NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 4
Tiếng ViệtLớp 4Phần 4. Niềm vui sáng tạo

Giáo án Bài 21. Làm thỏ con bằng giấy

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được hoàn cảnh, mục đích làm thỏ giấy của Hà và trình tự các việc Hà làm (chuẩn bị vật liệu, dụng cụ → tạo và dán các bộ phận → trang trí).
  • Giải thích được ý nghĩa của món quà tự làm: thể hiện sự quan tâm và niềm vui sáng tạo.
  • Nhận biết được tính từ chỉ đặc điểm (màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất) và tính từ kết hợp với rất, hơi, quá để chỉ mức độ.
  • Giải thích được cấu trúc của bài viết hướng dẫn: mục đích, vật liệu/dụng cụ, các bước theo trình tự, động từ mở đầu mỗi bước.
  • Vận dụng được cách viết hướng dẫn ngắn, rõ ràng để viết các bước thực hiện một công việc đơn giản.
  • Năng lực ngôn ngữ: Đọc đúng, ngắt nghỉ đúng ở ranh giới cụm từ và dấu câu; nghe và nói rõ ý khi trả lời; xác định được tính từ trong câu và viết được 3–4 bước hướng dẫn ngắn có động từ rõ ràng.
  • Năng lực văn học: Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa của văn bản chỉ dẫn “Làm thỏ con bằng giấy”; nhận ra niềm vui sáng tạo và sự quan tâm đến bạn bè qua món quà của Hà.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc bài theo gợi ý, tự đánh dấu các mục thông tin trong bài mẫu và tự kiểm tra lại bài làm.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm, cặp đôi; trình bày kết quả và nhận xét ý kiến của bạn bằng câu rõ ràng, lễ phép.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Sắp xếp các bước theo trình tự hợp lí; viết lại một quy trình quen thuộc theo cách của riêng mình.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập và bài tập; viết bài hướng dẫn về nhà đúng hạn.
  • Trách nhiệm: Nêu đúng các bước an toàn khi làm việc có kéo, keo; nhắc nhở bạn thực hiện đúng quy tắc khi làm việc nhóm.
  • Trung thực: Trả lời dựa trên nội dung bài đọc và bài mẫu, không thêm chi tiết không có trong văn bản.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh hoặc hình chụp con thỏ giấy đã hoàn thành, và một con thỏ giấy mẫu để minh họa các bộ phận (đầu, thân, tai, đế).
  • Bảng phụ ghi lời tóm tắt bài đọc, bài mẫu “Làm thẻ đánh dấu sách” và các thẻ từ ghi tính từ.
  • Phiếu học tập số 1, số 2, số 3 (in hoặc chép lên bảng).
  • Bút dạ, băng dính hoặc nam châm để gắn thẻ từ và thẻ bước lên bảng.
  • Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/vietnamese/tap-1-bai-21-lam-tho-con-bang-giay (dùng ở hoạt động luyện tập để HS tự kiểm tra).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 4, vở ghi, bút chì, bút màu.
  • Bút đánh dấu hai màu (hoặc bút chì và bút màu) để đánh dấu các mục thông tin trong bài mẫu.
  • Giấy nháp hoặc tờ giấy A5 để viết bước hướng dẫn.
  • Phiếu học tập do GV phát.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 10 phút

Đoán món quà tự làm

Mục tiêu

Tạo hứng thú vào bài; giúp HS kết nối với trải nghiệm tự làm quà cho người thân, bạn bè.

Nội dung

Trò chơi “Đoán đồ vật”: GV đọc từng gợi ý, HS đoán tên đồ vật. Sau đó GV hỏi HS về một món quà tự làm mà em đã từng làm hoặc nhận được.

Sản phẩm dự kiến

HS đoán đúng con thỏ giấy và chia sẻ được 1–2 câu về món quà tự làm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giơ con thỏ giấy mẫu, nói: “Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu một món đồ chơi làm bằng giấy. Cô đọc gợi ý, các em đoán nhé.” Đọc gợi ý: “Được làm bằng giấy, có đôi tai dài, có đế để đứng vững.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, suy nghĩ và giơ tay đoán. Dự kiến HS trả lời: “Con thỏ giấy ạ!”

