ToánLớp 4Chủ đề 3. Số có nhiều chữ số

Giáo án Bài 10. Số có sáu chữ số. Số 1 000 000

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được số có sáu chữ số là số có từ sáu chữ số trở lên, các số từ 100 000 đến 999 999 đều có sáu chữ số và chữ số hàng trăm nghìn khác 0.
Đọc và viết được số có sáu chữ số, xác định được giá trị của từng chữ số theo hàng trong số đó.
Giải thích được 10 trăm nghìn = 1 triệu và viết được 1 000 000.
Vận dụng được việc so sánh, sắp xếp các số có sáu chữ số và tính được 999 999 + 1 = 1 000 000.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao 999 999 + 1 = 1 000 000 dựa trên quy tắc mỗi hàng đủ 10 đơn vị thì chuyển sang hàng kế tiếp.
Mô hình hoá toán học: HS biểu diễn số có sáu chữ số bằng bảng hàng và bằng thẻ số, giải bài toán thực tế về tổng số chiếc bút trong hai tháng.
Giải quyết vấn đề toán học: HS lập và kiểm tra được số lớn nhất có sáu chữ số khác nhau từ các chữ số 0, 1, 2, 3, 4, 5.
Giao tiếp toán học: HS đọc đúng số có sáu chữ số bằng tiếng Việt và dùng đúng thuật ngữ hàng trăm nghìn, hàng chục nghìn, hàng nghìn, giá trị của chữ số.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng vị trí các hàng, bộ thẻ số và học liệu số NeoEdu để đọc, viết và kiểm tra số.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự đọc bảng hàng, tự lập số từ bộ thẻ số và tự kiểm tra kết quả bằng cách đọc lại số vừa viết.
Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp và nhóm để thống nhất cách đọc, cách viết số và trình bày được lí do cho đáp án của mình.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm được số lớn nhất có sáu chữ số khác nhau từ các chữ số đã cho và nêu được cách làm.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia các hoạt động nhóm, làm đủ các bài tập trong thời gian quy định.
Trung thực: HS nhận xét đúng, sai khách quan khi kiểm tra đáp án của bạn và tự sửa lỗi của mình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide kẻ bảng vị trí các hàng: hàng trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị.
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 (mỗi số nhiều bản) và thẻ dấu phẩy phân cách nhóm nghìn để minh hoạ.
Bảng phụ ghi đề bài tập 1 đến 6 và phiếu học tập số 1.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/4/math/bai-10-so-co-sau-chu-so-so-1-000-000).

2. Học sinh

Sách giáo khoa Toán 4, vở ghi, bút chì, bảng con, phấn hoặc bút dạ.
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 (theo nhóm cặp), phiếu học tập số 1 (mỗi nhóm một phiếu).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đếm tiếp sức qua số 100 000

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc, viết và đếm các số có năm chữ số, tạo tình huống để HS nhận ra số có sáu chữ số đầu tiên là 100 000.

Nội dung

Trò chơi “Đếm tiếp sức”: GV đọc hoặc viết các số có năm chữ số, HS nối tiếp đếm thêm 1 hoặc thêm 10 đến số tiếp theo. Sau đó GV hỏi số lớn nhất có năm chữ số là số nào và thêm 1 thì được số nào.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được số lớn nhất có năm chữ số là 99 999 và 99 999 + 1 = 100 000, từ đó nhận ra có số có sáu chữ số.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các tổ, tổ trưởng cầm bảng con. GV nói: “Cô đọc số 9 990, các em đếm thêm 1 để nêu số tiếp theo.” Tiếp đó GV hỏi: “Số lớn nhất có năm chữ số là số nào?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi. Các tổ nối tiếp nêu số: 9 991, 9 992,… Dự kiến HS trả lời số lớn nhất có năm chữ số là 99 999.
Giáo viên
GV hỏi: “Nếu thêm 1 vào 99 999 thì được số nào? Số đó có mấy chữ số?”
Học sinh
HS suy nghĩ và viết vào bảng con. Dự kiến HS trả lời 99 999 + 1 = 100 000, số này có 6 chữ số.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc số 100 000 và đếm nhanh: 100 000; 200 000; 300 000… Sau đó GV nêu: “Hôm nay chúng ta học về số có sáu chữ số.”
Học sinh
HS đọc to “một trăm nghìn” và đếm theo nhóm trăm nghìn. HS nhắc lại tên bài học.
Giáo viên
GV chốt: Số 100 000 là số có sáu chữ số nhỏ nhất, còn số có năm chữ số lớn nhất là 99 999.
Học sinh
HS ghi tựa bài vào vở: Số có sáu chữ số. Số 1 000 000.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Đọc, viết và xác định hàng của số có sáu chữ số

