Giáo án Bài 31. Người làm đồ chơi

Tạo hứng thú, huy động vốn sống của HS về đồ chơi và người làm đồ chơi, dẫn vào bài đọc.

GV đưa tranh con chim bằng giấy và vài đồ chơi thủ công đơn giản, đặt câu hỏi gợi mở. HS trả lời nhanh theo cặp hoặc giơ tay.

HS nêu được ít nhất một món đồ chơi do người khác làm hoặc tự làm, kể được cảm xúc của mình khi có món đồ đó.

Đọc đúng, đọc hiểu nội dung chính của bài Người làm đồ chơi; giải nghĩa từ “thủ công”, “tế nhị” bằng ngữ cảnh; biết tìm ý dựa trên chi tiết trong bài.

Đọc mẫu, đọc nối tiếp theo cặp đôi, thảo luận nhóm 4 để trả lời câu hỏi và giải nghĩa từ. Kĩ thuật sử dụng: đọc nối tiếp theo cặp, thẻ từ (từ – nghĩa), hỏi – đáp theo nhóm.
Câu hỏi:

• Bác Nhân làm nghề gì? Vì sao người mua giảm?
• Vì sao người kể buồn? Người kể làm gì để giúp bác?
• Bác Nhân cảm nhận thế nào sau buổi bán cuối?
• Câu chuyện đề cao điều gì?
  Từ vựng: “thủ công” (làm chủ yếu bằng bàn tay và dụng cụ đơn giản), “tế nhị” (khéo léo để người khác không bị ngượng hoặc tổn thương).
  Cách tìm ý: xác định người chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi; chỉ kết luận từ điều đã đọc.

HS đọc đúng bài văn bản tóm lược; nêu được ý chính: bác Nhân làm đồ chơi thủ công, người mua giảm; người kể âm thầm nhờ bạn bè giúp bác; câu chuyện đề cao lòng nhân hậu và sự quý trọng lao động truyền thống. Ghép đúng thẻ từ với nghĩa của từ “thủ công” và “tế nhị”.

Đọc độc lập một văn bản mới, nêu được trình tự các việc trong bài và trả lời câu hỏi bằng căn cứ rõ ràng.

HS đọc thầm văn bản Con chim bằng giấy, sau đó làm việc nhóm 3 với Phiếu học tập số 1 (sắp xếp trình tự và trả lời câu hỏi). Kĩ thuật sử dụng: nhóm 3, sắp xếp thẻ theo trình tự.
Câu hỏi:

• Ông hướng dẫn Khôi làm gì?
• Khôi làm con chim bằng vật liệu gì?
• Vì sao ông nhắc Khôi không bỏ con chim ra sân?
• Vì sao Khôi đem tặng trực tiếp cho em?

Phiếu học tập số 1 hoàn thành. Trình tự đúng: Khôi gấp sai nếp cánh; Khôi sửa theo hướng dẫn; Khôi tặng con chim cho em. Trả lời đúng: con chim làm từ giấy đã dùng một mặt; đồ chơi sẽ thành rác nếu không có người giữ; để món đồ được giữ, không thành rác.

Kể lại được ba phần của câu chuyện (nghề của bác Nhân, khó khăn, sự giúp đỡ) và giải thích vì sao cách giúp âm thầm có thể làm bác vui mà không ngượng.

HS kể chuyện theo cặp đôi, một bạn kể – một bạn nghe và nhắc lại ý chính rồi hỏi một điều muốn biết. Kĩ thuật sử dụng: cặp đôi kể – nghe – hỏi.
Yêu cầu kể: (1) nghề của bác Nhân; (2) khó khăn của bác khi người mua giảm; (3) sự giúp đỡ âm thầm của bạn bè.
Câu hỏi gợi ý: Vì sao cách giúp âm thầm có thể làm bác vui mà không ngượng?

Mỗi HS kể được đủ ba phần theo trình tự, nói đủ nghe, biết lắng nghe và trả lời. Đáp án gợi ý cho câu hỏi: vì bác không bị mọi người chú ý, giữ được lòng tự trọng, nhưng vẫn cảm nhận được có người quý nghề của mình. Nội dung chấm: 3 điểm gồm đúng sự việc (1); trình tự rõ, dùng từ phù hợp (1); nói nghe được, biết lắng nghe và trả lời (1).

Củng cố nội dung bài đọc, nối đúng từ với nghĩa, sắp xếp trình tự các việc trong bài Con chim bằng giấy.

Làm các bài tập: (1) Vì sao người kể tìm cách giúp bác Nhân? (2) Khôi làm con chim từ vật liệu gì? (3) Vì sao Khôi tặng trực tiếp cho em? (4) Nối từ “thủ công”, “tế nhị” với nghĩa; (5) Xếp ba việc trong Con chim bằng giấy theo đúng trình tự. Có thể chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để HS làm nhanh.

Đề và đáp án:

• Vì sao người kể tìm cách giúp bác Nhân? A. Muốn giữ mọi đồ chơi cho mình; B. Muốn bác đổi nghề thật nhanh; C. Thương bác và quý nghề của bác. Đáp án: C.
• Khôi làm con chim từ vật liệu gì? Đáp án: giấy.
• Vì sao Khôi tặng trực tiếp cho em? A. Để món đồ được giữ, không thành rác; B. Vì muốn không ai biết ông đã giúp; C. Vì nghĩ chim giấy chỉ được để trong nhà. Đáp án: A.
• Nối: thủ công – làm chủ yếu bằng bàn tay và dụng cụ đơn giản; tế nhị – khéo léo để người khác không bị ngượng hoặc tổn thương.
• Sắp xếp: Khôi gấp sai nếp cánh → Khôi sửa theo hướng dẫn → Khôi tặng con chim cho em.

Viết đúng chính tả một cụm trong đoạn đã nghe, biết điền đúng thông tin trên Phiếu mượn sách.

Nghe – viết: GV đọc cụm “Ông hướng dẫn Khôi gấp một con chim từ giấy đã dùng một mặt.” HS nghe, che đi, viết lại rồi soát theo bản mẫu. Chú ý các tiếng dễ lẫn (ch/tr, dấu thanh) và tên riêng Khôi.
Phiếu mượn sách: HS điền bài tập 8 (từ cần điền là “tên”) và trả lời bài tập 9. Phiếu cần có tên người mượn, lớp, tên sách, ngày mượn và ngày hẹn trả theo mẫu thư viện; không tự bịa ngày trả khác quy định.

Viết đúng cụm chính tả, soát lại được lỗi. Bài tập 8: Phiếu mượn sách phải ghi đúng tên sách. Bài tập 9: Đáp án A (tên người mượn, tên sách, ngày mượn và hẹn trả).

Vận dụng bài học vào thực tế: nêu được cách giúp đỡ người khác một cách tế nhị, không làm họ ngượng ngùng.

Mỗi HS nghĩ một việc có thể giúp một bạn, một người trong gia đình hoặc một người trong cộng đồng theo cách tế nhị; viết 2–3 câu nêu việc làm và lí do. Có thể thực hiện một lần ở nhà và kể lại vào buổi học sau.

Mỗi HS viết được 2–3 câu về một việc giúp đỡ tế nhị, nêu được lí do và cách làm không khiến người được giúp bị ngượng.