Tiếng ViệtLớp 4Phần 3. Ôn tập và đánh giá giữa học kì 1

Giáo án Bài 3. Tiết 5 (trang 72)

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được đặc điểm và cách nhận biết động từ chỉ hoạt động, động từ chỉ trạng thái qua các ví dụ trong ngữ liệu “Nai con Bam-bi”.
Nêu được đặc điểm và cách nhận biết danh từ là từ gọi tên người, vật, con vật, thời gian, hiện tượng tự nhiên hoặc điều gì đó.
Giải thích được cách mở trực tiếp và mở gián tiếp của một bài kể tóm tắt, cách viết kết bài nêu điều em hiểu.
Vận dụng được cách kể tóm tắt câu chuyện Nai con Bam-bi với đủ mở bài, thân bài, kết bài, giữ nhân vật và sự việc chính.
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc hiểu lời tóm tắt, phân loại được động từ và danh từ trong câu, viết được mở bài và kết bài, nói được một ý kèm chi tiết minh họa và trả lời câu hỏi của bạn.
Năng lực văn học: Nhận ra nhân vật Bam-bi thay đổi từ lo sợ đến trưởng thành qua sự việc và lời khích lệ của nai bố; nêu được ý nghĩa của câu chuyện về tự lập vừa sức.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: Tự đối chiếu bài viết của mình với yêu cầu và ngữ liệu, tự sửa phần còn thiếu sau khi nhận góp ý.
Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi nhóm 4 bằng câu hoàn chỉnh, lắng nghe bạn và góp ý đúng vào bài viết, không chê bai người viết.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Chọn cách mở bài và viết kết bài mới phù hợp với câu chuyện, nêu được điều em hiểu từ việc Bam-bi tự lập.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: Hoàn thành phiếu học tập và bài viết của mình, sửa bài theo góp ý của bạn và của GV.
Nhân ái: Góp ý cho bạn bằng lời lẽ tôn trọng, nêu điểm hay trước rồi mới nêu chỗ cần bổ sung.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi lời tóm tắt mới “Nai con Bam-bi” và mẫu mở bài, kết bài.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in đủ cho mỗi nhóm).
Thẻ màu hoặc bút dạ màu khác nhau để nhóm sửa bài.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/vietnamese/on-tap-giua-ki-1-tiet-5 (dùng để chiếu bài tập và kiểm tra nhanh).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 4, tập 1, trang 72.
Vở ghi, bút chì, bút mực, bút màu khác màu bút chính.
Giấy A4 hoặc giấy nháp để viết mở bài, kết bài khi làm việc nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Nhớ lại câu chuyện Nai con Bam-bi

Mục tiêu

Gợi nhớ nhân vật và sự việc chính của câu chuyện, tạo tâm thế ôn tập.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhớ chuyện nhất”: GV đọc từng gợi ý ngắn về nhân vật hoặc sự việc, HS giơ tay trả lời bằng một từ hoặc một câu ngắn.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được tên nhân vật chính (Bam-bi, mẹ, bố) và một sự việc tiêu biểu (Bam-bi sợ khi mẹ rời đi).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay chúng ta ôn lại Nai con Bam-bi để kể tóm tắt, viết mở bài và kết bài. Cả lớp chơi trò Ai nhớ chuyện nhất nhé.” GV chiếu gợi ý: “Nhân vật nhỏ, ngại xa mẹ, được bố khích lệ là ai?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, giơ tay xin trả lời.
Giáo viên
GV mời 3–4 HS trả lời, khen câu trả lời có chi tiết. Gợi ý thêm: “Điều gì khiến Bam-bi lo?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Bam-bi.” “Bam-bi sợ khi mẹ rời đi.” “Nai bố khích lệ con tự sống.”
Giáo viên
GV tóm lại: nhớ nhân vật và sự việc chính là căn cứ để kể tóm tắt; GV dẫn vào tiết học.
Học sinh
HS nhắc lại tên nhân vật và sự việc chính, sẵn sàng vào bài.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá động từ và danh từ

Mục tiêu

Nêu được đặc điểm, cách nhận biết động từ chỉ hoạt động, trạng thái và danh từ; biết dựa vào ngữ cảnh để nhận diện từ.

Nội dung

Nhóm đôi làm Phiếu học tập số 1: phân loại động từ và danh từ trong hai câu “Bà tưới cây, em đứng nhìn” và “Buổi sáng, chị Lan mang sách đến lớp”; nêu thêm ví dụ về động từ trạng thái và cách hỏi để nhận danh từ.

