ToánLớp 4Chủ đề 3. Số có nhiều chữ số

Giáo án Bài 11. Hàng và lớp

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được mỗi lớp gồm ba hàng và kể đúng tên ba hàng của lớp đơn vị, lớp nghìn, lớp triệu.
Tách được số có nhiều chữ số thành các lớp từ phải sang trái để đọc đúng số.
Xác định được giá trị của chữ số theo hàng, ví dụ chữ số 5 ở hàng trăm nghìn của số 38 502 714 có giá trị 500 000.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao hai chữ số 2 trong 22 405 017 có giá trị khác nhau, dựa vào vị trí hàng.
Mô hình hoá toán học: dùng bảng hàng lớp để biểu diễn một số có nhiều chữ số dưới dạng các lớp và các hàng.
Giao tiếp toán học: đọc và viết đúng số có nhiều chữ số, dùng đúng tên hàng, tên lớp khi trình bày.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng bảng hàng lớp, bảng con và bài tập tương tác trên trang NeoEdu.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự tách nhóm ba chữ số, tự đọc số và tự kiểm tra kết quả bằng bảng hàng lớp trước khi báo cáo.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp, đọc số cho bạn nghe, nhận xét và sửa lỗi cho nhau một cách lịch sự.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm cách đọc số, xác định hàng và giá trị của chữ số trong các số khác nhau.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực làm đủ các bài tập, đọc số nhiều lần cho đến khi đúng.
Trách nhiệm: HS kiểm tra kết quả của bạn trong nhóm và góp ý nghiêm túc, không làm thay bạn.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide kẻ sẵn bảng hàng lớp gồm ba lớp (lớp triệu, lớp nghìn, lớp đơn vị) và chín hàng, mỗi lớp có ba cột.
Thẻ chữ số từ 0 đến 9 (đủ bộ cho cả lớp làm việc nhóm), thẻ ghi tên hàng và tên lớp.
Bảng phụ ghi các bài tập 1 đến 7 (kèm đáp án ẩn, mở khi kiểm tra).
Học liệu số NeoEdu: bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/4/math/bai-11-hang-va-lop (dùng ở hoạt động Khám phá 1 và Luyện tập).

2. Học sinh

Sách Toán 4, vở ghi, bút chì, thước kẻ.
Bảng con và bút dạ, khăn lau bảng.
Phiếu học tập số 1 (bảng hàng lớp) đã in hoặc vẽ sẵn.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đọc nhanh số trên bảng con

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc và viết số có nhiều chữ số, tạo tâm thế vào bài.

Nội dung

GV đọc lần lượt các số: “hai mươi lăm nghìn ba trăm”, “bốn trăm linh năm nghìn”, “chín triệu”; HS viết số ra bảng con rồi giơ lên. Sau đó GV viết số 8 502 697 lên bảng để HS đọc cả số.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các số: 25 300; 405 000; 9 000 000; đọc được số 8 502 697 là “tám triệu năm trăm linh hai nghìn sáu trăm chín mươi bảy”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cả lớp chuẩn bị bảng con. Cô đọc số, các em viết số tương ứng, viết xong thì giơ bảng.”
Học sinh
HS lấy bảng con, bút dạ, sẵn sàng viết số.
Giáo viên
GV đọc: “hai mươi lăm nghìn ba trăm”, “bốn trăm linh năm nghìn”, “chín triệu”. GV quan sát và nhắc HS đếm đúng các nhóm ba chữ số.
Học sinh
HS viết: 25 300; 405 000; 9 000 000. Có HS hỏi: “Sao số 405 000 có hai chữ số 0 ở giữa?” (dự kiến).
Giáo viên
GV viết 8 502 697 lên bảng, hỏi: “Số này có bao nhiêu chữ số? Em đọc thử xem.”
Học sinh
HS đếm được 7 chữ số; một số em đọc: “tám triệu năm trăm linh hai nghìn sáu trăm chín mươi bảy”.
Giáo viên
GV khen những HS viết đúng, nhắc: “Khi đọc số dài, ta thường chia số thành các nhóm ba chữ số để đọc dễ hơn. Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó.”
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại tên bài: “Hàng và lớp”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Nhóm hàng thành lớp

Mục tiêu

HS nhận biết mỗi lớp có ba hàng và sắp xếp các hàng vào lớp từ phải sang trái.