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Các em đã từng làm quà tặng bằng tay bao giờ chưa? Đó là món gì và tặng ai?”

    Học sinh

    HS kể trong 1–2 câu. Dự kiến HS trả lời: “Em làm thiệp sinh nhật tặng mẹ.” hoặc “Em gấp máy bay giấy tặng bạn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ, khen ngợi những câu kể rõ ràng.

    Học sinh

    2–3 HS trình bày trước lớp, các bạn còn lại lắng nghe và vỗ tay.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ đọc câu chuyện về bạn Hà làm thỏ con bằng giấy tặng bạn Hoa.”

    Học sinh

    HS mở sách, ghi tên bài “Làm thỏ con bằng giấy” vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc hiểu: Hà làm thỏ con bằng giấy (Tiết 1)

Mục tiêu

HS hiểu nội dung, chi tiết chính và trình tự các việc Hà đã làm; nhận ra ý nghĩa của món quà tự làm; đọc đúng ngắt nghỉ.

Nội dung

Đọc lời tóm tắt bài “Làm thỏ con bằng giấy”. Hoạt động theo kĩ thuật mảnh ghép: nhóm 3 HS, mỗi em đọc và làm một mạch nội dung: (1) Hà chuẩn bị vật liệu, dụng cụ; (2) Hà tạo và dán các bộ phận; (3) Hà trang trí để hoàn thành quà tặng. Hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ; HS nêu được Hà làm thỏ giấy để tặng Hoa vào sinh nhật và ý nghĩa của món quà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả bài một lần, nhấn giọng ở các cụm từ như “tặng Hoa một con thỏ giấy”, “niềm vui tự làm”. Sau đó chia lớp thành nhóm 3, phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ: “Mỗi bạn đọc kĩ một mạch nội dung, sau đó về nhóm chia sẻ cho nhau.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhận phiếu và nhận mạch nội dung của mình.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS đọc ngắt nghỉ ở dấu phẩy, dấu chấm; hỗ trợ nhóm gặp khó khăn. GV hỏi: “Từ nào trong bài cho biết Hà làm thỏ để tặng ai?”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân thông tin và đọc lại cho bạn trong nhóm nghe. Dự kiến HS trả lời: “Từ Hoa và sinh nhật ạ.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện nhóm trình bày mạch nội dung của mình, các nhóm khác bổ sung. GV hỏi: “Vì sao Hà làm thỏ giấy mà không mua?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Vì Hà muốn tự làm một sản phẩm cho bạn, thể hiện sự quan tâm.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: Bài kể về việc Hà chuẩn bị, làm và trang trí thỏ giấy theo đúng trình tự; món quà tự làm thể hiện sự quan tâm và niềm vui sáng tạo.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở: “Hà làm thỏ giấy tặng Hoa; món quà thể hiện sự quan tâm và niềm vui tự làm.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Tính từ chỉ đặc điểm và mức độ (Tiết 2)

Mục tiêu

HS nhận biết tính từ chỉ đặc điểm; biết dùng rất, hơi, quá để chỉ mức độ và chọn từ sát đối tượng.

Nội dung

Trò chơi “Tìm đúng từ”: GV ghi các câu trên bảng, HS tìm tính từ và gắn thẻ từ phù hợp. Ví dụ các câu lấy từ bài mẫu: “Bìa mỏng”, “kéo đầu tròn”, “hình chữ nhật dài 12 cm, rộng 4 cm”. Sau đó HS hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS xác định đúng tính từ trong ít nhất 5 cụm từ; viết được 2 câu có tính từ kết hợp rất, hơi hoặc quá.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu ví dụ trong bài: “Bông hoa trắng tỏa hương dịu”. Hỏi: “Từ nào chỉ màu sắc? Từ nào chỉ tính chất?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Trắng chỉ màu sắc; dịu chỉ tính chất.”

