Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 2. Cổng trường rộng mở

Giáo án Bài 11. Lời giải toán đặc biệt

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của bài “Lời giải toán đặc biệt”: Huy-gô có năng khiếu ngôn từ và đã diễn đạt lời giải toán bằng thơ.
Giải thích được nghĩa của các từ “năng khiếu” và “sáng tạo” trong ngữ cảnh bài đọc.
Đọc văn bản “Một bài văn thật”, trả lời được câu hỏi bằng chi tiết có trong bài.
Phân biệt được cách dùng ba tiếng “giao”, “dao”, “rao” theo ngữ cảnh và viết đúng chính tả đoạn văn mẫu.
Kể lại được ba chặng của câu chuyện “Đội viên tương lai”: chuẩn bị, sự cố, lời nhắc.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ, ngắt đúng dấu câu, tìm ý chính; nghe – viết đúng đoạn văn có tiếng dễ lẫn; nói kể được ba chặng câu chuyện.
Năng lực văn học: nhận ra được năng khiếu và sự sáng tạo của nhân vật Huy-gô qua chi tiết cụ thể; hiểu thông điệp về khả năng sáng tạo trong học tập.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trả lời câu hỏi và tự kiểm tra lại bài viết của mình theo bản mẫu.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm, lắng nghe bạn kể, nhắc lại ý chính của bạn trước khi nêu ý kiến.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: đề xuất cách Linh vừa giữ đơn cẩn thận vừa đến lớp đúng giờ, và cách Tú học thêm một việc phù hợp.

3. Phẩm chất

Trung thực: trả lời dựa trên chi tiết có trong bài, không đoán thêm điều bài không nói.
Trách nhiệm: hoàn thành phiếu học tập, tự soát lại bài viết và sửa lỗi của mình.
Chăm chỉ: luyện đọc, luyện nghe – viết và luyện kể chuyện đều đặn, không ngại sửa bài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn tóm lược “Lời giải toán đặc biệt” và đoạn văn “Một bài văn thật”.
Thẻ từ ghi các từ: năng khiếu, sáng tạo, giao, dao, rao.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 in cho mỗi nhóm.
Bút dạ, băng dính để gắn thẻ và dán sản phẩm nhóm.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-11-loi-giai-toan-dac-biet), dùng ở hoạt động luyện tập để kiểm tra nhanh.

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 3, tập 1.
Vở ô li, bút chì, bút mực, tẩy.
Bảng con và phấn (hoặc bút chì) để viết đáp án nhanh.
Phiếu học tập (nếu có) và thẻ từ đã được phát.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai giỏi nhất trong lớp?

Mục tiêu

Tạo hứng thú cho HS trước khi đọc bài; kích hoạt vốn hiểu biết về năng khiếu và sự khác nhau giữa làm theo cách quen và cách làm mới.

Nội dung

Trò chơi “Đoán nhanh”: GV đọc từng câu, HS giơ bảng con (ĐÚNG/SAI) hoặc đứng lên ngồi xuống. Ví dụ: “Ai cũng có một năng khiếu riêng.”; “Giải toán chỉ có một cách làm duy nhất.”; “Làm bài bằng cách mới có thể vẫn đúng.”

Sản phẩm dự kiến

HS trả lời được khoảng 3 câu đúng và nêu được một ý: có nhiều cách diễn đạt khác nhau nhưng vẫn đúng.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay các em sẽ đọc câu chuyện về một bạn nhỏ giải toán theo cách rất riêng. Trước tiên, chúng ta chơi trò chơi Đoán nhanh.” GV đọc lần lượt 3 câu và yêu cầu HS giơ bảng con ĐÚNG hoặc SAI.
Học sinh
HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và giơ đáp án theo hiệu lệnh của GV.
Giáo viên
GV hỏi thêm: “Vì sao em chọn như vậy?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Em thấy bạn nào cũng có thể giỏi một việc khác nhau.” “Làm toán có thể có nhiều cách, miễn là kết quả đúng.”
Giáo viên
GV gọi 2 đến 3 HS nhắc lại ý vừa nêu và khen những câu trả lời có lí do.
Học sinh
HS nhắc lại ý kiến của mình hoặc của bạn bằng một câu đầy đủ.
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay các em sẽ tìm hiểu bạn Huy-gô đã giải toán theo cách nào và điều đó cho chúng ta bài học gì.”
Học sinh
HS mở sách Tiếng Việt 3, tập 1, trang bài 11, chuẩn bị đọc.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 18 phút

