NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 11. Trái Đất của chúng mình

Giáo án Bài 26. Rô-bốt ở quanh ta

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung và các chi tiết chính của bài “Rô-bốt ở quanh ta” qua bản tóm lược.
  • Giải thích được nghĩa của hai từ “rô-bốt” và “công nghệ” trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Đọc được văn bản nguyên bản “Trận đấu có lời chào” và trả lời câu hỏi bằng chi tiết có trong bài.
  • Vận dụng được dấu hai chấm, dấu phẩy và cách đặt câu hỏi “để làm gì” khi nói, viết.
  • Viết được bản tin ngắn có sự kiện, thời gian, nơi, người tham gia, hoạt động và kết quả có căn cứ.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc rõ ràng, ngắt đúng dấu câu; tìm ý và trả lời bằng căn cứ; dùng đúng dấu hai chấm, dấu phẩy; viết bản tin ngắn đủ ý.
  • Năng lực văn học: nhận ra thông điệp của văn bản (công nghệ phục vụ con người, thắng thua không quyết định cách đối xử với người khác) và liên hệ với bản thân.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc, tự tìm ý theo cách tìm ý đã học và tự kiểm tra lại câu trả lời bằng cách đối chiếu với văn bản.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm, trình bày kết quả và góp ý một điểm đã rõ, một điểm cần sửa cho bạn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn chi tiết phù hợp để trả lời, sắp xếp ý và viết bản tin ngắn về một hoạt động giữ vệ sinh môi trường.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nhận thức việc dùng máy móc và công nghệ có trách nhiệm; hoàn thành phiếu học tập và bản tin của cá nhân.
  • Trung thực: chỉ kết luận từ điều đã đọc; không bịa số liệu khi viết bản tin, ghi rõ điều chưa có căn cứ.
  • Nhân ái: thể hiện tôn trọng đối thủ, biết chào và chúc bạn tốt qua tình huống trong bài “Trận đấu có lời chào”.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 2 (Kết nối tri thức với cuộc sống), bài 26.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bản tóm lược “Rô-bốt ở quanh ta”, văn bản “Trận đấu có lời chào” và các câu ví dụ về dấu câu.
  • Tranh minh họa một số rô-bốt (rô-bốt lau nhà, rô-bốt trong nhà máy, rô-bốt hỗ trợ y tế) hoặc hình ảnh trên máy chiếu.
  • Phiếu học tập số 1, số 2, số 3 đã in cho các nhóm.
  • Thẻ từ ghi các câu “Lớp mang bình nước để giảm cốc dùng một lần.” và “Lớp mang bình nước để làm gì?”.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-2-bai-26-ro-bot-o-quanh-ta (dùng để kiểm tra nhanh phần bài tập ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • SGK Tiếng Việt 3, tập 2.
  • Vở ô li, bút chì, bút màu, tẩy.
  • Bút dạ hoặc bút chì để điền phiếu học tập.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đoán tên máy thông minh

Mục tiêu

Kích hoạt vốn hiểu biết của HS về máy móc và rô-bốt, tạo hứng thú đọc bài mới.

Nội dung

GV đưa lần lượt 3 hình ảnh máy móc (rô-bốt lau nhà, cánh tay máy trong nhà máy, rô-bốt hỗ trợ trong bệnh viện). HS đoán tên và nêu công việc máy đó làm.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi được tên và nêu được một công việc của mỗi thiết bị; HS nhận ra chủ đề “rô-bốt” và “công nghệ” của bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu lần lượt ba hình ảnh và hỏi: “Đây là gì? Máy này giúp người ta làm việc gì?”

    Học sinh

    HS quan sát, giơ tay trả lời. Dự kiến: “Đây là rô-bốt lau nhà.” “Máy này giúp lau sàn cho sạch nhà.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi thêm: “Con người điều khiển các máy này bằng cách nào?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Con người lập trình, bật tắt máy.” “Máy làm theo chương trình.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét và giới thiệu: “Các máy này đều là rô-bốt, do con người tạo ra. Hôm nay chúng ta đọc bài Rô-bốt ở quanh ta.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài, mở SGK trang bài 26.

  4. Giáo viên

    GV ghi tên bài lên bảng và hỏi: “Theo em, rô-bốt có giúp ích gì cho đời sống?”

    Học sinh

    HS trả lời ngắn. Dự kiến: “Giúp làm việc nặng nhọc.” “Giúp làm việc ở nơi nguy hiểm.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu bài Rô-bốt ở quanh ta

Mục tiêu

HS đọc bản tóm lược, giải nghĩa hai từ khóa, nêu nội dung và chi tiết chính bằng căn cứ, và tập đọc thành tiếng đúng ngắt nghỉ.

