Giáo án Bài 4. Tiết 6, 7 (trang 73, 74, 75)

HS huy động kiến thức đã học về hai bài đọc, tạo tâm thế ôn tập và nhận ra vai trò của chi tiết khi trả lời câu hỏi.

Trò chơi “Đoán nhan đề”: GV đọc lần lượt ba chi tiết ngắn (chim bay cao, tiếng hót trong trên đồng quê; mực ngại lớp vỏ thô của trai; trai cảnh báo nguy hiểm cho mực). HS giơ thẻ hoặc nói nhan đề tương ứng: “Con chim chiền chiện” hoặc “Trai ngọc và hải quỳ”. Sau đó HS nói thêm một chi tiết làm căn cứ.

HS đoán đúng nhan đề và nêu được ít nhất một chi tiết làm căn cứ cho mỗi lần đoán.

HS ôn lại nội dung hai ngữ liệu, tóm tắt được ý chính và dẫn được hành động làm căn cứ khi trả lời câu hỏi đọc hiểu.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật mảnh ghép. Mỗi HS đọc một phần của ngữ liệu tóm tắt (chim chiền chiện; mực và trai; cách đọc truyện nhân hóa) rồi chia sẻ trong nhóm. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1, phần A: tóm tắt từng ngữ liệu bằng một câu tự viết và ghi hành động làm căn cứ. Cuối cùng, nhóm trả lời câu hỏi: “Mực đổi cách nhìn về cô trai vì điều gì?”

Phiếu học tập số 1 (phần A) có hai câu tóm tắt tự viết và một câu trả lời kèm căn cứ hành động của trai, ví dụ: trai cảnh báo nguy hiểm cho mực, mực thấy hành động bảo vệ đáng quý hơn vẻ ngoài.

HS nhận diện động từ chỉ hoạt động hoặc trạng thái, phân biệt danh từ chung với danh từ riêng và viết hoa đúng tên riêng.

Trò chơi “Phân loại thẻ từ”: GV gắn lên bảng hai cột “Động từ” và “Danh từ”, sau đó gắn các thẻ từ. HS lên bảng gắn thẻ, nói lí do. Tiếp theo, GV đưa câu “Lan nhẹ nhàng mở cửa” và câu “bạn Mai sống ở Hải Phòng” để HS xác định từ loại và cách viết hoa. HS ghi kết quả vào phần B của Phiếu học tập số 1.

Phiếu học tập số 1 (phần B) có: động từ trong “Lan nhẹ nhàng mở cửa” là mở; trong “bạn Mai sống ở Hải Phòng”, bạn là danh từ chung, Mai và Hải Phòng là danh từ riêng viết hoa.

HS vận dụng kiến thức đọc hiểu và luyện từ, câu để làm các bài tập trắc nghiệm, nối và xếp mạch nội dung, kiểm tra chéo kết quả.

Làm các bài tập trên Phiếu học tập số 1 (phần C), có thể kiểm tra bằng học liệu tương tác NeoEdu. Các câu gồm: (2) Mực thay đổi cách nhìn nhờ điều gì? (3) Nhận định “Vẻ ngoài hấp dẫn luôn chứng minh một người có lòng tốt” đúng hay sai? (4) Xếp mạch nội dung. (5) Từ nào là động từ trong “Lan nhẹ nhàng mở cửa”? (6) Cách viết đúng tên thành phố. (7) Nối chi tiết với nhân vật. (8) Phát hiện nào làm giờ học trong mẫu đáng nhớ? HS làm cá nhân trước, sau đó đổi bàn kiểm tra.

Phiếu học tập số 1 (phần C) hoàn thành với đáp án: 2–B (lời cảnh báo và lòng quan tâm); 3–Sai (đối chiếu với lời tóm tắt, không thay bằng điều đoán); 4–Mực nhận xét theo vẻ ngoài → Cô trai cảnh báo nguy hiểm → Mực hiểu cần nhìn hành động, phẩm chất; 5–C (mở); 6–B (Hải Phòng); 7–Chim chiền chiện: bay cao và hót trên đồng quê; Cô trai: cảnh báo điều nguy hiểm; Mực nhỏ: đổi cách nhìn về vẻ ngoài; 8–A (hai lá khác nhau ở mép lá).

HS nói được một ý có căn cứ trước bạn, viết được bài thuật lại sự việc có ba phần, đổi bài góp ý và tự sửa bài.

Bước 1 (khoảng 6 phút): HS đọc thầm mẫu “Sáng thứ sáu, lớp em học quan sát lá cây”, xác định mở bài, thân bài, kết bài và các từ nối trước tiên, tiếp đó, cuối cùng. Bước 2 (khoảng 6 phút): nói trước bạn một ý trong ngữ liệu, trình bày trong 1 phút, rồi trả lời câu hỏi “Chi tiết nào giúp bạn nghĩ vậy?”. Bước 3 (khoảng 8 phút): viết bài theo đề “Thuật lại một giờ học em nhớ nhất” theo khung ở Phiếu học tập số 2; chỉ khẳng định giờ phút khi nhớ chắc, phân biệt điều thật với phần tưởng tượng. Sau đó đổi bài với bạn, bạn góp ý theo phiếu, HS sửa bằng bút màu khác.

Bài viết ba phần (mở bài nêu sự việc, thời gian, nơi chốn; thân bài kể các việc theo thứ tự và chọn chi tiết đáng nhớ; kết bài nêu kết quả, cảm nghĩ); một bản sửa có màu khác thể hiện điều đã thay đổi; phiếu góp ý ghi một điểm rõ và một chỗ cần bổ sung. Đánh giá theo người lớn: đúng yêu cầu và kiểu bài (3 phần), chi tiết và ý có căn cứ (3 phần), bố cục và liên kết (2 phần), câu, từ, chính tả (2 phần). Chấp nhận cách viết khác hợp lí, không chấm tự động.

HS vận dụng kiểu bài thuật lại sự việc vào một tình huống thực tế ở trường hoặc ở nhà, giữ nhất quán kiểu bài và trung thực khi trình bày.

HS chọn một việc em tham gia hoặc chứng kiến trong tuần (giờ ra chơi, một buổi trực nhật, một việc giúp đỡ người thân). Viết khoảng một đoạn theo khung ba phần, có dùng ít nhất một từ nối (trước tiên, tiếp đó, cuối cùng). Khi viết, đánh dấu phần điều thật và phần tưởng tượng nếu có. Bài này có thể hoàn thiện ở nhà và đọc cho người thân nghe để họ góp ý.

Một đoạn văn thuật lại sự việc có mở bài, thân bài, kết bài; có ít nhất một chi tiết đáng nhớ và có thể nói rõ đâu là điều thật.