Tiếng ViệtLớp 4Phần 1. Mỗi người một vẻ

Giáo án Bài 2. Thi nhạc

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của bài “Thi nhạc”: buổi thi kết thúc khóa học của thầy vàng anh, bốn học trò biểu diễn bốn tiết mục khác nhau.
Giải thích được vì sao thầy xúc động: học trò tìm được cách thể hiện riêng, không chỉ lặp lại người khác.
Nêu được mỗi tiết mục gợi một hình ảnh và âm thanh riêng: ve sầu (mùa hè), gà trống (bình minh), dế mèn (mùa thu), họa mi (mùa xuân).
Nhận biết được cấu trúc đoạn văn nêu ý kiến gồm ý kiến chung, hai lí do có chi tiết minh họa và câu kết khẳng định cảm nhận.
Vận dụng được cách giới thiệu một điểm giống và một điểm khác bạn bằng lời lẽ tôn trọng trong hoạt động nói và nghe.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc hiểu đúng nội dung, chi tiết của bài “Thi nhạc”; viết đoạn văn nêu lí do thích một câu chuyện có chi tiết minh họa; nói rõ ràng và nghe có phản hồi khi giới thiệu về bạn.
Năng lực văn học: nhận ra cách tác giả nhân hóa loài vật thành nghệ sĩ và dùng âm thanh để gợi mùa; cảm nhận được giá trị của sự sáng tạo và bản sắc riêng qua nhân vật thầy và các học trò.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm chi tiết trong bài đọc để trả lời phiếu học tập và tự đối chiếu đáp án.
Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi, trao đổi ý kiến, nói và lắng nghe bạn theo đúng lượt, nhắc lại điểm mạnh của bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: nêu cách thể hiện riêng của bản thân khi giới thiệu truyện yêu thích và khi tìm điểm giống, khác bạn.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: đọc đủ bài, hoàn thành phiếu học tập và đoạn văn ở nhà đúng thời hạn.
Trách nhiệm: làm đúng phần việc của mình trong cặp đôi và giữ thái độ nghiêm túc khi trình bày.
Nhân ái: dùng lời tôn trọng khi nói về bạn, nhìn thấy điểm mạnh và khác biệt của bạn như một giá trị, không chê bai.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy tính, máy chiếu hoặc bảng phụ ghi đoạn “Thi nhạc” và đoạn mẫu “Bó đũa”.
Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 in sẵn cho mỗi cặp.
Âm thanh hoặc tranh minh họa tiếng ve sầu, gà trống, dế mèn, họa mi (GV tự chuẩn bị bằng giọng hoặc tranh vẽ).
Thẻ đáp án ba màu hoặc bảng con để kiểm tra nhanh.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/vietnamese/tap-1-bai-2-thi-nhac (dùng ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 4, vở ghi, bút chì, bút mực.
Bút dạ và giấy nháp để viết dàn ý ngắn.
Thẻ ghi tên mình và điểm giống, khác bạn (nếu cần).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tiếng kêu các loài

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, kết nối HS với âm thanh các loài vật và mùa trong bài đọc.

Nội dung

Trò chơi “Đoán tiếng kêu”: GV bắt chước hoặc mở âm thanh ve sầu, gà trống, dế mèn, họa mi; HS đoán loài vật và mùa mà âm thanh ấy gợi ra.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng tên loài và mùa (hoặc thời điểm trong ngày) gợi ra từ âm thanh.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu trò chơi, phổ biến luật: lắng nghe, giơ thẻ hoặc đứng dậy khi đoán đúng.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị tham gia.
Giáo viên
GV lần lượt phát hoặc bắt chước bốn âm thanh, hỏi: “Đây là tiếng kêu của con gì? Âm thanh ấy gợi cho em mùa nào?”
Học sinh
HS lắng nghe, giơ tay đoán. Dự kiến: tiếng ve sầu – mùa hè; tiếng gà gáy – bình minh; tiếng dế kêu – mùa thu; tiếng họa mi hót – mùa xuân.
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày đáp án bằng một câu hoàn chỉnh.
Học sinh
HS trả lời, ví dụ: “Tiếng ve kêu rất rộn ràng, em nghĩ đến mùa hè nóng bức.”
Giáo viên
GV nhận xét và dẫn vào bài: “Mỗi loài có một tiếng riêng. Hôm nay chúng ta đọc bài Thi nhạc để xem các loài vật ấy biểu diễn thế nào.”
Học sinh
HS ghi tựa bài “Thi nhạc” vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu bài “Thi nhạc”

