Giáo án Bài 66. Luyện tập chung

Nhắc lại cách nhân và chia phân số, tạo tâm thế học tập.

GV treo 4 thẻ phép tính: $\dfrac{2}{5}\times\dfrac{5}{7}$; $\dfrac{3}{4}:\dfrac{1}{2}$; $\dfrac{7}{8}\times\dfrac{4}{7}$; $\dfrac{9}{10}:3$. HS tính nhanh vào bảng con và giơ bảng.

Đáp số đúng của 4 phép tính: $\dfrac{2}{7}$; $\dfrac{3}{2}$; $\dfrac{1}{2}$; $\dfrac{3}{10}$.

HS nêu được và giải thích được quy tắc nhân, quy tắc chia phân số qua hoạt động nhóm.

HS làm việc nhóm 4 với kỹ thuật mảnh ghép. Mỗi nhóm nhận Phiếu học tập số 1, tìm hiểu một phần: nhóm A nhân phân số, nhóm B chia phân số. Sau đó các nhóm ghép lại, chia sẻ cho nhau. Lưu ý: bảng hệ thống ghi đủ quy tắc và ví dụ $\dfrac{2}{3}\times\dfrac{3}{5}=\dfrac{2}{5}$, $\dfrac{2}{3}:\dfrac{4}{5}=\dfrac{5}{6}$.

Bảng hệ thống hoá gồm: quy tắc nhân (tử nhân tử, mẫu nhân mẫu, có thể rút gọn trước); quy tắc chia (giữ phân số thứ nhất, nhân với phân số đảo ngược của phân số thứ hai, phân số thứ hai khác 0).

HS nêu được hai cách tìm $\dfrac{m}{n}$ của một số A và xác định đúng số cần tìm.

GV dùng sơ đồ đoạn thẳng để minh hoạ bài toán: tìm $\dfrac{3}{5}$ của 40. HS tìm $\dfrac{1}{5}$ của 40 trước, sau đó tìm 3 phần như thế. Cách 2: $40 \times \dfrac{3}{5}$. Lưu ý phân biệt: $\dfrac{3}{5}$ của 40 là 24 (không phải 40 : 3 × 5).

Ghi nhớ hai cách: $A : n \times m$ hoặc $A \times \dfrac{m}{n}$. Ví dụ: $\dfrac{3}{5}$ của 40 là $40 : 5 \times 3 = 24$.

HS vận dụng quy tắc nhân, chia, tìm phần của một số để giải các bài tập cơ bản; rèn kỹ năng rút gọn và kiểm tra đáp án.

HS làm việc theo cặp đôi, lần lượt làm bài 1 đến bài 7 trong SGK (trên bảng phụ). Bài 6 là điền số vào chỗ trống. Sau khi xong, hai bạn đổi vở kiểm tra chéo và chữa lỗi cho nhau.

Đề và đáp án:

• Bài 1: Tính $\dfrac{4}{7}\times\dfrac{3}{8}$. Đáp án: $\dfrac{3}{14}$.
• Bài 2: Tính $\dfrac{5}{6}:\dfrac{5}{9}$. Đáp án: $\dfrac{3}{2}$.
• Bài 3: Tìm $\dfrac{4}{5}$ của 35. Đáp án: 28.
• Bài 4: Tính $\dfrac{7}{10}:7$. Đáp án: $\dfrac{1}{10}$.
• Bài 5: Tính $3:\dfrac{3}{4}$. Đáp án: 4.
• Bài 6: $\dfrac{3}{5}\times\dfrac{10}{9}=\dfrac{2}{3}$ (điền 2); $\dfrac{2}{3}:4=\dfrac{1}{6}$ (điền 6). Đáp án: 2 và 6.
• Bài 7: Chia một số cho $\dfrac{1}{2}$ chính là lấy số đó nhân với 2. Đáp án: Đúng.

HS vận dụng phép chia và tìm phần của một số để giải bài toán có lời văn gắn với thực tế.

HS giải ba bài toán: (1) Có 96 cây, $\dfrac{5}{8}$ số cây là cây ăn quả, hỏi có bao nhiêu cây ăn quả? (2) Có $\dfrac{5}{6}$ lít nước, mỗi cốc chứa $\dfrac{1}{12}$ lít, rót đầy được bao nhiêu cốc? (3) Hình chữ nhật có diện tích $\dfrac{3}{5}$ m², chiều rộng $\dfrac{2}{3}$ m, tính chiều dài.

Đáp án:

• Bài (1): 60 cây ăn quả ($96:8\times5=60$).
• Bài (2): 10 cốc ($\dfrac{5}{6}:\dfrac{1}{12}=\dfrac{5}{6}\times12=10$).
• Bài (3): $\dfrac{9}{10}$ m ($\dfrac{3}{5}:\dfrac{2}{3}=\dfrac{3}{5}\times\dfrac{3}{2}=\dfrac{9}{10}$).