Giáo án Bài 11. Chuyện bên cửa sổ

Tạo hứng thú, kết nối trải nghiệm của HS với chủ đề về cách đối xử với loài vật quanh nhà.

GV đưa tranh đàn chim sẻ đậu trên cành cây gần cửa sổ, đặt câu hỏi gợi mở: “Em đã bao giờ thấy chim quanh nhà chưa? Khi thấy chim, em thường làm gì?”. HS chơi trò “Đoán hành động”: GV làm động tác (rón rén đứng xa, vẫy tay, gõ bàn mạnh…), HS giơ thẻ “Đồng ý” nếu hành động đó làm chim sợ và thẻ “Chưa đồng ý” nếu hành động giúp chim yên tâm.

HS nêu được ít nhất hai hành động làm chim sợ hoặc yên tâm; hình thành câu hỏi dẫn vào bài “Chuyện bên cửa sổ”.

HS đọc được văn bản, nêu được nội dung và chi tiết chính; giải nghĩa được từ “hối hận”, “tôn trọng” và biết cách tìm ý bằng căn cứ trong bài.

Nhiệm vụ 1: GV đọc mẫu bản tóm lược (4 câu), HS đọc thầm. Nhiệm vụ 2: Kĩ thuật “Mảnh ghép” theo nhóm 4: mỗi thành viên nhận một câu hỏi chi tiết (Cậu bé đã làm gì với đàn chim? Vì sao cậu thấy tiếc? Sự tiếc nuối giúp cậu nhận ra điều gì? Bài nhắc người đọc điều gì?), tìm câu trả lời trong bài, sau đó về nhóm chia sẻ. Nhiệm vụ 3: Giải nghĩa từ “hối hận” và “tôn trọng” bằng cách đối chiếu với phần Từ vựng. Dùng Phiếu học tập số 1.

Phiếu học tập số 1 được điền đầy đủ; HS nêu được: cậu bé ném sỏi làm chim bỏ đi, cậu tiếc khi nhìn chim vui ở nhà khác, cậu nhận ra hành động sai; bài nhắc tôn trọng con vật và không làm hại vì đùa nghịch.

HS viết đúng chính tả các tiếng có ưu/ươu (lưu luyến, sưu tầm, hươu), không viết mất chữ ư; biết soát lại bài theo bản mẫu.

GV đọc đoạn mẫu: “Vì muốn nhìn rõ chim sẻ, Nam gõ mạnh vào lan can. Chim giật mình bay đi, bỏ lại mấy cọng rơm.” Đọc từng cụm ngắn, chú ý tên riêng Nam và tiếng dễ lẫn. HS viết vào bảng con, sau đó viết vào vở. Luyện ưu/ươu: GV đưa ba từ lưu luyến, sưu tầm, hươu; yêu cầu HS đọc, phân tích vần và đối chiếu. Kĩ thuật nhớ–viết: GV che một cụm ngắn (Chim giật mình bay đi) và HS viết lại từ trí nhớ.

HS viết đúng đoạn nghe – viết trên bảng con và vở; điền đúng “lưu” trong cụm “Em lưu luyến khi chia tay bạn”; nêu được nghĩa từ lưu luyến (không muốn rời vì yêu mến).

HS nghe bản tóm lược, kể lại được theo trình tự vay tiền – giữ lời – chia sẻ cơ hội; biết lắng nghe, nhắc lại ý chính và nêu ý kiến về lòng trung thực.

GV kể tóm lược câu chuyện: một cậu bé làm nghề đánh giày xin vay tiền vì đói; người đạo diễn giúp nhưng chưa tin cậu sẽ trả; cậu tìm gặp và trả tiền; khi được hẹn tới để có cơ hội mới, cậu dẫn thêm những bạn khó khăn khác theo. Thực hành theo cặp đôi: một bạn kể, một bạn nghe, sau đó đổi vai. Quy tắc: người nghe không ngắt lời; sau khi bạn kể, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Nêu câu hỏi: “Vì sao không nên đánh giá lòng trung thực bằng áo quần hoặc hoàn cảnh?”.

Mỗi HS kể được câu chuyện theo ba ý chính (vay tiền – giữ lời – chia sẻ cơ hội) và đưa ra được một lí do không đánh giá lòng trung thực bằng áo quần hoặc hoàn cảnh; người nghe nhắc lại được ý chính.

HS đọc độc lập văn bản nguyên bản, trả lời câu hỏi bằng chi tiết, sắp xếp trình tự sự việc và hoàn thành bài tập về từ và chính tả.

HS đọc thầm văn bản “Lời xin lỗi ở ban công” (đoạn mới để luyện đọc độc lập), sau đó làm Phiếu học tập số 2 theo cặp đôi, rồi làm bài tập tương tác trên trang NeoEdu nếu có thời gian. Các câu hỏi: Nam làm gì khiến chim bay đi? Điều gì cho thấy Nam thay đổi? Xếp ba việc theo đúng trình tự. Điền từ vào chỗ trống và chọn đáp án đúng về từ lưu luyến.

Đáp án: Câu 1 – gõ mạnh vào lan can. Câu 2 – Đáp án C: đứng xa, giữ yên tĩnh khi chim trở lại. Câu 3 trình tự: Nam làm chim giật mình → Chị giải thích chim cần yên tĩnh → Nam đứng xa khi chim quay lại. Câu 4 – điền “lưu” (Em lưu luyến khi chia tay bạn); chọn đáp án A (lưu). Câu 5 (đọc hiểu về bài bản tóm lược) – Đáp án B: Bị cậu bé ném sỏi. Câu 6 – nối từ: hối hận – buồn và tiếc vì nhận ra mình đã làm sai; tôn trọng – coi trọng và không xâm hại điều thuộc về người hoặc vật khác.

HS vận dụng bài học vào thực tế: nhận ra một việc làm chưa đúng với cây hoặc con vật quanh nhà và nêu cách sửa; biết viết lời xin lỗi hoặc lời hứa ngắn.

GV hướng dẫn HS viết 2–3 câu về một việc em đã làm (hoặc có thể làm) chưa đúng với con vật, cây cối quanh nhà, sau đó viết một lời hứa thể hiện cách sửa. Có thể thực hiện trên giấy nhỏ hoặc trong vở. Sản phẩm chia sẻ trong nhóm 4. Giao về nhà: quan sát một loài vật ở gia đình hoặc khu phố và ghi lại hai việc nên làm để loài vật được yên tâm.

Mỗi HS viết được 2–3 câu gồm: việc chưa đúng, tình cảm của em và lời hứa sửa đổi (ví dụ: “Em đã gõ mạnh làm chú mèo hoảng sợ. Em xin lỗi và hứa sẽ nói khẽ, không dọa con vật nữa.”).