Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 2. Cổng trường rộng mở

Giáo án Bài 10. Con đường đến trường

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của bản tóm lược “Con đường đến trường”: các bạn vùng cao vẫn cố gắng tới trường dù đường trơn, lầy hoặc đầy đá.
Giải thích được nghĩa của từ lầy lội và vùng cao trong ngữ cảnh bài đọc.
Nhận biết được từ chỉ đặc điểm và câu nêu đặc điểm (ví dụ: “Con dốc trơn.”), phân biệt với câu không nêu đặc điểm.
Vận dụng được cách tìm ý, trả lời câu hỏi bằng chi tiết có trong văn bản nguyên bản “Con dốc tới lớp”.
Viết đúng chữ hoa D, Đ cỡ nhỏ trên ô li và viết đúng câu “Duyên và Đan tưới cây.”
Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc rõ từng tiếng, ngắt đúng dấu câu và cụm có nghĩa; trả lời câu hỏi bằng câu đủ ý; viết câu nêu đặc điểm và đoạn 3–4 câu có ít nhất một việc làm của người được nêu tình cảm.
Năng lực văn học: nhận ra sự quan tâm, nhắc nhở của người lớn và bạn bè qua hành động cụ thể trong câu chuyện; cảm nhận được sự ấm áp trên con đường đến trường dù còn khó khăn.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm chi tiết trả lời câu hỏi và tự kiểm tra lại bài viết của mình theo các bước đã hướng dẫn.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm, nói rõ căn cứ khi trả lời; góp ý bạn một điểm đã rõ và một điểm cần sửa một cách lịch sự.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: suy luận nghĩa của từ qua ngữ cảnh, sắp xếp các việc theo trình tự và viết đoạn văn nêu tình cảm với người mình yêu quý.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: đọc đủ bài, luyện viết chữ hoa D, Đ từng chữ và kiểm tra lại bài viết trước khi nộp.
Trách nhiệm: đi học đúng giờ và giữ an toàn cho bản thân, cho bạn trên đường đi như các nhân vật trong bài.
Nhân ái: quan tâm, giúp đỡ bạn gặp khó khăn; biết cảm thông với các bạn vùng cao còn gặp nhiều khó khăn khi đến trường.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi văn bản “Con đường đến trường” (bản tóm lược) và “Con dốc tới lớp”.
Thẻ từ ghi các từ lầy lội, vùng cao và nghĩa tương ứng để tổ chức nối từ.
Phiếu học tập số 1, số 2, số 3 (in cho mỗi nhóm hoặc chiếu lên bảng).
Mẫu chữ hoa D, Đ viết trên bảng ô li; bảng phụ ghi từ luyện viết Duyên, Đan và câu Duyên và Đan tưới cây.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-10-con-duong-den-truong), dùng ở hoạt động luyện tập để HS tự kiểm tra đáp án.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 3, tập 1.
Vở ô li, bút chì, bút mực, bút dạ.
Bảng con và bút dạ (nếu có) để ghi nhanh nghĩa của từ và câu trả lời.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đường đến trường của em

Mục tiêu

Tạo tâm thế vào bài; gợi nhớ trải nghiệm đi học của HS và dẫn vào chủ đề con đường đến trường.

Nội dung

GV đặt câu hỏi gợi mở về cách đi học và những lúc đường đi khó khăn. HS trả lời nhanh theo cặp, sau đó 2–3 cặp chia sẻ trước lớp.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất một cách đi học và một tình huống đường đi khó khăn (trơn, lầy, đông xe, trời mưa...).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV hỏi: “Các em đi học bằng cách nào? Có hôm nào đường đi đến trường khiến em phải cẩn thận không?”. GV mời HS chia sẻ nhanh theo cặp trong 1 phút.
Học sinh
HS suy nghĩ, trao đổi theo cặp về cách đi học và kinh nghiệm đi đường khi trời mưa, đường trơn.
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp chia sẻ, khen những ý cụ thể. Nhận xét: “Đường đi học không phải lúc nào cũng dễ, các bạn trong bài học hôm nay cũng gặp chuyện tương tự.”
Học sinh
Đại diện cặp nói trước lớp. Dự kiến: “Em đi xe đạp đến trường. Hôm trời mưa, đường trơn nên em đi chậm.” / “Em đi bộ với anh trai, có chỗ đường lầy nên phải đi cẩn thận.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta cùng đọc câu chuyện về con đường đến trường của các bạn vùng cao.” GV ghi tên bài “Con đường đến trường” lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 25 phút