Nội dung

Đọc bản tóm lược “Rô-bốt ở quanh ta”. Thảo luận nhóm 4 theo Phiếu học tập số 1: tìm người/sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, giải nghĩa hai từ “rô-bốt” và “công nghệ”. Mỗi nhóm đọc thành tiếng một đoạn.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được nội dung chính, chi tiết chính và nghĩa hai từ khóa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu bản tóm lược, nhấn giọng đúng ngắt câu. Phát Phiếu học tập số 1 và giao nhiệm vụ nhóm 4. GV nhắc: “Chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thêm điều mình đoán.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm theo; nhóm nhận phiếu, phân công người đọc, người ghi, người báo cáo.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ nhóm còn lúng túng. Hỏi: “Người/sự vật chính trong đoạn này là gì?” “Chi tiết nào cho thấy rô-bốt được dùng ở nơi nguy hiểm?”

    Học sinh

    HS thảo luận và đọc thầm. Dự kiến: “Sự vật chính là rô-bốt.” “Chi tiết: được dùng ở nơi nặng nhọc hoặc nguy hiểm.” Nhóm ghi kết quả vào phiếu.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày; hỏi: “Từ rô-bốt nghĩa là gì? Căn cứ vào câu nào trong bài?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Rô-bốt là máy có thể tự thực hiện một số thao tác theo chương trình hoặc điều khiển.” “Công nghệ là cách vận dụng kiến thức, công cụ để giải quyết công việc.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: con người thiết kế, lập trình và kiểm soát rô-bốt; dùng máy móc cần có trách nhiệm. Ghi nhớ: “Công nghệ là công cụ do con người tạo ra để giải quyết nhu cầu cụ thể.” GV mời 1 HS đọc thành tiếng cả bản tóm lược, có nhận xét về cách ngắt câu.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở. Dự kiến: “Nội dung là rô-bốt giúp con người làm việc và cần dùng có trách nhiệm.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Đọc văn bản nguyên bản Trận đấu có lời chào

Mục tiêu

HS đọc độc lập một văn bản mới, tìm chi tiết và trả lời câu hỏi có căn cứ; hiểu thông điệp về tinh thần thể thao.

Nội dung

HS đọc thầm văn bản “Trận đấu có lời chào” (văn bản mới của nhóm biên soạn). Trả lời ba câu hỏi: Sơn đặt mục tiêu luyện điều gì? Vì sao cần chào đối thủ sau trận? Sắp xếp ba việc theo trình tự.

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời đúng: Sơn đặt mục tiêu luyện chuyền bóng; chào đối thủ để thể hiện tôn trọng và tinh thần thể thao; trình tự: đội Sơn thua trận → cả đội chào và cảm ơn → Sơn đặt mục tiêu luyện thêm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: “Đọc thầm một lần, gạch chân chi tiết trả lời câu hỏi. Đọc xong, tự kể lại nội dung bằng 2–3 câu.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các chi tiết liên quan.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Sơn buồn nên định làm gì? Bạn đội trưởng đã nhắc điều gì?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Sơn định rời sân ngay.” “Bạn đội trưởng nhắc mọi người chào đối thủ và cảm ơn người hướng dẫn.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS trả lời ba câu hỏi, yêu cầu nêu căn cứ trong bài.

    Học sinh

    HS trả lời và đọc câu trong bài làm căn cứ. Dự kiến: “Sơn đặt mục tiêu tập chuyền bóng đều hơn.” “Chào đối thủ để thể hiện tôn trọng và tinh thần thể thao.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Theo em, thắng thua có quyết định cách mình đối xử với người khác không?” GV chốt: thắng thua không quyết định cách đối xử với người khác.

    Học sinh

    HS nêu ý kiến riêng có lí do. Dự kiến: “Dù thua, em vẫn nên chào bạn vì đó là lịch sự.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Dấu hai chấm, dấu phẩy và câu hỏi để làm gì

Mục tiêu

HS nhận biết chức năng dấu hai chấm, dấu phẩy và cách đặt câu hỏi tìm mục đích.

