Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 8. Bài học từ cuộc sống

Giáo án Bài 10. Quả hồng của thỏ con

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bài đọc “Quả hồng của thỏ con”: thỏ con nhường quả hồng cho đàn chim đang đói, sau đó chim dẫn thỏ đến nơi có nhiều hồng.
  • Giải thích được nghĩa của các từ “thành quả”, “tự nguyện” và nêu được từ gần nghĩa với “nhân hậu” (tốt bụng).
  • Nhận biết được sắc độ của các từ chỉ màu xanh (xanh non, xanh đậm, xanh biếc) và vận dụng được cách dùng dấu gạch ngang ở đầu dòng để đánh dấu lời nói trong đối thoại.
  • Vận dụng được cách đọc thành tiếng, tìm ý bằng chi tiết để trả lời câu hỏi về văn bản nguyên bản “Một thói quen tốt”.
  • Viết được đoạn văn 4–5 câu nêu lí do em thích hoặc chưa đồng tình với nhân vật thỏ, có căn cứ từ bài đọc.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc thành tiếng rõ ràng, ngắt đúng theo dấu câu; trả lời câu hỏi bằng căn cứ trong bài; viết đúng chữ hoa R, S và viết đoạn văn 4–5 câu có đủ ý.
  • Năng lực văn học: cảm nhận hành động nhường nhịn, sẻ chia của thỏ con và đàn chim; nhận xét nhân vật dựa trên hành động, không suy đoán tốt xấu từ dáng vẻ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự tìm ý trong bài và tự kiểm tra lại đoạn văn của mình trước khi nộp.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp, trình bày kết quả trước lớp, góp ý cho bạn bằng lời lẽ lịch sự và cụ thể.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: suy luận nhân vật từ hành động cụ thể, lựa chọn chi tiết phù hợp để viết lí do thích hoặc chưa đồng tình.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết cảm thông, sẵn sàng sẻ chia với người khác như thỏ con nhường quả hồng cho đàn chim đói.
  • Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, bài luyện viết và bài viết đoạn văn; tự sửa bài của mình.
  • Trung thực: trả lời đúng theo nội dung bài đọc, không thêm chi tiết tưởng tượng; nhận xét bài bạn thật lòng và có lí do.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 2 (Kết nối tri thức với cuộc sống); bảng phụ hoặc slide chép sẵn văn bản “Quả hồng của thỏ con — bản tóm lược” và văn bản “Một thói quen tốt”.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in sẵn cho từng cặp đôi).
  • Tranh vẽ đơn giản: một con thỏ, đàn chim và quả hồng; ba chiếc lá vẽ màu xanh non, xanh đậm, xanh biếc để minh họa sắc độ màu.
  • Bảng phụ viết mẫu chữ hoa R, S trên ô li, từ Rạng, Sơn và câu Rạng và Sơn cùng tập vẽ.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-2-bai-10-qua-hong-cua-tho-con (dùng để kiểm tra nhanh phần bài tập ở Hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

  • SGK Tiếng Việt 3, tập 2; vở Tập viết và vở ô li.
  • Bảng con, bút chì, bút mực, khăn lau bảng con.
  • Thẻ A, B, C (hoặc thẻ đúng/sai) để giơ đáp án.
  • Phiếu học tập được phát trong giờ.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ điều em đã làm cho bạn

Mục tiêu

Huy động trải nghiệm của HS về việc sẻ chia, dẫn dắt vào chủ đề bài học.

Nội dung

GV treo tranh thỏ, chim và quả hồng, đặt câu hỏi gợi mở: “Em đã bao giờ nhường một món đồ yêu thích cho bạn chưa?”. HS trả lời nhanh trong 1–2 phút theo kĩ thuật “Chung một câu hỏi” (mỗi HS nói một câu).

Sản phẩm dự kiến

2–3 HS chia sẻ được một việc sẻ chia với bạn và cảm xúc của mình; cả lớp có tâm thế vào bài.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Treo tranh thỏ, chim, quả hồng lên bảng và nói: “Các em nhìn tranh, nghĩ về một lần em nhường đồ chơi, bánh kẹo hay chỗ ngồi cho bạn. Cô mời vài bạn kể nhanh.”

    Học sinh

    Quan sát tranh, suy nghĩ và chuẩn bị câu trả lời trong khoảng 30 giây.