Nội dung

Cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1: đặt thẻ tên hàng vào bảng hàng lớp, rồi điền số 38 502 714 vào bảng theo từng lớp. Trình tự: hàng đơn vị, chục, trăm thuộc lớp đơn vị; nghìn, chục nghìn, trăm nghìn thuộc lớp nghìn; triệu, chục triệu, trăm triệu thuộc lớp triệu. Đối chiếu với bài giảng trên NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Bảng hàng lớp hoàn chỉnh: lớp triệu gồm 3 (hàng triệu, chục triệu, trăm triệu), lớp nghìn gồm 502 (hàng trăm nghìn 5, chục nghìn 0, nghìn 2), lớp đơn vị gồm 714; HS nêu được: “Mỗi lớp có ba hàng, tách lớp từ phải sang trái.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và thẻ tên hàng cho các cặp. GV hỏi: “Từ đâu ta bắt đầu tách lớp khi đọc số?”
Học sinh
HS suy nghĩ và trả lời dự kiến: “Từ bên phải, vì bên phải là hàng đơn vị.”
Giáo viên
GV hướng dẫn: “Hãy đặt tên hàng vào đúng cột; mỗi lớp có ba hàng kế tiếp nhau. Sau đó điền số 38 502 714 vào bảng, mỗi chữ số đặt đúng vào hàng của nó.” GV đi quanh lớp hỗ trợ cặp còn lúng túng.
Học sinh
HS đặt thẻ, điền bảng. Dự kiến HS nói: “Số 714 nằm ở lớp đơn vị, 502 nằm ở lớp nghìn, 38 nằm ở lớp triệu.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày bảng vừa điền, hỏi: “Vì sao số 38 chỉ có hai chữ số nhưng vẫn thuộc lớp triệu?”
Học sinh
HS trả lời: “Vì lớp triệu có ba hàng là triệu, chục triệu, trăm triệu; số 38 triệu có chữ số 3 ở hàng chục triệu và 8 ở hàng triệu.”
Giáo viên
GV chốt: “Mỗi lớp gồm ba hàng. Tách lớp từ phải sang trái để đọc số. Tách nhóm ba chữ số không làm thay đổi giá trị của số.”
Học sinh
HS ghi vào vở: Mỗi lớp có ba hàng; tách lớp từ phải sang trái để đọc số.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Đọc số và giá trị của chữ số theo hàng

Mục tiêu

HS đọc đúng số có nhiều chữ số và xác định giá trị của chữ số theo hàng.

Nội dung

Nhóm 4 HS thực hiện ‘Phiếu học tập số 1’ phần 2: đọc số 38 502 714 theo lớp; xác định hàng của chữ số 5 và tính giá trị 500 000; viết số từ các lớp: lớp triệu 7, lớp nghìn 25, lớp đơn vị 6 (kết quả 7 025 006).

Sản phẩm dự kiến

Nhóm ghi được: đọc số “ba mươi tám triệu năm trăm linh hai nghìn bảy trăm mười bốn”; chữ số 5 ở hàng trăm nghìn có giá trị 500 000; số viết từ các lớp là 7 025 006.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Nhóm đọc số 38 502 714 theo từng lớp, rồi tìm giá trị của chữ số 5. Cuối cùng viết số có lớp triệu là 7, lớp nghìn là 25, lớp đơn vị là 6.”
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, phân công người đọc, người ghi, người kiểm tra.
Giáo viên
GV gợi ý: “Hàng trăm nghìn là hàng thứ mấy trong lớp nghìn? Giá trị của chữ số ở hàng đó tính thế nào?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Chữ số 5 ở hàng trăm nghìn, 5 trăm nghìn là 500 000.” Nhóm viết số: “7 | 025 | 006”, ghép lại được 7 025 006.
Giáo viên
GV mời một nhóm đọc số 38 502 714, một nhóm nêu giá trị chữ số 5 và giải thích.
Học sinh
HS đọc: “Ba mươi tám triệu năm trăm linh hai nghìn bảy trăm mười bốn.” HS giải thích: “Số 5 đứng ở hàng trăm nghìn nên có giá trị 5 × 100 000 = 500 000.”
Giáo viên
GV chốt: “Giá trị của chữ số phụ thuộc vào hàng mà nó đứng. Khi viết số từ các lớp, mỗi nhóm cần đủ ba chữ số, nếu thiếu thì thêm chữ số 0.”
Học sinh
HS ghi nhớ và viết vào vở: 38 502 714; chữ số 5 có giá trị 500 000.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Trò chơi ‘Ai nhanh hơn’ với hàng và lớp

Mục tiêu

Củng cố cách xác định hàng, lớp, giá trị chữ số và đọc số qua các bài tập.

Nội dung

GV chiếu lần lượt bài tập 1 đến 7 (đề và đáp án kèm theo). Cá nhân làm nhanh trên bảng con, sau đó đối chiếu với nhóm. Bài 1 (chọn đáp án đúng), bài 2 (lớp nghìn của 63 804 215), bài 3 (giá trị chữ số 8 trong 63 804 215), bài 4 (nối hàng với lớp), bài 5 (viết số từ các lớp), bài 6 (Đúng hay Sai), bài 7 (chọn số đọc được).

