Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 8. Bài học từ cuộc sống

Giáo án Bài 14. Học nghề

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, rõ ràng và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Học nghề, đặc biệt là việc Va-li-a được giao chăm sóc, quét dọn nơi ngựa ở thay vì biểu diễn ngay.
Giải thích được nghĩa của từ nền tảng và từ kỉ luật trong ngữ cảnh bài đọc.
Trả lời được câu hỏi về văn bản nguyên bản Bản phân công nhỏ bằng căn cứ là chi tiết có trong bài, không đoán ngoài bài.
Nhận biết được dấu gạch ngang đầu lượt lời trong đoạn đối thoại và vận dụng được khi viết lời đối thoại đơn giản.
Viết đúng chữ hoa T, U, Ư; viết được đoạn 4–5 câu nêu một mơ ước, lí do và bước nhỏ có thể làm từ hôm nay.
Năng lực ngôn ngữ: đọc thành tiếng rõ ràng, ngắt đúng dấu câu; đọc hiểu chi tiết; nói và nghe trong trao đổi; viết đoạn văn ngắn đúng chính tả, đúng trình tự ý.
Năng lực văn học: cảm nhận được thông điệp của bài qua hình ảnh Va-li-a và nhóm bạn làm báo tường, hiểu rằng ước mơ cần nền tảng, kỉ luật và sự chăm chỉ từ việc nhỏ.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trong bài để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra, sửa lỗi trong bài viết của mình.
Giao tiếp và hợp tác: làm việc cặp đôi và nhóm, lắng nghe, nêu ý kiến và góp ý một điểm rõ, một điểm cần sửa cho bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: rút ra cách làm việc nhóm hiệu quả từ tình huống trong bài; đề xuất bước nhỏ để thực hiện ước mơ của bản thân.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: kiên trì luyện đọc, luyện viết chữ hoa và hoàn thành đoạn văn về mơ ước của mình.
Trách nhiệm: nhận phần việc của nhóm và hoàn thành đúng hạn, như bạn Dũng trong bài đọc.
Trung thực: nêu đúng điều văn bản nói, không thêm chi tiết tưởng tượng; nhận xét bài bạn một cách thật lòng và tôn trọng.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn Học nghề – bản tóm lược và Bản phân công nhỏ (văn bản nguyên bản).
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm đôi).
Bảng phụ ghi hai đoạn đối thoại mẫu và bảng mẫu chữ hoa T, U, Ư kèm chú thích điểm đặt bút, hướng đi, điểm dừng.
Tranh minh họa tiết mục xiếc có ngựa (vẽ tay hoặc trình chiếu) để gợi hình ảnh cho bài đọc.
Máy chiếu hoặc thiết bị kết nối mạng để sử dụng học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-2-bai-14-hoc-nghe.
Bảng nhóm, bút dạ, thẻ nối từ để tổ chức trò chơi.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 3, tập 2.
Vở Tập viết (vở ô li), bút chì, bút mực, bảng con và bút dạ (nếu có).
Bút chì màu hoặc thẻ giấy nhỏ để nối từ và đánh dấu chi tiết trong bài.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ước mơ của em

Mục tiêu

Gợi nhớ ước mơ của HS, tạo không khí lớp học và dẫn dắt vào bài Học nghề.

Nội dung

Trò chơi "Ước mơ bay lên": GV nêu câu hỏi gợi mở, HS suy nghĩ và chia sẻ nhanh trong 1 phút. Câu hỏi: "Em mơ ước sau này làm nghề gì? Muốn làm được nghề đó, em nghĩ cần bắt đầu từ việc gì?"

