ToánLớp 4Chủ đề 3. Số có nhiều chữ số

Giáo án Bài 16. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách đọc, viết số có sáu chữ số và số có nhiều chữ số theo lớp đơn vị, lớp nghìn, lớp triệu.
Xác định được chữ số ở từng hàng, giá trị của chữ số theo vị trí trong số.
Vận dụng được quy tắc làm tròn số đến hàng trăm nghìn.
Vận dụng được cách so sánh các số có nhiều chữ số, sắp xếp các số theo thứ tự.
Nêu được dãy số tự nhiên bắt đầu từ 0, mỗi số liền sau hơn số liền trước 1 và không có số tự nhiên lớn nhất.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao số này lớn hơn số kia dựa vào hàng đầu tiên khác nhau từ trái sang phải; giải thích được vì sao làm tròn 4 751 230 đến hàng trăm nghìn được 4 800 000.
Giao tiếp toán học: đọc đúng số có nhiều chữ số, viết đúng số khi nghe đọc, dùng đúng thuật ngữ hàng, lớp, làm tròn, số liền trước, số liền sau.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng bảng hàng, bảng số, tia số và học liệu số NeoEdu để kiểm tra kết quả.
Giải quyết vấn đề toán học: phân tích đề, chọn cách làm cho từng dạng bài (đọc số, làm tròn, so sánh, sắp xếp, đếm số trong khoảng).
Mô hình hoá toán học: chuyển tình huống thực tế về số có nhiều chữ số (dân số, số khách tham quan, số tiền) và dùng bảng hàng để biểu diễn, đọc, so sánh.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại kiến thức đã học, tự kiểm tra đáp án bằng cách đối chiếu với bảng hàng và phiếu tự kiểm tra.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp, nói rõ cách đọc số, cách làm tròn và cách so sánh; góp ý cho bạn khi thảo luận nhóm.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS lựa chọn cách làm phù hợp (bảng hàng, tia số, so sánh từ hàng cao nhất) để giải các bài tập về số nhiều chữ số.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ các phiếu bài tập, luyện đọc và viết số đúng trong thời gian quy định.
Trách nhiệm: HS tự kiểm tra bài của mình, sửa lỗi sai đã mắc (bỏ chữ số 0, nhầm hàng, so sánh từ hàng đơn vị).

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ kẻ sẵn bảng các hàng và lớp (lớp triệu, lớp nghìn, lớp đơn vị; mỗi lớp ba hàng).
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 in cho từng nhóm.
Tia số vẽ sẵn trên bảng phụ từ 999 990 đến 1 000 010 (có đánh dấu các số liên tiếp).
Thẻ số và thẻ dấu $>$ , $<$ , $=$ để tổ chức trò chơi.
Máy chiếu hoặc máy tính kết nối học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/4/math/bai-16-luyen-tap-chung (trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).

2. Học sinh

Sách giáo khoa Toán 4, vở ghi, bút chì, bút màu.
Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Bảng hàng cá nhân (kẻ sẵn các cột: triệu, trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chơi “Ai đọc nhanh, viết đúng”

Mục tiêu

Kích hoạt kiến thức cũ về đọc, viết số có nhiều chữ số và tạo hứng thú vào bài ôn tập.

Nội dung

Bài dạy gồm 2 tiết (70 phút): tiết 1 gồm khởi động, khám phá và tiết 2 gồm luyện tập, vận dụng.
GV chiếu lần lượt các số: 305 017 042; 40 800 000; 1 000 000; 999 990. HS đọc thầm, viết vào bảng con rồi giơ bảng.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc và viết đúng các số trên bảng con; nhận ra số có sáu chữ số, số có bảy chữ số và cách đọc lớp triệu trước.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: GV đọc một số, HS viết số vào bảng con trong 20 giây; viết xong giơ bảng. Sau đó GV chiếu số, HS đọc to cả câu.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con và bút.
Giáo viên
GV đọc lần lượt: “ba trăm linh năm triệu không trăm mười bảy nghìn không trăm bốn mươi hai”; “bốn mươi triệu tám trăm nghìn”; “một triệu”. Quan sát, nhắc HS viết đủ ba chữ số cho mỗi lớp.
Học sinh
HS viết: 305 017 042; 40 800 000; 1 000 000. Dự kiến HS viết 40 8000 000 hoặc 40 800 00, GV hỏi lại cách tách lớp.
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao 40 triệu 8 nghìn không viết là 40 800 000?”. GV chốt: 40 triệu 8 nghìn là 40 008 000; cần viết đủ 3 chữ số cho lớp nghìn.
Học sinh
HS trả lời: “Vì lớp nghìn có 8 nghìn, phải viết là 008 nên 40 008 000”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Đọc, viết số và xác định hàng, lớp

Mục tiêu

Hệ thống hoá cách tách lớp, đọc số và xác định giá trị của chữ số theo hàng.

