ToánLớp 4Chủ đề 13. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 69. Ôn tập phân số

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được ý nghĩa của tử số (chỉ số phần được lấy) và mẫu số (chỉ số phần bằng nhau của đơn vị, mẫu số khác 0) trong phân số.
Giải thích được phân số $\dfrac{a}{b}$ là kết quả của phép chia $a : b$ với $b \neq 0$ , và số tự nhiên có thể viết dưới dạng phân số có mẫu số bằng 1.
Vận dụng được tính chất cơ bản của phân số để tạo phân số bằng nhau và rút gọn phân số đến tối giản.
Vận dụng được cách quy đồng mẫu số hai phân số và so sánh phân số cùng mẫu, khác mẫu (có thể dùng phân số $\dfrac{1}{2}$ làm mốc).
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích vì sao $\dfrac{2}{3} = \dfrac{8}{12}$ , vì sao $\dfrac{7}{10} > \dfrac{2}{3}$ dựa trên tính chất cơ bản và quy đồng mẫu số.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn việc chia đều bánh cho các bạn bằng phân số, dùng hình vẽ phần tô màu để mô tả phân số.
Giải quyết vấn đề toán học: HS xác định bước cần làm (rút gọn, quy đồng hay so sánh) để hoàn thành các bài tập và tình huống thực tế.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các phân số (ví dụ: “ba phần tám”), dùng đúng kí hiệu $>$ , $<$ , $=$ và trình bày lời giải ngắn gọn.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng hình vẽ phần tô màu, thẻ phân số, bảng phụ và trang bài học số NeoEdu để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc kĩ phiếu học tập, tự ghi lại công thức, quy tắc vào vở và tự kiểm tra kết quả bài làm của mình trước khi báo cáo.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi, nhóm 4 theo khăn trải bàn; biết trình bày, giải thích cách làm và nhận xét, góp ý bài của bạn bằng ngôn ngữ toán học.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn cách chia bánh, cách quy đồng hoặc cách so sánh phù hợp với từng tình huống; biết đưa ra cách kiểm tra lại kết quả.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia đầy đủ các hoạt động, hoàn thành đủ bài tập trong phiếu học tập và luyện tập.
Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được giao trong nhóm, kiểm tra kết quả chung của nhóm trước khi báo cáo.
Trung thực: HS thừa nhận sai sót khi kiểm tra đáp án, không sao chép bài bạn và tự sửa lỗi của mình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc bảng tương tác vẽ sẵn hình chữ nhật chia 8 phần bằng nhau (tô 3 phần), hai thanh bằng nhau chia 4 và 8 phần (tô một nửa).
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm và mỗi cặp đôi), bảng phụ ghi đề các bài tập luyện tập.
Bộ thẻ phân số (mỗi thẻ ghi một phân số) và thẻ đáp án A, B, C, D cho trò chơi.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/math/bai-69-on-tap-phan-so (dùng để kiểm tra nhanh đáp án ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

Vở ghi, bút, thước kẻ, bút chì màu để tô hình.
Khăn trải bàn hoặc tờ giấy A3 cho nhóm 4 HS.
Bút dạ hoặc phấn để ghi kết quả nhóm, giấy nháp.
Bảng con và bút viết bảng để giơ đáp án trong trò chơi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Khởi động: Đoán phần tô màu

Mục tiêu

Huy động kiến thức đã học về tử số, mẫu số và cách đọc phân số; tạo hứng thú vào bài ôn tập.

Nội dung

GV vẽ trên bảng hình chữ nhật chia thành 8 phần bằng nhau và tô màu 3 phần. Cả lớp trả lời các câu hỏi nhanh: Có bao nhiêu phần bằng nhau? Có bao nhiêu phần được tô màu? Phân số chỉ phần tô màu là gì, đọc thế nào?

