Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 1. Những trải nghiệm thú vị

Giáo án Bài 3. Cánh rừng trong nắng

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được nội dung chính của bản tóm lược “Cánh rừng trong nắng”: ông dẫn các bạn nhỏ đi thăm rừng và các bạn thích thú quan sát.
Giải thích được nghĩa của từ “róc rách” và “lưu luyến” trong ngữ cảnh bài đọc.
Nêu được các chi tiết trong văn bản “Dấu chân trên cát” và trả lời câu hỏi bằng căn cứ từ bài đọc, không đoán thêm.
Vận dụng được cách viết g, gh đúng quy tắc khi nghe – viết và điền từ.
Kể lại được ba việc chính của câu chuyện “Sự tích loài hoa của mùa hạ” bằng lời của mình và giải thích được vì sao không nên chê người khác chỉ vì vẻ ngoài.
Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ tiếng, ngắt nghỉ đúng dấu câu, giải nghĩa từ, nghe – viết đúng đoạn văn có tên riêng và các tiếng có g, gh, nói rõ ràng khi kể lại câu chuyện.
Năng lực văn học: cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên qua sự quan sát bằng nhiều giác quan và hiểu thông điệp về lòng tốt trong câu chuyện “Sự tích loài hoa của mùa hạ”.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm chi tiết trong bài, tự kiểm tra lại đáp án bằng cách đối chiếu với văn bản.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm, trình bày kết quả, lắng nghe và nhắc lại ý chính của bạn trước khi hỏi thêm.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: vận dụng cách tìm ý từ chi tiết để trả lời câu hỏi mở và kể lại câu chuyện bằng lời mới.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực luyện đọc, viết và hoàn thành đầy đủ các phiếu học tập và bài tập về nhà.
Trung thực: trả lời đúng theo nội dung bài đọc, không thêm chi tiết tưởng tượng khi kể lại câu chuyện.
Nhân ái: biết tôn trọng người khác, không chê bai người khác chỉ vì vẻ ngoài và biết trân trọng thiên nhiên, không làm hại các con vật trong tự nhiên.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

SGK Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), bài 3 “Cánh rừng trong nắng”.
Bảng phụ ghi đoạn văn luyện đọc, từ khó “róc rách”, “lưu luyến”, và các cụm nghe – viết.
Phiếu học tập số 1 và số 2 (in cho mỗi nhóm).
Tranh minh hoạ khu rừng, con còng trên bãi cát, cây xương rồng (có thể dùng tranh trong SGK hoặc tranh tự vẽ).
Thẻ chữ g, gh và bảng con để chơi trò chơi điền chữ.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-3-canh-rung-trong-nang (dùng để chiếu bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập).

2. Học sinh

SGK Tiếng Việt 3, tập 1, vở ô li, bút chì, bút mực.
Bảng con và bút dạ (dùng để viết đáp án g, gh và các cụm nghe – viết).
Thẻ đáp án A, B, C (dùng cho bài trắc nghiệm nhanh).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 8 phút

Ai tinh mắt, tinh tai

Mục tiêu

Gợi nhớ trải nghiệm đi chơi, quan sát thiên nhiên của HS và dẫn vào bài đọc “Cánh rừng trong nắng”.