Đọc bản tóm lược và tìm ý chính

Mục tiêu

HS đọc hiểu bản tóm lược “Con đường đến trường”, giải nghĩa hai từ khó và trả lời câu hỏi bằng chi tiết trong bài.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: GV hướng dẫn cách tìm ý: xác định người/sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Nhiệm vụ 2: Đọc bản tóm lược theo cặp, nối từ lầy lội và vùng cao với nghĩa phù hợp (Phiếu học tập số 1). Nhiệm vụ 3: Trả lời câu hỏi: Điều gì cho thấy các bạn ham học? Chỉ chọn đáp án có căn cứ trong bài. Kĩ thuật: đọc theo cặp và chia sẻ nhóm 4.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành. Đáp án: 1) Lầy lội: đất mềm, có nhiều bùn làm đi lại khó; vùng cao: khu vực có địa hình cao, thường nhiều đồi núi. 2) Đáp án C: Vẫn tới lớp dù đường khó đi (căn cứ: “Các bạn vẫn cố gắng tới trường vì ham học và yêu lớp.”). Nội dung chính: các bạn vùng cao vẫn đến lớp dù đường khó; cô giáo làm con đường thêm ấm áp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu ba bước tìm ý trên bảng: (1) xác định người/sự vật chính; (2) tìm chi tiết trả lời câu hỏi; (3) nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm. Hỏi: “Đọc bản tóm lược, em thấy nhân vật chính là ai?”
Học sinh
HS lắng nghe, nhắc lại ba bước tìm ý. Dự kiến: “Nhân vật chính là các bạn vùng cao.”
Giáo viên
GV đọc mẫu một lượt, hướng dẫn HS ngắt theo dấu câu và cụm có nghĩa. Yêu cầu HS đọc thầm, gạch chân từ lầy lội và vùng cao. Hỏi: “Từ lầy lội giúp em hình dung con đường như thế nào?”
Học sinh
HS đọc thầm, gạch chân từ mới. Dự kiến: “Lầy lội là đường có nhiều bùn, đi lại rất khó.” Cặp đôi thảo luận nghĩa hai từ rồi nối thẻ từ với nghĩa trong Phiếu số 1.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm chia sẻ đáp án câu 2 và căn cứ trong bài. Hỏi thêm: “Vì sao em chọn đáp án C mà không chọn A hay B?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Em chọn C vì bài có câu: Các bạn vẫn cố gắng tới trường vì ham học và yêu lớp. Đáp án A và B không có trong bài.”
Giáo viên
GV chốt nội dung chính: các bạn vùng cao vẫn đến lớp dù đường khó; sự quan tâm của cô giáo làm con đường ấm áp hơn. Nhấn mạnh: chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thêm điều mình đoán. Chốt nghĩa hai từ trên bảng.
Học sinh
HS ghi nội dung chính vào vở. Dự kiến: “Các bạn vùng cao rất ham học nên vẫn cố gắng đến lớp dù đường khó đi.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Đặc điểm và câu nêu đặc điểm

Mục tiêu

HS nhận biết từ chỉ đặc điểm, biết xác định đối tượng và đặc điểm trong câu nêu đặc điểm.