Mục tiêu

Hiểu nội dung, chi tiết và ý nghĩa của bài “Thi nhạc”; nhận ra cách tác giả nhân hóa loài vật và dùng âm thanh để gợi mùa.

Nội dung

HS đọc thầm lời tóm tắt bài “Thi nhạc” (tác giả Nguyễn Phan Hách), sau đó làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 1 để tìm chi tiết trả lời các câu hỏi. GV lưu ý ngắt nghỉ ở ranh giới cụm từ và dấu câu khi đọc thành tiếng.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được nội dung chính, bốn tiết mục và lí do thầy xúc động.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài đọc và phát Phiếu học tập số 1. GV nêu: “Các em đọc thầm, gạch chân các chi tiết về bốn tiết mục rồi trao đổi với bạn bên cạnh.”
Học sinh
HS đọc thầm, gạch chân từ ngữ chỉ loài vật và mùa, nhận phiếu học tập.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp đôi. Đặt câu hỏi gợi mở: “Vì sao các loài vật lại được gọi là học trò của thầy vàng anh?”; “Âm thanh nào giúp em hình dung được mùa?”
Học sinh
HS thảo luận cặp đôi, tìm chi tiết trong bài để trả lời. Dự kiến: các loài vật được viết như nghệ sĩ biết học và biểu diễn; tiếng kêu quen thuộc giúp hình dung mùa.
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày. Gọi một cặp khác nhận xét bổ sung.
Học sinh
HS trình bày, ví dụ: “Thầy xúc động vì mỗi học trò đều có cách thể hiện riêng, không chỉ lặp lại người khác.”
Giáo viên
GV chốt: “Bài đọc khen sự sáng tạo và bản sắc riêng. Đó chính là ý nghĩa của bài.” GV ghi bảng phần Ghi nhớ.
Học sinh
HS ghi vào vở: nội dung chính, bốn tiết mục, ý nghĩa của bài.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Cách viết đoạn văn nêu ý kiến

Mục tiêu

Nhận biết cấu trúc đoạn văn nêu lí do thích một câu chuyện, gồm ý kiến chung, hai lí do có chi tiết minh họa và câu kết.

Nội dung

HS đọc bài mẫu về truyện dân gian Bó đũa, làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 2 để xác định từng phần của đoạn văn.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS xác định được ý kiến chung, hai lí do có chi tiết, câu kết và nêu được cấu trúc đoạn văn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đoạn mẫu “Bó đũa” và phát Phiếu học tập số 2. GV nêu yêu cầu: “Đoạn văn này làm gì? Hãy tìm câu nêu ý kiến chung, hai lí do và câu kết.”
Học sinh
HS đọc đoạn mẫu và nhận phiếu.
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi gạch chân câu và ghi chú. Gợi ý: “Chi tiết nào làm căn cứ cho lí do thứ nhất?”
Học sinh
HS thảo luận và điền phiếu. Dự kiến: ý kiến chung là câu mở đầu nêu tên truyện và lí do; lí do 1 là cách dạy của người cha gần gũi, dễ hiểu (ông cho các con thử bẻ bó đũa rồi từng chiếc); lí do 2 là các con biết lắng nghe và thay đổi; câu kết khẳng định truyện nhắc em nhường nhịn, làm việc chung.
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo và yêu cầu nói rõ: “Vì sao chi tiết này đủ làm căn cứ cho lí do?”
Học sinh
HS trình bày và giải thích, ví dụ: “Chi tiết bó đũa giúp người đọc thấy rõ vì sao em thấy cách dạy gần gũi.”
Giáo viên
GV chốt cấu trúc: mở đoạn nêu ý kiến chung; triển khai hai lí do kèm chi tiết; kết đoạn khẳng định cảm nhận. GV lưu ý không chỉ kể lại truyện.
Học sinh
HS ghi cấu trúc đoạn văn vào vở và đối chiếu với Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập đọc hiểu và từ ngữ

Mục tiêu

Củng cố nội dung bài đọc, nhận biết chi tiết đúng và nối từ với nghĩa.