Nội dung

GV hướng dẫn HS làm Phiếu học tập số 1 theo nhóm 4 (kĩ thuật khăn trải bàn): mỗi cá nhân ghi kết quả vào ô của mình, sau đó nhóm thống nhất đáp án ở ô trung tâm.
Nhiệm vụ: tách số 84 307 612 thành các lớp; xác định chữ số 3 nằm ở hàng nào; tìm giá trị chữ số 7 trong 271 506 300; viết số có lớp triệu 12, lớp nghìn 4, lớp đơn vị 90.

Sản phẩm dự kiến

Bảng hàng và lớp được điền đúng; HS nêu được chữ số 3 của 84 307 612 ở hàng trăm nghìn; chữ số 7 của 271 506 300 có giá trị 70 000 000; số cần viết là 12 004 090.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ theo khăn trải bàn. GV nhắc: từ phải sang trái, mỗi lớp có ba hàng.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc đề, ghi tên nhiệm vụ của mình.
Giáo viên
GV đi quan sát các nhóm, hỏi: “Chữ số 3 trong 84 307 612 đứng ở lớp nào, hàng nào?”. Gợi ý khi HS lúng túng: đếm từ phải sang trái đến lớp nghìn.
Học sinh
HS thảo luận. Dự kiến HS trả lời: “Chữ số 3 ở lớp nghìn, hàng trăm nghìn; giá trị là 300 000.”
Giáo viên
GV mời 1–2 nhóm trình bày, yêu cầu nói rõ cách tách lớp. Khi HS viết 12 4 90, GV yêu cầu viết lại 12 004 090.
Học sinh
HS trình bày: “Số 271 506 300 có chữ số 7 ở hàng chục triệu, giá trị là 70 000 000.” HS viết 12 004 090 và giải thích: 004 vì lớp nghìn là 4 nghìn.
Giáo viên
GV chốt: mỗi lớp có ba hàng; đọc lớp triệu trước; viết đủ ba chữ số cho mỗi lớp phía sau; giá trị chữ số phụ thuộc vào hàng.
Học sinh
HS ghi vào vở: Lớp triệu – lớp nghìn – lớp đơn vị; giá trị = chữ số × giá trị của hàng.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Làm tròn và so sánh số nhiều chữ số

Mục tiêu

Củng cố quy tắc làm tròn đến hàng trăm nghìn và cách so sánh số có nhiều chữ số.

Nội dung

GV tổ chức hoạt động cặp đôi. Nhiệm vụ 1: làm tròn 4 751 230 đến hàng trăm nghìn; giải thích bằng hai số tròn trăm nghìn liền kề 4 700 000 và 4 800 000. Nhiệm vụ 2: so sánh 60 004 800 và 60 040 080; 7 250 000 và 7 250 000. Nhiệm vụ 3: sắp xếp 19 006 450; 18 006 450; 18 600 450; 18 060 450 theo thứ tự tăng dần.

Sản phẩm dự kiến

HS làm tròn được 4 751 230 thành 4 800 000 và giải thích được; điền đúng 60 004 800 $<$ 60 040 080 và 7 250 000 $=$ 7 250 000; sắp xếp đúng 18 006 450 $<$ 18 060 450 $<$ 18 600 450 $<$ 19 006 450.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết ba nhiệm vụ lên bảng, chia lớp thành các cặp đôi. GV nhắc: làm tròn nhìn chữ số ngay bên phải hàng cần giữ; so sánh từ hàng cao nhất.
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, cùng đọc đề và trao đổi.
Giáo viên
GV hỏi: “Chữ số ngay bên phải hàng trăm nghìn của 4 751 230 là chữ số nào? Vì sao phải tăng?”. GV hỏi: “Khi so sánh 60 004 800 và 60 040 080, hai số khác nhau ở hàng nào?”.
Học sinh
HS trả lời: “Chữ số hàng chục nghìn là 5 nên tăng hàng trăm nghìn, được 4 800 000.” “Hai số khác nhau ở hàng chục nghìn: 0 và 4, nên 60 004 800 bé hơn.”
Giáo viên
GV mời một cặp trình bày nhiệm vụ 3 bằng cách nêu hàng đầu tiên khác nhau. Cả lớp góp ý.
Học sinh
HS trình bày: “Lớp triệu 18 bé hơn 19; trong 18 nghìn, so 006 450, 060 450, 600 450 theo hàng trăm nghìn, chục nghìn.”
Giáo viên
GV chốt: làm tròn 5 trở lên thì tăng, dưới 5 thì giữ; các hàng phía sau thành 0. Khi so sánh, không so từ hàng đơn vị.
Học sinh
HS ghi quy tắc vào vở và đối chiếu với quan niệm sai đã nêu.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 7 phút

Dãy số tự nhiên và tia số

Mục tiêu

Nhận biết dãy số tự nhiên bắt đầu từ 0, số liền trước, số liền sau và đếm số trong một khoảng.