Sản phẩm dự kiến

Khoảng 3–4 HS chia sẻ được một ước mơ và một việc nhỏ có thể làm để tiến gần ước mơ đó.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo câu hỏi lên bảng, nói luật chơi: mỗi em suy nghĩ 30 giây rồi chia sẻ một câu ngắn. GV nhắc lớp lắng nghe bạn.
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, suy nghĩ cá nhân về ước mơ của mình.
Giáo viên
GV mời lần lượt 3–4 HS chia sẻ. Gợi ý thêm nếu HS còn lúng túng: "Em thích làm gì nhất ở trường? Em đã làm được gì để thích nghề đó?"
Học sinh
HS chia sẻ. Dự kiến: "Em mơ làm bác sĩ, em cần học giỏi môn Khoa học và chăm đọc sách." "Em mơ làm họa sĩ, em tập vẽ mỗi tối."
Giáo viên
GV hỏi cả lớp: "Các bạn vừa nói rất nhiều ước mơ. Vậy để đạt ước mơ, việc đầu tiên thường là gì?"
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: "Phải học tập và chăm chỉ." "Phải bắt đầu từ việc nhỏ."
Giáo viên
GV nhận xét ngắn gọn, dẫn vào bài: "Hôm nay chúng ta đọc câu chuyện về bạn Va-li-a, bạn muốn làm diễn viên xiếc. Bạn bắt đầu thế nào?"
Học sinh
HS mở sách hoặc lắng nghe, sẵn sàng vào bài đọc.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc thành tiếng và giải nghĩa từ

Mục tiêu

Đọc đúng, rõ ràng văn bản Học nghề – bản tóm lược; giải thích được nghĩa của từ nền tảng và kỉ luật.

Nội dung

Đọc mẫu và luyện đọc theo cặp đôi đoạn Học nghề – bản tóm lược; luyện ngắt đúng dấu câu và cụm có nghĩa. Giải nghĩa hai từ trong bảng từ vựng bài học: nền tảng (cơ sở ban đầu để phát triển điều lớn hơn) và kỉ luật (tự giác làm theo quy định và kế hoạch cần thiết).

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng, ngắt nghỉ hợp lí; nêu được nghĩa của hai từ nền tảng và kỉ luật bằng lời của mình và ghi vào vở.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu cả đoạn một lần, nhấn giọng ở các cụm: "muốn trở thành diễn viên", "thay vì biểu diễn ngay". Nêu yêu cầu: đọc thầm, gạch dưới từ khó, đọc thành tiếng theo cặp đôi.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm và gạch dưới các từ khó hoặc từ chưa hiểu nghĩa.
Giáo viên
GV hướng dẫn cả lớp đọc nối tiếp từng câu, sau đó mời cặp đôi luyện đọc cho nhau. GV đi quanh lớp, sửa lỗi phát âm, ngắt nghỉ cho các em. Sau đó GV đặt câu hỏi: "Nhà cần có điều gì để vững chắc?" và "Em hiểu thế nào khi người ta nói: làm việc có kỉ luật?"
Học sinh
HS đọc nối tiếp, luyện đọc theo cặp. Dự kiến trả lời: "Nhà cần có nền móng để vững chắc." "Làm việc có kỉ luật là làm đúng giờ, làm theo quy định và kế hoạch."
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp đọc trước lớp. Yêu cầu bạn khác nhận xét về độ rõ tiếng, cách ngắt nghỉ và giọng đọc.
Học sinh
2–3 cặp đọc trước lớp; các bạn còn lại nhận xét. Dự kiến: "Bạn đọc rõ, nhưng cần nghỉ ở sau dấu phẩy."
Giáo viên
GV chốt nghĩa hai từ, ghi bảng: nền tảng – cơ sở ban đầu để phát triển điều lớn hơn; kỉ luật – tự giác làm theo quy định và kế hoạch cần thiết. GV yêu cầu HS ghi vào vở, đặt một câu với mỗi từ.
Học sinh
HS ghi nghĩa vào vở, đặt câu. Dự kiến: "Học đều mỗi ngày là nền tảng để em giỏi môn Toán." "Bạn Lan có kỉ luật, luôn xếp sách vở ngăn nắp."

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tìm ý và trả lời bằng căn cứ

Mục tiêu

Biết cách tìm ý chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi và nêu căn cứ từ bài đọc.

Nội dung

Hướng dẫn ba bước tìm ý: xác định người/sự vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. HS làm Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi, chỉ kết luận từ điều đã đọc trong bài.