Nội dung

Từ ví dụ “Con dốc trơn.”, GV hướng dẫn: con dốc là đối tượng được nói tới, trơn là đặc điểm. Nhiệm vụ: nối từ với loại đặc điểm (cong cong – hình dáng; xanh nhạt – màu sắc; êm dịu – âm thanh hoặc cảm giác) và chọn câu nêu đặc điểm trong Phiếu học tập số 3. Kĩ thuật: hoạt động cặp đôi, giơ bảng con.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 3 đã hoàn thành. Đáp án: 8) cong cong – hình dáng; xanh nhạt – màu sắc; êm dịu – âm thanh hoặc cảm giác. 9) Đáp án B: Con dốc rất trơn. (Con dốc được nêu đặc điểm trơn.) HS nêu được cấu trúc: đối tượng + đặc điểm.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết câu “Con dốc trơn.” lên bảng, hỏi: “Trong câu này, điều gì được nói tới? Từ nào cho biết đặc điểm của con dốc?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời. Dự kiến: “Con dốc là điều được nói tới. Trơn là đặc điểm của con dốc.”
Giáo viên
GV cho HS làm nhanh câu 8 (nối từ với loại đặc điểm) theo cặp. Sau đó đưa câu A, B, C của câu 9 và yêu cầu cả lớp giơ bảng con chọn câu nêu đặc điểm. Hỏi: “Vì sao câu A không nêu đặc điểm?”
Học sinh
HS nối từ, giơ bảng con chọn B. Dự kiến: “Câu A là kể việc cô làm, không nêu đặc điểm. Câu C là câu hỏi, không nêu đặc điểm. Câu B: Con dốc rất trơn có từ trơn chỉ đặc điểm của con dốc.”
Giáo viên
GV mời HS đặt một câu nêu đặc điểm theo mẫu “đối tượng + đặc điểm” với các từ đã học, ví dụ với đối tượng là con đường, bạn Mai, cô giáo. GV nhận xét câu đúng cấu trúc.
Học sinh
Dự kiến: “Con đường đến trường rất gập ghềnh.” / “Cô giáo rất dịu dàng.”
Giáo viên
GV tóm tắt: câu nêu đặc điểm gồm đối tượng được nói tới và từ chỉ đặc điểm; đặt từ chỉ đặc điểm cạnh đối tượng phù hợp để người đọc hiểu đúng. GV nhắc: khi nêu tình cảm, nên chọn việc người ấy làm, tránh chỉ lặp “rất yêu rất quý”.
Học sinh
HS ghi nhớ cấu trúc câu nêu đặc điểm và ghi ví dụ vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Đọc văn bản nguyên bản Con dốc tới lớp

Mục tiêu

HS đọc độc lập văn bản nguyên bản, tìm chi tiết trả lời câu hỏi và sắp xếp sự việc theo trình tự.

Nội dung

HS đọc thầm bài “Con dốc tới lớp” rồi trả lời câu 4–7 trong Phiếu học tập số 2. Sau đó đối chiếu đáp án trên học liệu số NeoEdu. Kĩ thuật: trạm học tập (trạm 1: đọc và trả lời; trạm 2: sắp xếp trình tự).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 đã hoàn thành. Đáp án: 5) Quân giúp Mai mang vở (một nửa chồng vở). 6) Đáp án A: Vì đường trơn, cần an toàn. 7) Trình tự: Quân nghe mẹ dặn → Quân giúp Mai mang vở → Hai bạn tới lớp an toàn. HS đọc to đúng, ngắt đúng dấu câu, trả lời bằng căn cứ trong bài.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2, nêu yêu cầu: đọc thầm, trả lời câu 5, 6 bằng chi tiết trong bài; sắp xếp ba việc theo đúng trình tự ở câu 7. Nhắc HS dùng cách tìm ý đã học.
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc thầm bài “Con dốc tới lớp” trong 3 phút.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS đọc khó. Mời 2 HS đọc to đoạn có chi tiết Quân và Mai, yêu cầu cả lớp chú ý cách ngắt câu. Hỏi: “Vì sao hai bạn đi chậm?”
Học sinh
HS đọc to, các bạn khác theo dõi. Dự kiến: “Vì đường trơn nên hai bạn phải đi chậm để an toàn.” HS trả lời câu 5, 6, 7 vào phiếu.
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày câu 7 và giải thích vì sao “Quân nghe mẹ dặn” đứng trước. Sau đó mở học liệu số NeoEdu để HS đối chiếu đáp án tương tác.
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Mẹ nhắc Quân trước khi Quân gặp Mai, nên việc nghe mẹ dặn xảy ra đầu tiên.” HS kiểm tra kết quả trên NeoEdu.
Giáo viên
GV nhận xét và nêu điểm đáng học: Quân biết giúp bạn, hai bạn biết đi chậm để an toàn; cô giáo không khen ai tới nhanh nhất mà hỏi cả lớp cách giữ an toàn. Nhấn mạnh: trả lời phải dựa vào chi tiết trong bài.
Học sinh
HS sửa lại phiếu nếu sai, ghi nhận xét của GV vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Viết chữ hoa D, Đ và câu ứng dụng

Mục tiêu

HS viết đúng chữ hoa D, Đ cỡ nhỏ, nối nét đều, đặt đúng độ cao và viết đúng câu ứng dụng.

