NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Giáo án Bài 24. Bạn nhỏ trong nhà

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được tên chú chó Cúp và những chi tiết chính thể hiện sự gắn bó giữa Cúp với người kể trong bản tóm lược “Bạn nhỏ trong nhà”.
  • Giải thích được ý nghĩa của hai từ “quấn quýt” và “âu yếm” khi đặt trong câu.
  • Nhận biết được hình ảnh so sánh có từ “như”, “tựa”, “giống” và chỉ ra được hai sự vật được đối chiếu.
  • Đọc được văn bản “Chỗ nằm của Mít”, trả lời câu hỏi bằng căn cứ là chi tiết trong bài và sắp xếp đúng trình tự các việc.
  • Viết được 3–4 câu tả một đồ dùng trong nhà, có bộ phận, công dụng và một hình ảnh so sánh phù hợp.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc thành tiếng rõ ràng, ngắt đúng theo dấu câu; đọc hiểu nội dung và chi tiết chính; nói và nghe khi kể lại nội dung bài bằng 2–3 câu; viết đoạn văn ngắn tả đồ dùng trong nhà đủ ý, rõ nghĩa.
  • Năng lực văn học: cảm nhận tình cảm gắn bó giữa con người và vật nuôi qua bài đọc; nhận ra cách so sánh làm cho câu văn sinh động khi tả sự vật.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: đọc thầm, tự tìm chi tiết trong bài để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra lại đoạn văn mình viết.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo cặp, nhóm để thống nhất đáp án và góp ý, bổ sung cho bạn khi đọc và nhận xét đoạn văn.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: lựa chọn chi tiết và hình ảnh so sánh phù hợp để tả đồ dùng, đưa ra cách sửa câu khi phát hiện chỗ chưa rõ nghĩa.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: nhận thức được việc chăm sóc vật nuôi cần kiên nhẫn, tôn trọng và có trách nhiệm như Ngân trong bài “Chỗ nằm của Mít”.
  • Nhân ái: biết yêu thương, đối xử tử tế với vật nuôi và những người xung quanh trong gia đình.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống), trang bài 24
  • Bảng phụ hoặc slide ghi bản tóm lược “Bạn nhỏ trong nhà”, bài “Chỗ nằm của Mít” và bài mẫu viết đoạn
  • Tranh minh họa chú chó, chú mèo và một số đồ dùng trong nhà (đèn học, đồng hồ, quạt)
  • Phiếu học tập số 1 (in cho mỗi nhóm)
  • Thẻ từ ghi các từ “quấn quýt”, “âu yếm” và nghĩa tương ứng để tổ chức nối từ
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-24-ban-nho-trong-nha (dùng ở hoạt động luyện tập để HS kiểm tra đáp án)

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, vở ô li, bút chì, bút mực
  • Bảng con và bút dạ (dùng khi ghi đáp án nhanh)
  • Phiếu học tập số 1 (làm theo nhóm đôi)

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ về bạn nhỏ trong nhà

Mục tiêu

Gợi nhớ kinh nghiệm sống của HS về vật nuôi và tạo tâm thế vào bài đọc.

Nội dung

Trò chơi “Đoán con vật”: GV đưa ra gợi ý, HS nói tên con vật và một việc em thường làm với con vật đó.

Sản phẩm dự kiến

HS gọi được tên 3–4 vật nuôi và nêu được một việc chăm sóc hoặc trò chơi với vật nuôi.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV giới thiệu trò chơi “Đoán con vật”. Gợi ý: “Con vật này sủa, thường canh nhà.” Sau đó hỏi: “Nhà em có nuôi con vật nào không? Em thường làm gì với nó?”

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, đoán tên con vật và giơ bảng con ghi tên.

  2. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ. Gợi ý thêm: “Em có thích khi con vật đón em về nhà không?”

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em nuôi con mèo. Mỗi tối em cho nó ăn.” hoặc “Chó nhà em thường vẫy đuôi khi em đi học về.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Các em thấy vật nuôi làm cho gia đình thế nào?”

    Học sinh

    HS nêu ý kiến, ví dụ: “Vật nuôi làm nhà vui hơn.”

  4. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc bài Bạn nhỏ trong nhà, tìm hiểu tình cảm giữa một chú chó và người chủ.”

    Học sinh

    HS mở sách, ghi tên bài vào vở.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 18 phút

Đọc và tìm hiểu bản tóm lược “Bạn nhỏ trong nhà”

Mục tiêu

Đọc hiểu nội dung và chi tiết chính của bản tóm lược; nắm cách tìm ý từ chi tiết trong bài.

