NeoEdu
Giáo án Toán 4
ToánLớp 4Chủ đề 13. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 67. Ôn tập số tự nhiên

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc và viết được số có đến chín chữ số trong lớp triệu, viết đủ ba chữ số cho mỗi lớp phía sau.
  • Xác định được giá trị của chữ số theo hàng và lớp trong số có nhiều chữ số.
  • Làm tròn được số đến hàng trăm nghìn theo quy tắc nhìn chữ số hàng chục nghìn.
  • So sánh được hai số có nhiều chữ số bằng cách xét từ trái sang phải, từ hàng đầu tiên khác nhau.
  • Nêu được dãy số tự nhiên bắt đầu từ 0, số liền sau hơn số liền trước 1, không có số tự nhiên lớn nhất.
  • Nhận biết được số chẵn (tận cùng 0, 2, 4, 6, 8) và số lẻ (tận cùng 1, 3, 5, 7, 9), kể cả số 0 là số chẵn.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao số 263 000 làm tròn thành 300 000, vì sao 7 304 500 lớn hơn 7 299 999.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các số trong lớp triệu, diễn đạt bằng lời các quy tắc làm tròn, so sánh và nhận biết số chẵn, số lẻ.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS lập số lớn nhất có sáu chữ số từ các chữ số cho trước, tìm số chẵn trong một khoảng số.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống số liệu đời sống thành số có nhiều chữ số rồi xử lí bằng làm tròn.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng phân lớp (lớp triệu, lớp nghìn, lớp đơn vị), tia số và bảng con để đọc, viết và so sánh số.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc lại quy tắc, tự kiểm tra cách đọc, viết và làm tròn số qua phiếu học tập và bảng con.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp và nhóm, nêu lý do chọn đáp án bằng lời lẽ rõ ràng, lắng nghe và góp ý bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng quy tắc làm tròn và so sánh để xử lí số liệu trong tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS tích cực làm đủ các bài tập, kiên trì kiểm tra lại cách đọc số có nhiều chữ số.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được nhóm giao và chia sẻ kết quả trung thực với bạn.
  • Trung thực: HS nhận ra và sửa lỗi sai của bản thân khi so sánh đáp án với bạn và với GV.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phân lớp (lớp đơn vị, lớp nghìn, lớp triệu) vẽ trên bảng hoặc bảng đính giấy khổ lớn.
  • Thẻ chữ số 0–9 và thẻ lớp để tổ chức trò chơi.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi các bài tập 1–10 và phiếu học tập.
  • Tia số vẽ sẵn trên bảng, đánh dấu 0 là gốc.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/math/bai-67-on-tap-so-tu-nhien (dùng để chiếu ví dụ và kiểm tra nhanh đáp án).

2. Học sinh

  • Sách Toán 4, vở ghi, bút, thước.
  • Bảng con và bút dạ, khăn lau.
  • Thẻ chữ số 0–9 (mỗi nhóm một bộ nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 8 phút

Trò chơi Truyền số

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc số có nhiều chữ số trong lớp triệu và tạo tâm thế học tập.

Nội dung

GV viết số 305 017 042 lên bảng. HS đọc số, sau đó GV đọc một số khác (ví dụ 120 006 009), HS viết số vào bảng con và giơ lên.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng số 305 017 042 thành “ba trăm linh năm triệu không trăm mười bảy nghìn không trăm bốn mươi hai” và viết đúng số được GV đọc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết số 305 017 042 lên bảng, nêu luật chơi: lần lượt đọc số, bạn đọc sai phải đọc lại. GV giao nhiệm vụ viết số GV đọc vào bảng con.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút dạ.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc số 305 017 042. GV đọc “một trăm hai mươi triệu không trăm linh sáu nghìn chín”, yêu cầu HS viết số.

    Học sinh

    HS đọc: “ba trăm linh năm triệu không trăm mười bảy nghìn không trăm bốn mươi hai”. HS viết 120 006 009 vào bảng con và giơ lên.

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra nhanh bảng con của cả lớp, khen các bạn viết đúng và nhắc lại vì sao phải viết đủ ba chữ số cho lớp nghìn 006.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, một số HS trả lời: “Vì lớp nghìn có số 006, phải viết đủ ba chữ số nên không bỏ được số 0.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: đọc từ lớp triệu đến lớp nghìn rồi lớp đơn vị, thêm tên lớp sau mỗi nhóm số trừ lớp đơn vị.