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng phân số $\dfrac{3}{8}$ là “ba phần tám”, chỉ ra được tử số là 3 (phần lấy), mẫu số là 8 (số phần bằng nhau của đơn vị).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV vẽ hình chữ nhật chia 8 phần bằng nhau, tô 3 phần, rồi nêu trò chơi “Đoán nhanh phần tô màu”. GV đặt câu hỏi: “Hình này được chia thành mấy phần bằng nhau? Đã tô màu mấy phần?”
Học sinh
HS quan sát hình, giơ tay trả lời. Dự kiến: “Chia thành 8 phần bằng nhau, tô 3 phần.”
Giáo viên
GV hỏi tiếp: “Phần tô màu viết thành phân số nào? Đọc thế nào? Số 3 gọi là gì? Số 8 gọi là gì?”
Học sinh
HS viết lên bảng con $\dfrac{3}{8}$ và đọc “ba phần tám”. Dự kiến: “Số 3 là tử số, chỉ số phần được lấy; số 8 là mẫu số, chỉ số phần bằng nhau của đơn vị.”
Giáo viên
GV khen các em nhanh nhạy, chốt: “Hôm nay chúng ta cùng ôn lại toàn bộ kiến thức về phân số, bắt đầu từ ý nghĩa của tử số và mẫu số.” GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài “Ôn tập phân số” và mở vở ghi tiêu đề.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Ý nghĩa phân số và phân số là phép chia

Mục tiêu

Nêu được ý nghĩa của tử số, mẫu số và giải thích được $a : b = \dfrac{a}{b}$ với $b \neq 0$ ; biết số tự nhiên viết được dưới dạng phân số có mẫu số bằng 1.

Nội dung

Tình huống: Chia 3 chiếc bánh đều cho 4 bạn. Nhiệm vụ cặp đôi: (1) Vẽ hình minh hoạ cách chia; (2) Viết phần mỗi bạn nhận bằng phân số; (3) Viết $3 : 4$ dưới dạng phân số và nêu ý nghĩa tử số, mẫu số. Sau đó lấy ví dụ số tự nhiên $5$ viết dưới dạng phân số có mẫu số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu ghi kết quả cặp đôi gồm hình vẽ, phân số $\dfrac{3}{4}$ chiếc bánh và khẳng định: $3 : 4 = \dfrac{3}{4}$ (với $4 \neq 0$ ); $5 = \dfrac{5}{1}$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống chia 3 chiếc bánh đều cho 4 bạn, yêu cầu cặp đôi thực hiện nhiệm vụ trong 5 phút. GV đi quan sát, hỏi gợi mở: “Mỗi chiếc bánh được chia thành mấy phần? Mỗi bạn lấy mấy phần từ một chiếc bánh?”
Học sinh
HS đọc tình huống, vẽ 3 hình chữ nhật, chia mỗi hình thành 4 phần bằng nhau. Dự kiến: “Mỗi chiếc chia 4 phần, mỗi bạn lấy 1 phần từ mỗi chiếc, tức mỗi bạn nhận $\dfrac{3}{4}$ chiếc bánh.”
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao $3 : 4$ lại viết được thành $\dfrac{3}{4}$ ? Số 4 ở mẫu số có ý nghĩa gì? Vì sao mẫu số phải khác 0?” Sau đó GV hỏi: “Số 5 có viết được thành phân số không? Mẫu số bằng mấy?”
Học sinh
HS trao đổi trong cặp và trả lời. Dự kiến: “ $3 : 4 = \dfrac{3}{4}$ vì chia 3 chiếc bánh cho 4 bạn thì mỗi bạn được $\dfrac{3}{4}$ chiếc. Mẫu số là số phần bằng nhau, không thể bằng 0 vì không thể chia cho 0 bạn. Số 5 viết được là $\dfrac{5}{1}$ .”
Giáo viên
GV mời 2 cặp đôi trình bày, các cặp khác nhận xét. GV chỉ vào hình vẽ và hỏi: “Bạn nào giải thích được ý nghĩa của tử số trên hình?”
Học sinh
Đại diện cặp đôi trình bày, các cặp khác nhận xét, bổ sung. Dự kiến: “Tử số 3 là số phần được lấy, mẫu số 4 là số phần bằng nhau của mỗi chiếc bánh.”
Giáo viên
GV chốt: tử số chỉ số phần được lấy, mẫu số chỉ số phần bằng nhau của đơn vị và khác 0; $a : b = \dfrac{a}{b}$ với $b \neq 0$ ; mọi số tự nhiên đều viết được thành phân số có mẫu số 1. GV yêu cầu HS ghi vào vở phần ghi nhớ.
Học sinh
HS ghi vở: “Tử số: phần được lấy; mẫu số: số phần bằng nhau (mẫu $\neq 0$ ); $a : b = \dfrac{a}{b}$ ( $b \neq 0$ ); số tự nhiên $a = \dfrac{a}{1}$ .”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tính chất cơ bản, rút gọn và quy đồng mẫu số

Mục tiêu

Vận dụng được tính chất cơ bản để tìm phân số bằng nhau, rút gọn đến tối giản và quy đồng mẫu số hai phân số.