Mục tiêu

Giúp HS nhận biết cấu tạo số có sáu chữ số, đọc và viết đúng số, xác định giá trị từng chữ số theo hàng.

Nội dung

Làm việc theo cặp với bộ thẻ số và bảng vị trí các hàng. GV lấy ví dụ số 402 315: lập số từ thẻ, đặt từng thẻ vào đúng hàng (4 ở hàng trăm nghìn, 0 ở hàng chục nghìn, 2 ở hàng nghìn, 3 ở hàng trăm, 1 ở hàng chục, 5 ở hàng đơn vị). Cách đọc: đọc nhóm nghìn trước rồi nhóm đơn vị, “bốn trăm linh hai nghìn ba trăm mười lăm”. Sau đó HS làm Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

HS lập được số 402 315 từ bộ thẻ, đọc đúng số, nêu đúng giá trị của chữ số 4 (400 000) và chữ số 2 (2 000); hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo bảng vị trí các hàng và nói: “Số có sáu chữ số gồm sáu hàng: hàng trăm nghìn, chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị. Hãy dùng thẻ số lập số 402 315 và đặt vào bảng.”
Học sinh
Cặp HS nhận bộ thẻ, thảo luận và đặt thẻ 4, 0, 2, 3, 1, 5 vào các hàng tương ứng.
Giáo viên
GV hỏi: “Số này có mấy trăm nghìn? Có mấy chục nghìn? Chữ số 0 ở hàng chục nghìn có cần viết không?” GV hướng dẫn cách đọc nhóm nghìn trước rồi nhóm đơn vị.
Học sinh
HS trả lời: 4 trăm nghìn, 0 chục nghìn, 2 nghìn, 3 trăm, 1 chục, 5 đơn vị. Dự kiến HS nói: chữ số 0 vẫn phải viết để giữ chỗ hàng chục nghìn. Cặp HS đọc số “bốn trăm linh hai nghìn ba trăm mười lăm”.
Giáo viên
GV mời 2 cặp lên bảng lập số 304 026 và đọc số. GV hỏi: “Vì sao phải viết chữ số 0 ở hàng chục nghìn của số 304 026?”
Học sinh
HS lập số 304 026 và đọc “ba trăm linh bốn nghìn không trăm hai mươi sáu”. Dự kiến HS trả lời: nếu bỏ 0 thì các hàng sẽ bị lệch, số sẽ thành 34 026 hoặc sai giá trị các chữ số.
Giáo viên
GV chốt: Số có sáu chữ số viết từ hàng cao đến hàng thấp; hàng vắng phải viết chữ số 0 để giữ chỗ; chữ số ở hàng trăm nghìn luôn khác 0.
Học sinh
HS ghi nhớ cách đọc, viết số có sáu chữ số và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 8 phút

Đếm đến một triệu

Mục tiêu

Giúp HS hiểu 10 trăm nghìn = 1 triệu và viết được số 1 000 000, nhận ra quy luật chuyển hàng khi đủ 10 đơn vị.

