Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 5. Cộng đồng gắn bó

Giáo án Bài 27. Những chiếc áo ấm

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Những chiếc áo ấm: mỗi bạn góp một khả năng nên các bạn trong rừng có áo ấm.
  • Giải thích được nghĩa của hai từ sở trường và hợp tác trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Vận dụng được các bước tìm ý: xác định người chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi.
  • Nêu được lí do chọn hình thức học phù hợp và một cách tránh việc một người làm thay cả nhóm.
  • Viết đúng chính tả đoạn Trong vườn, phân biệt đúng sửa và sữa theo nghĩa.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc rõ từng tiếng, ngắt đúng dấu câu, tự kể nội dung bằng 2–3 câu, nói rõ ý trong nhóm và nghe–viết đúng đoạn văn ngắn.
  • Năng lực văn học: nhận ra thông điệp về sự tôn trọng sở trường và phối hợp qua các chi tiết trong bài, trả lời bằng căn cứ từ văn bản, không thêm điều bài không nói.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm ý trả lời câu hỏi bằng chi tiết trong bài và tự kiểm tra bài viết theo bản mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp và nhóm, lắng nghe không ngắt lời, nhắc lại ý chính của bạn trước khi hỏi.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: đề xuất cách phân việc trong nhóm để công việc chung đạt kết quả tốt.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: đọc đủ các đoạn, hoàn thành phiếu học tập và luyện viết đúng chính tả.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phần việc được phân trong nhóm và chủ động nhắc bạn cùng làm.
  • Trung thực: kể đúng đóng góp của từng bạn trong nhóm, không nhận công của người khác và không thêm chi tiết không có trong bài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), bài 27
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bản tóm lược và đoạn Trong vườn
  • Tranh minh họa khu rừng vào mùa lạnh, thẻ từ ghi các việc: làm chỉ, cắt, vạch, khâu
  • Phiếu học tập số 1 và phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm/cặp)
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-27-nhung-chiec-ao-am)

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1; vở ô li, bút chì, bút mực
  • Bút màu hoặc thẻ màu nhỏ để đánh dấu chi tiết trong bài đọc
  • Bảng con và phấn/bút để viết nhanh khi luyện nghe–viết

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Mùa lạnh đến rồi

Mục tiêu

Tạo hứng thú và gợi ý để HS nghĩ tới việc cùng làm một việc chung.

Nội dung

GV treo tranh khu rừng mùa lạnh và đưa các thẻ từ ghi việc làm chỉ, cắt, vạch, khâu. HS trả lời câu hỏi gợi mở và chọn một việc mình nghĩ mình làm tốt.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được một việc mình làm tốt và lí do, đồng thời nhận ra một việc lớn cần nhiều người cùng làm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh và hỏi: “Mùa lạnh đến, các bạn trong rừng cần gì?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh và trả lời: “Cần áo ấm để chống rét.”

  2. Giáo viên

    GV đưa các thẻ từ lên bảng và hỏi: “Muốn có áo ấm, phải làm những việc gì?”

    Học sinh

    HS lần lượt chọn thẻ và nói: “Phải cắt vải, vạch đường, khâu áo…” Có HS nói: “Làm chỉ cũng cần.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS nêu việc mình làm tốt nhất và lí do.

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em vẽ đẹp vì em thích tô màu.” “Em khéo tay nên em hay khâu đồ.”

  4. Giáo viên

    GV dẫn vào bài Những chiếc áo ấm, ghi tên bài lên bảng và nêu mục tiêu tiết học.

    Học sinh

    HS ghi tên bài vào vở và nhắc lại mục tiêu: đọc hiểu, nói và nghe, nghe–viết.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm ý bản tóm lược

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc hiểu bản tóm lược và tìm được chi tiết trả lời câu hỏi bằng căn cứ từ bài.