  2. Giáo viên

    GV chia lớp thành hai đội, mỗi đội cử một bạn lên gắn thẻ. GV đọc câu: “Con thỏ có đôi tai dài.”, “Đế thỏ rất vững.”, “Bìa hơi cứng.”, “Kéo quá cùn.” Yêu cầu HS xác định tính từ và giải thích mức độ.

    Học sinh

    HS lên bảng gắn thẻ “dài”, “vững”, “cứng”, “cùn”; giải thích: “Rất vững là mức độ cao; hơi cứng là mức độ vừa phải.”

  3. Giáo viên

    GV nhắc lưu ý: không nên nói “rất trắng tinh” vì trắng tinh đã chỉ mức cao; nên chọn từ sát đối tượng. Yêu cầu HS hoàn thành Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS làm phiếu cá nhân trong 5 phút, sau đó đổi chéo kiểm tra với bạn cùng bàn.

  4. Giáo viên

    GV chốt: Tính từ chỉ đặc điểm về màu sắc, hình dáng, kích thước, tính chất; có thể kết hợp với rất, hơi, quá để chỉ mức độ.

    Học sinh

    HS ghi vào vở: “Tính từ: xanh, tròn, cao, chăm chỉ; mức độ: rất, hơi, quá.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 20 phút

Cách viết hướng dẫn: đọc bài mẫu như người viết (Tiết 2 và 3)

Mục tiêu

HS nhận biết mục đích, cách sắp xếp thông tin và chi tiết làm rõ mục đích trong bài hướng dẫn; nhận ra vai trò của động từ mở đầu mỗi bước.

Nội dung

Đọc bài mẫu “Làm thẻ đánh dấu sách” theo ba câu hỏi: Người viết muốn làm gì? Thông tin sắp theo cách nào? Chi tiết nào làm rõ mục đích? HS dùng bút đánh dấu phần mở, phần chính, phần kết hoặc các mục thông tin (chuẩn bị, các bước). Hoàn thành Phiếu học tập số 3.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 3 hoàn thành; HS chỉ ra được mục đích của bài mẫu, hai chi tiết phù hợp và sự khác nhau giữa bước có động từ rõ với bước viết chung chung.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bài mẫu lên bảng, đọc to. Nêu yêu cầu: “Hãy dùng bút đánh dấu: màu một cho phần chuẩn bị, màu hai cho các bước.” Phát Phiếu học tập số 3.

    Học sinh

    HS quan sát bài mẫu, lấy bút đánh dấu và đọc thầm.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Người viết muốn làm gì?” và “Vì sao bài có mục Chuẩn bị?” GV gợi ý: “Bước 2 nhắc điều gì quan trọng về an toàn?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Người viết muốn hướng dẫn làm thẻ đánh dấu sách.” “Mục Chuẩn bị giúp người đọc biết cần những gì.” “Bước 2 nhờ người lớn hỗ trợ khi cắt.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nêu hai chi tiết làm rõ mục đích và một điều em có thể áp dụng. Nhận xét câu trả lời, khen những em nêu được chi tiết cụ thể.

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Chi tiết kích thước 12 cm, 4 cm giúp làm đúng thẻ.” “Em có thể nêu rõ vật liệu trước khi viết các bước.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: Bài hướng dẫn cần có mục đích, vật liệu/dụng cụ và các bước theo trình tự; mỗi bước mở bằng động từ rõ; viết ngắn và không giấu bước then chốt.

    Học sinh

    HS ghi nhớ và ghi vào vở ba yếu tố của bài hướng dẫn.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Luyện tập củng cố (Tiết 3)

Mục tiêu

HS củng cố nội dung bài đọc, tính từ và cách viết hướng dẫn qua các bài tập đã cho.