Nội dung

Đọc thầm bản tóm lược. Trả lời câu hỏi: Chú chó trong bài tên gì? Cúp gắn bó với người kể như thế nào? Bài nhắc người nuôi điều gì? Sau đó rút ra ý chính bằng chi tiết, không đoán thêm điều bài không nói. Lưu ý: đây là bản tóm lược do nhóm biên soạn, không phải nguyên văn tác phẩm.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: chú chó tên Cúp; Cúp trở thành bạn gần gũi, có nhiều kỉ niệm từ buổi đầu tới nhà; người kể coi Cúp là thành viên đáng mến; người nuôi cần chăm sóc và đối xử có trách nhiệm. Ý chính: Vật nuôi cần sự yêu thương và chăm sóc có trách nhiệm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo bản tóm lược lên bảng. Nêu cách tìm ý: xác định người hoặc vật chính; tìm chi tiết trả lời câu hỏi; nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. GV đọc mẫu, nhấn giọng ở các cụm có nghĩa, ngắt theo dấu câu.

    Học sinh

    HS theo dõi, đọc thầm bản tóm lược và gạch chân các từ chỉ nhân vật chính.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức đọc nối tiếp 2 câu một HS. Sau đó đặt câu hỏi: “Chú chó trong bài tên là gì?” và “Chi tiết nào cho thấy Cúp đã trở thành bạn gần gũi của người kể?”

    Học sinh

    HS đọc nối tiếp. Trả lời dự kiến: “Chú chó tên là Cúp.” “Từ buổi đầu tới nhà, Cúp và người kể có nhiều trò chơi và kỉ niệm.”

  3. Giáo viên

    GV hỏi: “Người kể cảm nhận Cúp như thế nào? Bài nhắc người nuôi điều gì?”

    Học sinh

    HS trả lời: “Người kể coi Cúp là một thành viên đáng mến.” “Người nuôi phải chăm sóc và đối xử có trách nhiệm.”

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Em có thể kể lại nội dung bài bằng 2–3 câu không? Em đã thêm điều bài không nói chưa?”

    Học sinh

    HS kể lại bằng 2–3 câu trong nhóm đôi; bạn nghe và nhận xét xem có thêm chi tiết nào không có trong bài.

  5. Giáo viên

    GV chốt: “Muốn tìm ý, ta dựa vào chi tiết trong bài. Ý của bài là: Vật nuôi cần sự yêu thương và chăm sóc có trách nhiệm.” GV ghi ý chính lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở và đọc lại cùng cả lớp.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 10 phút

Vốn từ vật nuôi và hình ảnh so sánh

Mục tiêu

Hiểu nghĩa các từ “quấn quýt”, “âu yếm”; nhận biết cấu tạo và tác dụng của hình ảnh so sánh.

Nội dung

Giải nghĩa hai từ trong chủ đề bằng thẻ từ. Mở rộng vốn từ vật nuôi bằng cách kể tên các con vật quen thuộc. Tìm hình ảnh so sánh trong câu “Đuôi mèo cong như dấu hỏi.” và chỉ ra hai sự vật được đối chiếu, nét giống nhau.

Sản phẩm dự kiến

HS nối đúng: quấn quýt – thường ở gần nhau vì yêu mến; âu yếm – biểu lộ tình yêu thương nhẹ nhàng. HS nêu được hai sự vật là đuôi mèo và dấu hỏi, nét giống là đường cong, từ so sánh là “như”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đưa thẻ từ “quấn quýt”, “âu yếm” và các thẻ nghĩa lên bảng. Giao nhiệm vụ nối thẻ từ với nghĩa phù hợp.

    Học sinh

    HS quan sát và chuẩn bị nối từ trên bảng con.

  2. Giáo viên

    GV mời HS lên gắn thẻ. Hỏi: “Vì sao em nối như vậy?”

    Học sinh

    HS gắn thẻ và giải thích, ví dụ: “Quấn quýt là thường ở gần nhau vì yêu mến, giống như mèo nằm sát bên chủ.”

  3. Giáo viên

    GV đưa câu “Đuôi mèo cong như dấu hỏi.” và hỏi: “Câu này có hai sự vật nào được đặt cạnh nhau? Chúng giống nhau ở điểm nào? Từ nào dùng để so sánh?”

    Học sinh

    HS trả lời: hai sự vật là đuôi mèo và dấu hỏi; giống nhau ở đường cong; từ so sánh là “như”.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: “Ngoài mèo, các em còn biết những con vật nào? Hãy đặt một câu có từ ‘âu yếm’.”