Nội dung

GV hướng dẫn quy trình viết: quan sát mẫu, chỉ điểm đặt bút, hướng đi và điểm dừng; viết chậm một chữ rồi kiểm tra trước khi viết cả dòng. Nhiệm vụ: viết chữ D, Đ, từ Duyên, Đan và câu “Duyên và Đan tưới cây.” trong vở ô li.

Sản phẩm dự kiến

HS viết một dòng D, một dòng Đ đúng mẫu (Đ có thân như D và thêm nét ngang), một dòng từ Duyên, Đan và một dòng câu “Duyên và Đan tưới cây.” Viết hoa đầu câu và tên riêng, khoảng cách hợp lí, dấu thanh và dấu phụ rõ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết mẫu chữ D, Đ trên bảng ô li, chỉ điểm đặt bút, hướng đi, điểm dừng. Nhấn mạnh: “Đ có thân theo mẫu D và thêm nét ngang. Không viết thiếu nét ngang của Đ.”
Học sinh
HS quan sát mẫu, nhắc lại quy trình viết và độ cao phần thân chữ hoa (2,5 li).
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết chậm một chữ D, kiểm tra xong mới viết tiếp. Đi quanh lớp, nhắc HS giữ phần kéo xuống đúng mẫu, không cắt ngắn. Viết mẫu câu “Duyên và Đan tưới cây.” lên bảng.
Học sinh
HS viết chữ D, Đ rồi viết từ Duyên, Đan và câu ứng dụng. Dự kiến: HS hỏi “Đ viết hoa thì nét ngang nằm ở đâu?” và GV chỉ lại trên mẫu.
Giáo viên
GV chọn 2–3 bài để nhận xét trực tiếp về nét, độ cao, khoảng cách. Chỉ ra một điểm làm tốt và một điểm cần sửa cho từng bài.
Học sinh
HS đối chiếu bài của mình với mẫu và tự sửa một chữ chưa đạt.
Giáo viên
GV tổng kết: viết chậm để kiểm tra, viết hoa đúng chỗ, giữ dấu phụ và dấu thanh tách rõ. GV nhắc HS tiếp tục luyện thêm ở nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ cách viết chữ hoa D, Đ và hoàn thiện dòng viết còn chưa đẹp.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Viết đoạn nêu tình cảm với người em yêu quý

Mục tiêu

HS vận dụng kiến thức về câu nêu đặc điểm và cách viết đoạn để viết 3–4 câu nêu tình cảm với một người em yêu quý, có ít nhất một việc làm của người ấy; biết tự sửa và góp ý bạn.

Nội dung

HS ghi ý theo yêu cầu (người được nêu tình cảm, một việc làm của người ấy, cảm xúc của em), viết đoạn 3–4 câu, đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Đổi bài theo cặp: góp ý một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa hợp lí. Tiêu chí: đúng yêu cầu và đủ ý cụ thể; sắp xếp hợp lí, câu và từ rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu và việc tự sửa.

