NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 8. Bài học từ cuộc sống

Giáo án Bài 15. Ngày như thế nào là đẹp?

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bài Ngày như thế nào là đẹp?: một ngày đẹp không chỉ phụ thuộc vào thời tiết mà còn ở việc có ích và nỗ lực của bản thân.
  • Giải thích được nghĩa của các từ nỗ lực, đánh giá và chọn đúng từ dán, rán, gián trong câu có ngữ cảnh.
  • Trả lời được các câu hỏi đọc hiểu bằng căn cứ lấy từ văn bản, không đoán ngoài bài.
  • Đọc được rõ ràng, ngắt đúng dấu câu và cụm có nghĩa; kể lại được nội dung bài đọc bằng 2–3 câu.
  • Vận dụng được cách nghe, nói trong cuộc gọi đúng lúc: chào hỏi, nêu việc cần hỏi, nhắc lại ý chính và cảm ơn.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc đúng, đọc hiểu văn bản; nghe và viết đúng chính tả một đoạn ngắn; nói rõ ràng, có trình tự khi kể lại ý kiến của các nhân vật và chia sẻ về một ngày đẹp.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được thông điệp của câu chuyện ngụ ngôn về ba loài vật; hiểu rằng giá trị của một ngày nằm ở cách sống và làm việc.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS chủ động đọc thầm, tự tìm chi tiết trả lời câu hỏi và tự kiểm tra lại câu trả lời theo bài đọc.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi và nhóm, lắng nghe bạn không ngắt lời, nhắc lại ý chính và đặt câu hỏi khi chưa rõ.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS đưa ra ý kiến riêng về một ngày có ý nghĩa, có lí do và căn cứ rõ ràng.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực đọc, luyện đọc thành tiếng và hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập, bài nghe – viết.
  • Trung thực: trả lời đúng theo nội dung bài đọc, không thêm chi tiết không có trong văn bản và nhận rõ phần tóm lược với nguyên văn tác phẩm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 2 (Kết nối tri thức với cuộc sống), trang bài 15.
  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn tóm lược “Ngày như thế nào là đẹp?” và đoạn “Cuộc gọi đúng lúc”.
  • Tranh minh họa châu chấu, giun đất và kiến (hoặc hình vẽ đơn giản) gắn trên bảng.
  • Thẻ từ ghi các từ nỗ lực, đánh giá, dán, rán, gián và thẻ nghĩa tương ứng.
  • Phiếu học tập số 1, số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Học liệu số NeoEdu: Trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác – neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-2-bai-15-ngay-nhu-the-nao-la-dep (dùng ở hoạt động luyện tập để HS kiểm tra nhanh đáp án).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 2; vở ô li, bút chì, bút mực.
  • Bảng con và bút dạ (dùng khi viết và kiểm tra nhanh).
  • Bút màu để gạch chân chi tiết trong bài đọc.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ngày hôm qua của em

Mục tiêu

Tạo không khí lớp học, gợi nhớ trải nghiệm về một ngày của bản thân để dẫn vào bài.

Nội dung

HS nhìn tranh hoặc nhớ lại một ngày vừa qua, chia sẻ với bạn bên cạnh một việc em đã làm và cảm thấy vui hoặc tự hào.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nêu được một việc đã làm trong ngày và một cảm xúc của mình; cả lớp hình thành nhận định ban đầu về “một ngày đẹp”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh ba con vật (châu chấu, giun đất, kiến) và hỏi: “Theo các em, thế nào là một ngày đẹp?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay trả lời. Dự kiến: “Ngày có nắng là ngày đẹp.” “Ngày được chơi với bạn là ngày đẹp.”

  2. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ với bạn cùng bàn về một ngày em thấy vui: “Hôm qua em đã làm gì khiến em vui?”

    Học sinh

    HS chia sẻ theo cặp đôi trong 1 phút. Dự kiến: “Hôm qua em giúp mẹ nhặt rau nên em thấy vui.”

  3. Giáo viên

    GV mời một số cặp trình bày trước lớp và ghi nhanh các ý lên bảng bên cạnh cột “Ngày đẹp là…”.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi trình bày. Dự kiến: “Ngày đẹp là ngày em làm được việc có ích.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và nói: “Các em có nhiều ý nghĩ khác nhau về ngày đẹp. Hôm nay chúng ta cùng đọc câu chuyện để tìm hiểu thêm.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại tên bài: “Ngày như thế nào là đẹp?”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm nội dung chính của bài

Mục tiêu

HS đọc đúng văn bản, nêu được ý kiến của châu chấu, giun đất và kiến; nắm được nội dung chính của bài bằng cách tìm chi tiết trong bài đọc.