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Đáp án B: chục nghìn. (2) 804. (3) 800 000. (4) trăm triệu – lớp triệu; chục nghìn – lớp nghìn; trăm – lớp đơn vị. (5) 7 025 006. (6) Sai (chữ số 3 của 12 345 678 thuộc lớp nghìn, ở hàng trăm nghìn). (7) Đáp án C: 9 005 200. HS làm đúng ít nhất 5/7 bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu luật chơi: “Mỗi bài có 30 giây để làm trên bảng con. Đúng được điểm, bạn làm nhanh và đúng nhất được cộng thêm thưởng.”
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV chiếu bài 1, 2, 3 và hỏi: “Số 63 804 215, chữ số 8 đứng ở hàng nào?” Sau đó chiếu bài 4, 5, 6, 7 và quan sát lỗi thường gặp như nhầm tên lớp với tên hàng.
Học sinh
HS làm bài: bài 1 chọn B; bài 2 viết 804; bài 3 viết 800 000; bài 4 nối đúng ba cặp; bài 5 viết 7 025 006; bài 6 chọn Sai và giải thích; bài 7 chọn C (9 005 200).
Giáo viên
GV mời 3 HS trình bày bài 3 và bài 6, hỏi: “Vì sao số 3 trong 12 345 678 không thuộc lớp triệu?”
Học sinh
HS trả lời: “Số 3 nằm trong nhóm 345 là lớp nghìn, ở hàng trăm nghìn, nên không thuộc lớp triệu.”
Giáo viên
GV đọc đáp án, nhận xét, lưu ý: “Hàng nghìn chỉ là một hàng của lớp nghìn, còn tên lớp là nhóm ba hàng. Đừng nhầm hai khái niệm này.”
Học sinh
HS đối chiếu, sửa lỗi sai trên bảng con và ghi chú vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Tìm số trong cuộc sống

Mục tiêu

Vận dụng cách tách lớp và đọc số để nhận biết số có nhiều chữ số trong thực tế.

Nội dung

HS tìm trong sách, báo hoặc hóa đơn ở nhà một số có từ sáu chữ số trở lên, viết số đó, tách thành các lớp và đọc số. Ở lớp, HS chia sẻ với bạn bên cạnh. Bài 8 (giải thích vì sao hai chữ số 2 trong 22 405 017 có giá trị khác nhau) giao về nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS viết được một số thực tế, tách đúng lớp và đọc đúng số; ghi được ý giải thích sơ bộ về hai chữ số 2 trong 22 405 017.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Các em tìm một số có từ sáu chữ số trở lên ở nơi đâu đó quanh nhà, tách lớp và đọc cho bạn bên cạnh nghe.”
Học sinh
HS suy nghĩ, chọn số phù hợp.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, kiểm tra cách tách lớp của một số HS, nhắc HS đếm đủ ba chữ số trong mỗi nhóm.
Học sinh
HS viết số, tách lớp và đọc cho bạn nghe. Dự kiến có HS chọn số trên hóa đơn, HS khác chọn số trong sách.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc số trước lớp và hỏi: “Số này có mấy lớp? Lớp cao nhất là lớp nào?”
Học sinh
HS trả lời: “Số có ba lớp: lớp đơn vị, lớp nghìn và lớp triệu.”
Giáo viên
GV giao bài 8 về nhà và chốt: “Hôm nay các em đã biết tách lớp để đọc số. Hãy tiếp tục sử dụng kiến thức này khi gặp số lớn.”
Học sinh
HS ghi bài tập về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Phần 1. Điền tên hàng vào bảng hàng lớp (mỗi lớp có ba hàng, đọc từ phải sang trái):

Lớp đơn vị: ........, ........, ........
Lớp nghìn: ........, ........, ........
Lớp triệu: ........, ........, ........

Phần 2. Điền số 38 502 714 vào bảng hàng lớp:

Lớp triệu: ........
Lớp nghìn: ........
Lớp đơn vị: ........

Phần 3. Trả lời:

Chữ số 5 trong số 38 502 714 đứng ở hàng nào? Giá trị của chữ số 5 là bao nhiêu?
Viết số có lớp triệu là 7, lớp nghìn là 25, lớp đơn vị là 6.
Đọc số 38 502 714.

Hướng dẫn về nhà

Bài 8: Giải thích vì sao hai chữ số 2 trong số 22 405 017 có giá trị khác nhau. Gợi ý: xác định hàng của mỗi chữ số 2, sau đó tính giá trị của từng chữ số.
Tìm một số có từ sáu chữ số trở lên trong hóa đơn, sách hoặc báo ở nhà; viết số đó, tách thành các lớp và đọc cho người thân nghe.
Truy cập neoedu.vn/learn/4/math/bai-11-hang-va-lop, xem lại bài giảng và làm thêm các bài tập tương tác để củng cố cách tách lớp.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.