Nội dung

GV hướng dẫn ba bước tìm ý: xác định người/sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. HS đọc cặp đôi và hoàn thành Phiếu học tập số 1. Sau khi đọc, HS tự kể nội dung bằng 2–3 câu và kiểm tra xem có điều nào không có trong văn bản.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành đúng; HS kể được nội dung bài bằng 2–3 câu và nêu được thông điệp: tôn trọng sở trường và phối hợp giúp việc chung đạt kết quả tốt.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu ba bước tìm ý và đọc mẫu cả đoạn. Nhắc HS ngắt theo dấu câu, không hét khi đọc lời nhân vật. Phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS theo dõi, đánh dấu từ khóa bằng bút màu và nhắc lại ba bước tìm ý.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi: một HS đọc, một HS nghe và kiểm tra. Sau đó GV đi quanh lớp, hỗ trợ cặp còn lúng túng.

    Học sinh

    HS đọc cặp đôi, hoàn thành phiếu. Dự kiến: “Nhím và thỏ cùng nghĩ tới áo cho mùa lạnh.” “Mỗi bạn có một khả năng: làm chỉ, cắt, vạch hoặc khâu.” “Công việc khó trở thành một xưởng may chung.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày phần trả lời và kể nội dung bằng 2–3 câu. Hỏi: “Bạn có thêm điều gì văn bản không nói không?”

    Học sinh

    HS trình bày. Dự kiến: “Các bạn trong rừng cùng may áo ấm vì mỗi bạn làm một việc.” HS trả lời: “Không, em không thêm chi tiết nào ngoài bài.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: áo ấm có được nhờ mỗi bạn góp một khả năng. Ghi bảng: Tôn trọng sở trường và phối hợp giúp việc chung đạt kết quả tốt.

    Học sinh

    HS đọc lại câu ghi nhớ và ghi vào vở.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Thêm sức thêm tài: chọn cách học

Mục tiêu

HS nói và nghe đúng cách trong nhóm, nêu được lí do chọn hình thức học phù hợp và cách tránh việc một người làm thay cả nhóm.

Nội dung

GV đưa ba hình thức học: học một mình, học theo cặp, học nhóm. Nhóm 4 HS chọn một việc cụ thể (ví dụ: làm mô hình vườn, ôn bài kiểm tra), chọn hình thức học, nêu lí do và một cách phân việc. Mỗi HS nói một lượt; người nghe không ngắt lời, sau đó nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một lựa chọn hình thức học, kèm lí do và một cách tránh việc một người làm thay cả nhóm; HS biết nói và nghe theo lượt.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu ba hình thức học trong phần Thêm sức thêm tài và nêu yêu cầu thực hành. Nhắc cách nói: nói đủ ý, rõ ràng; nghe không ngắt lời.

    Học sinh

    HS đọc thầm ba hình thức học và chọn một việc cụ thể để thảo luận nhóm.

  2. Giáo viên

    GV chia nhóm 4 HS, phát thẻ lượt nói. GV đi quanh nhóm, nhắc các nhóm phân việc, thời gian và người kiểm tra.

    Học sinh

    HS lần lượt nói. Dự kiến: “Em chọn học nhóm vì có bạn biết vẽ, bạn biết lắp. Để tránh một người làm thay, nhóm em chia việc và có bạn kiểm tra cuối giờ.” Người nghe nhắc lại: “Bạn nói học nhóm giúp kết hợp nhiều ý.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày lựa chọn và cách phân việc. Yêu cầu nhóm khác hỏi lại một điều.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Nhóm em chọn học theo cặp để nói và nghe trực tiếp, mỗi bạn nhận một phần để không ai làm thay.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét: học nhóm cần phân việc, thời gian và người kiểm tra. GV nhắc phân biệt bản tóm lược với nguyên văn khi trình bày.

    Học sinh

    HS ghi lại cách phân việc hay nhất vào vở.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Đọc thực hành: Mỗi người một việc

Mục tiêu

HS đọc độc lập văn bản nguyên bản, xác định trình tự việc và nhận ra cách Trúc nêu đóng góp của từng bạn.

Nội dung

HS đọc thầm văn bản Mỗi người một việc (văn bản mới của nhóm biên soạn). HS trả lời câu hỏi về chi tiết, trình tự việc và cách Trúc giới thiệu nhóm. Các câu hỏi và đáp án nằm trong Phiếu học tập số 2 (phần luyện tập).