Sản phẩm dự kiến

HS hoàn thành Phiếu học tập số 1; trả lời đúng các câu về Va-li-a và trích được căn cứ từ bài đọc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1, trình bày ba bước tìm ý. Làm mẫu câu 1: "Người chính trong bài là ai? Căn cứ là câu nào?"
Học sinh
HS nhận phiếu, theo dõi cách làm mẫu. Dự kiến: "Người chính là Va-li-a. Căn cứ: Va-li-a muốn trở thành diễn viên."
Giáo viên
GV yêu cầu cặp đôi thảo luận các câu 2 và 3 trong phiếu, gạch chân chi tiết trong bài. GV đi kiểm tra, nhắc: "Chỉ trả lời từ điều bài đọc có, không thêm điều mình đoán."
Học sinh
Cặp đôi đọc lại bài, tìm chi tiết và trả lời. Dự kiến: câu 2 chọn B (Quét dọn, chăm nơi ngựa ở), căn cứ: "được giao chăm sóc, quét dọn nơi ngựa ở thay vì biểu diễn ngay".
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày đáp án và đọc câu căn cứ. Hỏi thêm: "Vì sao Va-li-a không biểu diễn ngay?"
Học sinh
2 cặp trình bày. Dự kiến: "Vì Va-li-a cần làm việc cơ bản và hiểu con vật, hiểu nghề trước đã."
Giáo viên
GV chốt: ý nghĩa bài là ước mơ cần nền tảng, kỉ luật và chăm chỉ từ việc nhỏ. GV nhắc HS trả lời bằng căn cứ, không đoán ngoài bài.
Học sinh
HS nhắc lại ý nghĩa bài và cách trả lời có căn cứ.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Dấu gạch ngang trong đoạn đối thoại

Mục tiêu

Nhận biết dấu gạch ngang đầu lượt lời trong đoạn đối thoại và biết xác định ai nói, nói với ai, nói điều gì.

Nội dung

GV viết lên bảng hai đoạn đối thoại mẫu có dấu gạch ngang đầu dòng. HS quan sát, nhận xét và làm Phiếu học tập số 2: đánh dấu lượt lời, chọn đoạn có dấu gạch ngang đúng cách, nhận biết câu kể không cần dấu gạch ngang.

Sản phẩm dự kiến

HS nhận biết được vị trí và tác dụng của dấu gạch ngang trong đối thoại; hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu: "– Hôm nay bạn đến lớp sớm à? – Ừ, mình muốn ôn bài trước giờ học." GV hỏi: "Dấu gạch ngang đứng ở đâu? Mỗi dấu gạch ngang báo hiệu điều gì?"
Học sinh
HS quan sát đoạn mẫu. Dự kiến: "Dấu gạch ngang đứng đầu dòng và đầu mỗi lượt lời." "Báo hiệu có người mới bắt đầu nói."
Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, hướng dẫn cặp đôi phân lượt lời và đóng vai đọc đoạn đối thoại. GV nhắc: câu kể như "Trời hôm nay nắng." không cần dấu gạch ngang.
Học sinh
Cặp đôi làm phiếu, đọc phân vai. Dự kiến: chọn đáp án A ở câu 8 của bài tập về đối thoại (mỗi lượt nói một dòng, có dấu gạch ngang khi dùng kiểu này).
Giáo viên
GV mời 2 cặp đọc đoạn đối thoại trước lớp; yêu cầu lớp nhận xét xem đã phân lượt đúng chưa.
Học sinh
2 cặp đọc phân vai; lớp nhận xét và góp ý. Dự kiến: "Bạn đọc đúng lượt, nhưng nên ngắt rõ hơn khi chuyển người nói."
Giáo viên
GV chốt: dấu gạch ngang đầu dòng đánh dấu lượt lời; không đặt gạch ngang vào mọi câu kể. Nhắc HS khi viết đối thoại cần rõ ai nói, nói với ai và nói điều gì.
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc và ghi vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc văn bản nguyên bản Bản phân công nhỏ

Mục tiêu

Đọc độc lập văn bản nguyên bản, nêu được chi tiết chính và trả lời câu hỏi bằng căn cứ.