  2. Giáo viên

    Mời 2–3 HS chia sẻ. Gợi ý thêm: “Lúc đó em cảm thấy thế nào?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Em nhường bạn bút màu vì bạn quên mang bút.” “Em thấy vui vì bạn cười.” “Em cảm thấy hơi tiếc nhưng thấy ấm lòng.”

  3. Giáo viên

    Nhận xét: “Sẻ chia làm cho chúng ta vui. Hôm nay chúng ta cùng đọc câu chuyện về một chú thỏ biết sẻ chia.” Ghi tên bài “Quả hồng của thỏ con” lên bảng.

    Học sinh

    Nhắc lại tên bài, mở SGK ở trang bài 10.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm ý của bài Quả hồng của thỏ con

Mục tiêu

HS đọc thành tiếng đúng, tìm được chi tiết và nêu được nội dung chính của bài đọc bằng căn cứ trong văn bản.

Nội dung

Kĩ thuật: đọc mẫu, đọc nối tiếp theo cặp và cặp đôi cùng làm Phiếu học tập số 1. Bước 1: GV đọc mẫu và nêu lưu ý về tóm lược: văn bản này do nhóm biên soạn viết lại từ bài của tác giả Hà Nhi, không phải nguyên văn tác phẩm. Bước 2: HS đọc nối tiếp theo cặp. Bước 3: HS trả lời câu hỏi trong Phiếu học tập số 1 bằng cách chỉ ra câu văn làm căn cứ, theo cách tìm ý: xác định nhân vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều bài muốn nói.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành đầy đủ; HS nêu được nội dung chính của bài đọc trong 2–3 câu, có dẫn chi tiết làm căn cứ.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Đọc mẫu toàn bài với giọng kể chậm, ngắt rõ ở dấu phẩy, dấu chấm. Nói: “Đây là bản tóm lược do nhóm biên soạn viết lại, không phải nguyên văn tác phẩm, nên khi trả lời các em hãy căn cứ vào đúng câu trong bài.”

    Học sinh

    Lắng nghe, theo dõi trong SGK và gạch chân các từ khó như thành quả, tự nguyện.

  2. Giáo viên

    Hướng dẫn đọc nối tiếp theo cặp, mỗi em đọc một câu. Sửa lỗi phát âm, ngắt giọng cho HS. Phát Phiếu học tập số 1 và yêu cầu cặp đôi đọc thầm câu hỏi.

    Học sinh

    Đọc nối tiếp theo cặp; luyện đọc to từ khó; thảo luận ngắn nghĩa của thành quả và tự nguyện.

  3. Giáo viên

    Lần lượt nêu câu hỏi: “Thỏ con chăm quả hồng từ lúc nào?”; “Khi thấy đàn chim đang đói, thỏ làm gì?”; “Ngày sau, chim làm gì?”. Yêu cầu HS chỉ câu văn làm căn cứ.

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Thỏ con chăm quả hồng từ lúc quả hồng còn chưa chín.” “Thỏ sẵn lòng nhường phần quý của mình cho đàn chim đang đói.” “Chim dẫn thỏ tới nơi có nhiều hồng.”

  4. Giáo viên

    Mời 2 cặp báo cáo. Hỏi thêm: “Vì sao thỏ nhường quả hồng?” Nhận xét và yêu cầu các bạn khác bổ sung nếu thấy thiếu căn cứ.

    Học sinh

    Trình bày kết quả; đọc câu văn làm căn cứ; bạn khác nhận xét. Trả lời dự kiến: “Vì thỏ thấy đàn chim đang đói và sẵn lòng chia sẻ.”

  5. Giáo viên

    Hỏi: “Nội dung chính của bài là gì? Hãy kể lại bằng 2–3 câu.” Chốt ghi nhớ: “Chia sẻ xuất phát từ lòng tốt; điều đáng quý không phải đòi được trả ơn.”

    Học sinh

    Kể lại nội dung bằng 2–3 câu. Trả lời dự kiến: “Thỏ con chăm một quả hồng, khi có thể hưởng thì nhường cho đàn chim đang đói. Sau đó chim dẫn thỏ đến nơi có nhiều hồng.” Ghi ghi nhớ vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Từ gần nghĩa, sắc xanh và dấu gạch ngang

Mục tiêu

HS giải thích được nghĩa của từ, phân biệt được sắc độ màu xanh và nhận biết được cách dùng dấu gạch ngang trong đối thoại.