Đọc và tìm nội dung bài “Lời giải toán đặc biệt”

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc rõ bản tóm lược, tìm được chi tiết trả lời câu hỏi và nêu được nội dung chính bằng căn cứ trong bài.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: GV đọc mẫu cả bản tóm lược, sau đó HS đọc thầm và đọc thành tiếng từng đoạn nối tiếp. Nhiệm vụ 2: Làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1, tìm chi tiết trả lời ba câu hỏi. Nhiệm vụ 3: Tự kể nội dung bằng 2 đến 3 câu rồi kiểm tra xem có điều gì bài không nói.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành; HS nêu được nội dung chính: Huy-gô đã tìm được cách diễn đạt lời giải toán bằng thơ, năng khiếu ngôn từ của cậu được thể hiện qua cuộc thi thơ; sáng tạo có thể xuất hiện trong cách học quen thuộc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn văn bản, nhấn giọng ở câu “thầy lo lắng” và “bất ngờ nhận ra”. Sau đó GV giao Phiếu học tập số 1 và nêu cách làm: đọc kĩ, tìm chi tiết trong bài, không đoán thêm.
Học sinh
HS lắng nghe, theo dõi trong sách. Đọc thầm toàn bài, gạch chân từ khó hiểu.
Giáo viên
GV yêu cầu HS đọc nối tiếp từng câu, sửa lỗi phát âm; hướng dẫn HS ngắt theo dấu phẩy, dấu chấm. Sau đó GV đi quanh lớp, hỏi nhóm: “Thầy lo lắng vì điều gì?”
Học sinh
HS đọc nối tiếp. Trả lời dự kiến: “Thầy lo lắng vì Huy-gô chưa viết ngay như các bạn.” “Cậu đã tìm một cách diễn đạt lời giải bằng thơ.”
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo đáp án ba câu hỏi, các cặp khác nhận xét. GV hỏi thêm: “Chi tiết nào cho thấy Huy-gô có năng khiếu ngôn từ?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Cậu diễn đạt lời giải bằng thơ.” “Cậu được nhắc tới trong một cuộc thi thơ của Viện Hàn lâm Tu-lu-dơ.”
Giáo viên
GV chốt nội dung: “Bài đọc cho thấy sáng tạo có thể xuất hiện ngay trong cách học quen thuộc như giải toán. Sáng tạo cần dựa trên việc hiểu đúng nhiệm vụ, không thay cho tính chính xác.” GV giải nghĩa nhanh hai từ “năng khiếu” và “sáng tạo” bằng thẻ từ.
Học sinh
HS nhắc lại nội dung chính và nghĩa hai từ mới, ghi vào vở hoặc phiếu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 14 phút

Đọc văn bản nguyên bản “Một bài văn thật”

Mục tiêu

HS đọc độc lập một văn bản mới, tìm được ý chính và trình tự các việc trong bài, biết trả lời bằng căn cứ.