Nội dung

GV dùng tia số trên bảng phụ từ 999 990 đến 1 000 010. Nhiệm vụ: tìm số liền trước 2 000 000; đếm số tự nhiên từ 999 997 đến 1 000 002 kể cả hai đầu.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được số liền trước 2 000 000 là 1 999 999; đếm được 6 số tự nhiên từ 999 997 đến 1 000 002.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu tia số và nêu câu hỏi: “Số liền trước 2 000 000 là gì?”.
Học sinh
HS quan sát tia số, suy nghĩ cá nhân trong 30 giây.
Giáo viên
GV yêu cầu HS liệt kê các số từ 999 997 đến 1 000 002 trên bảng con. GV hỏi: “Vì sao 0 không có số liền trước?”.
Học sinh
HS viết 999 997; 999 998; 999 999; 1 000 000; 1 000 001; 1 000 002 và đếm được 6 số. HS trả lời: “Vì 0 là số tự nhiên bé nhất, không có số tự nhiên nhỏ hơn 0.”
Giáo viên
GV chốt: dãy số tự nhiên bắt đầu từ 0, không có số tự nhiên lớn nhất vì luôn cộng thêm 1 được số lớn hơn.
Học sinh
HS ghi vào vở: 0 là số tự nhiên bé nhất; mỗi số liền sau hơn số liền trước 1.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 14 phút

Trò chơi “Đúng hay sai?” và làm bài trên phiếu

Mục tiêu

Luyện tập đọc, viết, xác định hàng, so sánh và làm tròn các số có nhiều chữ số qua bài tập tương tác.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 theo cặp đôi, sau đó kiểm tra trên học liệu số NeoEdu. Đề bài 1: Viết số hai trăm linh sáu nghìn bốn trăm chín mươi. Đề bài 2: Trong 84 307 612, chữ số 3 thuộc hàng nào? A. triệu; B. trăm nghìn; C. chục nghìn; D. nghìn. Đề bài 3: Số liền trước 2 000 000 là bao nhiêu? Đề bài 4: Số có lớp triệu 12, lớp nghìn 4, lớp đơn vị 90 là bao nhiêu? Đề bài 5: Chữ số 7 trong 271 506 300 có giá trị bao nhiêu?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 206 490; B (hàng trăm nghìn); 1 999 999; 12 004 090; 70 000 000. HS đối chiếu và sửa lỗi nếu sai.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, hướng dẫn cặp đôi làm bài 1–5 trong 8 phút; sau đó mở học liệu NeoEdu để kiểm tra.
Học sinh
HS làm bài, đổi phiếu cho nhau kiểm tra.
Giáo viên
GV đi quan sát, hỏi: “Số 206 490 có mấy chữ số? Có cần viết chữ số 0 không?”. GV chiếu bài tương tác trên NeoEdu, mời HS lên làm.
Học sinh
HS trả lời: “Có 6 chữ số, phải viết 206 490.” HS thao tác trên màn hình, chọn đáp án B.
Giáo viên
GV yêu cầu một cặp nêu kết quả bài 4 và giải thích cách viết 004. Cả lớp nhận xét.
Học sinh
HS nêu: “12 004 090, vì lớp nghìn là 4 nghìn, viết đủ ba chữ số là 004.”

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

So sánh, làm tròn và đếm số

Mục tiêu

Vận dụng quy tắc làm tròn, so sánh và kiến thức dãy số tự nhiên để giải bài tập tổng hợp.