    Học sinh

    HS kể tên như chó, gà, cá, thỏ và đặt câu, ví dụ: “Bé âu yếm chú mèo nhỏ.”

  5. Giáo viên

    GV chốt: “So sánh đặt hai sự vật cạnh nhau dựa trên một nét giống, thường có như, tựa, giống. Không phải câu có như đều là so sánh hình ảnh.” GV yêu cầu HS ghi vào vở.

    Học sinh

    HS ghi nhớ khái niệm so sánh và ghi các từ mới vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc “Chỗ nằm của Mít” và làm bài tập

Mục tiêu

Đọc văn bản nguyên bản, trả lời câu hỏi bằng căn cứ và sắp xếp đúng trình tự các việc trong bài.

Nội dung

HS đọc thầm bài “Chỗ nằm của Mít” rồi làm Phiếu học tập số 1 theo nhóm đôi. Sau đó đối chiếu đáp án trên học liệu số NeoEdu. Bài tập gồm: chú mèo tên gì, vì sao Ngân không ôm mèo suốt buổi, sắp xếp ba việc theo trình tự, và điền từ so sánh “như” vào câu “Mặt đồng hồ tròn như chiếc đĩa.”

Sản phẩm dự kiến

Đáp án Phiếu học tập số 1: (1) Chú mèo tên là Mít. (2) Đáp án C: Vì tôn trọng lúc mèo muốn nghỉ. (3) Trình tự: Ngân chuẩn bị chỗ ngủ → Ngân để Mít nghỉ yên → Mít tự tới gần Ngân. (4) Đoạn đuôi mèo: đáp án B, đuôi mèo và dấu hỏi. (5) Điền “như” vào “Mặt đồng hồ tròn như chiếc đĩa.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và yêu cầu HS đọc thầm bài “Chỗ nằm của Mít” trước khi làm. Nhắc: mỗi đáp án phải có căn cứ trong bài.

    Học sinh

    HS đọc thầm bài, đọc các câu hỏi trên phiếu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn nhóm đôi trao đổi và điền phiếu. GV đi quan sát, hỏi gợi ý: “Chi tiết nào trong bài cho em biết điều đó?”

    Học sinh

    HS thảo luận theo cặp, tìm chi tiết, ghi đáp án. Ví dụ: “Em chọn C vì bài viết Em hiểu muốn làm bạn với con vật cần kiên nhẫn và tôn trọng lúc nó muốn yên tĩnh.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày đáp án và căn cứ. Sau đó mở học liệu số NeoEdu cho HS kiểm tra đáp án tương tác.

    Học sinh

    HS báo cáo đáp án và đọc câu trong bài làm căn cứ. Cả lớp nhận xét, sửa sai nếu cần.

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Trả lời câu hỏi đọc hiểu phải dựa vào chi tiết có trong bài. Tình cảm Ngân dành cho Mít thể hiện qua việc kiên nhẫn và tôn trọng con vật.”

    Học sinh

    HS ghi kết quả đúng vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 12 phút

Viết đoạn tả đồ dùng trong nhà

Mục tiêu

Viết được 3–4 câu tả một đồ dùng trong nhà, có bộ phận, công dụng và một hình ảnh so sánh phù hợp; biết tự đọc lại và sửa lỗi.

Nội dung

HS chọn một đồ dùng trong nhà (đèn học, đồng hồ, quạt…). Ghi ý theo ba phần: bộ phận, công dụng, so sánh. Viết 3–4 câu, đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Tham khảo bài mẫu đã cho.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 3–4 câu có đủ bộ phận, công dụng và một hình ảnh so sánh. Ví dụ bài mẫu: “Chiếc đèn học của em có chân tròn như chiếc đĩa nhỏ. Cần đèn uốn cong để thay đổi hướng sáng. Mỗi tối, ánh sáng dịu giúp em nhìn trang vở rõ hơn. Em tắt đèn khi học xong để không lãng phí điện.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu viết và đưa bài mẫu lên bảng. Hướng dẫn: “Ghi ý trước, viết câu đủ ý, sau đó đọc lại.” Gợi ý cách chọn so sánh: “Đồ vật này giống sự vật nào ở đường nét, hình dạng?”

    Học sinh

    HS đọc bài mẫu, chọn một đồ dùng và ghi ý ra nháp.

  2. Giáo viên

    GV cho HS viết vào vở khoảng 6–7 phút. GV đi quan sát, hỏi: “Đồ dùng em tả có bộ phận nào? Nó dùng để làm gì?”

