Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 2. Cổng trường rộng mở

Giáo án Bài 9. Đi học vui sao

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bài “Đi học vui sao”: bạn nhỏ cảm nhận niềm vui khi tới trường qua hành trình, lớp học, thầy cô và bạn bè.
  • Giải thích được nghĩa của các từ “háo hức”, “trưởng thành” trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Nêu được chi tiết chính trong văn bản “Con dốc tới lớp” và trả lời câu hỏi bằng căn cứ lấy từ bài đọc.
  • Vận dụng được quy tắc phân biệt s/x qua từ có nghĩa để viết đúng chính tả đoạn văn mẫu.
  • Nói được 3–5 câu về đường tới trường và điều em yêu thích, biết lắng nghe và hỏi lại một điều muốn biết.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ thành tiếng, ngắt nhịp theo dấu câu; đọc hiểu nội dung chi tiết; viết đúng chính tả s/x; nói và nghe về đường tới trường.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được niềm vui, sự háo hức khi đi học qua nhịp thơ nhẹ nhàng của bản tóm lược và nhận ra thông điệp về việc học và các mối quan hệ yêu thương.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trả lời câu hỏi và tự kiểm tra lại đáp án bằng cách đối chiếu với bài đọc.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS đọc và trao đổi theo cặp đôi, nói trước lớp và lắng nghe bạn không ngắt lời.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách tìm ý để trả lời câu hỏi đọc hiểu và chia sẻ trải nghiệm đi học của bản thân.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: tích cực đọc, luyện viết và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập.
  • Trách nhiệm: giữ an toàn khi đi học, biết nhắc nhở bản thân và bạn bè như nhân vật trong bài “Con dốc tới lớp”.
  • Trung thực: trả lời dựa trên chi tiết có trong bài, không thêm chi tiết tưởng tượng và phân biệt bản tóm lược với nguyên văn.
  • Nhân ái: biết giúp đỡ bạn, quan tâm đến bạn bè và thầy cô như Quân giúp Mai mang vở.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), bài 9 “Đi học vui sao”
  • Bảng phụ ghi bản tóm lược “Đi học vui sao”, văn bản “Con dốc tới lớp” và đoạn mẫu nhớ–viết
  • Tranh minh hoạ cảnh học sinh đi học, cổng trường, lớp học (tranh vẽ hoặc in khổ lớn)
  • Phiếu học tập số 1, phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi)
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác: neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-9-di-hoc-vui-sao (dùng để chiếu bài tập trắc nghiệm ở hoạt động luyện tập)
  • Bảng tiêu chí chấm nói: 3 điểm (đúng nội dung; trình tự rõ, từ phù hợp; nói nghe được và biết lắng nghe, trả lời)

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1
  • Vở ô li, bút chì, bút mực, bảng con và bút dạ
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (theo cặp)
  • Tranh, ảnh về đường đi học của bản thân (nếu có) để chuẩn bị cho phần nói

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Cùng nhớ lại buổi đến trường

Mục tiêu

Tạo không khí vui vẻ, gợi nhớ trải nghiệm đi học và dẫn vào chủ đề bài đọc.

Nội dung

GV treo tranh cảnh học sinh đi học và hỏi lớp về buổi đến trường thú vị nhất. HS trả lời nhanh bằng một câu.

Sản phẩm dự kiến

Vài câu chia sẻ của HS về niềm vui khi đi học, đồng thời HS nhận ra chủ đề của tiết học.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh và nói: “Các em nhìn bức tranh xem các bạn đang làm gì? Trong buổi đi học, điều gì làm em vui nhất?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và giơ tay phát biểu.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS nói ngắn. GV gợi ý thêm: “Em có háo hức đến lớp không? Vì sao?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Em thích gặp bạn bè.” “Em vui vì được học với cô giáo.” “Em thích đi cùng mẹ tới cổng trường.”

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và nói: “Đi học luôn có nhiều niềm vui. Hôm nay chúng ta cùng đọc bài Đi học vui sao để tìm hiểu niềm vui ấy.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài và mở sách ở trang bài 9.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 14 phút

Đọc hiểu bài Đi học vui sao

Mục tiêu

HS đọc thành tiếng đúng nhịp, giải nghĩa từ và nêu được nội dung, chi tiết chính của bản tóm lược “Đi học vui sao”; biết cách tìm ý bằng căn cứ trong bài.