Nội dung

Trò chơi “Ai tinh mắt, tinh tai”: GV đọc mô tả ngắn về một buổi đi chơi trong rừng (có tiếng chim hót, tiếng suối chảy, ánh nắng xuyên qua lá). HS nhắm mắt, lắng nghe, sau đó nêu những gì mình nghe thấy và tưởng tượng được.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất hai âm thanh và hai hình ảnh của khu rừng; hiểu rằng quan sát bằng nhiều giác quan giúp cảm nhận thiên nhiên rõ hơn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Các em hãy nhắm mắt, lắng nghe cô đọc đoạn mô tả và tưởng tượng mình đang đứng giữa khu rừng.” GV đọc chậm: “Ánh nắng len qua kẽ lá, tiếng chim líu lo vang lên, bên cạnh có tiếng nước suối róc rách chảy.”
Học sinh
HS nhắm mắt, lắng nghe và tưởng tượng khung cảnh khu rừng.
Giáo viên
GV hỏi: “Khi nhắm mắt, các em nghe thấy những âm thanh gì? Nhìn thấy những hình ảnh nào?”
Học sinh
HS trả lời (dự kiến): “Em nghe tiếng chim hót.” “Em nghe tiếng nước suối chảy.” “Em thấy ánh nắng xuyên qua lá cây.” “Em thấy cây xanh và con đường nhỏ.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS chia sẻ và hỏi: “Nếu chỉ nhìn mà không nghe, em có cảm nhận được hết khu rừng không?”
Học sinh
HS trả lời (dự kiến): “Em sẽ không nghe được tiếng chim và tiếng suối nên không cảm nhận hết khu rừng.”
Giáo viên
GV chốt: “Quan sát bằng nhiều giác quan giúp chúng ta cảm nhận thiên nhiên phong phú hơn. Hôm nay, cô trò mình cùng đọc bài “Cánh rừng trong nắng” để tìm hiểu thêm điều thú vị trong khu rừng.” GV ghi tên bài lên bảng.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài và mở SGK ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 22 phút

Đọc bản tóm lược và giải nghĩa từ

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc hiểu bản tóm lược “Cánh rừng trong nắng”, giải nghĩa được hai từ khó và nêu được nội dung chính bằng căn cứ từ bài đọc.

Nội dung

HS đọc thầm bản tóm lược trong mục Đọc. Hoạt động cặp đôi: đọc thành tiếng, giải nghĩa từ “róc rách”, “lưu luyến”, trả lời Phiếu học tập số 1. Cách tìm ý: xác định người chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành; HS giải nghĩa đúng hai từ và nêu được nội dung chính của bản tóm lược.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu đoạn tóm lược, hướng dẫn cách đọc: đọc rõ từng tiếng, ngắt nghỉ theo dấu câu. Sau đó GV chiếu bảng phụ ghi hai từ “róc rách”, “lưu luyến” và giao nhiệm vụ: “Cặp đôi đọc thầm, tìm chi tiết trả lời Phiếu học tập số 1.”
Học sinh
HS lắng nghe, đọc thầm bản tóm lược và nhận nhiệm vụ.
Giáo viên
GV hướng dẫn cặp đôi trao đổi nghĩa của từ. GV đi quanh lớp, gợi ý: “Em hãy nghĩ đến tiếng nước suối khi nó chảy qua đá nhỏ.” và “Khi em đi chơi xa và không muốn về nhà, em có cảm giác gì?”
Học sinh
HS trao đổi theo cặp. Dự kiến: “Róc rách là tiếng nước chảy nhỏ và liên tiếp.” “Lưu luyến là không muốn rời xa vì yêu mến.” HS ghi đáp án vào Phiếu học tập số 1.
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày và hỏi: “Ông dẫn các bạn nhỏ đi đâu? Điều gì làm không gian trong rừng thêm sống động?”
Học sinh
HS trả lời (dự kiến): “Ông dẫn các bạn nhỏ đi thăm rừng.” “Tiếng chim và tiếng suối làm không gian thêm sống động.” “Các bạn thích thú quan sát nhiều điều chưa biết.”
Giáo viên
GV chốt nội dung chính: “Bản tóm lược kể về chuyến đi thăm rừng của ông và các bạn nhỏ. Khi trả lời, các em phải dựa vào chi tiết trong bài, không đoán thêm điều bài không nói.” GV nhắc HS thực hiện đúng cách tìm ý.
Học sinh
HS ghi vào vở nội dung chính của bản tóm lược và nhắc lại cách tìm ý.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 22 phút

Đọc hiểu văn bản Dấu chân trên cát

Mục tiêu

HS đọc hiểu văn bản nguyên bản “Dấu chân trên cát”, nêu được các chi tiết chính và trả lời bằng căn cứ từ bài đọc.