    Học sinh

    HS nhắc lại cách đọc số trong lớp triệu.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 14 phút

Đọc, viết số và giá trị chữ số trong lớp triệu

Mục tiêu

Hình thành cách đọc, viết số trong lớp triệu và xác định giá trị của chữ số theo hàng, lớp.

Nội dung

GV dùng bảng phân lớp để hướng dẫn HS tách số thành các lớp. Nhóm 4 HS làm Phiếu học tập số 1: đọc số, viết số và tìm giá trị chữ số 4 trong 348 206 105 và trong 3 482 061. Lưu ý 10 triệu là một chục triệu, 10 chục triệu là một trăm triệu.

Sản phẩm dự kiến

Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1. Kết quả: 348 206 105 có chữ số 4 ở hàng chục triệu, giá trị 40 000 000; 3 482 061 có chữ số 4 ở hàng trăm nghìn, giá trị 400 000.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV vẽ bảng phân lớp, tách số 305 017 042 thành ba nhóm (triệu, nghìn, đơn vị) và hỏi: “Vì sao lớp nghìn lại viết là 017?”. GV giao Phiếu học tập số 1 cho nhóm.

    Học sinh

    HS quan sát, trả lời dự kiến: “Vì mỗi lớp có ba chữ số, lớp nghìn có số 17 nên thêm số 0 ở đầu để đủ ba chữ số.”

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hướng dẫn nhóm yếu tách số 348 206 105 thành 348 | 206 | 105, hỏi: “Chữ số 4 đứng ở hàng nào, lớp nào?”.

    Học sinh

    HS trong nhóm thảo luận, điền phiếu. Dự kiến: “Số 4 ở hàng chục triệu, lớp triệu nên giá trị là 40 000 000.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày kết quả, yêu cầu nhóm khác nhận xét cách đọc, viết và tìm giá trị chữ số.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày; nhóm khác nhận xét và bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt: giá trị của chữ số phụ thuộc vào hàng và lớp đứng của nó; 10 triệu là một chục triệu, 10 chục triệu là một trăm triệu.

    Học sinh

    HS ghi vào vở nhận xét về giá trị chữ số.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 14 phút

Làm tròn đến hàng trăm nghìn và so sánh số nhiều chữ số

Mục tiêu

Hình thành quy tắc làm tròn đến hàng trăm nghìn và quy tắc so sánh hai số có nhiều chữ số.

Nội dung

GV chiếu tia số đoạn từ 200 000 đến 300 000, hướng dẫn HS xác định 263 000 nằm giữa hai số tròn trăm nghìn, từ đó làm tròn. Sau đó HS làm Phiếu học tập số 2: làm tròn 36 550 000 và so sánh 7 304 500 với 7 299 999.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: làm tròn 263 000 thành 300 000; làm tròn 36 550 000 thành 36 600 000; 7 304 500 > 7 299 999 vì 3 trăm nghìn > 2 trăm nghìn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV vẽ tia số, hỏi: “Số 263 000 nằm giữa hai số tròn trăm nghìn nào? Số nào gần hơn?”. GV nêu quy tắc: nhìn chữ số hàng chục nghìn, từ 5 trở lên thì tăng hàng trăm nghìn thêm 1.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “263 000 nằm giữa 200 000 và 300 000, gần 300 000 hơn nên làm tròn được 300 000.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu cặp đôi làm Phiếu học tập số 2, hỏi: “Vì sao không nhìn hàng chục nghìn thì làm tròn sai?”. Sau đó GV yêu cầu so sánh 7 304 500 với 7 299 999 bằng cách xét từ trái sang phải.

    Học sinh

    HS làm việc theo cặp, điền phiếu. Dự kiến: “36 550 000 có chữ số hàng chục nghìn là 5 nên tăng 5 lên 6, làm tròn được 36 600 000.” “7 304 500 và 7 299 999 cùng 7 triệu, hàng trăm nghìn 3 > 2 nên 7 304 500 lớn hơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp báo cáo, lưu ý các cặp khác kiểm tra lại đáp án bằng quy tắc.

    Học sinh

    Các cặp báo cáo và đối chiếu kết quả.

  4. Giáo viên

    GV chốt quy tắc: làm tròn nhìn chữ số ngay bên phải hàng cần giữ, 5 trở lên tăng 1; so sánh cùng số chữ số thì xét hàng đầu tiên khác nhau từ trái sang phải.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở, nhắc lại bằng lời.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Dãy số tự nhiên và số chẵn, số lẻ

Mục tiêu

Nêu được đặc điểm dãy số tự nhiên và nhận biết số chẵn, số lẻ.