Nội dung

Làm các bài tập: (1) đọc lời tóm tắt thành tiếng; (2) chọn đáp án mục đích của Hà; (3) xác định câu đúng/sai về trình tự; (4) sắp xếp các ý theo mạch nội dung; (5) nối từ với nghĩa; (6) chọn từ tả âm thanh; (7) chọn bước nên làm trước khi cắt bìa; (8) phân tích bài mẫu. Sau đó GV hướng dẫn HS tự kiểm tra một số câu trên học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án:

  • Câu 2: Hà làm thỏ giấy để làm gì? A. Trang trí buổi triển lãm của lớp; B. Tập minh họa một bản hướng dẫn mới; C. Tặng sinh nhật Hoa. Đáp án: C.
  • Câu 3: Có thể bỏ qua chuẩn bị và thứ tự mà vẫn hiểu rõ mọi thao tác? Đáp án: Sai, vì người đọc cần theo trình tự vật liệu→cắt→dán→vẽ.
  • Câu 4: Xếp ý theo mạch: Hà chuẩn bị vật liệu, dụng cụ → Hà tạo và dán các bộ phận → Hà trang trí để hoàn thành quà tặng.
  • Câu 5: Nối vật liệu – chất hoặc vật dùng để làm sản phẩm; đế – phần ở dưới giúp vật đứng vững; thao tác – một việc làm cụ thể trong quy trình.
  • Câu 6: Từ tả âm thanh cao, trong, ngân liên tiếp là: A. dịu dàng; B. réo rắt; C. vuông vức. Đáp án: B.
  • Câu 7: Bước nên làm trước khi cắt bìa? A. Trang trí trước khi đo và kẻ hình; B. Cắt ước lượng trước khi kẻ đường; C. Kẻ hình theo kích thước. Đáp án: C.
  • Câu 8: Phân tích bài mẫu “Làm thẻ đánh dấu sách”: mục đích là hướng dẫn làm thẻ đánh dấu sách; hai chi tiết phù hợp là kích thước 12 cm, 4 cm và lời nhắc nhờ người lớn hỗ trợ khi cắt; điều áp dụng là bắt đầu mỗi bước bằng động từ rõ ràng.
  • Câu 9 (đọc nói): HS đọc lời tóm tắt thành tiếng trước người lớn, sau đó nói 2–3 câu về điều em tâm đắc. Người lớn chấm: đọc chính xác, ngắt nghỉ và âm lượng, ý giải thích có chi tiết.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Các em làm bài tập lần lượt, câu nào khó thì đánh dấu để hỏi bạn.” Chiếu hoặc ghi bài tập lên bảng.

    Học sinh

    HS mở sách, đọc yêu cầu từng bài tập.

  2. Giáo viên

    GV đi kiểm tra, hướng dẫn cặp đôi trao đổi câu 3, 4, 7. Đối với câu 9, GV mời 2 HS đọc thử và nhắc đọc rõ ràng, ngắt đúng chỗ.

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, sau đó đổi vở với bạn cùng bàn kiểm tra. Dự kiến HS trả lời câu 7: “Phải kẻ hình theo kích thước trước khi cắt.”

  3. Giáo viên

    GV chữa lần lượt từng câu, yêu cầu HS giải thích vì sao chọn đáp án. Hướng dẫn HS truy cập học liệu số để kiểm tra nhanh.

    Học sinh

    HS đưa ra đáp án và giải thích, các bạn nhận xét. HS tự chấm bài trên NeoEdu hoặc đối chiếu đáp án.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung, nhấn mạnh lỗi thường gặp: nhầm mức độ của từ (rất trắng tinh) và viết bước không có động từ rõ.

    Học sinh

    HS ghi lại các lỗi cần tránh vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết hướng dẫn một việc em biết làm

Mục tiêu

HS vận dụng cách viết hướng dẫn: nêu mục đích, vật liệu/dụng cụ và 3–4 bước theo trình tự, mỗi bước mở bằng động từ rõ.

Nội dung

Mỗi HS chọn một việc đơn giản, an toàn mà em đã biết làm (ví dụ: gấp máy bay giấy, làm thẻ đánh dấu sách, gói quà bằng giấy màu, trồng cây đậu trong cốc). Viết bài theo khung: Tên bài; Mục đích; Chuẩn bị; Các bước (3–4 bước, mỗi bước bắt đầu bằng động từ). Sau đó nhờ một bạn đọc và làm theo; chỗ nào bạn không hiểu thì sửa. Phần chưa xong hoàn thành ở nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một bài hướng dẫn ngắn gồm mục đích, vật liệu/dụng cụ và 3–4 bước theo trình tự, có nhắc an toàn khi cần.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ và khung viết lên bảng, nhắc: “Các bước phải có động từ mở đầu như cắt, gấp, dán, kiểm tra. Nếu có kéo, keo thì phải nhắc người lớn hỗ trợ.”