Nội dung

HS làm các bài tập: chọn đáp án đúng về lí do thầy vui; xác định câu Đúng/Sai; sắp xếp các ý theo mạch bài; nối từ với nghĩa (tiết tấu, phong cách, réo rắt); chọn chi tiết minh họa lí do thích cách dạy của người cha. Có thể làm trên học liệu số NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) Câu 2 – Đáp án A: vì mỗi trò có cách thể hiện riêng. (2) Câu 3 – Đúng: tiết mục của dế mèn gợi mùa thu. (3) Câu 4 – Thứ tự: Thầy mở buổi thi → Các học trò trình bày tiết mục riêng → Thầy vui vì thành công và nét độc đáo của học trò. (4) Câu 5 – tiết tấu: sự tổ chức nhanh chậm, mạnh nhẹ của nhịp; phong cách: nét thể hiện riêng, ổn định; réo rắt: âm thanh cao, trong, liên tiếp. (5) Câu 7 – Đáp án C: cho các con thử bẻ cả bó đũa rồi từng chiếc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV mở bài tập tương tác trên NeoEdu hoặc chiếu câu hỏi, nêu luật: làm cá nhân trong 3 phút, sau đó đối chiếu cặp đôi.
Học sinh
HS làm cá nhân, ghi đáp án vào vở hoặc bảng con.
Giáo viên
GV theo dõi, nhắc HS căn cứ vào bài đọc khi chọn đáp án.
Học sinh
HS làm bài và đối chiếu với bạn bên cạnh.
Giáo viên
GV yêu cầu giơ bảng con cho từng câu, chọn một số HS giải thích căn cứ.
Học sinh
HS trả lời, ví dụ: “Em chọn A vì bài đọc nói các trò biểu diễn những tiết mục khác nhau.”
Giáo viên
GV chốt đáp án đúng và nhấn mạnh: chỉ chọn đáp án khi có chi tiết trong bài làm căn cứ.
Học sinh
HS sửa lại đáp án sai (nếu có) và ghi chú.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Nói và nghe: Tôi và bạn

Mục tiêu

Giới thiệu một điểm giống và một điểm khác bạn bằng lời lẽ tôn trọng; lắng nghe và nhắc lại điểm mạnh của bạn.

Nội dung

HS làm việc theo cặp: mỗi em nói một điểm giống và một điểm khác bạn, dùng lời tôn trọng. Người nghe nhắc lại một điểm mạnh của bạn và đặt một câu hỏi. Bài nói mẫu: “Tớ thích đọc sách giống Hà, nhưng Hà mê truyện phiêu lưu còn tớ thích sách về cây. Hà vẽ bìa đẹp, tớ có thể viết lời giới thiệu. Chúng tớ sẽ cùng làm một góc sách nhỏ.”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được một điểm giống, một điểm khác bằng lời tôn trọng; người nghe nhắc được điểm mạnh của bạn và đáp được một câu hỏi.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu và trình bày bài nói mẫu. Nhấn mạnh: không biến khác biệt thành lời chê.
Học sinh
HS lắng nghe, nhận thẻ ghi điểm giống, khác (nếu cần).
Giáo viên
GV yêu cầu cặp đôi luân phiên nói và nghe trong 2 phút mỗi lượt; đi quanh lớp, ghi nhận lời nói hay.
Học sinh
HS luân phiên nói. Dự kiến: “Tớ và bạn đều thích vẽ, nhưng bạn vẽ tranh phong cảnh còn tớ vẽ hoạt hình. Bạn tô màu rất đẹp, tớ muốn học cách làm của bạn.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS trình bày trước lớp và yêu cầu người nghe nhắc lại điểm mạnh của bạn.
Học sinh
HS trình bày; người nghe nói: “Bạn ấy rất kiên trì khi luyện vẽ.”
Giáo viên
GV nhận xét về cách dùng lời tôn trọng và cách lắng nghe, khen những câu nói tích cực.
Học sinh
HS ghi nhớ: khác biệt là điều đáng quý, nói về bạn bằng lời hay, đúng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết đoạn văn giới thiệu truyện em thích