Nội dung

GV dùng sơ đồ: 10 chục nghìn = 1 trăm nghìn (100 000); 10 trăm nghìn = 1 triệu (1 000 000). HS đếm tiếp từ 999 999 để tìm số tiếp theo, quan sát các hàng cùng chuyển. Trò chơi “Qua cột mốc triệu”: GV đọc dãy số 999 997, 999 998, 999 999, rồi HS nêu số tiếp theo.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được 10 trăm nghìn = 1 triệu, viết đúng 1 000 000 và giải thích được 999 999 + 1 = 1 000 000 (mỗi hàng đủ 10 chuyển sang hàng kế tiếp).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng: 10 chục nghìn = ?; 10 trăm nghìn = ?. GV hỏi: “Mười chục nghìn bằng mấy trăm nghìn?”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời: 10 chục nghìn = 100 000 = 1 trăm nghìn; dự kiến HS nêu đúng quy luật.
Giáo viên
GV hỏi: “Mười trăm nghìn bằng bao nhiêu? Viết số đó ra sao?” Sau đó GV chỉ bảng số 999 999 và hỏi: “Thêm 1 vào số này thì các hàng thay đổi thế nào?”
Học sinh
HS tính 10 × 100 000 = 1 000 000 và đọc “một triệu”. HS nêu: hàng đơn vị, chục, trăm, nghìn, chục nghìn, trăm nghìn đều có 9 nên khi thêm 1 thì mỗi hàng đều đủ 10 và chuyển sang hàng kế tiếp, được 1 000 000.
Giáo viên
GV tổ chức trò chơi “Qua cột mốc triệu”: GV đọc dãy 999 997, 999 998, 999 999, HS đứng lên đọc số tiếp theo và nêu số có mấy chữ số. GV hỏi: “Số 1 000 000 có mấy chữ số?”
Học sinh
HS đọc tiếp: 1 000 000 (dự kiến HS nói: số này có bảy chữ số, gồm một chữ số 1 và sáu chữ số 0). Các HS khác nhận xét và sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV chốt: 10 trăm nghìn = 1 triệu, viết 1 000 000. Số 1 000 000 có bảy chữ số, không phải sáu chữ số. Số có sáu chữ số lớn nhất là 999 999.
Học sinh
HS ghi vào vở: 10 trăm nghìn = 1 triệu; 1 000 000 có bảy chữ số. Lưu ý: 999 999 + 1 = 1 000 000.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Luyện tập đọc, viết và so sánh số có sáu chữ số

Mục tiêu

Củng cố cách nhận biết số có sáu chữ số, xác định giá trị chữ số theo hàng, sắp xếp các số và kiểm tra đúng sai.

Nội dung

Hoạt động nhóm 4 với khăn trải bàn: mỗi HS làm một câu trong phiếu bài tập, sau đó đổi chéo và kiểm tra. Các câu: (1) Số nào có sáu chữ số? (2) 10 trăm nghìn bằng bao nhiêu? (3) Viết số gồm 3 trăm nghìn, 4 nghìn, 2 chục, 6 đơn vị. (4) Trong số 781 205, chữ số 7 có giá trị bao nhiêu? (5) Xếp các số 1 000 000; 110 000; 100 000; 101 000 theo thứ tự từ bé đến lớn. (6) Đúng hay sai: a) Số bé nhất có sáu chữ số là 100 000; b) Số lớn nhất có sáu chữ số là 999 999; c) 999 999 + 1 = 100 000. Sau đó HS vào trang NeoEdu làm bài tập tương tác để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) D. 100 000 (A 99 999 có năm chữ số; B 1 000 000 có bảy chữ số; C 9 000 có bốn chữ số). (2) 1 000 000. (3) 304 026. (4) 700 000. (5) 100 000 → 101 000 → 110 000 → 1 000 000. (6) a) Đúng; b) Đúng; c) Sai, vì 999 999 + 1 = 1 000 000.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4 HS, phát khăn trải bàn ghi các câu hỏi trên. GV nêu yêu cầu: mỗi bạn làm một câu, sau đó đổi chéo và kiểm tra. GV nhắc: “Nhớ giải thích vì sao em chọn đáp án.”
Học sinh
Các nhóm nhận khăn, phân công câu hỏi và làm bài vào vở nháp hoặc bảng con.
Giáo viên
GV đi quan sát, hỗ trợ nhóm còn lúng túng câu 3 và câu 5. Gợi ý: “Hãy viết số theo từng hàng, hàng nào vắng phải viết gì?”
Học sinh
HS trao đổi trong nhóm, đổi chéo kiểm tra. Dự kiến HS trả lời câu 3: 304 026; câu 4: 700 000. Với câu 5, HS so sánh số chữ số trước, sau đó so sánh từng hàng.
Giáo viên
GV mời đại diện 3 nhóm trình bày câu 1, câu 5 và câu 6c, yêu cầu các nhóm khác nhận xét. GV chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để HS kiểm tra nhanh.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS nêu: câu 6c sai vì 999 999 + 1 = 1 000 000 chứ không phải 100 000; các nhóm khác nhận xét và sửa đáp án.
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh lỗi thường gặp: quên chữ số 0 giữ chỗ trong 304 026, nhầm 999 999 + 1 với 100 000. GV khen các nhóm làm đúng và giải thích rõ ràng.
Học sinh
HS sửa lại các câu sai trong vở và tự đánh giá kết quả của nhóm mình.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 4 phút