Nội dung

Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 trên khăn trải bàn. Mỗi bạn giữ một phần việc, sau đó thống nhất kết quả chung. Nội dung gồm: tìm phân số bằng $\dfrac{1}{2}$ , rút gọn $\dfrac{18}{24}$ , quy đồng $\dfrac{2}{3}$ và $\dfrac{3}{4}$ .

Sản phẩm dự kiến

Khăn trải bàn của nhóm ghi kết quả: $\dfrac{1}{2} = \dfrac{2}{4} = \dfrac{4}{8}$ ; $\dfrac{18}{24} = \dfrac{3}{4}$ (tối giản); $\dfrac{2}{3} = \dfrac{8}{12}$ , $\dfrac{3}{4} = \dfrac{9}{12}$ ; kết luận về cách làm và một quan niệm sai cần tránh.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4, phát Phiếu học tập số 1 và khăn trải bàn. GV nêu yêu cầu: mỗi bạn chọn một câu để làm trước, sau đó cả nhóm kiểm tra chéo và thống nhất kết quả trên khăn bàn trong 8 phút.
Học sinh
Các nhóm nhận phiếu, phân công nhiệm vụ: bạn 1 làm câu 1, bạn 2 làm câu 2, bạn 3 làm câu 3, bạn 4 kiểm tra và ghi kết quả chung.
Giáo viên
GV đi quan sát các nhóm, gợi ý khi cần: “Muốn có phân số bằng $\dfrac{1}{2}$ , ta nhân cả tử và mẫu với cùng số nào? Khi rút gọn $\dfrac{18}{24}$ , số nào cùng chia hết cho cả tử và mẫu? Khi quy đồng, mẫu chung chọn là bao nhiêu và thừa số nhân của mỗi phân số là gì?”
Học sinh
HS thảo luận và làm bài. Dự kiến: “ $\dfrac{1}{2} = \dfrac{1 \times 2}{2 \times 2} = \dfrac{2}{4}$ ; $\dfrac{1 \times 4}{2 \times 4} = \dfrac{4}{8}$ . Chia cả tử và mẫu cho 6: $\dfrac{18:6}{24:6} = \dfrac{3}{4}$ . Mẫu chung 12: $\dfrac{2}{3}$ nhân 4 được $\dfrac{8}{12}$ ; $\dfrac{3}{4}$ nhân 3 được $\dfrac{9}{12}$ .”
Giáo viên
GV mời một nhóm treo khăn bàn lên bảng, nhóm khác nhận xét. GV hỏi: “Vì sao không được chỉ nhân mẫu mà giữ nguyên tử? Vì sao không được cộng cùng một số vào tử và mẫu?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Các nhóm khác nhận xét. Dự kiến: “Nếu chỉ đổi mẫu mà giữ tử thì giá trị phân số thay đổi. Cộng cùng một số vào tử và mẫu không giữ nguyên giá trị, chỉ nhân hoặc chia mới được.”
Giáo viên
GV chốt: nhân hoặc chia cả tử và mẫu cho cùng một số khác 0 thì giá trị phân số không đổi; rút gọn bằng cách chia cả tử và mẫu cho ước chung lớn hơn 1 đến khi tối giản; quy đồng bằng cách chọn mẫu chung, tìm thừa số nhân bằng mẫu chung chia mẫu cũ, rồi nhân cả tử và mẫu.
Học sinh
HS ghi vào vở các quy tắc đã chốt, tự sửa bài của mình nếu sai.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

So sánh phân số

Mục tiêu

So sánh được phân số cùng mẫu, khác mẫu và dùng mốc $1$ hoặc $\dfrac{1}{2}$ khi thuận tiện.