Nội dung

GV hướng dẫn HS đọc dãy số 0, 1, 2, 3,… trên tia số; nêu số liền sau hơn số liền trước 1, không có số lớn nhất. Sau đó HS nhận biết số chẵn, số lẻ theo chữ số tận cùng và thực hành với số 24 718 và 17 305.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: dãy số tự nhiên bắt đầu từ 0, không có số tự nhiên lớn nhất; 24 718 là số chẵn vì tận cùng là 8; 17 305 là số lẻ vì tận cùng là 5; số 0 là số chẵn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV hỏi: “Số tự nhiên bé nhất là số nào? Có số tự nhiên lớn nhất không?”. GV dẫn dắt về dãy số tự nhiên trên tia số.

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Số bé nhất là 0. Không có số lớn nhất vì luôn cộng thêm 1 được số lớn hơn.”

  2. Giáo viên

    GV viết các số 24 718, 17 305, 60 009, 38 427 lên bảng, yêu cầu HS xét chữ số tận cùng để phân loại chẵn, lẻ.

    Học sinh

    HS phân loại: 24 718 và 60 009? Dự kiến: 24 718 chẵn; 60 009 lẻ; 17 305 lẻ; 38 427 lẻ.

  3. Giáo viên

    GV hỏi thêm: “Số 0 là chẵn hay lẻ? Vì sao?”.

    Học sinh

    HS trả lời: “Số 0 là số chẵn vì chia hết cho 2, tận cùng là 0.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: chẵn tận cùng 0, 2, 4, 6, 8; lẻ tận cùng 1, 3, 5, 7, 9; 0 là số chẵn.

    Học sinh

    HS ghi nhớ, nêu lại dấu hiệu chẵn, lẻ.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 14 phút

Thi đua đáp số bài tập tổng hợp

Mục tiêu

Vận dụng các quy tắc đọc, viết, làm tròn, so sánh, nhận biết số chẵn, số lẻ để giải bài tập.

Nội dung

GV chiếu lần lượt 10 bài tập (kèm đáp án). HS làm bảng con, nhóm thảo luận các bài khó. Bài 1–5 làm theo nhóm; bài 6–10 làm cá nhân rồi đối chiếu cặp đôi.
Bài 1: Viết số một trăm hai mươi triệu không trăm linh sáu nghìn chín.
Bài 2: Chữ số nào của 56 782 419 ở hàng chục nghìn? A. 5; B. 7; C. 8; D. 2.
Bài 3: Số nào là số chẵn? A. 17 305; B. 60 009; C. 24 718; D. 38 427.
Bài 4: Làm tròn 36 550 000 đến hàng trăm nghìn.
Bài 5: Số liền trước 70 000 000 là ?, số liền sau là ?.
Bài 6: Xếp tăng dần: 102 043 560; 120 034 560; 102 034 560; 102 304 560.
Bài 7: Số tự nhiên lớn nhất có chín chữ số là 999 999 999. Đúng hay sai?
Bài 8: Giá trị chữ số 4 trong 348 206 105 hơn giá trị chữ số 4 trong 3 482 061 bao nhiêu?
Bài 9: Từ 86 đến 96, kể cả hai đầu, có bao nhiêu số chẵn?
Bài 10: Dùng mỗi chữ số 0, 1, 2, 4, 6, 8 một lần, lập số lớn nhất có sáu chữ số.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 1) 120 006 009; 2) C; 3) C; 4) 36 600 000; 5) 69 999 999 và 70 000 001; 6) 102 034 560 → 102 043 560 → 102 304 560 → 120 034 560; 7) Đúng; 8) 39 600 000; 9) 6 số; 10) 864 210.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu bài 1–5, giao nhiệm vụ làm bảng con, nhóm thảo luận khi cần. Nhắc HS nêu lí do khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ, chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, gợi ý bài 8: “Hãy tìm hàng và lớp của chữ số 4 trong từng số trước khi tính.” Với bài 6–10, GV yêu cầu HS làm cá nhân rồi cặp đôi đối chiếu.

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến bài 8: 40 000 000 − 400 000 = 39 600 000; bài 10: sắp xếp 8, 6, 4, 2, 1, 0 được 864 210.