Giải bài toán thực tế về sản lượng bút

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức về số có sáu chữ số để giải bài toán thực tế và nêu cách tìm số lớn nhất có sáu chữ số khác nhau.

Nội dung

GV đọc đề: Một nhà máy làm 250 000 chiếc bút trong tháng đầu và 100 000 chiếc bút trong tháng sau. Hỏi nhà máy làm được tổng cộng bao nhiêu chiếc bút? Bài về nhà: Viết số lớn nhất có sáu chữ số khác nhau, dùng các chữ số 0, 1, 2, 3, 4, 5, và nêu cách làm.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài toán: 250 000 + 100 000 = 350 000 chiếc bút. Bài về nhà: số lớn nhất là 543 210 (đặt 5 ở hàng trăm nghìn, rồi xếp 4, 3, 2, 1, 0 giảm dần).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài toán và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Hỏi gì? Muốn tìm tổng số bút ta làm phép tính gì?”
Học sinh
HS đọc đề, xác định số liệu 250 000 và 100 000, nêu phép tính cần làm là phép cộng.
Giáo viên
GV yêu cầu HS đặt tính và tính. GV hỏi: “Kết quả có mấy chữ số? Viết đáp số thế nào?”
Học sinh
HS tính 250 000 + 100 000 = 350 000. Dự kiến HS trả lời: kết quả có sáu chữ số; đáp số: 350 000 chiếc bút.
Giáo viên
GV giao bài về nhà: Viết số lớn nhất có sáu chữ số khác nhau từ các chữ số 0, 1, 2, 3, 4, 5, nêu cách làm. GV gợi ý: “Hàng trăm nghìn không được là số 0.”
Học sinh
HS ghi đề bài tập vào vở, lắng nghe gợi ý. Dự kiến HS trả lời: số lớn nhất cần đặt chữ số 5 ở hàng trăm nghìn.
Giáo viên
GV chốt: Muốn giải bài toán có số lớn, ta đọc kĩ đề, xác định phép tính rồi kiểm tra số chữ số của kết quả.
Học sinh
HS ghi đáp số bài toán vào vở và nêu lại cách làm.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Điền số và giá trị các chữ số vào bảng vị trí các hàng.

Số 402 315: hàng trăm nghìn là ..., hàng chục nghìn là ..., hàng nghìn là ..., hàng trăm là ..., hàng chục là ..., hàng đơn vị là ....
Chữ số 4 trong số 402 315 có giá trị là ....
Chữ số 2 trong số 402 315 có giá trị là ....
Viết và đọc số:
Số gồm 3 trăm nghìn, 0 chục nghìn, 4 nghìn, 0 trăm, 2 chục, 6 đơn vị viết là ....
Số 304 026 đọc là ....
Đúng hay sai? Giải thích ngắn gọn:
Mười chục nghìn là một trăm nghìn: ....
Số 1 000 000 có sáu chữ số: ....

Hướng dẫn về nhà

Viết số lớn nhất có sáu chữ số khác nhau, dùng các chữ số 0, 1, 2, 3, 4, 5 (đáp án: 543 210). Ghi rõ cách làm: đặt chữ số lớn nhất ở hàng trăm nghìn, sau đó xếp các chữ số còn lại giảm dần.
Đọc và viết lại 5 số có sáu chữ số tự chọn trong sách hoặc trong đời sống, ghi chú giá trị của chữ số hàng trăm nghìn trong mỗi số.
Luyện tập thêm trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/4/math/bai-10-so-co-sau-chu-so-so-1-000-000) để kiểm tra phần bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.