Nội dung

Đọc mẫu, luyện đọc thành tiếng, giải nghĩa từ “háo hức”, “trưởng thành”. Cặp đôi làm Phiếu học tập số 1: xác định người/sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, rồi nêu điều bài muốn gợi.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành; HS nêu được nội dung chính: bạn nhỏ cảm nhận nhiều niềm vui khi tới trường; giải thích được nghĩa hai từ khó.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu bản tóm lược với giọng nhẹ nhàng, ngắt nhịp theo dấu câu. Sau đó GV nêu nhiệm vụ: “Cặp đôi đọc thầm, tìm chi tiết trả lời Phiếu số 1 và giải nghĩa hai từ háo hức, trưởng thành.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi trong sách. Cặp đôi nhận Phiếu học tập số 1 và đọc thầm bài.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn cách tìm ý: xác định người chính, tìm chi tiết, nối với điều tác giả gợi. GV hỏi: “Bạn nhỏ cảm nhận niềm vui ở những việc nào?” “Háo hức có nghĩa là gì?”

    Học sinh

    Cặp đôi thảo luận, tìm chi tiết. Dự kiến: “Bạn nhỏ thấy vui ở hành trình đi học, lớp học, thầy cô và bạn bè.” “Háo hức nghĩa là mong chờ và vui muốn được tham gia.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi báo cáo và yêu cầu các cặp khác nhận xét. GV hỏi: “Từ đâu trong bài cho em biết điều đó?”

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi đọc câu có chi tiết làm căn cứ. Dự kiến: “Trong bài có câu: Nhịp thơ nhẹ nhàng giúp người đọc nghe được sự háo hức ấy.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: bài nói về niềm vui khi đi học; trường học là nơi làm bài và kết nối, trưởng thành. GV đọc phần Ghi nhớ: “Niềm vui học tập đến từ kiến thức và các mối quan hệ yêu thương.”

    Học sinh

    HS đọc theo Ghi nhớ và ghi vào vở ý chính của bài.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

Đọc thực hành Con dốc tới lớp

Mục tiêu

HS đọc độc lập văn bản nguyên bản “Con dốc tới lớp”, nêu được chi tiết chính và trình tự các việc trong bài.

Nội dung

HS đọc thầm văn bản “Con dốc tới lớp”, trả lời câu hỏi về nhân vật và sự việc, rồi sắp xếp ba việc theo đúng trình tự trong Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS nêu được: Quân giúp Mai mang vở; hai bạn đi chậm vì đường trơn; trình tự ba việc đúng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa văn bản “Con dốc tới lớp” lên bảng phụ, đọc mẫu một lần. Nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm, tìm chi tiết trả lời phiếu số 2.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm văn bản và nhận Phiếu học tập số 2.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Quân hỏi xin giúp ai? Vì sao hai bạn phải đi chậm?” GV nhắc: “Cô giáo có khen bạn nào tới nhanh không?”

    Học sinh

    HS trao đổi theo cặp. Dự kiến: “Quân giúp Mai mang vở.” “Vì đường trơn, cần an toàn.” “Cô không khen ai tới nhanh hơn.”

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp đọc trình tự ba việc đã sắp xếp. Các cặp khác đối chiếu và nhận xét.

    Học sinh

    HS đọc kết quả. Dự kiến trình tự: Quân nghe mẹ dặn; Quân giúp Mai mang vở; hai bạn tới lớp an toàn.

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: “Quân và Mai biết giúp đỡ nhau và giữ an toàn. Cô giáo quan tâm đến việc giữ an toàn hơn là tốc độ.”

    Học sinh

    HS ghi nhớ bài học về sự giúp đỡ bạn bè và an toàn khi đi học.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Luyện đọc hiểu và từ vựng

Mục tiêu

HS vận dụng cách tìm ý và nghĩa từ để làm bài tập đọc hiểu, nối từ với nghĩa phù hợp.

