Giáo án Bài 16. A lô, tớ đây

Tạo hứng thú, giúp HS nhận ra vai trò của âm lượng giọng nói khi giao tiếp qua điện thoại; dẫn dắt vào bài.

Trò chơi “Điện thoại thử giọng”: hai HS đứng ở hai góc lớp, dùng hộp giấy làm điện thoại, lần lượt nói một câu chào do GV đưa ra với giọng quá to, rồi quá nhỏ; cả lớp đoán xem bạn nói ở mức nào và nêu cảm nhận.

HS nêu được: nói quá to hoặc quá nhỏ đều khiến người nghe khó chịu hoặc không nghe rõ; cần nói vừa đủ.

HS đọc đúng, rõ bản tóm lược “A lô, tớ đây”; nêu được nội dung, chi tiết chính và giải nghĩa từ “âm lượng”, “lịch sự”.

Nhiệm vụ 1: đọc thành tiếng bản tóm lược, ngắt đúng dấu câu, đọc lời nói của hai bạn với giọng phân biệt nhưng không hét.
Nhiệm vụ 2: trả lời các câu hỏi về chi tiết chính, lấy căn cứ trong bài.
Nhiệm vụ 3: tìm nghĩa của hai từ “âm lượng” và “lịch sự” theo mục Từ vựng.

HS đọc đúng bản tóm lược; nêu được: An và Minh lần đầu gọi điện, lúc đầu nói quá to, sau nói quá nhỏ nên buồn cười; cần điều chỉnh giọng vừa đủ và lắng nghe; điện thoại vẫn cần phép lịch sự. HS giải nghĩa được: âm lượng là độ to, nhỏ của âm thanh; lịch sự là có cách nói và hành động tôn trọng người khác.

HS đọc hiểu văn bản nguyên bản, tìm chi tiết trả lời câu hỏi và biết tự kiểm tra xem có thêm điều văn bản không nói không.

Đọc văn bản “Cuộc gọi đúng lúc” thầm, sau đó làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1 để tìm thời gian gọi, lí do Thảo hỏi trước giờ gọi và sắp xếp trình tự ba việc trong bài.

Phiếu học tập số 1 hoàn thành: hai bạn gọi lúc tám giờ; Thảo hỏi trước vì nhớ gia đình bạn ăn tối lúc bảy giờ, để tôn trọng sinh hoạt của bạn; trình tự: Thảo hỏi lúc nào tiện gọi → Hai bạn gọi lúc tám giờ → Thảo nhắc lại ý và cảm ơn.

HS hệ thống hoá từ ngữ thể hiện lịch sự, nhận biết ba kiểu câu và các phần của thư điện tử.

Nhóm 4 HS hoàn thiện sơ đồ tư duy trên bảng nhóm với ba nhánh: Từ lịch sự (xin phép, cảm ơn, vui lòng, kính mời); Kiểu câu (câu kể thông báo, câu hỏi tìm thông tin, câu yêu cầu lịch sự); Thư điện tử (địa chỉ nhận, chủ đề, lời chào, nội dung, lời kết).

Sơ đồ tư duy của nhóm đầy đủ ba nhánh; mỗi nhánh có ít nhất một ví dụ đúng. Ví dụ: câu kể “Hôm nay lớp mình học bài mới.”; câu hỏi “Bạn đã làm bài chưa?”; câu yêu cầu lịch sự “Bạn cho mình mượn bút với nhé?”.

Củng cố nội dung bài đọc, từ ngữ và trình tự các bước soạn thư điện tử qua các bài tập đã cho.

Bài 2: Hai bạn cần điều chỉnh điều gì khi gọi điện? A. Âm lượng giọng nói; B. Thời lượng nghỉ hè; C. Tên lưu trong danh bạ.
Bài 3: Nối “âm lượng” với “độ to, nhỏ của âm thanh”; nối “lịch sự” với “có cách nói và hành động tôn trọng người khác”.
Bài 5: Hai bạn gọi lúc mấy giờ?
Bài 6: Vì sao Thảo hỏi trước thời gian tiện gọi? A. Để làm bạn lo lắng; B. Để tôn trọng sinh hoạt của bạn; C. Để khỏi cần chào hỏi.
Bài 7: Xếp ba việc theo đúng trình tự.
Bài 8: Lời bắt đầu cuộc gọi lịch sự là: A. Nói ngay đi!; B. Cháu chào bác ạ, cháu là An.; C. Sao chưa nghe?
Bài 9: Sắp các bước soạn thư điện tử.

Đáp án: Bài 2: A. Bài 3: âm lượng – độ to, nhỏ của âm thanh; lịch sự – có cách nói và hành động tôn trọng người khác. Bài 5: tám giờ. Bài 6: B. Bài 7: Thảo hỏi lúc nào tiện gọi → Hai bạn gọi lúc tám giờ → Thảo nhắc lại ý và cảm ơn. Bài 8: B. Bài 9: Nhập đúng người nhận và chủ đề → Viết lời chào, nội dung, lời kết → Đọc lại và xin người lớn kiểm tra → Gửi khi được phép.

HS viết được thư điện tử ngắn bằng thông tin giả, có chủ đề, lời hỏi thăm, đủ ý và biết tự sửa, góp ý cho bạn.

Nhiệm vụ: soạn một thư điện tử ngắn cho bạn bằng thông tin giả, có chủ đề và lời hỏi thăm, theo Phiếu học tập số 2. Địa chỉ nhận là địa chỉ giả do GV cung cấp; không gửi thật khi chưa được phép. Sau khi viết, đổi bài với bạn để góp ý một điểm đã rõ và một điểm cần sửa.

Thư điện tử ngắn đủ bốn phần (người nhận, chủ đề, lời chào và nội dung, lời kết). Tiêu chí chấm (3 điểm): đúng yêu cầu và đủ ý cụ thể (1); sắp xếp hợp lí, câu và từ rõ nghĩa (1); chính tả, chữ hoa, dấu câu và việc tự sửa (1). Bài mẫu tham khảo: “An thân mến! Dạo này bạn khoẻ không? Mình vừa đọc một truyện về tình bạn. Nếu được bố mẹ đồng ý, chúng mình cùng trao đổi vào cuối tuần nhé. Chúc bạn vui! Bạn của An: Hà.”

HS vận dụng cách mở đầu, nói ý và kết thúc cuộc gọi lịch sự trong tình huống gần gũi, thể hiện thái độ tôn trọng người khác.

Tình huống: bạn Lan muốn gọi hỏi bài bạn Hoa nhưng cần chọn giờ tiện. Các nhóm 3 HS đóng vai Lan, Hoa và người quan sát. Nhóm thực hiện ba bước: chào và xưng tên; hỏi khi nào tiện và nói việc cần hỏi; nhắc lại ý và cảm ơn. Người quan sát nhận xét về âm lượng giọng nói và lời lịch sự.

Mỗi nhóm đóng được một cuộc gọi ngắn có đủ ba bước; sử dụng ít nhất hai từ lịch sự (xin phép, cảm ơn, vui lòng, kính mời); giọng nói vừa đủ nghe.