Nội dung

Kĩ thuật khăn trải bàn: nhóm 4 HS đọc văn bản “Dấu chân trên cát”, mỗi HS tìm một chi tiết trả lời câu hỏi trong Phiếu học tập số 2, sau đó thống nhất đáp án chung trên khăn trải bàn. Nội dung bao gồm: Phong thấy gì, bố nói gì, Phong làm gì với con còng, vì sao Phong không đào hang.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS sắp xếp đúng trình tự ba việc chính và giải thích được vì sao Phong không đào hang.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chia lớp thành các nhóm 4, phát Phiếu học tập số 2 và khăn trải bàn (tờ giấy A3 kẻ ô). GV nêu nhiệm vụ: “Mỗi bạn đọc thầm, chọn một câu hỏi, tìm chi tiết trong bài, viết vào ô của mình trên khăn trải bàn.”
Học sinh
HS nhận phiếu, đọc thầm văn bản “Dấu chân trên cát” và chọn câu hỏi cá nhân.
Giáo viên
GV đi quanh các nhóm, nhắc HS dùng đúng chi tiết trong bài, không dùng suy đoán. GV gợi ý: “Hãy tìm xem Phong đã làm gì sau khi con còng lẩn vào hang.”
Học sinh
HS tìm chi tiết và viết vào ô. Dự kiến: “Phong thấy những vệt chân nhỏ trên cát.” “Bố bảo đó có thể là dấu của còng.” “Phong ngồi cách xa, im lặng quan sát và chỉ vẽ lại dấu chân vào sổ.” “Phong không đào hang vì hiểu quan sát một con vật không nhất thiết phải đem nó ra khỏi nơi sống.”
Giáo viên
GV mời một nhóm trình bày trước lớp và hỏi: “Vì sao Phong không đào hang?”
Học sinh
HS trả lời (dự kiến): “Vì Phong muốn con vật được sống yên ở nơi của nó.” Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS xếp đúng trình tự ba việc: Phong thấy dấu chân nhỏ; Phong im lặng nhìn còng; Phong vẽ dấu chân vào sổ. GV chốt: “Quan sát một con vật không nhất thiết phải bắt nó. Khi về, Phong đã hiểu điều đó.”
Học sinh
HS sắp xếp lại ba việc theo đúng trình tự và ghi vào Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 18 phút

Trò chơi tiếp sức trả lời câu hỏi

Mục tiêu

Củng cố giải nghĩa từ, đọc hiểu và trả lời câu hỏi bằng căn cứ từ bài đọc.

Nội dung

Trò chơi tiếp sức: chia lớp thành hai đội, mỗi đội lần lượt cử đại diện lên bảng trả lời bài 2, 3, 5, 6, 7 trong bài tập. Sau đó GV chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu để HS kiểm tra lại.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: Bài 2 – B (Ông). Bài 3 – róc rách là âm thanh nhỏ, liên tiếp của nước chảy; lưu luyến là không muốn rời xa vì yêu mến. Bài 5 – dấu chân. Bài 6 – C (vì muốn để con vật sống yên). Bài 7 – Phong thấy dấu chân nhỏ → Phong im lặng nhìn còng → Phong vẽ dấu chân vào sổ.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: mỗi đội cử đại diện lên bảng, lần lượt trả lời mỗi câu; đội trả lời đúng nhiều hơn là đội thắng. GV chiếu câu hỏi “Ai dẫn các bạn nhỏ vào rừng? A. Bố; B. Ông; C. Cô giáo.”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV lần lượt đưa câu hỏi bài 2, 3, 5, 6, 7 và yêu cầu HS giải thích căn cứ trong bài. Ví dụ: “Em tìm được đáp án đó ở câu nào trong bài?”
Học sinh
HS (đại diện đội) viết đáp án lên bảng, trả lời kèm căn cứ. Dự kiến: “Em chọn B vì câu ‘Ông dẫn các bạn nhỏ đi thăm rừng’.” “Em chọn C vì bài nói Phong không đào hang để con vật sống yên.”
Giáo viên
GV chiếu bài tập tương tác trên NeoEdu, HS kiểm tra lại đáp án. GV hỏi: “Đội nào có câu trả lời đúng và giải thích được căn cứ?”
Học sinh
HS đối chiếu đáp án, nhận xét bài làm của bạn và tự sửa lỗi.
Giáo viên
GV tổng kết điểm của hai đội, nhắc: “Khi trả lời phải dựa vào chi tiết có trong bài. Không đoán điều bài không nói.”
Học sinh
HS ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 17 phút

