Giáo án Bài 60. Phép cộng phân số

Gợi nhớ khái niệm phân số và ý nghĩa tử số, mẫu số; tạo tâm thế học bài mới.

GV đưa hình một chiếc bánh được chia thành 4 phần bằng nhau, hỏi HS cách viết phần bánh đã tô màu bằng phân số và cách đọc phân số đó.

HS nêu được phân số biểu thị phần bánh đã tô và giải thích được ý nghĩa tử số, mẫu số.

HS tự rút ra quy tắc cộng hai phân số có cùng mẫu số.

HS làm việc theo cặp đôi với Phiếu học tập số 1. Nhiệm vụ: a) Tô màu hình chữ nhật chia 7 phần bằng nhau, tô 2 phần rồi tô thêm 3 phần, viết phép cộng $\dfrac{2}{7}+\dfrac{3}{7}$ và tìm kết quả. b) So sánh mẫu số của hai phân số và mẫu số của kết quả. c) Nêu quy tắc cộng hai phân số cùng mẫu số. Sau đó đối chiếu với bài giảng trên NeoEdu.

HS viết được $\dfrac{2}{7}+\dfrac{3}{7}=\dfrac{5}{7}$ và nêu được quy tắc: cộng hai tử số, giữ nguyên mẫu số.

HS biết quy đồng mẫu số rồi cộng hai phân số khác mẫu số; biết rút gọn kết quả và cộng số tự nhiên với phân số.

HS làm việc nhóm 4 với Phiếu học tập số 2. Nhiệm vụ: a) Tính $\dfrac{1}{2}+\dfrac{1}{3}$ bằng cách dùng hai băng giấy có độ dài bằng nhau, một băng chia 2 phần, một băng chia 3 phần, và tìm mẫu số chung. b) Quy đồng rồi cộng. c) Nhận xét vì sao không cộng hai mẫu số. d) Tính $\dfrac{1}{6}+\dfrac{1}{3}$ và rút gọn kết quả. e) Tính $1+\dfrac{2}{5}$ bằng cách viết 1 thành phân số có mẫu số 5.

HS viết được $\dfrac{1}{2}+\dfrac{1}{3}=\dfrac{3}{6}+\dfrac{2}{6}=\dfrac{5}{6}$; $\dfrac{1}{6}+\dfrac{1}{3}=\dfrac{1}{6}+\dfrac{2}{6}=\dfrac{3}{6}=\dfrac{1}{2}$; $1+\dfrac{2}{5}=\dfrac{5}{5}+\dfrac{2}{5}=\dfrac{7}{5}$ và nêu được: muốn cộng phân số khác mẫu số phải quy đồng trước; không cộng mẫu số.

Củng cố cách cộng phân số cùng mẫu, khác mẫu, rút gọn và cộng số tự nhiên với phân số; phát hiện và sửa lỗi cộng mẫu số.

HS làm bài tập 1, 4, 5, 6, 7 trên bảng con hoặc trên trang bài tập tương tác NeoEdu. Các bài tập và đáp án: (1) Tính $\dfrac{2}{9}+\dfrac{4}{9}$, viết kết quả tối giản: $\dfrac{2}{3}$. (4) $\dfrac{1}{5}+\dfrac{2}{5}=\dfrac{3}{5}$, điền số 3 vào ô trống. (5) Kiểm tra $\dfrac{1}{2}+\dfrac{1}{3}=\dfrac{2}{5}$: Sai, đúng là $\dfrac{5}{6}$. (6) Nối: $\dfrac{1}{4}+\dfrac{1}{4}$ nối với $\dfrac{1}{2}$; $\dfrac{1}{3}+\dfrac{1}{3}$ nối với $\dfrac{2}{3}$; $\dfrac{3}{5}+\dfrac{2}{5}$ nối với $1$. (7) Tính $1+\dfrac{3}{8}=\dfrac{11}{8}$.

HS làm đúng các bài: $\dfrac{2}{3}$; số 3; Sai, vì phải quy đồng thành $\dfrac{3}{6}+\dfrac{2}{6}=\dfrac{5}{6}$; nối đúng ba cặp $\dfrac{1}{4}+\dfrac{1}{4}$ với $\dfrac{1}{2}$, $\dfrac{1}{3}+\dfrac{1}{3}$ với $\dfrac{2}{3}$, $\dfrac{3}{5}+\dfrac{2}{5}$ với $1$; $\dfrac{11}{8}$.

Vận dụng phép cộng phân số để giải bài toán thực tế về đọc sách.

Bài toán: Ngày đầu tiên, Lan đọc $\dfrac{1}{3}$ cuốn sách. Ngày thứ hai, Lan đọc $\dfrac{1}{4}$ cuốn sách. Hỏi hai ngày Lan đọc được bao nhiêu phần cuốn sách? Gợi ý: quy đồng hai phân số về mẫu số 12, rồi cộng và rút gọn nếu có thể.

HS viết được phép tính $\dfrac{1}{3}+\dfrac{1}{4}=\dfrac{4}{12}+\dfrac{3}{12}=\dfrac{7}{12}$ và kết luận: hai ngày Lan đọc được $\dfrac{7}{12}$ cuốn sách.