Nội dung

Kĩ thuật: trò chơi “Ghép đúng – ghép nhanh” và quan sát ví dụ. Nội dung gồm ba phần: (1) từ gần nghĩa: nhân hậu và tốt bụng cùng nói về lòng tốt; (2) sắc xanh: xanh non, xanh đậm, xanh biếc gợi sắc độ khác nhau; (3) dấu gạch ngang ở đầu dòng đánh dấu lời nói trực tiếp, mỗi lượt nói bắt đầu một dòng mới. HS làm bài 3 trong Phiếu học tập số 2: nối từ thành quả, tự nguyện với nghĩa tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

HS nối đúng hai từ với nghĩa (thành quả – kết quả có được sau công sức; tự nguyện – tự muốn làm, không bị ép); nêu được hai từ gần nghĩa với nhân hậu và ba sắc xanh; nhận biết được dấu gạch ngang trong đoạn đối thoại.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Viết lên bảng hai câu: “Bạn Lan rất nhân hậu.” và “Bạn Lan rất tốt bụng.” Hỏi: “Hai từ nhân hậu và tốt bụng có cùng nghĩa không?”

    Học sinh

    Quan sát, suy nghĩ. Trả lời dự kiến: “Hai từ gần nghĩa, cùng nói về lòng tốt.”

  2. Giáo viên

    Treo ba chiếc lá màu xanh non, xanh đậm, xanh biếc. Hỏi: “Lá nào nhạt nhất? Lá nào thẫm nhất? Vì sao em chọn như vậy?”

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Xanh non là màu nhạt, tươi; xanh đậm là màu thẫm; xanh biếc là màu xanh tươi sáng, trong.” Đặt một câu có từ xanh non hoặc xanh biếc.

  3. Giáo viên

    Viết đoạn đối thoại lên bảng: “– Bạn cần giúp gì không?” – “– Mình muốn mượn bút chì.” Hỏi: “Dấu gạch ngang đứng ở đâu? Nó báo hiệu điều gì?” Yêu cầu HS nhận xét vị trí xuống dòng.

    Học sinh

    Trả lời dự kiến: “Dấu gạch ngang đứng ở đầu dòng, báo hiệu lời nói của nhân vật; mỗi lượt nói xuống dòng mới.”

  4. Giáo viên

    Cho cặp đôi làm bài 3 trên Phiếu học tập số 2 trong 2 phút rồi mời 1–2 cặp báo cáo. Nhận xét và chỉnh sửa nếu cần.

    Học sinh

    Nối thành quả – kết quả có được sau công sức; tự nguyện – tự muốn làm, không bị ép. Báo cáo kết quả.

  5. Giáo viên

    Tóm tắt ba nội dung: từ gần nghĩa phải đúng sắc thái; sắc xanh có sắc độ khác nhau; dấu gạch ngang đầu dòng đánh dấu lời nói trong đối thoại.

    Học sinh

    Ghi nhanh vào vở ba ý chính.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 13 phút

Đọc hiểu văn bản Một thói quen tốt

Mục tiêu

HS vận dụng cách đọc và tìm ý để trả lời câu hỏi về văn bản nguyên bản, căn cứ vào chi tiết.

Nội dung

Kĩ thuật: đọc thầm – cặp đôi đối chiếu – giơ thẻ. HS đọc thầm văn bản “Một thói quen tốt”, làm các bài tập 4 đến 9 (đề và đáp án ghi trong product). Phần trắc nghiệm dùng thẻ A, B, C để cả lớp cùng trả lời. GV có thể dùng học liệu NeoEdu để kiểm tra nhanh bài tập tương tác nếu có thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (4) Đọc văn bản “Một thói quen tốt” là văn bản nguyên bản dùng để luyện đọc độc lập. (5) Ai nhắc Minh ra tập cùng? Đáp án: Lan. (6) Vì sao cần tiếp tục ghi lịch tập? Đáp án B: để giữ thói quen đều đặn. (7) Xếp đúng trình tự: Các bạn học bài tập nhẹ → Lan nhắc Minh cùng tập → Minh đề nghị giữ lịch đều. (8) Từ gần nghĩa với nhân hậu là: Đáp án A: tốt bụng. (9) Dấu gạch ngang đầu dòng trong đoạn đối thoại dùng để: Đáp án A: đánh dấu lời nói của nhân vật.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Phát văn bản “Một thói quen tốt” (chiếu lên bảng). Yêu cầu đọc thầm trong 2 phút, gạch chân tên nhân vật và chi tiết liên quan đến việc tập thể dục.