Nội dung

Quan sát các câu mẫu trên bảng. Thực hiện Phiếu học tập số 2: xác định chức năng dấu hai chấm trong câu “Đồ dùng gồm: bình nước, khăn và hộp”; chuyển câu “Lớp mang bình nước để giảm cốc dùng một lần.” thành câu hỏi về mục đích.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành: dấu hai chấm báo phần liệt kê (A); câu hỏi “Lớp mang bình nước để làm gì?”; dấu phẩy phân tách các ý nhỏ cùng chức năng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết các câu mẫu lên bảng và nêu: “Dấu hai chấm báo phần giải thích, liệt kê hoặc lời nói trực tiếp; dấu phẩy phân tách các phần cùng chức năng.” Phát Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS đọc câu mẫu, quan sát vị trí dấu câu.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Sau dấu hai chấm trong câu này là gì? Dấu phẩy đang tách những ý nào?”

    Học sinh

    HS làm việc cặp đôi. Dự kiến: “Sau dấu hai chấm là phần liệt kê các đồ dùng.” “Dấu phẩy tách các đồ dùng: bình nước, khăn và hộp.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS đặt câu hỏi cho câu “Lớp mang bình nước để giảm cốc dùng một lần.” Hỏi thêm: “Câu hỏi ‘Lớp trồng cây để làm gì?’ được trả lời thế nào?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Lớp mang bình nước để làm gì?” “Để thêm bóng mát và chăm môi trường.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: dùng “để làm gì” để hỏi mục đích; không dùng để hỏi thời gian hay địa điểm. Yêu cầu HS đọc lại thẻ từ.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở, đọc lại câu hỏi mẫu.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập đọc hiểu, từ và câu

Mục tiêu

Củng cố nghĩa từ, đọc hiểu và kiến thức dấu câu qua bài tập trắc nghiệm và nối.

Nội dung

HS làm các bài tập: nối từ “rô-bốt”, “công nghệ” với nghĩa; trắc nghiệm về lợi ích của rô-bốt, về lí do chào đối thủ, về dấu hai chấm và câu hỏi “để làm gì”; xếp trình tự ba việc trong văn bản. Có thể kiểm tra nhanh trên trang NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) rô-bốt – máy có thể tự thực hiện một số thao tác theo chương trình hoặc điều khiển; công nghệ – cách vận dụng kiến thức, công cụ để giải quyết công việc. (2) Đáp án B: hỗ trợ công việc, nhất là nơi nguy hiểm. (3) Đáp án C: để thể hiện tôn trọng và tinh thần thể thao. (4) Đội Sơn thua trận → cả đội chào và cảm ơn → Sơn đặt mục tiêu luyện thêm. (5) Đáp án A: phần liệt kê. (6) Đáp án A: để thêm bóng mát và chăm môi trường.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc từng câu, cho HS làm vào vở nháp hoặc giơ bảng con.

    Học sinh

    HS đọc thầm, làm bài cá nhân trong thời gian ngắn.

  2. Giáo viên

    GV mời HS trả lời lần lượt và hỏi: “Em chọn đáp án này vì căn cứ vào câu nào?”

    Học sinh

    HS trả lời và chỉ ra căn cứ trong bài. Dự kiến: “Em chọn B vì bài nói rô-bốt hỗ trợ công việc ở nơi nguy hiểm.”

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra kết quả, sửa ngay những câu sai và hỏi lại để HS giải thích.

    Học sinh

    HS sửa bài và giải thích lại. Dự kiến: “Em chọn C vì chào đối thủ thể hiện tôn trọng.”

  4. Giáo viên

    GV tổng kết: nghĩa từ cần căn cứ vào ngữ cảnh; câu trả lời phải có căn cứ trong bài.

    Học sinh

    HS ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Viết bản tin ngắn về giữ vệ sinh môi trường

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về bản tin, dấu câu và cách tự sửa để viết bản tin ngắn về hoạt động giữ vệ sinh môi trường.

Nội dung

HS viết bản tin ngắn (3–5 câu) về một hoạt động giữ vệ sinh môi trường có thật hoặc một tình huống luyện được ghi rõ là giả định. Bản tin cần có sự kiện, thời gian, nơi, người tham gia, hoạt động và kết quả có căn cứ. Đọc lại theo Phiếu học tập số 3 (checklist), rồi góp ý bạn một điểm đã rõ và một điểm cần sửa. Bài mẫu: “BẢN TIN LỚP 3A — Tình huống luyện giả định. Sáng thứ sáu, tại góc sân trường, lớp 3A cùng cô phân loại giấy sạch để tái sử dụng. Các nhóm đặt giấy vào hộp và lau lại kệ. Hoạt động giúp góc học liệu gọn hơn. Nhóm phụ trách sẽ tiếp tục theo dõi; chưa có số liệu về lượng giấy tiết kiệm.”