Nội dung

HS làm việc nhóm 4 theo kĩ thuật mảnh ghép: mỗi thành viên nhận một bài. Bài 6: Làm tròn 4 751 230 đến hàng trăm nghìn. Bài 7: Sắp xếp tăng dần 18 006 450; 18 060 450; 18 600 450; 19 006 450. Bài 8: Số 999 990 có sáu chữ số; thêm 10 thì được số có mấy chữ số? Bài 9: Điền dấu $>$ , $<$ hoặc $=$ : 60 004 800 ? 60 040 080; 7 250 000 ? 7 250 000. Bài 10: Kể cả hai đầu, từ 999 997 đến 1 000 002 có bao nhiêu số tự nhiên?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: 4 800 000; 18 006 450 $<$ 18 060 450 $<$ 18 600 450 $<$ 19 006 450; đúng (999 990 + 10 = 1 000 000, bảy chữ số); 60 004 800 $<$ 60 040 080 và 7 250 000 $=$ 7 250 000; 6 số.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giao mỗi thành viên một bài trong nhóm 4 (mảnh ghép), HS tự làm trong 4 phút rồi về nhóm giảng lại cho bạn.
Học sinh
HS nhận mảnh ghép, làm bài cá nhân.
Giáo viên
GV đi lắng nghe các nhóm giảng bài, nhắc HS dùng đúng thuật ngữ: “hàng đầu tiên khác nhau”, “chữ số bên phải”. Khi HS nhầm, GV hỏi: “Nếu so từ hàng đơn vị thì kết quả có đúng không?”.
Học sinh
HS giảng bài cho bạn. Dự kiến HS trả lời: “Không đúng, vì phải so từ hàng cao nhất.”
Giáo viên
GV mời một nhóm trình bày bài 8 và bài 10 trước lớp, yêu cầu nêu lý do.
Học sinh
HS trình bày: “999 990 cộng 10 bằng 1 000 000 có bảy chữ số, nên đúng. Từ 999 997 đến 1 000 002 có 6 số tự nhiên.”

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Đọc số trong tình huống thực tế

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức đọc, viết, làm tròn số có nhiều chữ số vào tình huống thực tế gần gũi với HS.

Nội dung

GV nêu tình huống: Một thành phố có 1 256 480 người. Nhiệm vụ: đọc số dân; làm tròn số dân đến hàng trăm nghìn để báo cáo nhanh; so sánh với thành phố khác có 1 302 000 người. Với nhiệm vụ về nhà: HS sưu tầm một số lớn trên báo, bảng tin hoặc hóa đơn, đọc và làm tròn đến hàng trăm nghìn.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng: một triệu hai trăm năm mươi sáu nghìn bốn trăm tám mươi người; làm tròn được 1 256 480 thành 1 300 000; so sánh được 1 256 480 $<$ 1 302 000; nêu được một số sưu tầm và cách làm tròn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu tình huống, yêu cầu HS đọc thầm và xác định câu hỏi cần trả lời.
Học sinh
HS đọc đề, xác định ba việc cần làm.
Giáo viên
GV hỏi: “Chữ số ngay bên phải hàng trăm nghìn của 1 256 480 là chữ số nào? Vì sao?”. GV hướng dẫn HS dùng bảng hàng để tách lớp.
Học sinh
HS trả lời: “Là 5 ở hàng chục nghìn nên tăng hàng trăm nghìn, được 1 300 000.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen ngợi nhóm làm tốt, chốt cách đọc, làm tròn và so sánh số trong thực tế. Giao bài về nhà.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhiệm vụ 1: Điền bảng hàng và lớp cho số 84 307 612.

Lớp triệu: ..., ..., ...
Lớp nghìn: ..., ..., ...
Lớp đơn vị: ..., ..., ...
Nhiệm vụ 2: Chữ số 3 trong 84 307 612 thuộc hàng nào? Giá trị là bao nhiêu?
Nhiệm vụ 3: Chữ số 7 trong 271 506 300 có giá trị bao nhiêu?
Nhiệm vụ 4: Viết số có lớp triệu 12, lớp nghìn 4, lớp đơn vị 90.
Số cần tìm: ........
Giải thích cách viết lớp nghìn: ........

Phiếu học tập số 2

Bài 1: Viết số hai trăm linh sáu nghìn bốn trăm chín mươi.
Bài 2: Trong 84 307 612, chữ số 3 thuộc hàng nào?

A. Hàng triệu
B. Hàng trăm nghìn
C. Hàng chục nghìn
D. Hàng nghìn
Bài 3: Số liền trước 2 000 000 là ........
Bài 4: Làm tròn 4 751 230 đến hàng trăm nghìn: ........
Bài 5: Sắp xếp tăng dần: 19 006 450; 18 006 450; 18 600 450; 18 060 450.
Bài 6: Điền dấu $>$ , $<$ hoặc $=$ :
60 004 800 ? 60 040 080
7 250 000 ? 7 250 000
Bài 7: Số 999 990 có mấy chữ số khi thêm 10? Đúng hay sai?
Bài 8: Kể cả hai đầu, từ 999 997 đến 1 000 002 có bao nhiêu số tự nhiên?

Hướng dẫn về nhà

Đọc và viết các số: 305 017 042; 40 008 000; 1 256 480 vào vở.
Sưu tầm một số lớn (có từ sáu chữ số trở lên) trên báo, bảng tin hoặc hóa đơn; đọc số đó, làm tròn đến hàng trăm nghìn và ghi kết quả vào vở.
Hoàn thành lại Phiếu học tập số 2, chú ý những bài làm sai trong lớp và ghi lại cách sửa lỗi.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.