Nội dung

Cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 2 gồm ba nhóm câu: so sánh cùng mẫu, so sánh khác mẫu bằng quy đồng, so sánh với mốc 1 và sắp xếp phân số.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành với kết quả: $\dfrac{5}{8} > \dfrac{3}{8}$ ; $\dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ ; $\dfrac{4}{7} < 1$ ; sắp xếp $\dfrac{1}{2} < \dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 cho từng cặp đôi và nêu thời gian 5 phút. GV nhắc: “Trước khi so sánh, hãy xem các phân số có cùng mẫu số hay không.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và xác định câu nào cùng mẫu, câu nào khác mẫu.
Giáo viên
GV hỏi gợi mở: “Với $\dfrac{2}{3}$ và $\dfrac{3}{4}$ , em làm thế nào để so sánh? Với $\dfrac{4}{7}$ , tử và mẫu so với 1 như thế nào?” GV theo dõi và hỗ trợ cặp còn lúng túng.
Học sinh
HS làm bài. Dự kiến: “ $\dfrac{5}{8} > \dfrac{3}{8}$ vì cùng mẫu 8, tử 5 lớn hơn 3. $\dfrac{2}{3} = \dfrac{8}{12}$ , $\dfrac{3}{4} = \dfrac{9}{12}$ , mà $8 < 9$ nên $\dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ . $\dfrac{4}{7} < 1$ vì tử bé hơn mẫu.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo, yêu cầu nêu rõ cách so sánh. GV hỏi: “Vì sao cùng tử dương thì phân số có mẫu bé hơn lại lớn hơn?”
Học sinh
Cặp đôi trình bày. Dự kiến: “Chia một đơn vị thành ít phần hơn thì mỗi phần to hơn nên phân số lớn hơn.”
Giáo viên
GV chốt các cách so sánh và nhấn mạnh quan niệm sai: cùng tử thì mẫu lớn hơn không có nghĩa là phân số lớn hơn. GV hướng dẫn HS dùng mốc $\dfrac{1}{2}$ khi cần so sánh nhanh.
Học sinh
HS ghi vở các cách so sánh và tự kiểm tra lại các câu trên phiếu.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập: Nhận biết phân số và rút gọn

Mục tiêu

Vận dụng được khái niệm tử số, mẫu số, phân số bé hơn 1 và rút gọn phân số đến tối giản.

Nội dung

GV chiếu hoặc ghi bảng các bài tập sau, HS làm cá nhân rồi giơ bảng con đáp án: (1) Phân số $\dfrac{11}{15}$ có tử số là: A. 11; B. 15; C. 26; D. 4. (2) Chia đều 9 chiếc bánh cho 7 bạn, viết phần mỗi bạn nhận bằng phân số có mẫu số 7. (3) Phân số nào bé hơn 1? A. $\dfrac{8}{5}$ ; B. $\dfrac{6}{6}$ ; C. $\dfrac{4}{7}$ ; D. $\dfrac{12}{11}$ . (4) Rút gọn $\dfrac{28}{42}$ đến tối giản.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) A (tử số là 11). (2) $\dfrac{9}{7}$ chiếc bánh ( $9 : 7 = \dfrac{9}{7}$ ). (3) C ( $\dfrac{4}{7} < 1$ ). (4) $\dfrac{2}{3}$ (chia cả tử và mẫu cho 14).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc hoặc chiếu từng bài, yêu cầu HS làm cá nhân trong 4 phút, sau đó giơ bảng con. GV nhắc: “Khi chọn đáp án, các em hãy giải thích được vì sao chọn.”
Học sinh
HS làm bài cá nhân, ghi kết quả ra bảng con.
Giáo viên
GV quan sát bảng con, hỏi lại những em làm sai: “Vì sao $\dfrac{6}{6}$ không bé hơn 1? Khi rút gọn $\dfrac{28}{42}$ , vì sao chọn số 14?”
Học sinh
HS giải thích. Dự kiến: “ $\dfrac{6}{6} = 1$ nên không bé hơn 1; $\dfrac{4}{7}$ có tử 4 bé hơn mẫu 7 nên bé hơn 1. Số 14 là ước chung lớn nhất của 28 và 42, nên rút gọn một lần được $\dfrac{2}{3}$ tối giản.”
Giáo viên
GV nhận xét, chốt lại cách rút gọn và cách nhận biết phân số bé hơn 1 (tử bé hơn mẫu). GV có thể mở trang bài tập tương tác NeoEdu để HS kiểm tra nhanh.
Học sinh
HS đối chiếu, sửa lỗi sai trong vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Trò chơi: Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Vận dụng linh hoạt quy đồng, so sánh, tính chất cơ bản và nhận biết đúng sai qua trò chơi tiếp sức.