Sản phẩm dự kiến

HS xác định được chi tiết đúng, sắp xếp được trình tự ba việc và giải thích được vì sao Trúc nói rõ đóng góp từng bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu một lượt, nêu yêu cầu đọc thầm và tìm chi tiết trong ba phút.

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân tên các bạn và việc của từng bạn.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Ai thử độ chắc của mô hình? Vì sao nhóm dừng lại phân công lại?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Nhi thử độ chắc của mô hình.” “Vì ai cũng muốn trang trí nên nền vườn chưa xong.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS nêu trình tự ba việc: các bạn cùng muốn trang trí, nhóm phân công lại, Trúc giới thiệu công sức từng bạn.

    Học sinh

    HS nêu trình tự và giải thích: “Trúc nói rõ đóng góp từng bạn để mọi người đều được ghi nhận.”

  4. Giáo viên

    GV nhấn mạnh: khi làm việc chung, cần kể đúng đóng góp của từng người và không nhận công của người khác.

    Học sinh

    HS ghi vào vở một câu nhận xét về cách làm việc nhóm trong bài.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập đọc hiểu và từ ngữ

Mục tiêu

HS vận dụng căn cứ từ bài để trả lời câu hỏi, giải nghĩa từ và nối đúng từ với nghĩa.

Nội dung

HS làm Phiếu học tập số 2 gồm các bài tập 2, 3, 5, 6, 7 của bài. HS làm cá nhân, sau đó đổi chéo kiểm tra theo đáp án. Có thể làm thêm bài tương tác trên trang NeoEdu nếu lớp có thiết bị.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành với đáp án: câu 2 đáp án B; câu 3 nối sở trường với điều một người làm tốt hơn những việc khác, hợp tác với cùng làm để đạt mục đích chung; câu 5 đáp án Nhi; câu 6 đáp án C; câu 7 trình tự là các bạn cùng muốn trang trí, nhóm phân công lại, Trúc giới thiệu công sức từng bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu thời gian 5 phút làm cá nhân.

    Học sinh

    HS đọc đề và làm bài cá nhân.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS đổi chéo phiếu với bạn cùng bàn và đối chiếu đáp án do GV trình chiếu.

    Học sinh

    HS kiểm tra và sửa. Dự kiến: “Câu 2 là B, vì mỗi bạn góp một khả năng.”

  3. Giáo viên

    GV mời 3 HS đọc đáp án câu 3, 6 và 7, đồng thời hỏi căn cứ trong bài.

    Học sinh

    HS đọc đáp án và chỉ ra câu văn trong bài làm căn cứ.

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: trả lời phải dựa trên chi tiết có trong bài, không đoán thêm.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Nghe – viết: Trong vườn

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả đoạn mẫu, phân biệt sửa và sữa, giữ dấu hỏi/ngã theo nghĩa.

Nội dung

GV đọc đoạn mẫu “Nhóm của Trúc làm mô hình vườn từ bìa đã dùng…” hai lần, chú ý tên riêng Trúc, Duy, Hòa, Nhi. HS viết từng cụm, sau đó soát lại theo bản mẫu. Với nhớ–viết, HS học cụm “Duy cắt hình khi có người lớn giúp”, che đi rồi viết lại. Cuối cùng HS làm bài tập 8 và 9 về sửa và sữa.

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng đoạn mẫu, soát và sửa lỗi; bài tập 8 điền sửa, bài tập 9 chọn đáp án A (sửa) vì sửa là làm cho đúng hơn, sữa là thức uống.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc cả đoạn một lượt, nêu tên riêng và các tiếng dễ lẫn. Đọc lại từng cụm ngắn để HS viết.

    Học sinh

    HS nghe, viết từng cụm vào vở, chú ý tên riêng và dấu thanh.

  2. Giáo viên

    GV chiếu bản mẫu, yêu cầu HS soát lại bài và dùng bút chì gạch dưới chỗ sai. Sau đó GV hướng dẫn nhớ–viết cụm “Duy cắt hình khi có người lớn giúp”.

    Học sinh

    HS soát bài và sửa lỗi. HS che cụm mẫu và viết lại từ trí nhớ.

