Giáo án Bài 3. Tiết 5 (trang 138)

Tạo tâm thế học tập; gợi lại kinh nghiệm quan sát cây cối quanh em để kết nối với bài ôn.

HS nhìn tranh hoặc nhớ một cây quen thuộc ở sân trường, đầu ngõ, công viên và nói 2 – 3 câu về cây đó (cây gì, ở đâu, em thường thấy gì ở cây).

Mỗi HS nói được 2 – 3 câu về một cây quen thuộc; cả lớp nhắc lại được tên một số loài cây địa phương.

Hệ thống hoá các mạch ôn: trao đổi loài cây, cách tả cây theo bộ phận và thời gian, quy trình viết và góp ý bài.

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn với Phiếu học tập số 1. Nhóm đọc ngữ liệu “Góc sân trường em”, tìm các chi tiết thuộc bộ phận cây (thân, lá, cành) và chi tiết về thay đổi theo mùa, sắp xếp các mạch ôn theo trình tự quan sát – lập dàn ý – viết – góp ý, rồi nối từng bộ phận với nội dung quan sát tương ứng.

Mỗi nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1; trình bày được trình tự 4 bước: quan sát và ghi chi tiết riêng → lập dàn ý rồi viết bài tả cây → góp ý và sửa chi tiết, câu, từ; nối đúng các bộ phận với nội dung quan sát.

Nhận biết tính từ chỉ đặc điểm và trạng ngữ chỉ phương tiện, cách thức; phân biệt “Bằng” chỉ phương tiện với “Bằng” là tên riêng.

HS làm việc theo cặp đôi, tìm tính từ trong ngữ liệu (sần sùi, rộng, xanh thẫm, đỏ, sạch) và nói từ nào tả màu sắc, hình dáng, tính chất; xét các ví dụ trạng ngữ: “Bằng xe đạp, em đến trường”, “Với chiếc bút chì, An phác hình cây”, “Bằng giọng nhẹ nhàng, cô đọc truyện”; xác định phần trạng ngữ trả lời Bằng gì? Với cái gì?

Mỗi cặp nêu được ít nhất 4 tính từ trong ngữ liệu kèm loại đặc điểm; xác định đúng trạng ngữ chỉ phương tiện, dụng cụ hoặc cách thức trong 3 ví dụ; giải thích được vì sao “Bằng” trong một câu nào đó là tên riêng.

Củng cố các kiến thức về tả cây, nhận xét bài viết, tính từ, trạng ngữ qua bài tập có đáp án.

HS làm bài trắc nghiệm và bài tập ngắn trong phiếu, sau đó kiểm tra trên trang NeoEdu nếu có thiết bị: bài 2 (nguồn để tả cây), bài 5 (từ tả tiếng sáo), bài 6 (trạng ngữ phương tiện), bài 8 (chi tiết tả sự thay đổi của cây bàng trong mẫu mới). Đọc mẫu mới “Đầu ngõ nhà em có một cây bàng…” trước khi làm bài 8.

Đáp án: Bài 2 – B (bài tả cây nên dựa trên đặc điểm tự quan sát hoặc nguồn được ghi rõ). Bài 5 – C (réo rắt, dùng cho âm thanh cao, trong). Bài 6 – A (chiếc thuyền nhỏ là phương tiện đi qua sông). Bài 8 – B (từ mùa lá xanh sang mùa có lá đỏ rụng).

Vận dụng quy trình tả cây có quan sát thật, tự viết đoạn văn và góp ý, sửa bài cho bạn.

HS chọn một cây quen thuộc ở địa phương (quan sát trực tiếp, không bẻ cành, không hái hoa; nếu dùng ảnh chụp thì ghi “qua ảnh chụp tháng trước”). Viết đoạn 4 – 6 câu theo bố cục mở đầu giới thiệu cây, thân đoạn tả bao quát và nét riêng, kết đoạn nêu tình cảm hoặc cách chăm cây. Đổi bài với bạn, nêu một điểm rõ và một chỗ cần bổ sung, sửa bằng màu khác.

Mỗi HS có một đoạn văn tả cây địa phương có căn cứ quan sát; bài được góp ý kèm một điểm rõ, một chỗ bổ sung; bản sửa có chỗ thay đổi được đánh dấu bằng màu khác.