Nội dung

HS đọc thầm văn bản Bản phân công nhỏ, sau đó làm các bài tập 4–7 trong sách: trả lời số lượng bạn làm báo tường, lí do hai mục bị trống, và xếp ba việc theo đúng trình tự.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 5: bốn bạn; bài 6: C (Hai bạn đều tưởng người kia làm); bài 7: Hai mục báo còn trống → Nhóm ghi rõ người và việc → Dũng hoàn thành phần của mình.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu đọc thầm văn bản một lần, gạch chân các chi tiết về người làm, lí do và việc làm.
Học sinh
HS đọc thầm, gạch chân các chi tiết theo yêu cầu.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS làm bài 5, 6, 7 theo nhóm 4. GV đi quanh lớp, gợi ý: "Hãy tìm câu nói về Dũng và Huy để trả lời câu 6."
Học sinh
Nhóm 4 thảo luận, thống nhất đáp án và ghi vào vở. Dự kiến: "Có bốn bạn làm báo tường." "Hai bạn đều tưởng người kia làm."
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm trình bày đáp án bài 6 và bài 7, yêu cầu đọc câu căn cứ.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày và đọc câu căn cứ trong bài.
Giáo viên
GV chốt đáp án và nêu bài học: khi làm việc nhóm cần phân công rõ ràng, ghi lại người làm, việc cần làm và giờ hoàn thành.
Học sinh
HS sửa lại bài làm nếu sai và rút ra bài học về làm việc nhóm.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Chữ hoa T, U, Ư và luyện nối từ, đặt câu

Mục tiêu

Viết đúng chữ hoa T, U, Ư; vận dụng nghĩa từ đã học và hoàn thành các bài tập 3, 8, 9.

Nội dung

Viết chữ hoa T, U, Ư cỡ nhỏ trên vở ô li theo mẫu; viết từ Tâm, Uyên, Ước và câu "Tâm và Uyên chăm chỉ học. Ước mơ của Tâm là làm bác sĩ." Làm bài 3 (nối từ với nghĩa), bài 8 (cách trình bày đoạn đối thoại) và bài 9 (câu nêu bước thực hiện ước mơ).

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 3: nền tảng – cơ sở ban đầu để phát triển điều lớn hơn; kỉ luật – tự giác làm theo quy định và kế hoạch cần thiết. Bài 8: A. Bài 9: B (Em sẽ quan sát và tập vẽ mỗi tuần). Vở viết chữ hoa T, U, Ư đúng mẫu, độ cao thân chữ 2,5 li.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV làm mẫu viết chữ T, U, Ư trên bảng, chỉ điểm đặt bút, hướng đi và điểm dừng. Nhắc: viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.
Học sinh
HS quan sát, theo dõi cách viết mẫu.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết 1 dòng mỗi chữ hoa vào vở, sau đó viết từ Tâm, Uyên, Ước và câu luyện. Với bài 3, 8, 9, GV tổ chức trò chơi nối thẻ nhanh theo nhóm đôi.
Học sinh
HS viết vào vở; làm bài tập nối thẻ. Dự kiến: bài 9 chọn B vì có hành động cụ thể và đều đặn; bài 8 chọn A.
Giáo viên
GV mời 2–3 HS giơ vở để cả lớp xem; GV nhận xét về nét, độ cao, khoảng cách giữa các chữ.
Học sinh
HS giơ vở, lắng nghe nhận xét và sửa lỗi ngay trong vở nháp.
Giáo viên
GV chốt đáp án bài 3, 8, 9; nhắc HS giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ, viết hoa đầu câu và tên riêng.
Học sinh
HS sửa bài làm, ghi nhớ quy tắc viết hoa.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Viết đoạn văn về mơ ước của em

Mục tiêu

Viết được 4–5 câu về một mơ ước, lí do và bước nhỏ có thể làm từ hôm nay; biết đọc lại và góp ý cho bạn.

