi ngắm làng và trời → Nhóm trao đổi, thay đổi ước mơ → Người kể mơ thấy những quả bóng ước mơ; (5) khát vọng – mong muốn mạnh mẽ về điều tốt đẹp; hồn nhiên – tự nhiên, trong sáng; tưởng tượng – tạo hình ảnh, ý nghĩ về điều chưa có trước mắt; (6) A. xanh; (7) C. Có mảng lông trắng ở ngực; (8) Mục đích: giới thiệu và tả Mơ; hai chi tiết: mảng lông trắng ở ngực, bước đi rất nhẹ trên hiên; điều áp dụng: chọn chi tiết riêng thay vì liệt kê bộ phận.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu các câu hỏi trắc nghiệm và bài nối từ trên trang bài học NeoEdu, nêu yêu cầu làm nhanh, đúng, ghi căn cứ.

    Học sinh

    HS đọc yêu cầu và làm bài cá nhân trong thời gian 5 phút.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức chấm chéo theo cặp, đối chiếu đáp án và căn cứ trong bài đọc.

    Học sinh

    HS đổi vở, kiểm tra đáp án của bạn và thảo luận các câu khác đáp án. Dự kiến: “Câu 6 chọn A vì xanh nêu màu sắc của lá.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS nêu đáp án câu 4 và câu 8, yêu cầu nêu căn cứ.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án và căn cứ trong bài.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt đáp án và nhắc HS luyện đọc thành tiếng câu tóm tắt ở nhà.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai trong vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Viết đoạn văn tả con vật em yêu thích

Mục tiêu

Vận dụng cấu trúc bài tả con vật và tính từ để viết đoạn văn ngắn bằng lời riêng, gắn với thực tế quan sát.

Nội dung

Viết một đoạn văn 4 đến 5 câu tả con vật (vật nuôi ở nhà hoặc con vật quen thuộc) theo gợi ý: giới thiệu con vật, tả một đặc điểm nổi bật, tả một hoạt động, nêu tình cảm. Dùng ít nhất 2 tính từ, có một từ kết hợp với rất, hơi hoặc quá.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được một đoạn văn 4 đến 5 câu có đủ ý giới thiệu, đặc điểm, hoạt động và tình cảm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ viết đoạn văn, nhắc quan sát từ xa, an toàn và chọn chi tiết riêng. Có thể hoàn thành ở nhà.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn con vật sẽ tả.

  2. Giáo viên

    GV cho HS viết nháp khoảng 5 phút trong lớp, đi quan sát và gợi ý khi HS bí ý.

    Học sinh

    HS viết nháp. Dự kiến: “Nhà em nuôi một chú chó tên Vàng. Bộ lông vàng mượt, đôi tai rất dài.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS đọc đoạn văn, cả lớp nhận xét về chi tiết riêng và cách dùng tính từ.

    Học sinh

    HS đọc và nhận xét. Dự kiến: “Bạn tả được chi tiết riêng là chú chó hay vẫy đuôi khi thấy chủ.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, khen những đoạn văn có chi tiết riêng và dặn HS hoàn thiện bài ở nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhận xét vào vở, hoàn thiện đoạn văn.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: ……… Mạch được giao: ………

  • Câu 1: Các bạn trong bài làm gì khi nằm trên đồi?
  • Câu 2: Các bạn mơ làm những nghề nào? Ví dụ: cô giáo, bộ đội, y tá, lái xe, phi công.
  • Câu 3: Vì sao các bạn thay đổi lựa chọn nghề nghiệp?
  • Câu 4: Người kể mơ thấy gì vào ban đêm?
  • Câu 5: Em hiểu ước mơ tuổi nhỏ có ý nghĩa gì? (nêu 1 ý)

Phiếu học tập số 2

Bài mẫu: “Nhà bà em nuôi một chú mèo vàng tên Mơ…”

  • Câu 1: Người viết muốn làm gì? (giới thiệu và tả con mèo Mơ)
  • Câu 2: Thông tin được sắp theo cách nào?
    • Mở bài: ……………
    • Thân bài: ……………
    • Kết bài: ……………
  • Câu 3: Chi tiết nào làm rõ mục đích?
    • Chi tiết 1: ……………
    • Chi tiết 2: ……………
  • Câu 4: Em có thể áp dụng điều gì khi viết bài tả con vật của mình? ……………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc thành tiếng lời tóm tắt bài “Bay cùng ước mơ” cho người thân nghe; sau đó nói 2–3 câu giải thích điều em tâm đắc nhất. Người thân nhận xét về đọc đúng, ngắt nghỉ, âm lượng và ý giải thích có chi tiết.
  • Hoàn thiện đoạn văn tả con vật em yêu thích (4 đến 5 câu), có ít nhất 2 tính từ và một từ kết hợp với rất, hơi hoặc quá.
  • Quan sát con vật trong nhà hoặc ngoài sân từ xa, an toàn, ghi lại 2 đặc điểm riêng và 1 hoạt động của con vật vào vở để chuẩn bị cho tiết viết sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.