    Học sinh

    Đọc thầm, gạch chân tên Minh, Lan và các chi tiết về việc vận động buổi sáng.

  2. Giáo viên

    Nêu câu 5, 6, 7 và yêu cầu cặp đôi thảo luận rồi chỉ ra câu văn làm căn cứ. Gợi ý: “Hãy tìm trong bài câu nói về việc Lan gọi bạn.”

    Học sinh

    Thảo luận cặp đôi. Trả lời dự kiến: câu 5 là Lan; câu 6 là B, vì bài viết bạn đề nghị tiếp tục ghi lịch tập; câu 7 xếp theo thứ tự: bài tập nhẹ, Lan nhắc Minh, Minh đề nghị giữ lịch.

  3. Giáo viên

    Đọc câu 8 và câu 9. Yêu cầu HS giơ thẻ A, B hoặc C. Hỏi nhanh: “Vì sao em chọn như vậy?”

    Học sinh

    Giơ thẻ đáp án: câu 8 chọn A (tốt bụng); câu 9 chọn A (đánh dấu lời nói của nhân vật). Nêu lí do ngắn gọn.

  4. Giáo viên

    Mời 2 HS đọc lại đáp án và căn cứ. Nhận xét, khen những HS trả lời có căn cứ rõ ràng.

    Học sinh

    Báo cáo đáp án và đọc câu văn làm căn cứ; bổ sung ý bạn nếu cần.

  5. Giáo viên

    Chốt: “Trả lời câu hỏi đọc hiểu phải có căn cứ trong bài, không đoán ngoài bài.”

    Học sinh

    Ghi nhớ cách trả lời có căn cứ.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện viết chữ hoa R, S và từ, câu ứng dụng

Mục tiêu

HS viết đúng độ cao, nét và khoảng cách của chữ hoa R, S; viết đúng từ và câu ứng dụng.

Nội dung

GV viết mẫu chữ R, S trên bảng phụ, phân tích điểm đặt bút, hướng đi và điểm dừng; chú ý phần thân chữ hoa cao 2,5 li, chữ có phần kéo xuống giữ đúng mẫu. HS viết bảng con trước, sau đó viết vở ô li: chữ hoa R, S; từ Rạng, Sơn; câu Rạng và Sơn cùng tập vẽ.

Sản phẩm dự kiến

Vở luyện viết có chữ R, S, từ Rạng, Sơn và câu Rạng và Sơn cùng tập vẽ; chữ đúng độ cao, khoảng cách đều, viết hoa đầu câu và tên riêng đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Viết mẫu chữ R, S trên bảng phụ, vừa viết vừa nói về điểm đặt bút và hướng đi. Nhắc: “Viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng.”

    Học sinh

    Quan sát, nhắc lại cách viết chữ R, S bằng ngón tay trên không.

  2. Giáo viên

    Yêu cầu HS viết 2 chữ R, S trên bảng con, sau đó viết từ Rạng, Sơn và câu ứng dụng vào vở ô li. Đi quanh lớp nhắc tư thế ngồi và cách cầm bút.

    Học sinh

    Viết bảng con rồi viết vở; giữ đúng độ cao 2,5 li với thân chữ hoa.

  3. Giáo viên

    Cho HS cặp đôi đổi vở soi nhau, chỉ ra một chữ viết đẹp và một chữ cần sửa. Chọn 3–4 bài để nhận xét trước lớp.

    Học sinh

    Đổi vở, nhận xét bạn; nêu chữ viết đẹp và chữ cần sửa.

  4. Giáo viên

    Nhận xét chung về độ cao, khoảng cách và nét viết; nhắc HS viết lại chữ còn chưa đúng.

    Học sinh

    Sửa chữ chưa đúng trong vở và ghi nhớ quy tắc viết hoa đầu câu, tên riêng.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết đoạn văn nêu lí do em thích hoặc chưa đồng tình với thỏ con

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về đọc hiểu và luyện viết để viết đoạn văn 4–5 câu có căn cứ, biết tự sửa và góp ý cho bạn.