Nghe – viết và phân biệt g, gh

Mục tiêu

HS nghe – viết đúng đoạn văn mẫu, vận dụng quy tắc viết g, gh để điền đúng chữ vào chỗ trống.

Nội dung

Nghe – viết đoạn mẫu: “Lần đầu theo gia đình tới bãi biển, Phong mải nhìn những vệt chân nhỏ trên cát. Bố bảo đó có thể là dấu của còng.” Quy tắc: gh đứng trước e, ê, i; g đứng trước a, o, ô, ơ, u, ư trong các từ đang học. Bài 8 và 9 trong bài tập: điền g hoặc gh vào “Con …à” và “chiếc …ế”.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: Bài 8 – Con gà; chiếc ghế → điền lần lượt g, gh. Bài 9 – Đáp án A (g). Bài nghe – viết: HS viết đúng chính tả, giữ đủ dấu trên nguyên âm, các tên riêng viết hoa đúng (Phong).

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc cả đoạn mẫu hai lần, yêu cầu HS nghe và chú ý tên riêng “Phong”, từ dễ lẫn như “gia”, “dấu”. GV ghi quy tắc g, gh lên bảng.
Học sinh
HS lắng nghe, theo dõi và nhắc lại quy tắc g, gh.
Giáo viên
GV đọc từng cụm ngắn, HS viết vào vở. Với nhớ – viết: GV yêu cầu HS nhìn cụm “Bố bảo đó có thể là dấu của còng”, đọc thầm, che đi rồi viết lại. Sau đó GV cho HS soát lại theo bản mẫu. GV chiếu bài 8, 9 để HS điền chữ vào chỗ trống trên bảng con.
Học sinh
HS viết vào vở và bảng con. Dự kiến: “Con gà”, “chiếc ghế”. HS chọn đáp án A (g) cho bài 9.
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc đáp án bài 8, 9. GV hỏi: “Vì sao em điền g vào chỗ trống ở ‘Con …à’?”
Học sinh
HS trả lời (dự kiến): “Vì trước a là g, nên viết là gà.” “Vì trước e là gh, nên viết là ghế.”
Giáo viên
GV nhận xét chung, chỉ ra lỗi thường gặp (viết nhầm g và gh, quên dấu thanh) và nhắc HS soát lại bài.
Học sinh
HS sửa lỗi trong vở, ghi nhớ quy tắc g, gh.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 18 phút

Kể chuyện Sự tích loài hoa của mùa hạ

Mục tiêu

HS nghe bản kể tóm lược, nêu được ba việc chính, kể lại bằng lời mới và giải thích được vì sao không nên chê người khác chỉ vì vẻ ngoài.