Sản phẩm dự kiến

Một đoạn 3–4 câu có ít nhất một việc làm của người được nêu tình cảm, có ít nhất một câu nêu đặc điểm; bài đã được bạn góp ý và có phần tự sửa. Bài mẫu nguyên bản để GV đối chiếu: “Em biết ơn cô giáo vì cô quan tâm cả những điều nhỏ. Hôm sân trơn, cô đứng ở cửa nhắc từng bạn đi chậm. Lời nhắc làm em thấy an tâm. Em muốn học cách để ý và giúp người khác như cô.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu yêu cầu viết 3–4 câu nêu tình cảm với một người em yêu quý, có ít nhất một việc làm của người ấy. Hướng dẫn ghi ý ra nháp trước: người đó là ai, người ấy làm việc gì, em cảm thấy thế nào.
Học sinh
HS lập dàn ý ngắn trên nháp. Dự kiến: “Người em yêu quý: mẹ. Việc mẹ làm: mỗi sáng mẹ gói cơm cho em. Cảm xúc: em thấy ấm lòng.”
Giáo viên
GV cho HS viết đoạn trong 10 phút, đi quanh lớp nhắc HS đọc lại từng câu. Khi HS xong, GV hướng dẫn đổi bài theo cặp và góp ý theo mẫu: “Điểm bạn viết rõ là… Điểm bạn cần sửa là…”.
Học sinh
HS viết đoạn, đọc lại và đổi bài với bạn cùng bàn. Dự kiến góp ý: “Câu thứ hai nên kể rõ việc mẹ làm để người đọc hiểu hơn.”
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc đoạn văn của mình. Sau đó đưa bài mẫu lên bảng để HS so sánh, chú ý cách nêu việc làm và từ chỉ cảm xúc. GV nhận xét dựa trên ba tiêu chí chấm.
Học sinh
HS đọc bài, lắng nghe bạn và so sánh với bài mẫu. Dự kiến: “Bài mẫu có việc cô nhắc từng bạn đi chậm, bạn em kể việc mẹ gói cơm nên rất cụ thể.”
Giáo viên
GV chốt: viết đoạn phải có ý cụ thể, các câu nối với nhau và đọc lại để sửa. Nhấn mạnh bài học: quý trọng sự quan tâm của người khác và biết học theo việc tốt. GV giao bài về nhà.
Học sinh
HS tự sửa bài theo góp ý của bạn và ghi bài hoàn chỉnh vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Con đường đến trường” và thực hiện các yêu cầu sau.

Câu 1: Nối từ với nghĩa phù hợp.
- lầy lội – đất mềm, có nhiều bùn làm đi lại khó
- vùng cao – khu vực có địa hình cao, thường nhiều đồi núi
Câu 2: Điều gì cho thấy các bạn ham học?
- A. Chỉ học hôm đường khô
- B. Đến lớp để chơi rồi về
- C. Vẫn tới lớp dù đường khó đi
Câu 3: Ghi căn cứ trong bài để giải thích đáp án câu 2 (chép đúng câu trong bài).
Câu 4: Nội dung chính của bản tóm lược là gì? Trả lời bằng 1–2 câu, chỉ dựa vào điều đã đọc.

Phiếu học tập số 2

Đọc thầm bài “Con dốc tới lớp” và trả lời các câu hỏi.

Câu 5: Quân giúp ai mang vở?
Câu 6: Vì sao hai bạn đi chậm?
- A. Vì đường trơn, cần an toàn
- B. Vì muốn chờ tới giờ ra chơi mới vào lớp
- C. Vì đang đi tìm một con dốc khác
Câu 7: Xếp ba việc theo đúng trình tự trong bài.
- Hai bạn tới lớp an toàn.
- Quân giúp Mai mang vở.
- Quân nghe mẹ dặn.
  Đáp án mong đợi: Quân nghe mẹ dặn → Quân giúp Mai mang vở → Hai bạn tới lớp an toàn.

Phiếu học tập số 3

Đặc điểm và câu nêu đặc điểm.

Câu 8: Nối từ với loại đặc điểm.
- cong cong – hình dáng
- xanh nhạt – màu sắc
- êm dịu – âm thanh hoặc cảm giác
Câu 9: Câu nêu đặc điểm là câu nào?
- A. Cô đỡ bạn qua dốc.
- B. Con dốc rất trơn.
- C. Bạn đã đến chưa?
Câu 10: Gạch chân từ chỉ đặc điểm trong câu em chọn ở câu 9 và viết tên đối tượng được nêu đặc điểm.

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thiện đoạn văn 3–4 câu nêu tình cảm với một người em yêu quý; sửa theo góp ý của bạn và đọc lại để kiểm tra chữ hoa, dấu câu.
Luyện viết chữ hoa D, Đ và câu “Duyên và Đan tưới cây.” mỗi dòng 1 lần trong vở ô li.
Đọc lại bài “Con dốc tới lớp” cho người thân nghe; kể lại nội dung bằng 2–3 câu và nói xem câu chuyện có điều gì mà bài không nói tới.
Ôn lại cách nhận biết câu nêu đặc điểm: tìm đối tượng được nói tới và từ chỉ đặc điểm.
Tham khảo thêm bài tương tác trên NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-10-con-duong-den-truong) để tự kiểm tra kiến thức.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.