Nội dung

HS ghi ý theo ba phần: mơ ước, lí do, bước nhỏ từ hôm nay. Viết đoạn 4–5 câu, đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Đổi vở với bạn cùng bàn: góp ý một điểm đã rõ và một điểm cần sửa. Tham khảo bài mẫu: "Em mơ làm người chăm sóc cây xanh." với lí do và bước nhỏ tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 4–5 câu về một mơ ước của em, có lí do và bước nhỏ cụ thể; có góp ý của bạn và đã tự sửa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu viết, đọc bài mẫu nguyên bản và chỉ ra ba phần: mơ ước, lí do, bước nhỏ. Nhắc HS không ghi những điều chưa thực hiện được bằng hành động cụ thể.
Học sinh
HS lắng nghe, ghi ý nháp ra giấy hoặc vở.
Giáo viên
GV cho HS viết đoạn trong vở, đi kiểm tra và hỗ trợ những em còn khó khăn. Sau đó hướng dẫn đổi vở với bạn cùng bàn để góp ý theo mẫu: "Điểm mình thấy rõ: ...; điểm cần sửa: ...".
Học sinh
HS viết đoạn, đọc lại và đổi vở góp ý. Dự kiến: "Điểm mình thấy rõ là bạn nêu được lí do. Điểm cần sửa là câu cuối còn chung chung."
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc đoạn văn trước lớp; yêu cầu cả lớp nhận xét theo ba tiêu chí: đúng yêu cầu và đủ ý cụ thể; sắp xếp hợp lí, câu và từ rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu.
Học sinh
2–3 HS đọc bài; các bạn nhận xét theo tiêu chí. Dự kiến: "Bạn nêu được bước nhỏ rất cụ thể là tập quan sát lá mỗi tuần."
Giáo viên
GV nhận xét chung, nhấn mạnh: ước mơ cần hiểu biết và đóng góp, không xem một nghề cao quý hơn nghề khác. GV khuyến khích HS tự sửa bài và hoàn thiện ở nhà.
Học sinh
HS tự sửa bài trong vở, ghi nhớ điều rút ra từ bài học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài Học nghề – bản tóm lược, sau đó trả lời các câu hỏi sau. Chỉ trả lời theo điều có trong bài.

Câu 1: Va-li-a muốn trở thành gì? Căn cứ: ...
Câu 2: Việc đầu tiên Va-li-a được giao là gì? A. Học biểu diễn ngay trên sân khấu; B. Quét dọn, chăm nơi ngựa ở; C. Chọn trang phục đi biểu diễn. Khoanh vào đáp án đúng.
Câu 3: Vì sao Va-li-a cần làm việc cơ bản trước khi biểu diễn? Trả lời bằng một câu có căn cứ từ bài đọc.
Câu 4: Theo bài, ước mơ cần gì? Viết một câu trả lời theo ý của bài đọc: ...
Ghi chú: Trả lời bằng căn cứ, không đoán ngoài bài.

Phiếu học tập số 2

Quan sát đoạn đối thoại sau, làm theo yêu cầu.

Đoạn: – Hôm nay bạn đến lớp sớm à? – Ừ, mình muốn ôn bài trước giờ học.
Yêu cầu 1: Khoanh tròn dấu gạch ngang đầu mỗi lượt lời.
Yêu cầu 2: Viết "Người nói 1" và "Người nói 2" bên cạnh mỗi lượt lời.
Yêu cầu 3: Trong các câu sau, câu nào cần dấu gạch ngang đầu dòng khi là lời đối thoại? A. Trời hôm nay nắng; B. – Bạn đi đâu đấy?; C. Em thích đọc sách.
Yêu cầu 4: Viết 2 lượt lời của một đoạn đối thoại ngắn về việc học tập, có dấu gạch ngang đầu mỗi lượt.

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thiện đoạn văn 4–5 câu về một mơ ước của em, gồm mơ ước, lí do và bước nhỏ em có thể làm từ hôm nay; đọc lại để kiểm tra chính tả, chữ hoa và dấu câu.
Luyện đọc lại bài Học nghề – bản tóm lược 2 lần, sau đó kể lại nội dung bằng 2–3 câu của chính em.
Viết chữ hoa T, U, Ư và các từ Tâm, Uyên, Ước mỗi chữ một dòng trong vở Tập viết.
Truy cập trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-2-bai-14-hoc-nghe) để làm thêm bài tập tương tác về từ nền tảng, kỉ luật và dấu gạch ngang.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.