    Học sinh

    HS chọn việc mình muốn hướng dẫn và ghi nhanh ra giấy nháp.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Em đã có vật liệu gì? Bước nào cần làm trước?”

    Học sinh

    HS viết bài. Dự kiến một bài viết: “Gấp máy bay giấy. Chuẩn bị: một tờ giấy vuông. 1. Gấp đôi tờ giấy lấy đường giữa. 2. Gấp hai góc trên vào đường giữa. 3. Kiểm tra hai cánh cân nhau.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS đọc bài, cả lớp làm theo lời hướng dẫn trên giấy nháp (không làm bằng kéo hay keo trên lớp); hỏi: “Bạn nào thấy bước nào chưa rõ?”

    Học sinh

    HS đọc bài, các bạn làm theo và góp ý. Dự kiến góp ý: “Bước 2 nên nói rõ gấp về phía nào.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen những bài có mục đích rõ và bước có động từ, nhắc HS hoàn thiện bài ở nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhận góp ý và hoàn thiện bài viết.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc lời tóm tắt bài “Làm thỏ con bằng giấy” và hoàn thành:

  • Hà muốn tặng ai và nhân dịp nào?
  • Hà chuẩn bị những vật liệu, dụng cụ nào? (Ghi đủ: giấy, bìa, keo, kéo, bút)
  • Hà tạo những bộ phận nào của thỏ giấy? (Ghi đủ: phần đầu, thân, tai, đế)
  • Hà trang trí những gì? (vẽ thêm nét mặt và trang trí)
  • Vì sao món quà tự làm có ý nghĩa? (Nêu 1 ý, viết thành câu)
  • Ghi lại mạch nội dung của nhóm mình theo thứ tự: 1. ... 2. ... 3. ...

Phiếu học tập số 2

  1. Gạch chân tính từ trong các cụm từ sau:
  • bìa mỏng
  • kéo đầu tròn
  • hình chữ nhật dài 12 cm, rộng 4 cm
  • bông hoa trắng tỏa hương dịu
  1. Viết vào chỗ trống từ chỉ mức độ phù hợp (rất, hơi, quá):
  • Con thỏ có đôi tai ............ dài.
  • Tờ giấy ............ mỏng, dễ rách.
  • Đế thỏ ............ vững chắc.
  1. Viết 2 câu có tính từ kết hợp với rất, hơi hoặc quá để tả một đồ vật em thích.

Phiếu học tập số 3

Đọc bài mẫu “Làm thẻ đánh dấu sách” và trả lời:

  • Người viết muốn làm gì? (Mục đích của bài)
  • Bài được sắp xếp theo các mục nào? (Chuẩn bị, các bước)
  • Chi tiết nào làm rõ mục đích? Ghi hai chi tiết:
    • ...
    • ...
  • Các bước bắt đầu bằng động từ nào? Ghi ít nhất 3 động từ.
  • Vì sao bước 4 cần “đợi mực khô”? Nêu lợi ích, viết thành câu.
  • Điều em có thể áp dụng vào bài viết của mình: ...

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện bài viết hướng dẫn một việc em biết làm: gồm tên bài, mục đích, vật liệu/dụng cụ và 3–4 bước; mỗi bước bắt đầu bằng động từ rõ ràng; nếu có dùng kéo, keo thì nhắc người lớn hỗ trợ.
  • Nhờ một người thân đọc bài hướng dẫn và làm theo; ghi lại chỗ nào người thân chưa hiểu rồi sửa lại cho rõ.
  • Đọc lại bài “Làm thỏ con bằng giấy” ba lần, chú ý ngắt nghỉ đúng ở dấu phẩy, dấu chấm; chuẩn bị nói 2–3 câu về điều em tâm đắc trong bài.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.