Nội dung

Đề: viết 4–5 câu nêu lí do em thích hoặc chưa đồng tình với nhân vật thỏ trong Quả hồng của thỏ con. Dùng chi tiết trong bài; không đòi mọi người phải có cùng cảm xúc. Cách làm: (1) ghi ý theo yêu cầu; (2) viết câu đủ ý; (3) đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Cặp đôi góp ý: một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa. Tiêu chí tự đánh giá: đúng yêu cầu và đủ ý cụ thể; câu và từ rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 4–5 câu nêu lí do thích hoặc chưa đồng tình với thỏ, có ít nhất một chi tiết trong bài; bài đã được bạn góp ý và HS tự sửa một điểm. Tham khảo bài mẫu: “Em quý thỏ vì đã nghĩ tới đàn chim đang đói. Quả hồng là thứ thỏ chăm từ lâu nhưng bạn vẫn chia sẻ. Em không nghĩ lòng tốt phải được trả bằng nhiều quà. Việc làm ấy khiến em muốn biết nhường phần phù hợp của mình cho người cần.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    Nêu đề và ba bước viết: ghi ý, viết câu đủ ý, đọc lại. Nhắc: “Các em dùng chi tiết trong bài và nói rõ lí do của mình.”

    Học sinh

    Lắng nghe, ghi đề vào vở và xác định ý chính sẽ viết.

  2. Giáo viên

    Cho HS viết nháp trong 10 phút. Gợi ý khi HS bế tắc: “Em thấy thỏ làm việc gì khiến em thích? Hoặc em nghĩ việc gì có thể làm khác đi?”

    Học sinh

    Viết đoạn văn 4–5 câu; tự đọc lại và sửa lỗi. Trả lời dự kiến: “Em thích thỏ vì thỏ nghĩ đến đàn chim đang đói.”

  3. Giáo viên

    Yêu cầu cặp đôi đổi bài, góp ý đúng quy trình: một điểm đã rõ, một điểm cần sửa. Mời 2 HS đọc đoạn văn của mình trước lớp.

    Học sinh

    Đổi bài, góp ý bạn bằng lời lẽ lịch sự; đọc đoạn văn trước lớp và nghe nhận xét.

  4. Giáo viên

    Nhận xét chung về nội dung, cách dùng chi tiết và chính tả. Hướng dẫn HS hoàn thiện bài ở nhà. Nhắc: “Các em tự quyết định cách sửa, không cần chép nguyên văn bài mẫu.”

    Học sinh

    Tự sửa bài theo góp ý; ghi nhận một điều mình đã làm tốt và một điều cần cải thiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bài “Quả hồng của thỏ con — bản tóm lược” và trả lời các câu hỏi sau. Ghi rõ câu văn làm căn cứ.

  • Câu 1: Thỏ con chăm một quả hồng từ lúc nào?
  • Câu 2: Khi thấy đàn chim đang đói, thỏ con làm gì?
  • Câu 3: Ngày sau, chim dẫn thỏ đi đâu?
  • Câu 4: Nội dung chính của bài là gì? Hãy kể lại bằng 2–3 câu.
  • Câu 5: Điều gì làm niềm vui của thỏ được nhân lên? (Gợi ý: sự sẻ chia tự nguyện, không phải vì thỏ tính trước một món lợi.)

Phiếu học tập số 2

Bài 1. Nối từ với nghĩa phù hợp.

  • thành quả – ?
  • tự nguyện – ?
    Lựa chọn nghĩa: kết quả có được sau công sức; tự muốn làm, không bị ép.

Bài 2. Điền từ gần nghĩa với nhân hậu vào chỗ trống: “Bạn Lan rất ……………….”. (Gợi ý: tốt bụng)

Bài 3. Chọn đúng dấu gạch ngang trong đoạn đối thoại sau và giải thích vì sao:

  • “– Bạn cần giúp gì không?”
  • “– Mình muốn mượn bút chì.”
    Ghi lại: dấu gạch ngang đứng ở đâu? Có tác dụng gì?

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Quả hồng của thỏ con — bản tóm lược” và kể cho người thân nghe nội dung bằng 2–3 câu.
  • Hoàn thiện đoạn văn 4–5 câu nêu lí do em thích hoặc chưa đồng tình với nhân vật thỏ, tự sửa theo góp ý của bạn và chép vào vở.
  • Tìm và kể cho người thân một việc em đã làm để sẻ chia với bạn hoặc người thân; viết 2–3 câu vào vở, dùng ít nhất một từ gần nghĩa với nhân hậu.
  • Luyện viết chữ R, S và từ Rạng, Sơn mỗi dòng một lần, giữ đúng độ cao và khoảng cách.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.