Nội dung

HS đọc thầm đoạn tóm lược “Ngày như thế nào là đẹp?”, sau đó đọc thành tiếng cá nhân và tìm: (1) người/sự vật chính trong bài; (2) chi tiết trả lời cho từng ý kiến: châu chấu, giun đất, kiến; (3) điều tác giả muốn gợi. Thực hiện theo cách tìm ý: xác định người/sự vật chính, tìm chi tiết, nối chi tiết với điều muốn gợi.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: châu chấu thích ngày nắng; giun đất thích điều kiện ẩm ướt; kiến nhìn vào việc mình làm được trong cả ngày; nội dung chính là một ngày đẹp có thể hiểu theo nhiều cách và niềm vui đến từ công việc có ích và nỗ lực.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu đoạn văn và nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm, gạch chân tên các con vật và việc mỗi con nghĩ về ngày đẹp.” GV hướng dẫn cách tìm ý qua ba bước: tìm người chính, tìm chi tiết, nối chi tiết với điều gợi ra.

    Học sinh

    HS đọc thầm đoạn văn, dùng bút màu gạch chân tên con vật và các ý liên quan.

  2. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Châu chấu và giun đất thích điều gì?” “Kiến không đánh giá một ngày đẹp chỉ theo điều gì?” Sau đó mời HS đọc thành tiếng từng câu.

    Học sinh

    HS đọc thành tiếng và trả lời. Dự kiến: “Châu chấu thích ngày nắng.” “Giun đất thích điều kiện ẩm ướt.” “Kiến không chỉ đánh giá theo thời tiết mà nhìn vào việc mình làm được trong cả ngày.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Cuộc trò chuyện cho thấy điều gì về ngày đẹp?” và gợi ý: “Ngày đẹp có thể được hiểu theo nhiều cách.” GV ghi ý chính lên bảng.

    Học sinh

    Một số HS trình bày. Dự kiến: “Một ngày đẹp có thể là ngày nắng, cũng có thể là ngày mưa nếu mình làm được việc có ích.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: “Niềm vui còn đến từ công việc có ích và nỗ lực của bản thân.” GV nhắc HS: chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thay bằng điều mình đoán.

    Học sinh

    HS ghi vào vở hoặc nhắc lại nội dung chính của bài.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Giải nghĩa từ và luyện đọc đúng

Mục tiêu

HS hiểu nghĩa của hai từ khó (nỗ lực, đánh giá) và biết đọc rõ từng tiếng, ngắt đúng dấu câu, phân biệt giọng khi đọc lời nói.

Nội dung

Giải nghĩa các từ nỗ lực (cố gắng dùng sức và ý chí) và đánh giá (nhận xét dựa trên một tiêu chí hoặc căn cứ). Luyện đọc: đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu và cụm có nghĩa; phân biệt giọng khi đọc lời người nói nhưng không hét. Sau khi đọc, tự kể lại nội dung bằng 2–3 câu.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được nghĩa của hai từ khó bằng lời của mình; đọc đúng và rõ ràng đoạn văn; kể lại được nội dung bài bằng 2–3 câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa thẻ từ nỗ lực và đánh giá lên bảng, đặt câu hỏi: “Em đã nghe thấy từ này bao giờ chưa? Nỗ lực có nghĩa là gì?”

    Học sinh

    HS suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Nỗ lực là cố gắng làm việc hết sức.”

  2. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn văn, nhấn mạnh chỗ ngắt. Sau đó mời HS đọc nối tiếp, mỗi HS một câu. GV sửa lỗi phát âm và ngắt nghỉ.

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp và lắng nghe bạn để sửa lỗi cho nhau.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS tự kể lại nội dung bài bằng 2–3 câu, nhắc HS không thêm chi tiết không có trong bài.

    Học sinh

    HS kể. Dự kiến: “Châu chấu thích ngày nắng, giun đất thích ngày ẩm ướt. Kiến nhìn vào việc mình làm được trong ngày. Niềm vui đến từ việc có ích.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và chốt: “Nỗ lực là cố gắng hết sức; đánh giá là nhận xét dựa trên căn cứ.” GV khen những HS kể đúng nội dung.

    Học sinh

    HS ghi nghĩa hai từ vào vở và nhắc lại.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Nói và nghe: kể ý kiến của các nhân vật

Mục tiêu

HS kể lại được ý kiến của châu chấu, giun đất và cách nghĩ của kiến; biết lắng nghe, không ngắt lời và nhắc lại ý chính của bạn.