  3. Giáo viên

    GV chọn ngẫu nhiên HS giơ bảng con, chốt đáp án từng bài và chỉ ra lỗi phổ biến như quên đủ ba chữ số, làm tròn không nhìn chữ số bên phải.

    Học sinh

    HS giơ bảng con, nêu lại lời giải và sửa bài nếu sai.

  4. Giáo viên

    GV tổng kết điểm cao của nhóm, khen ngợi việc giải thích lập luận rõ ràng.

    Học sinh

    HS tự đánh giá kết quả của mình và nhóm bằng ngôi sao hoặc dấu tích.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Xử lí số liệu trong đời sống

Mục tiêu

Vận dụng làm tròn và so sánh số để xử lí số liệu thực tế, phát triển năng lực mô hình hoá.

Nội dung

GV nêu tình huống: Bản tin địa phương đưa số liệu “Thành phố có 3 265 480 người”. Yêu cầu HS làm tròn số dân đến hàng trăm nghìn để đưa vào bản tin ngắn, sau đó so sánh với số liệu “Thành phố bên cạnh có 3 198 700 người”. HS giải thích kết quả và nêu một số tự nhiên chẵn, một số lẻ gần đó.

Sản phẩm dự kiến

HS làm tròn 3 265 480 thành 3 300 000; so sánh 3 300 000 > 3 198 700 (hoặc 3 265 480 > 3 198 700); nêu được ví dụ số chẵn và số lẻ với lập luận bằng chữ số tận cùng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc tình huống, hỏi: “Làm tròn số dân đến hàng trăm nghìn để báo cáo thì số nào được viết?”.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nêu hướng giải quyết.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS xét chữ số hàng chục nghìn của 3 265 480 là 6, tăng hàng trăm nghìn lên 1. Sau đó GV yêu cầu so sánh hai số liệu.

    Học sinh

    HS trao đổi theo cặp, dự kiến: “Làm tròn được 3 300 000. So với 3 198 700 thì thành phố thứ nhất đông dân hơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS trình bày; GV đánh giá cách lập luận của HS.

    Học sinh

    HS trình bày kết quả và lí do.

  4. Giáo viên

    GV giao nhiệm vụ về nhà và khuyến khích HS tìm số liệu trong báo, tạp chí để làm tròn.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Dùng trong hoạt động “Đọc, viết số và giá trị chữ số trong lớp triệu”.

  • Câu 1: Tách số 348 206 105 thành các lớp triệu, nghìn, đơn vị rồi điền bảng: Số | Lớp triệu | Lớp nghìn | Lớp đơn vị.
  • Câu 2: Đọc số 305 017 042.
  • Câu 3: Viết số một trăm hai mươi triệu không trăm linh sáu nghìn chín.
  • Câu 4: Chữ số 4 trong 348 206 105 ở hàng nào, lớp nào? Giá trị là bao nhiêu?
  • Câu 5: Chữ số 4 trong 3 482 061 ở hàng nào, lớp nào? Giá trị là bao nhiêu?
  • Câu 6: Giá trị chữ số 4 ở số thứ nhất hơn giá trị chữ số 4 ở số thứ hai bao nhiêu?

Phiếu học tập số 2

Dùng trong hoạt động “Làm tròn đến hàng trăm nghìn và so sánh số nhiều chữ số”.

  • Câu 1: Số 263 000 nằm giữa hai số tròn trăm nghìn nào? Làm tròn 263 000 đến hàng trăm nghìn.
  • Câu 2: Làm tròn 36 550 000 đến hàng trăm nghìn. Chữ số nào được xét để quyết định?
  • Câu 3: So sánh 7 304 500 và 7 299 999. Điền dấu >, <, = vào chỗ chấm: 7 304 500 ... 7 299 999.
  • Câu 4: Giải thích vì sao em chọn dấu đó.
  • Câu 5: Viết số tròn trăm nghìn gần nhất với 1 234 567.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc và viết lại các số: 305 017 042; 120 006 009; 56 782 419 vào vở.
  • Làm tròn các số 36 550 000; 3 265 480 đến hàng trăm nghìn và ghi kèm lời giải thích ngắn.
  • Tìm trong sách, báo hoặc trên truyền hình một số liệu có nhiều chữ số, làm tròn đến hàng trăm nghìn và ghi vào vở.
  • Hoàn thành bài tập tương tác trên trang NeoEdu theo đường dẫn neoedu.vn/learn/4/math/bai-67-on-tap-so-tu-nhien (nếu có điều kiện).

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.