    Học sinh

    HS viết 3–4 câu. Ví dụ dự kiến: “Chiếc quạt trần của nhà em có cánh xoay như chong chóng.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc đoạn văn. Yêu cầu bạn nhận xét một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa.

    Học sinh

    HS đọc đoạn văn, bạn góp ý. Ví dụ: “Câu này rõ rồi. Câu kia thiếu chủ ngữ, bạn nên thêm vào.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung: đúng yêu cầu và đủ ý; câu rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu. Nhắc HS tự đọc lại bài trước khi nộp.

    Học sinh

    HS sửa lại đoạn văn của mình trước khi nộp.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Đọc mở rộng về bạn trong nhà

Mục tiêu

Vận dụng kĩ năng đọc và ghi phiếu đọc để chia sẻ về một bài đọc khác về bạn trong nhà.

Nội dung

HS đọc lại “Chỗ nằm của Mít” hoặc tìm một bài phù hợp khác về bạn trong nhà. Điền Phiếu đọc: tên bài; tác giả hoặc nguồn; ngày đọc; người hoặc vật chính; một chi tiết thú vị và lí do; một câu hỏi muốn tìm hiểu thêm. Đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi rồi bổ sung. Không chép toàn bài vào phiếu.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu đọc hoàn chỉnh với đầy đủ các mục; HS chia sẻ được một ý và một câu hỏi với bạn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu đọc và nêu các mục cần điền. Nhắc: “Chỉ ghi ý chính, không chép cả bài.”

    Học sinh

    HS nhận Phiếu đọc và đọc yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức chia sẻ theo cặp. Gợi ý câu hỏi: “Chi tiết nào làm em thích nhất? Em muốn hỏi bạn điều gì về bài?”

    Học sinh

    HS đọc cho bạn nghe một ý, nghe bạn hỏi và bổ sung. Ví dụ: “Em thích chi tiết Mít tự đến nằm gần chân Ngân vì Ngân đã kiên nhẫn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2–3 HS chia sẻ trước lớp.

    Học sinh

    HS chia sẻ trước lớp, cả lớp lắng nghe và nhận xét.

  4. Giáo viên

    GV nhắc: “Khi chăm sóc vật nuôi trong nhà, em cần kiên nhẫn, tôn trọng và có trách nhiệm như bạn Ngân.”

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào Phiếu đọc và hoàn thiện phiếu ở nhà nếu chưa xong.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc thầm bài “Chỗ nằm của Mít” rồi trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Chú mèo trong bài tên là gì?
  • Câu 2: Vì sao Ngân không ôm mèo suốt buổi?
    A. Vì nghĩ mèo không bao giờ thích tới gần người.
    B. Vì chỉ muốn mèo ở trong hộp cả ngày.
    C. Vì tôn trọng lúc mèo muốn nghỉ.
  • Câu 3: Xếp ba việc theo đúng trình tự:
    • Ngân để Mít nghỉ yên.
    • Mít tự tới gần Ngân.
    • Ngân chuẩn bị chỗ ngủ.
  • Câu 4: Trong câu “Đuôi mèo cong như dấu hỏi.”, hai sự vật được so sánh là:
    A. Mèo và người
    B. Đuôi mèo và dấu hỏi
    C. Cong và như
  • Câu 5: Điền từ so sánh vào chỗ trống: “Mặt đồng hồ tròn ______ chiếc đĩa.”
    Lưu ý: mỗi đáp án cần ghi căn cứ là chi tiết trong bài.

Phiếu đọc

  • Tên bài:
  • Tác giả hoặc nguồn:
  • Ngày đọc:
  • Người hoặc vật chính:
  • Một chi tiết thú vị và lí do:
  • Câu hỏi muốn tìm hiểu thêm:
    Lưu ý: chỉ ghi ý chính, không chép toàn bài vào phiếu.

Hướng dẫn về nhà

  • Hoàn thiện đoạn văn 3–4 câu tả một đồ dùng trong nhà (có bộ phận, công dụng và một hình ảnh so sánh). Đọc lại và tự sửa lỗi chính tả, dấu câu trước khi nộp.
  • Đọc lại bài “Bạn nhỏ trong nhà” và kể cho người thân nghe nội dung bằng 2–3 câu, sau đó hỏi người thân xem còn điều gì bài không nói.
  • Hoàn thiện Phiếu đọc với một bài đọc khác về bạn trong nhà; nêu một việc em có thể làm để chăm sóc vật nuôi có trách nhiệm.
  • Ôn lại hai từ “quấn quýt”, “âu yếm”, đặt mỗi từ một câu và ghi vào vở từ vựng.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.