Nội dung

Chia lớp thành 2 đội. Mỗi lượt, GV đọc một câu hỏi, một HS đại diện mỗi đội lên bảng hoặc giơ thẻ A, B, C, D. Các câu hỏi gồm: (5) Điền số: $\dfrac{7}{9} = \dfrac{35}{\square}$ ; $\dfrac{18}{27} = \dfrac{\square}{3}$ . (6) Đưa $\dfrac{5}{12}$ và $\dfrac{3}{8}$ về mẫu 24. (7) Điền dấu $>$ , $<$ hoặc $=$ : $\dfrac{7}{10} \square \dfrac{2}{3}$ ; $\dfrac{6}{8} \square \dfrac{9}{12}$ . (8) Xếp các phân số $\dfrac{1}{2}$ , $\dfrac{2}{3}$ , $\dfrac{3}{4}$ , $\dfrac{5}{6}$ từ lớn đến bé. (9) Đúng hay sai: cộng 2 vào cả tử và mẫu của $\dfrac{1}{3}$ thì được phân số bằng $\dfrac{1}{3}$ . (10) Phân số nào vừa lớn hơn $\dfrac{1}{2}$ vừa bé hơn $\dfrac{3}{4}$ ? A. $\dfrac{1}{3}$ ; B. $\dfrac{1}{2}$ ; C. $\dfrac{2}{3}$ ; D. $\dfrac{4}{5}$ .

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (5) 45 và 2. (6) $\dfrac{10}{24}$ và $\dfrac{9}{24}$ . (7) $>$ và $=$ ( $\dfrac{21}{30} > \dfrac{20}{30}$ ; $\dfrac{6}{8}$ và $\dfrac{9}{12}$ cùng bằng $\dfrac{3}{4}$ ). (8) $\dfrac{5}{6} > \dfrac{3}{4} > \dfrac{2}{3} > \dfrac{1}{2}$ . (9) Sai ( $\dfrac{3}{5} \neq \dfrac{1}{3}$ ; tính chất cơ bản dùng nhân hoặc chia). (10) C ( $\dfrac{1}{2} < \dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ ).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành 2 đội, nêu luật chơi: mỗi câu đúng được 1 điểm, đội nào làm đúng nhanh và giải thích được thì được thêm điểm. GV đọc câu hỏi thứ nhất.
Học sinh
HS nghe luật, chuẩn bị bảng con, thẻ A, B, C, D.
Giáo viên
GV đọc lần lượt từng câu (5) đến (10), yêu cầu HS giơ đáp án. Với câu (7) và (9), GV yêu cầu giải thích. Dự kiến câu (9): “Sai, vì $\dfrac{1+2}{3+2} = \dfrac{3}{5}$ , không bằng $\dfrac{1}{3}$ .”
Học sinh
Đại diện hai đội lên bảng hoặc giơ thẻ, cả lớp theo dõi, nhận xét và giải thích cách làm.
Giáo viên
GV tổng kết điểm của hai đội và hỏi: “Câu nào khó nhất? Em đã làm thế nào để so sánh nhanh?”
Học sinh
HS chia sẻ. Dự kiến: “Em quy đồng về mẫu 12 rồi so sánh tử số.”
Giáo viên
GV khen ngợi các đội, nhắc lại quan niệm sai: không được cộng cùng một số vào tử và mẫu, phải nhân hoặc chia cả tử và mẫu cho cùng một số khác 0.
Học sinh
HS ghi nhớ và sửa lỗi sai trong vở nếu có.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Vận dụng: Chia bánh trong bữa tiệc lớp

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về phân số vào tình huống chia đều thực tế, rút gọn và so sánh kết quả.

Nội dung

Nhóm 4 HS giải quyết tình huống: Nhóm A có 4 chiếc bánh chia đều cho 6 bạn; Nhóm B có 3 chiếc bánh chia đều cho 4 bạn. Nhiệm vụ: (1) Viết phần mỗi bạn nhóm A và nhóm B nhận dưới dạng phân số, rút gọn đến tối giản; (2) So sánh phần bánh mỗi bạn nhận được ở hai nhóm; (3) Nêu một tình huống chia đều trong đời sống và viết phân số tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