Sản phẩm dự kiến

Bảng phân loại đúng trong phiếu số 1: động từ hoạt động (tưới, đứng, nhìn, mang, đến); danh từ (buổi sáng, chị, Lan, sách, lớp); một ví dụ động từ trạng thái (lo lắng, nhớ).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hai câu ví dụ và giao Phiếu học tập số 1. GV nêu câu hỏi: “Làm sao để biết một từ là động từ hay danh từ?”
Học sinh
HS đọc câu, nhóm đôi nhận phiếu và trao đổi cách nhận biết.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý: “Từ đó chỉ hoạt động hay trạng thái? Hỏi ai/cái gì/con gì/điều gì thì đúng với từ đó?” GV nhấn mạnh: nắng, mưa, niềm vui vẫn là danh từ.
Học sinh
HS điền phiếu. Dự kiến: “Tưới, đứng, nhìn là hoạt động.” “Chị Lan, sách, lớp là sự vật nên là danh từ.” “Buổi sáng gọi tên thời gian nên là danh từ.”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày, hỏi thêm: “Tại sao cùng là từ ‘lo’ nhưng có thể là trạng thái?”
Học sinh
HS trình bày kết quả. Dự kiến: “Lo lắng là trạng thái bên trong nên là động từ trạng thái.”
Giáo viên
GV chốt: động từ chỉ việc diễn ra (hoạt động) hoặc trạng thái; danh từ gọi tên sự vật; nhận diện bằng ngữ cảnh và phép hỏi.
Học sinh
HS ghi chốt kiến thức vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 9 phút

Mở bài và kết bài kể chuyện

Mục tiêu

Nêu được cách mở trực tiếp, mở gián tiếp và cách viết kết bài nêu điều em hiểu; so sánh được mẫu mới với bài gốc.

Nội dung

Kĩ thuật khăn trải bàn theo nhóm 4: mỗi bạn đọc một đoạn mẫu (mở trực tiếp, mở gián tiếp, kết bài, nhận xét) rồi ghi ý chính vào ô của mình trên khăn trải bàn; cả nhóm thống nhất ý chung và hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu số 2 đúng: mở trực tiếp giới thiệu ngay Bam-bi và thử thách (tuổi tự lập, sợ khi mẹ rời đi); mở gián tiếp dẫn từ cảm giác lần đầu tự làm việc; kết bài nêu sự thay đổi của Bam-bi và một điều em hiểu về tự lập vừa sức.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu mẫu mới và nêu nhiệm vụ: “Mỗi bạn đọc một đoạn, ghi ý chính vào ô của mình, sau đó thống nhất ý chung.” GV hỏi: “Mở trực tiếp khác mở gián tiếp ở điểm nào?”
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, phân công người đọc, người ghi, người nhận xét.
Giáo viên
GV đi kiểm tra các nhóm, gợi ý: “Câu mở nào đưa ngay Bam-bi vào chuyện? Câu nào dẫn từ cảm nghĩ?”
Học sinh
HS thảo luận. Dự kiến: “Mở trực tiếp đi thẳng vào nhân vật.” “Mở gián tiếp bắt đầu bằng cảm giác chung: ai cũng có thể lo.” “Kết bài nói Bam-bi trưởng thành và một điều em hiểu.”
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày, nhận xét ý đúng và hướng dẫn nhóm khác bổ sung.
Học sinh
HS trình bày, nhóm khác lắng nghe và bổ sung ý.
Giáo viên
GV chốt: mở bài giới thiệu chuyện, kết bài nêu kết thúc và điều em hiểu, không chê nhân vật lúc còn nhỏ; không chép nguyên văn rồi gọi là lời kể mới.
Học sinh
HS ghi chốt vào vở và hoàn thiện Phiếu số 2.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập trắc nghiệm và nói về ý trong ngữ liệu

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về từ loại, đọc hiểu và mở kết bài để làm bài tập; nói được một ý kèm chi tiết minh họa.

Nội dung

Làm nhanh các bài tập 2 đến 9 trên trang bài học NeoEdu (chiếu từng câu, HS giơ thẻ hoặc viết vào bảng con). Bài tập 10: mỗi HS chọn một ý trong ngữ liệu, nói 1 phút trước bạn cùng bàn rồi trả lời câu hỏi “Chi tiết nào giúp bạn nghĩ vậy?”.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: 2-B (lời khích lệ của bố); 3-Đúng (Bam-bi trưởng thành qua thời gian); 4-Bam-bi lo khi phải tự lập, rồi nai bố động viên con, rồi Bam-bi học, rèn luyện và trưởng thành; 5-C (chảy); 6-A (mây, sông, cánh đồng); 7-Bam-bi lúc đầu lo khi mẹ rời đi; nai bố khích lệ con tự lập; Bam-bi về sau trưởng thành qua rèn luyện; 8-C (giới thiệu ngay Bam-bi bước vào tuổi tự lập); 9 và 10 là bài viết và bài nói HS tự làm, GV nhận xét theo tiêu chí chi tiết, ý, câu từ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài tập 2 đến 8 lên bảng hoặc trang NeoEdu, đọc câu hỏi và yêu cầu HS giơ thẻ A, B, C hoặc đúng/sai.
Học sinh
HS đọc thầm, suy nghĩ và chuẩn bị đáp án.
Giáo viên
GV chiếu đáp án, hỏi căn cứ: “Bạn dựa vào chi tiết nào để chọn B ở câu 2?” Với câu 4, GV hướng dẫn HS xếp mạch nội dung theo quan hệ trước–sau.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Căn cứ vào câu nai bố khích lệ, giúp con tin rằng có thể học cách tự sống.” “Chọn C vì suối chảy qua khe đá.”
Giáo viên
GV mời cặp đôi thực hiện bài 10: một bạn nói 1 phút, bạn kia hỏi “Chi tiết nào giúp bạn nghĩ vậy?” rồi đổi vai.
Học sinh
HS nói một ý (ví dụ: Bam-bi trưởng thành nhờ rèn luyện), bạn trả lời câu hỏi bằng chi tiết trong ngữ liệu.
Giáo viên
GV nhận xét chung: đúng đáp án, nói có căn cứ; nhắc HS nhớ nhan đề chưa đủ, cần nói được chi tiết và ý nghĩa.
Học sinh
HS sửa lại đáp án sai (nếu có) và ghi vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Đổi bài viết, góp ý và sửa bằng màu khác