Nội dung

Theo nhóm 3 HS, mỗi HS đóng vai một nhân vật (châu chấu, giun đất, kiến) và kể lại ý kiến của nhân vật đó. Người nghe không ngắt lời; sau mỗi lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm kể đủ ba ý kiến theo đúng trình tự; người nghe nhắc lại được ý chính của bạn và đặt được một câu hỏi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Mỗi bạn đóng vai một con vật và kể ý kiến của con vật đó. Bạn nghe không được ngắt lời và phải nhắc lại ý chính.” GV hướng dẫn quy tắc nói – nghe.

    Học sinh

    HS nhận vai trong nhóm, nhắc lại quy tắc nói – nghe.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỗ trợ các nhóm. Gợi ý câu mở đầu: “Tôi là châu chấu. Tôi thích…”.

    Học sinh

    HS luân phiên kể. Dự kiến: “Tôi là giun đất. Tôi thích điều kiện ẩm ướt.” Người nghe: “Bạn nói giun đất thích điều kiện ẩm ướt, đúng không? Bạn thích ngày mưa vì sao?”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày trước lớp, cả lớp nhận xét theo tiêu chí: đúng nội dung, trình tự rõ, biết lắng nghe.

    Học sinh

    Đại diện nhóm kể và lớp nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Khi kể lại ý kiến của người khác, các em cần đúng nội dung, không thêm chi tiết mà bài không có.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ quy tắc nói – nghe và điều chỉnh khi trình bày.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc hiểu và trả lời bằng căn cứ

Mục tiêu

HS trả lời được các câu hỏi đọc hiểu bằng chi tiết trong bài; sắp xếp đúng trình tự sự việc trong bài đọc “Cuộc gọi đúng lúc”.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 1 (đọc hiểu bài tóm lược và bài “Cuộc gọi đúng lúc”). Sau đó đối chiếu đáp án trên trang bài học NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng cho các câu: Kiến gắn một ngày đẹp với việc có ích đã làm được (C); Hai bạn gọi lúc tám giờ; Thảo hỏi trước để tôn trọng sinh hoạt của bạn (A); trình tự: Thảo hỏi lúc nào tiện gọi → Hai bạn gọi lúc tám giờ → Thảo nhắc lại ý và cảm ơn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu yêu cầu: “Đọc lại đoạn văn, tìm chi tiết trong bài để trả lời. Không được đoán.”

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc kĩ yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS làm theo cặp đôi, sau đó GV đi kiểm tra và hỏi: “Em lấy căn cứ ở câu nào?”

    Học sinh

    HS làm bài và chỉ ra câu văn làm căn cứ. Dự kiến: “Em chọn C vì đoạn văn viết: Niềm vui còn đến từ công việc có ích.”

  3. Giáo viên

    GV mời một số cặp báo cáo đáp án, các cặp khác nhận xét. GV mở trang bài học NeoEdu để kiểm tra đáp án tương tác.

    Học sinh

    HS báo cáo đáp án và so sánh với bạn.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: “Trả lời đúng là trả lời theo căn cứ trong bài.”

    Học sinh

    HS sửa lại bài làm (nếu sai) và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Nghe – viết và chọn từ đúng nghĩa

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả một đoạn ngắn; chọn đúng từ dán, rán, gián theo nghĩa của cụm từ.

Nội dung

GV đọc đoạn mẫu “Thảo muốn gọi hỏi bài nhưng nhớ gia đình bạn thường ăn tối lúc bảy giờ. Em gửi lời nhắn hỏi khi nào tiện rồi chờ.” HS nghe và viết từng cụm, sau đó soát lại. HS làm Phiếu học tập số 2: điền từ vào chỗ trống “… giấy vào vở bằng hồ”, chọn A. Dán (B. Rán).

Sản phẩm dự kiến

Viết đúng chính tả đoạn mẫu, không sai tên riêng và tiếng dễ lẫn; đáp án đúng là Dán (A). Giải thích được: dán là gắn bằng chất dính; rán là làm chín trong dầu/mỡ; gián là một loài côn trùng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đoạn mẫu chậm, rõ, đọc hai lần. Nêu yêu cầu: “Chú ý tên riêng Thảo và tiếng dễ lẫn như giờ, gửi, chờ.”

    Học sinh

    HS lắng nghe và chuẩn bị vở.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng cụm ngắn, HS viết. Sau đó GV cho HS che phần vừa viết và viết lại cụm đó.