Nội dung

HS đọc thầm đoạn văn “Một bài văn thật”, làm Phiếu học tập số 2 gồm: chọn đáp án đúng về việc Tú đã biết nhặt gì; giải thích vì sao Tú xoá câu kể nấu cả bữa; sắp xếp đúng trình tự ba việc trong bài.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành, đáp án: Tú đã biết nhặt rau; Tú xoá câu vì muốn kể đúng việc mình đã làm; trình tự là Tú định kể việc chưa làm, Tú đổi sang chi tiết thật, cô gợi ý học thêm việc phù hợp.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Các em đọc thầm đoạn văn, tìm chi tiết trả lời, rồi làm phiếu số 2 trong 8 phút.” GV nhắc: trả lời phải có căn cứ trong bài.
Học sinh
HS đọc thầm đoạn văn và nhận phiếu học tập số 2.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS yếu bằng cách gợi ý từ khoá: “Tìm câu có chữ nhặt”, “Tìm chỗ Tú nói lại về việc nấu cơm”.
Học sinh
HS làm phiếu. Trả lời dự kiến: “Bạn Tú biết nhặt rau.” “Bạn xoá vì nghĩ lại thì mình chỉ nhặt rau và xếp bát.”
Giáo viên
GV mời 1 nhóm đọc đáp án và giải thích, các nhóm khác góp ý; GV hỏi: “Vì sao em nghĩ bài văn ngắn hơn lại vẫn tốt?”
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì bài có nhiều chi tiết thật.” “Vì Tú kể đúng việc mình làm.”
Giáo viên
GV chốt: “Viết đúng việc đã làm, có chi tiết thật thì bài văn đáng tin hơn.” GV nhắc HS phân biệt văn bản mới với bài đọc trong sách.
Học sinh
HS sửa lại phiếu nếu sai, ghi nhớ bài học.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 18 phút

Luyện nghe – viết và phân biệt giao, dao, rao

Mục tiêu

HS phân biệt được nghĩa và cách dùng của ba tiếng “giao”, “dao”, “rao”; viết đúng chính tả đoạn mẫu; làm đúng các bài tập chọn từ và điền từ.

Nội dung

Bài 1: Điền giao hoặc rao vào chỗ trống: “Cô {{1}} việc; người bán {{2}} hàng.” Bài 2: Chọn đáp án hoàn thành cụm “Cô … việc”: A. giao; B. dao. Bài 3: Nghe – viết đoạn mẫu: “Khi viết về việc giúp gia đình, Tú định kể mình đã nấu cả bữa cơm. Nghĩ lại, bạn mới chỉ biết nhặt rau và xếp bát.” Có thể dùng học liệu NeoEdu để HS làm thêm bài tương tác nếu còn thời gian.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: giao, rao. Bài 2: A (giao việc là trao việc). Bài 3: đoạn viết đúng chính tả, soát được ít nhất 1 lỗi của bản thân. Lưu ý: “dao” là đồ dùng sắc, trẻ không tự dùng dao sắc.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết ba tiếng giao, dao, rao lên bảng và giải nghĩa ngắn: giao việc là trao việc; dao là đồ dùng sắc; rao là cất tiếng mời. GV nêu bài tập 1 và 2.
Học sinh
HS quan sát, nhắc lại nghĩa từng tiếng; làm bài tập vào bảng con.
Giáo viên
GV đọc đoạn mẫu hai lần; lần 1 đọc cả đoạn, lần 2 đọc từng cụm để HS viết. GV nhắc tên riêng Tú và chú ý dấu chấm, dấu phẩy.
Học sinh
HS nghe và viết từng cụm vào vở, sau đó đổi vở soát lại theo bản mẫu trên bảng.
Giáo viên
GV hỏi: “Tại sao cô trong câu đầu dùng giao chứ không dùng dao?” GV chữa lỗi chung, hướng dẫn HS tự đánh dấu lỗi.
Học sinh
HS trả lời dự kiến: “Vì giao việc nghĩa là trao việc, phù hợp ngữ cảnh.” HS đối chiếu bài của mình và sửa lỗi.
Giáo viên
GV nhấn mạnh cách chọn từ theo ngữ cảnh và nhắc HS luôn soát lại bài viết sau khi viết xong.
Học sinh
HS ghi nhớ quy tắc chọn từ theo nghĩa, nêu được một lỗi mình đã sửa.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Kể chuyện “Đội viên tương lai”

Mục tiêu

HS kể được ba chặng của câu chuyện: chuẩn bị, sự cố, lời nhắc; biết đề xuất cách Linh vừa cẩn thận vừa đúng giờ; biết lắng nghe và nhận xét bạn.