Mục tiêu

Vận dụng cấu trúc đoạn văn nêu ý kiến để viết đoạn văn về một câu chuyện em thích, có ý kiến chung, hai lí do và chi tiết minh họa.

Nội dung

HS chọn một câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe, viết đoạn văn khoảng 5–7 câu: nêu tên truyện và ý kiến chung, hai lí do kèm chi tiết, câu kết khẳng định cảm nhận. Đoạn văn được dán vào “Góc sách lớp em”.

Sản phẩm dự kiến

Dàn ý hoặc đoạn văn nháp đủ ba phần; HS nêu được tên truyện, hai lí do và một chi tiết minh họa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu đề: “Em thích câu chuyện nào? Vì sao?” Nhắc HS không chỉ kể lại toàn bộ truyện.
Học sinh
HS chọn truyện và ghi tên truyện vào giấy nháp.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS viết dàn ý nhanh: ý kiến chung, lí do 1 kèm chi tiết, lí do 2 kèm chi tiết, câu kết. GV đi kiểm tra và góp ý.
Học sinh
HS viết dàn ý và nháp đoạn văn. Dự kiến: “Em thích truyện Bó đũa vì câu chuyện nói về tình cảm gia đình…”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc đoạn văn nháp, cả lớp nhận xét về ý kiến chung và chi tiết minh họa.
Học sinh
HS đọc, lắng nghe và góp ý bạn.
Giáo viên
GV giao nhiệm vụ hoàn thiện đoạn văn ở nhà và mang đến lớp dán vào góc sách.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Thi nhạc” và trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Buổi thi diễn ra để kết thúc việc gì? Ai là người tổ chức?
Câu 2: Bốn học trò biểu diễn những tiết mục gợi mùa nào? Hãy điền vào chỗ trống:
- Ve sầu gợi mùa: ........
- Gà trống đem đến không khí: ........
- Dế mèn gợi mùa: ........
- Họa mi làm hiện lên mùa: ........
Câu 3: Vì sao thầy xúc động? Viết một câu có chi tiết trong bài.
Câu 4: Em hiểu thế nào về câu “Cuộc thi trở thành lời khích lệ cho sự sáng tạo và bản sắc”? Nêu một chi tiết làm căn cứ.

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn mẫu “Bó đũa” và điền vào các phần:

Ý kiến chung (câu mở đoạn nêu tên truyện và điều em thích): ........
Lí do thứ nhất: ........
- Chi tiết minh họa: ........
Lí do thứ hai: ........
- Chi tiết minh họa: ........
Câu kết (khẳng định cảm nhận): ........
Đoạn văn này có phải chỉ kể lại truyện không? Vì sao?

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thiện đoạn văn khoảng 5–7 câu về một câu chuyện em thích: nêu tên truyện, ý kiến chung, hai lí do có chi tiết minh họa và câu kết khẳng định cảm nhận.
Đọc lại bài “Thi nhạc”, chọn một tiết mục em thích và giải thích vì sao em thích, dùng một chi tiết trong bài làm căn cứ.
Chuẩn bị nói 2–3 câu về một điểm giống và một điểm khác của em với người thân, dùng lời tôn trọng.
Truy cập neoedu.vn/learn/4/vietnamese/tap-1-bai-2-thi-nhac để luyện thêm các bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.