Nội dung

Trò chơi “Ai nhanh hơn”: HS làm các câu trắc nghiệm và nối từ trong chủ đề. Dùng học liệu NeoEdu nếu có bài tập tương tác.
Câu 2: Tâm trạng nổi bật của bạn nhỏ khi đi học là gì? A. Lo vì đường xa; B. Vui và háo hức; C. Buồn vì phải xa quê.
Câu 3: Nối từ với nghĩa: háo hức; trưởng thành.
Câu 5: Quân giúp ai mang vở?
Câu 6: Vì sao hai bạn đi chậm? A. Vì muốn chờ tới giờ ra chơi mới vào lớp; B. Vì đang đi tìm một con dốc khác; C. Vì đường trơn, cần an toàn.
Câu 7: Xếp ba việc trong bài “Con dốc tới lớp” theo đúng trình tự.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: Câu 2: B (Vui và háo hức). Câu 3: háo hức – mong chờ và vui muốn được tham gia; trưởng thành – lớn lên về hiểu biết và cách sống. Câu 5: Mai. Câu 6: C (Vì đường trơn, cần an toàn). Câu 7: Quân nghe mẹ dặn → Quân giúp Mai mang vở → Hai bạn tới lớp an toàn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các đội, nêu luật chơi: mỗi đội cử một bạn lên bảng hoặc giơ bảng con trả lời nhanh, đúng được điểm. GV chiếu hoặc ghi câu hỏi lên bảng.

    Học sinh

    HS chia đội, nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng câu hỏi (câu 2, 3, 5, 6, 7). Sau mỗi câu, GV hỏi: “Căn cứ vào câu nào trong bài?”

    Học sinh

    HS giơ bảng con đáp án. Dự kiến: “Em chọn B vì bài có câu Bạn nhỏ cảm nhận… háo hức ấy.” “Em chọn C vì đường trơn nên hai bạn đi chậm.”

  3. Giáo viên

    GV công bố đáp án, yêu cầu HS đọc căn cứ. GV tính điểm các đội.

    Học sinh

    Các đội kiểm tra kết quả và đọc lại câu căn cứ. Dự kiến đúng: Câu 2 B; Câu 5 Mai; Câu 6 C.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét và nhấn mạnh: khi trả lời phải dựa vào chi tiết có trong bài, không đoán thêm.

    Học sinh

    HS rút kinh nghiệm và ghi ngắn gọn cách làm bài đọc hiểu vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Nhớ–viết và phân biệt s/x

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả đoạn văn mẫu, phân biệt s/x qua từ có nghĩa.

Nội dung

Đọc và nghe cả đoạn: “Sau đêm mưa, con dốc tới trường của Quân có nhiều chỗ trơn. Mẹ nhắc bạn đi giày bám tốt và không chạy.” GV đọc từng cụm, HS nhìn bảng, che đi rồi viết lại. Bài tập: điền s hoặc x vào chỗ trống: Dòng {{1}}ông; quả {{2}}oài. Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa cụm đầu: Dòng …ông: A. s; B. x.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn nhớ–viết không mắc lỗi chính tả; đáp án bài tập: Dòng sông; quả xoài; cụm đầu chọn A (s).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc cả đoạn mẫu, chú ý tên riêng Quân và tiếng dễ lẫn (giày, chạy). GV viết các từ khó lên bảng: “con dốc”, “trơn”, “giày”.

    Học sinh

    HS lắng nghe, quan sát các từ khó và nhắc lại thành tiếng.

  2. Giáo viên

    GV đọc từng cụm ngắn, HS nhìn bảng, che và viết lại. Sau đó GV cho HS soát lại theo bản mẫu. Tiếp theo GV nêu bài tập: “Điền s hoặc x vào chỗ trống, giải thích vì sao.”

    Học sinh

    HS viết vào vở, soát lỗi. Với bài tập, HS trả lời: “Dòng sông, vì sông là từ có nghĩa.” “Quả xoài, vì xoài là tên một loại quả.”

  3. Giáo viên

    GV kiểm tra nhanh bài viết của vài HS, nêu lỗi phổ biến và nhắc cách sửa.

    Học sinh

    HS đổi vở soát lỗi cho nhau, đọc lại từ mình đã sửa.