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một bản tin ngắn đủ ý, có tiêu đề, dùng đúng dấu hai chấm, dấu phẩy và chữ hoa đầu câu; có ít nhất một lần góp ý và tự sửa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc bài mẫu, hỏi: “Bản tin này có những thông tin nào? Vì sao chưa có số liệu thì không được ghi?” Giao nhiệm vụ viết bản tin và phát Phiếu học tập số 3.

    Học sinh

    HS đọc bài mẫu, nêu thông tin có trong bài. Dự kiến: “Có thời gian sáng thứ sáu, nơi góc sân trường, hoạt động phân loại giấy.” “Vì chưa đếm nên không được bịa số liệu.”

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nhắc HS ghi ý theo yêu cầu trước khi viết câu đủ ý; nhắc viết hoa đầu câu và tên riêng.

    Học sinh

    HS viết bản tin vào vở ô li, tự kiểm tra theo checklist. Dự kiến: HS viết về việc nhặt rác ở sân trường, ghi rõ là tình huống giả định.

  3. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi đọc bản tin cho nhau, góp ý một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; mời 2–3 HS đọc trước lớp.

    Học sinh

    HS đọc bài bạn, nêu nhận xét. Dự kiến: “Bạn viết rõ thời gian và nơi chốn.” “Câu này thiếu dấu phẩy, em nên thêm vào sau cụm từ chỉ thời gian.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung: khen những bản tin đủ ý, rõ nghĩa; nhắc HS không bịa số liệu. GV giao HS tự sửa một điểm trong bản tin rồi nộp.

    Học sinh

    HS tự quyết định cách sửa và hoàn thiện bản tin.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Bài đọc: Rô-bốt ở quanh ta — bản tóm lược.

  • Câu 1: Người/sự vật chính trong bài là gì?
  • Câu 2: Chi tiết nào cho biết rô-bốt được dùng ở nơi nặng nhọc hoặc nguy hiểm?
  • Câu 3: Chi tiết nào cho biết rô-bốt hỗ trợ công việc thường ngày?
  • Câu 4: Khả năng của rô-bốt do ai thiết kế, lập trình và kiểm soát?
  • Câu 5: Điền nghĩa của từ:
    • rô-bốt: ……………………………………
    • công nghệ: ……………………………………
  • Câu 6: Nêu nội dung chính của bài bằng 2–3 câu, có căn cứ từ bài đọc.

Phiếu học tập số 2

Dấu hai chấm, dấu phẩy và câu hỏi để làm gì.

  • Câu 1: Trong câu “Đồ dùng gồm: bình nước, khăn và hộp”, dấu hai chấm báo:
    A. Phần liệt kê; B. Câu hỏi; C. Kết bài thơ.
  • Câu 2: Dấu phẩy trong câu trên tách những ý nào?
  • Câu 3: Viết câu hỏi tìm mục đích cho câu “Lớp mang bình nước để giảm cốc dùng một lần.”
    ……………………………………
  • Câu 4: Câu trả lời đúng cho “Lớp trồng cây để làm gì?” là:
    A. Để thêm bóng mát và chăm môi trường; B. Vào sáng thứ sáu; C. Ở sân sau.

Phiếu học tập số 3

Checklist kiểm tra bản tin của em.

  • Bản tin có sự kiện không?
  • Có thời gian không?
  • Có nơi chốn không?
  • Có người tham gia không?
  • Có hoạt động cụ thể không?
  • Kết quả có căn cứ không? Nếu chưa đếm được thì đã ghi rõ chưa có số liệu chưa?
  • Câu đã đủ ý, rõ nghĩa chưa?
  • Đã viết hoa đầu câu và tên riêng chưa? Dấu hai chấm, dấu phẩy đã đúng chưa?
  • Điểm đã rõ: ……………………………………
  • Điểm cần sửa: ……………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Rô-bốt ở quanh ta” và kể cho người thân nghe nội dung bài bằng 2–3 câu; nói thêm một điều em thấy thú vị về công nghệ, nhưng không thêm chi tiết không có trong bài.
  • Luyện viết chữ hoa A, Ă, Â, Q (kiểu 2) trên vở ô li, mỗi chữ một dòng; chú ý phần thân chữ hoa cao 2,5 li và giữ đúng phần kéo xuống của chữ Q.
  • Viết các từ An, Ân, Quang và câu “An và Ân cùng Quang đọc sách. Ăn xong, An tự dọn bát.” vào vở, chú ý viết hoa và dấu phụ, dấu thanh.
  • Viết hoàn thiện bản tin ngắn về hoạt động giữ vệ sinh môi trường ở nhà hoặc ở lớp (có thể ghi rõ là tình huống giả định) và đọc cho người thân góp ý.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.