Nội dung

GV kể lại tóm lược truyện về Linh chuẩn bị đơn xin vào Đội. HS làm theo cặp: một em kể theo ba chặng, em kia lắng nghe, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Sau đó cả lớp thảo luận: “Linh có thể làm gì để vừa giữ đơn cẩn thận vừa tới lớp đúng giờ?”

Sản phẩm dự kiến

HS kể đủ ba chặng; nêu được ít nhất một cách: chuẩn bị đơn sớm hơn để có thời gian làm lại, hoặc giữ đơn cẩn thận và đến lớp đúng giờ; người nghe nhắc lại được ý chính.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV kể tóm lược câu chuyện, ghi ba chặng lên bảng: chuẩn bị, sự cố, lời nhắc. GV nêu yêu cầu: người nghe không ngắt lời, cuối lượt nói phải nhắc lại ý chính.
Học sinh
HS lắng nghe, ghi nhớ ba chặng và chuẩn bị kể theo cặp.
Giáo viên
GV đi quanh các cặp, nhắc người nói phân biệt nội dung trong truyện với suy nghĩ riêng. Nếu HS kể thêm chi tiết không có trong truyện, GV nhắc: “Em kể thêm điều đó có trong câu chuyện không?”
Học sinh
HS luân phiên kể và nghe. Trả lời dự kiến khi thảo luận: “Linh nên chuẩn bị đơn sớm hơn để có thời gian viết lại mà vẫn đến lớp đúng giờ.”
Giáo viên
GV mời 2 đến 3 HS kể trước lớp và mời cả lớp nhận xét theo tiêu chí: đủ ba chặng, rõ ràng, có lắng nghe.
Học sinh
HS kể trước lớp; các bạn nhận xét và nêu một ý hay của bạn.
Giáo viên
GV chốt: “Cẩn thận và đúng giờ đều là điều cần rèn luyện. Mỗi người có thể làm tốt việc của mình khi biết lập kế hoạch.” GV giao việc về nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ bài học và nói một việc các em sẽ làm để giữ đúng giờ.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Lời giải toán đặc biệt” và trả lời các câu hỏi sau bằng chi tiết trong bài:

Câu 1: Vì sao thầy lo lắng khi Huy-gô chưa viết ngay như các bạn?
Câu 2: Thầy bất ngờ nhận ra điều gì ở Huy-gô?
Câu 3: Năng khiếu ngôn từ của Huy-gô còn được thể hiện ở đâu?
Câu 4: Em hiểu “sáng tạo” trong bài là gì? Viết một câu với từ “sáng tạo”.

Phiếu học tập số 2

Đọc đoạn văn “Một bài văn thật” và làm các câu sau:

Câu 1: Tú đã biết nhặt gì? (Khoanh vào đáp án đúng)
Câu 2: Vì sao Tú xoá câu kể nấu cả bữa? A. Vì cho rằng bài càng ngắn càng tốt; B. Vì muốn kể đúng việc mình đã làm; C. Vì chỉ muốn kể công việc của mẹ.
Câu 3: Sắp xếp ba việc theo đúng trình tự:
- Tú định kể việc chưa làm.
- Tú đổi sang chi tiết thật.
- Cô gợi ý học thêm việc phù hợp.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bản tóm lược “Lời giải toán đặc biệt” và kể lại cho người thân nghe bằng 2 đến 3 câu về Huy-gô.
Hỏi người thân một việc gia đình mà em có thể học thêm, ghi lại vào vở và kể cho bạn nghe ở lớp sau.
Viết lại đoạn nghe – viết trong vở ô li, tự soát lỗi và đánh dấu những tiếng dễ lẫn giao, dao, rao.
Luyện kể câu chuyện “Đội viên tương lai” theo ba chặng: chuẩn bị, sự cố, lời nhắc, có thể kể cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.