Nội dung

GV kể tóm lược câu chuyện “Sự tích loài hoa của mùa hạ”: Xương rồng bị các cây trong vườn chê vì nhiều gai; khi nắng hạn, xương rồng chia phần nước tích được để cứu bạn; các cây thay đổi cách nhìn và món quà kì ảo là những bông hoa trên thân đầy gai. HS nêu ba việc chính, kể lại theo nhóm, trao đổi về lí do không nên chê người khác vì vẻ ngoài.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ba việc chính: (1) xương rồng bị chê vì nhiều gai; (2) xương rồng chia nước cứu các cây khi nắng hạn; (3) các cây thay đổi cách nhìn, xương rồng được tặng hoa trên thân gai. HS giải thích được: không nên chê người khác vì vẻ ngoài vì lòng tốt mới đáng quý.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Cô sẽ kể một câu chuyện ngắn. Các em lắng nghe, không ngắt lời bạn. Sau khi nghe, các em nêu ba việc chính.”
Học sinh
HS lắng nghe bản kể của GV, ghi nhanh ý chính vào vở.
Giáo viên
GV mời 3 HS nêu ba việc chính. GV hướng dẫn các nhóm kể lại bằng lời mới, mỗi bạn kể một đoạn. Sau mỗi lượt nói, người nghe phải nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.
Học sinh
HS nêu ba việc chính, kể lại theo nhóm. Dự kiến: “Xương rồng bị các cây chê vì có nhiều gai.” “Khi nắng hạn, xương rồng chia nước cho bạn.” “Các cây thay đổi cách nhìn và xương rồng có hoa trên thân gai.”
Giáo viên
GV hỏi: “Vì sao không nên chê người khác chỉ vì vẻ ngoài?”
Học sinh
HS trả lời (dự kiến): “Vì người tốt có thể có lòng tốt bên trong.” “Vì chỉ nhìn bên ngoài có thể đánh giá sai người khác.”
Giáo viên
GV chốt: “Câu chuyện ca ngợi lòng tốt hơn vẻ ngoài. Các em nên tôn trọng và nhìn nhận người khác qua việc làm của họ.” GV nhắc HS khi kể lại phải phân biệt bản tóm lược với nguyên văn, không thêm chi tiết rồi nhận là có trong tác phẩm.
Học sinh
HS nhắc lại bài học rút ra và ghi vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Cánh rừng trong nắng” và trả lời:

Câu 1: Ai dẫn các bạn nhỏ đi thăm rừng? (Khoanh tròn: A. Bố; B. Ông; C. Cô giáo)
Câu 2: Ánh nắng làm nổi bật điều gì trong rừng?
Câu 3: Tiếng gì khiến không gian rừng thêm sống động?
Câu 4: Giải nghĩa từ “róc rách”.
Câu 5: Giải nghĩa từ “lưu luyến”.
Câu 6: Nội dung chính của bản tóm lược là gì? (Viết 1–2 câu, dựa vào chi tiết trong bài.)

Phiếu học tập số 2

Đọc văn bản “Dấu chân trên cát” và thực hiện:

Câu 1: Phong nhìn thấy gì trên bãi cát?
Câu 2: Bố bảo Phong đó có thể là dấu của con gì?
Câu 3: Phong đã làm gì khi con còng xuất hiện? (Gạch dưới chi tiết trong bài.)
Câu 4: Vì sao Phong không đào hang hay bắt con còng?
Câu 5: Sắp xếp ba việc theo đúng trình tự:
- Phong vẽ dấu chân vào sổ.
- Phong thấy dấu chân nhỏ.
- Phong im lặng nhìn còng.
Câu 6: Khi về, Phong hiểu điều gì? (Viết 1 câu.)

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Cánh rừng trong nắng” và “Dấu chân trên cát” cho người thân nghe; tự kể lại nội dung chính của mỗi bài bằng 2–3 câu.
Kể lại câu chuyện “Sự tích loài hoa của mùa hạ” cho người thân nghe bằng lời của em, nêu ba việc chính và nói vì sao không nên chê người khác chỉ vì vẻ ngoài.
Quan sát một cảnh vật quanh nhà (cây, vườn, con đường) bằng ít nhất hai giác quan và viết 2–3 câu ghi lại điều em thấy, nghe được.
Hoàn thành bài tập điền g, gh trong vở bài tập; viết lại đoạn mẫu “Lần đầu theo gia đình tới bãi biển…” nếu còn sai chính tả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.