Bảng kết quả nhóm: nhóm A mỗi bạn nhận $\dfrac{4}{6} = \dfrac{2}{3}$ chiếc bánh; nhóm B mỗi bạn nhận $\dfrac{3}{4}$ chiếc bánh; $\dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ (vì $\dfrac{8}{12} < \dfrac{9}{12}$ ), nên bạn ở nhóm B nhận nhiều bánh hơn; kèm một ví dụ thực tế đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu tình huống và yêu cầu nhóm thảo luận trong 6 phút. GV gợi ý: “Muốn so sánh, các em nên làm gì với hai phân số $\dfrac{2}{3}$ và $\dfrac{3}{4}$ ?”
Học sinh
Các nhóm đọc tình huống, thảo luận và phân công việc.
Giáo viên
GV đi quan sát và hỗ trợ nhóm gặp khó khăn. GV hỏi: “Khi chia bánh cho 6 bạn, phần của mỗi bạn được viết như thế nào? Có cần rút gọn không?”
Học sinh
HS thực hiện. Dự kiến: “Nhóm A: $4 : 6 = \dfrac{4}{6} = \dfrac{2}{3}$ chiếc. Nhóm B: $3 : 4 = \dfrac{3}{4}$ chiếc. Quy đồng về 12: $\dfrac{8}{12} < \dfrac{9}{12}$ , nên $\dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ .”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét về cách rút gọn và so sánh. GV khen những ví dụ thực tế sáng tạo.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày kết quả và ví dụ, chẳng hạn: “Chia 2 quả cam cho 3 bạn, mỗi bạn được $\dfrac{2}{3}$ quả cam.”
Giáo viên
GV chốt: phân số là kết quả của phép chia đều, có thể rút gọn và so sánh để chọn cách chia phù hợp. GV giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi vào vở kết quả nhóm và nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm 4 HS hoàn thành các câu sau trên khăn trải bàn:

Câu 1: Điền số thích hợp: $\dfrac{1}{2} = \dfrac{\square}{4} = \dfrac{\square}{8}$ .
Câu 2: Rút gọn phân số $\dfrac{18}{24}$ đến tối giản.
Câu 3: Quy đồng mẫu số hai phân số $\dfrac{2}{3}$ và $\dfrac{3}{4}$ (chọn mẫu chung 12).
Câu 4: Vì sao khi quy đồng phải nhân cả tử và mẫu của phân số với cùng một số?

Đáp án GV tham khảo: Câu 1: $\dfrac{2}{4}$ , $\dfrac{4}{8}$ . Câu 2: $\dfrac{3}{4}$ . Câu 3: $\dfrac{8}{12}$ và $\dfrac{9}{12}$ . Câu 4: Nhân cả tử và mẫu với cùng một số khác 0 thì giá trị phân số không đổi.

Phiếu học tập số 2

Cặp đôi hoàn thành các câu sau:

Câu 1: So sánh $\dfrac{5}{8}$ và $\dfrac{3}{8}$ bằng dấu $>$ , $<$ hoặc $=$ .
Câu 2: So sánh $\dfrac{2}{3}$ và $\dfrac{3}{4}$ (quy đồng về mẫu 12 rồi so sánh tử số).
Câu 3: Phân số $\dfrac{4}{7}$ bé hơn hay lớn hơn 1? Vì sao?
Câu 4: Sắp xếp các phân số $\dfrac{3}{4}$ , $\dfrac{1}{2}$ , $\dfrac{2}{3}$ theo thứ tự từ bé đến lớn.

Đáp án GV tham khảo: Câu 1: $\dfrac{5}{8} > \dfrac{3}{8}$ . Câu 2: $\dfrac{2}{3} = \dfrac{8}{12} < \dfrac{9}{12} = \dfrac{3}{4}$ . Câu 3: Bé hơn 1 vì tử 4 bé hơn mẫu 7. Câu 4: $\dfrac{1}{2} < \dfrac{2}{3} < \dfrac{3}{4}$ .

Hướng dẫn về nhà

Viết 3 phân số bằng $\dfrac{2}{5}$ bằng cách nhân cả tử và mẫu với cùng một số khác 0; rút gọn các phân số $\dfrac{12}{30}$ và $\dfrac{45}{60}$ đến tối giản.
Quy đồng mẫu số hai phân số $\dfrac{5}{6}$ và $\dfrac{3}{4}$ , sau đó so sánh hai phân số này bằng dấu $>$ , $<$ hoặc $=$ .
Hỏi người thân một tình huống chia đều trong gia đình (ví dụ: chia quả cam, chia bánh, chia nước), viết phần mỗi người nhận dưới dạng phân số và ghi vào vở. Chuẩn bị chia sẻ trong tiết học sau.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.