Mục tiêu

Viết và sửa đoạn mở bài, kết bài theo góp ý; biết nêu một điểm rõ và một chỗ cần bổ sung khi nhận xét bài bạn.

Nội dung

Mỗi HS viết một mở bài và một kết bài mới cho lời tóm tắt Nai con Bam-bi, đổi bài cho bạn cùng bàn, nêu một điểm rõ và một chỗ cần bổ sung, sau đó sửa bằng bút màu khác.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một mở bài và một kết bài mới đã sửa; phần sửa được thể hiện bằng màu khác, có ghi lời góp ý của bạn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu: “Viết hai cách mở bài và một kết bài mới. Đổi bài, nêu một điểm rõ và một chỗ cần bổ sung, rồi sửa bằng màu khác.”
Học sinh
HS viết vào giấy hoặc vở trong khoảng 3 phút.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, nhắc HS dùng câu đầy đủ, chú ý chính tả và liên kết giữa các phần.
Học sinh
HS đổi bài, đọc, nhận xét bằng câu hoàn chỉnh. Dự kiến: “Mở bài của bạn rõ ràng, đưa Bam-bi vào ngay. Bạn có thể thêm chi tiết mẹ rời đi để kết bài liền mạch.”
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc bài sau khi sửa, cả lớp nhận xét ngắn.
Học sinh
HS đọc bài, bạn nhận xét và thống nhất điểm đã sửa.
Giáo viên
GV chốt: khi góp ý phải nêu cả điểm hay và điểm cần bổ sung; tự lập cần bắt đầu từ việc vừa sức, không phải làm mọi điều một mình.
Học sinh
HS hoàn thiện bài viết và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc hai câu sau rồi làm bài:

Câu 1: “Bà tưới cây, em đứng nhìn.”
Câu 2: “Buổi sáng, chị Lan mang sách đến lớp.”

Nhiệm vụ 1: Điền vào bảng.

Động từ chỉ hoạt động: ………………………………
Danh từ (gọi tên sự vật): ………………………………

Nhiệm vụ 2: Viết thêm một ví dụ động từ chỉ trạng thái: ………………………………

Nhiệm vụ 3: Trả lời câu hỏi.

Làm thế nào để biết một từ là danh từ?
Nắng, mưa, niềm vui có phải là danh từ không? Vì sao?

Phiếu học tập số 2

Đọc các đoạn sau trong lời tóm tắt mới về Nai con Bam-bi:

Mở trực tiếp: Bam-bi bước vào tuổi tự lập nhưng còn sợ khi mẹ rời đi.
Mở gián tiếp: Lần đầu tự làm việc, ai cũng có thể lo; Bam-bi cũng thế.
Kết: Nhờ lời bố động viên và tự rèn qua ngày tháng, Bam-bi trưởng thành hơn.

Nhiệm vụ 1: Điền vào bảng.

Cách mở trực tiếp: giới thiệu ngay ………………………………
Cách mở gián tiếp: dẫn từ ………………………………
Kết bài nêu: ………………………………

Nhiệm vụ 2: Viết một điều em hiểu sau khi đọc câu chuyện: ………………………………

Hướng dẫn về nhà

Viết hoàn chỉnh bài kể tóm tắt Nai con Bam-bi gồm mở bài (chọn mở trực tiếp hoặc mở gián tiếp), thân bài kể sự việc theo trình tự và kết bài nêu điều em hiểu.
Đọc bài viết cho người thân nghe, hỏi người thân một câu: “Chi tiết nào trong chuyện khiến bạn nghĩ vậy?” rồi ghi lại ý kiến để chia sẻ ở tiết sau.
Sửa bài theo góp ý của bạn bằng bút màu khác; tự kiểm tra lại động từ, danh từ đã dùng trong bài.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.