  4. Giáo viên

    GV chốt: s/x phân biệt qua nghĩa của từ; khi viết hỏi/ngã phải nhìn từ đầy đủ và đọc theo mẫu chuẩn. GV nhắc HS không tự bỏ dấu.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc phân biệt s/x và ghi vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Tới lớp, tới trường: kể về đường đi học

Mục tiêu

HS nói về đường tới trường và điều em yêu thích, biết nghe, hỏi và nhận xét bạn; biết phân biệt bản tóm lược với nguyên văn.

Nội dung

Nói và nghe theo mẫu: “Mỗi sáng em đi cùng mẹ tới cổng trường. Em thích nhìn bác bảo vệ chào các bạn, rồi cùng bạn đi chậm vào lớp…”. HS nói 3–5 câu về đường tới trường và điều em thích; người nghe hỏi một câu về nơi hoặc thời gian. Không nói địa chỉ riêng hay tuyến đường cụ thể của gia đình.

Sản phẩm dự kiến

Lượt nói của HS đạt ít nhất 2/3 điểm theo tiêu chí: đúng nội dung; trình tự rõ, từ phù hợp; nói nghe được và biết lắng nghe. Phần nói được người lớn đánh giá.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu nói và nêu yêu cầu: “Mỗi em nói 3–5 câu về đường tới trường và điều em yêu thích. Bạn nghe hỏi một câu về nơi hoặc thời gian. Không nói địa chỉ nhà mình.”

    Học sinh

    HS lắng nghe mẫu và suy nghĩ 1 phút về nội dung sẽ nói.

  2. Giáo viên

    GV mời 3–4 HS nói trước lớp. GV gợi ý: “Em đi tới trường bằng gì? Em thích nhất điều gì trên đường đi?”

    Học sinh

    HS nói. Dự kiến: “Em đi bộ cùng bạn qua con đường có cây xanh. Em thích nhìn các bạn chào nhau.” Người nghe hỏi: “Bạn đi học lúc mấy giờ?”

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS nhận xét theo ba tiêu chí và nhắc: người nghe không ngắt lời; sau khi bạn nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

    Học sinh

    HS nhận xét bạn. Dự kiến: “Bạn nói rõ ràng, em nghe được điều bạn thích.” “Em muốn biết bạn thường tới lớp lúc mấy giờ.”

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi và nhắc: “Khi kể lại, hãy phân biệt đâu là câu trong bản tóm lược, đâu là chuyện của mình; không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.”

    Học sinh

    HS rút kinh nghiệm cách nói và lắng nghe.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Đi học vui sao” và trả lời:

  • Người chính trong bài là ai? Bạn nhỏ cảm nhận niềm vui ở những việc nào khi đi học?
  • Tìm một câu trong bài cho thấy bạn nhỏ rất vui khi tới trường. Ghi lại câu đó.
  • Giải nghĩa từ “háo hức”: ……………………………………
  • Giải nghĩa từ “trưởng thành”: ……………………………………
  • Điều bài đọc muốn gợi là gì? (Chỉ kết luận từ điều đã đọc.)

Phiếu học tập số 2

Đọc văn bản “Con dốc tới lớp” và làm các việc sau:

  • Quân hỏi xin giúp ai mang vở? ……………………………………
  • Vì sao hai bạn đi chậm? Khoanh vào đáp án đúng: A. Vì muốn chờ tới giờ ra chơi mới vào lớp; B. Vì đang đi tìm một con dốc khác; C. Vì đường trơn, cần an toàn.
  • Cô giáo có khen bạn nào tới nhanh không? Căn cứ vào câu nào trong bài?
  • Sắp xếp ba việc theo đúng trình tự:
    • Hai bạn tới lớp an toàn.
    • Quân nghe mẹ dặn.
    • Quân giúp Mai mang vở.

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Đi học vui sao” và bài “Con dốc tới lớp” cho người thân nghe, kể lại nội dung bằng 2–3 câu của mình.
  • Viết lại đoạn mẫu “Sau đêm mưa, con dốc tới trường của Quân có nhiều chỗ trơn. Mẹ nhắc bạn đi giày bám tốt và không chạy.” vào vở, soát lỗi chính tả s/x và hỏi/ngã.
  • Chuẩn bị 3–5 câu nói về đường tới trường và điều em yêu thích để trình bày trong giờ học sau. Không ghi địa chỉ nhà riêng.
  • Quan sát và ghi lại một điều khiến em vui khi đi học, rồi kể cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.