  3. Giáo viên

    GV mời HS đọc câu bài 8 và 9 đã điền: “Em sửa lại câu viết sai.” Hỏi: “Vì sao không viết là sữa lại câu?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Vì sữa là thức uống, còn sửa là làm cho đúng hơn.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về chính tả và nhắc HS chú ý dấu hỏi/ngã theo nghĩa của từ.

    Học sinh

    HS ghi nhớ quy tắc phân biệt sửa và sữa vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Nhóm chúng em cùng làm việc

Mục tiêu

HS vận dụng bài học vào một tình huống thực tế: kể về một việc cùng làm và nêu đóng góp của từng người.

Nội dung

HS nhớ lại một lần cùng làm việc với bạn (ở lớp, ở nhà hoặc khi chơi). HS kể 2–3 câu về việc đó, nêu đóng góp của từng người và một cách phân việc hợp lí. Có thể giao phần viết 3–4 câu về nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS kể được 2–3 câu về một lần cùng làm việc, nêu đúng đóng góp của từng người; bài viết về nhà có 3–4 câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: kể một việc cùng làm và nói rõ đóng góp của từng bạn, không nhận công thay người khác.

    Học sinh

    HS nhớ lại một việc đã làm cùng bạn.

  2. Giáo viên

    GV cho HS nói theo cặp, người nghe không ngắt lời và nhắc lại ý chính.

    Học sinh

    HS kể. Dự kiến: “Hôm trước cả nhóm làm bảng tin, bạn A vẽ, bạn B viết chữ, em dán và kiểm tra lại.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS kể trước lớp và hỏi thêm một điều.

    Học sinh

    HS trình bày và trả lời câu hỏi của bạn.

  4. Giáo viên

    GV khen những HS nói rõ đóng góp của từng bạn và giao bài viết về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Những chiếc áo ấm” và trả lời các câu hỏi sau:

  • Người chính trong bài là ai? (Gợi ý: nhím, thỏ và các bạn trong rừng)
  • Mỗi bạn trong rừng có khả năng gì? (làm chỉ, cắt, vạch hoặc khâu)
  • Khi các khả năng được kết hợp, công việc trước đây khó làm đã thành gì? (một xưởng may chung)
  • Điều bài muốn gợi là gì? (Tôn trọng sở trường và phối hợp giúp việc chung đạt kết quả tốt.)
  • Em kể lại nội dung bài bằng 2–3 câu.
  • Điền bảng:
    • Người | Khả năng đóng góp
    • Nhím | ?
    • Thỏ | ?
    • Các bạn khác | ?
  • Bạn có thêm điều gì văn bản không nói không? Nếu có, hãy giải thích.

Phiếu học tập số 2

Câu 1. Nhờ đâu các bạn có áo ấm?
A. Chỉ nhím làm tất cả các bước
B. Mỗi người góp một khả năng
C. Mỗi bạn may riêng, không cần nhau

Câu 2. Nối từ với nghĩa phù hợp:

  • sở trường ... a. cùng làm để đạt mục đích chung
  • hợp tác ... b. điều một người làm tốt hơn những việc khác

Câu 3. Ai kiểm tra mô hình có đứng vững không?

Câu 4. Vì sao nhóm cần phân công lại?
A. Vì mô hình đã xong từ trước
B. Vì nhóm chỉ thiếu tên để dán lên
C. Vì ai cũng chỉ muốn trang trí

Câu 5. Sắp xếp ba việc theo đúng trình tự:

  • Nhóm phân công lại.
  • Các bạn cùng muốn trang trí.
  • Trúc giới thiệu công sức từng bạn.

Câu 6. Em … lại câu viết sai. Chọn đáp án đúng:
A. sửa
B. sữa

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài Những chiếc áo ấm và tự kể cho người thân nghe nội dung bằng 2–3 câu.
  • Viết 3–4 câu về một việc em đã cùng các bạn làm, nói rõ đóng góp của từng bạn.
  • Tập đọc đoạn Mỗi người một việc, chú ý ngắt câu đúng và đọc rõ tên các bạn trong nhóm.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.