    Học sinh

    HS viết vào vở, soát lại theo bản mẫu trên bảng. Dự kiến: HS hay viết nhầm “giờ” thành “dờ”, GV cần lưu ý.

  3. Giáo viên

    GV đặt câu hỏi: “Từ nào điền vào chỗ trống trong cụm ‘… giấy vào vở bằng hồ’? Vì sao không chọn rán?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Chọn dán vì dán là gắn bằng chất dính. Rán là làm chín trong dầu mỡ, không dùng để gắn giấy.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhắc: “Không nhầm thao tác với tên con vật. Gián là loài côn trùng.”

    Học sinh

    HS sửa lỗi chính tả và ghi nhớ nghĩa của ba từ dán, rán, gián.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Chia sẻ một ngày có ý nghĩa

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức đã học để nói về một ngày em thấy có ý nghĩa, nêu việc làm làm căn cứ, gắn với thực tế của bản thân.

Nội dung

Mỗi HS nói 3–4 câu về một ngày em thấy có ý nghĩa và nêu một việc đã làm làm căn cứ. Gợi ý: “Hôm qua em đã… Em thấy ngày đó đẹp vì…”. Phần bài tập về nhà: viết 3 câu về một việc có ích em đã làm trong tuần.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS nói được một ngày có ý nghĩa kèm căn cứ là việc đã làm; lớp nhận xét theo tiêu chí đúng nội dung, trình tự rõ, lắng nghe và trả lời.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ và gợi ý khung câu: “Hôm nay/Hôm qua em đã… Em thấy ngày đó có ý nghĩa vì…”.

    Học sinh

    HS suy nghĩ về một ngày của bản thân và ghi nhanh ý vào nháp.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS nói trước lớp, các HS khác lắng nghe, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

    Học sinh

    HS nói. Dự kiến: “Hôm qua em giúp bà tưới cây nên em thấy ngày đó có ý nghĩa.” Bạn hỏi: “Bạn tưới cây bao lâu?”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét về nội dung, trình tự và cách lắng nghe; khen ngợi HS biết nêu việc làm làm căn cứ.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét và điều chỉnh cách nói.

  4. Giáo viên

    GV chốt ghi nhớ: “Giá trị một ngày còn ở cách mình sống và làm việc, không chỉ trời nắng hay mưa.” GV giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS đọc theo ghi nhớ và ghi bài tập về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc đoạn tóm lược “Ngày như thế nào là đẹp?” và đoạn “Cuộc gọi đúng lúc”, trả lời các câu hỏi dưới đây bằng căn cứ trong bài.

  • Câu 1: Kiến gắn một ngày đẹp với điều gì?
    A. Chỉ việc có trời nắng đẹp
    B. Chỉ việc không gặp ai khác
    C. Việc có ích đã làm được
  • Câu 2: Hai bạn gọi lúc mấy giờ?
  • Câu 3: Vì sao Thảo hỏi trước thời gian tiện gọi?
    A. Để tôn trọng sinh hoạt của bạn
    B. Để làm bạn lo lắng
    C. Để khỏi cần chào hỏi
  • Câu 4: Xếp lại theo đúng trình tự:
    … Thảo hỏi lúc nào tiện gọi.
    … Hai bạn gọi lúc tám giờ.
    … Thảo nhắc lại ý và cảm ơn.
  • Căn cứ (em chép lại câu văn làm căn cứ cho câu 1): ……………………………………

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • nỗ lực ……… a. nhận xét dựa trên một tiêu chí hoặc căn cứ
  • đánh giá ……… b. cố gắng dùng sức và ý chí
    Bài 2. Chọn từ điền vào chỗ trống: … giấy vào vở bằng hồ.
    A. Dán
    B. Rán
    Bài 3. Viết nghĩa của các từ: dán, rán, gián (bằng lời của em).
  • dán: ……………………………………
  • rán: ……………………………………
  • gián: ……………………………………

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Ngày như thế nào là đẹp?” ba lần, mỗi lần đọc rõ ràng, ngắt đúng dấu câu.
  • Kể cho người thân nghe nội dung bài bằng 2–3 câu, không thêm chi tiết không có trong bài.
  • Viết 3 câu về một việc có ích em đã làm trong tuần và nêu vì sao em thấy ngày đó có ý nghĩa.
  • Luyện viết lại đoạn mẫu “Thảo muốn gọi hỏi bài…” theo cách che và viết lại từng cụm, soát lại theo bản mẫu.
  • Ôn lại nghĩa của các từ nỗ lực, đánh giá, dán, rán, gián; làm thêm bài tương tác trên trang bài học NeoEdu nếu có thể.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.