Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Giáo án Bài 23. Tôi yêu em tôi

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, rõ ràng, ngắt nhịp đúng các cụm có nghĩa và dấu câu trong văn bản “Tôi yêu em tôi” (bản tóm lược) và “Chỗ nằm của Mít”.
  • Nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Tôi yêu em tôi và chỉ ra được căn cứ trong bài để trả lời.
  • Giải thích được nghĩa của từ “cử chỉ” và từ “chia sẻ” trong ngữ cảnh bài đọc.
  • Nêu được ba việc trong bài Chỗ nằm của Mít theo đúng trình tự và giải thích được vì sao Ngân ngồi xa để mèo nghỉ.
  • Phân biệt đúng r/d/gi (rau, dừa, giàn) và ươn/ương (vườn, đường) qua bài nghe–viết; nói và nghe được về việc anh chị em giúp đỡ nhau, nêu được cách cư xử tôn trọng cả hai phía.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc hiểu và trả lời bằng căn cứ từ văn bản; viết đúng chính tả các tiếng dễ lẫn; nói ngắn gọn về việc anh chị em giúp nhau và nghe, phản hồi đúng lượt.
  • Năng lực văn học: cảm nhận tình yêu thương trong gia đình qua những chi tiết đời thường như nét mặt, cử chỉ, thói quen nhỏ; nhận ra thông điệp “tình anh chị em được nuôi bằng những việc chăm sóc nhỏ hằng ngày”.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, gạch chân chi tiết trả lời câu hỏi, tự kiểm tra lại bài viết theo bản mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS trao đổi theo cặp đôi, lắng nghe bạn không ngắt lời, nhắc lại ý chính của bạn trước khi hỏi thêm.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS xử lí tình huống anh chị em cần xin giúp đỡ và đề xuất cách nói, cách làm phù hợp với cả hai phía.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết quan tâm, nhường nhịn hợp lí và sẵn sàng giúp đỡ anh chị em, trân trọng sự chăm sóc của người thân.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phiếu học tập và nhiệm vụ về nhà; tự giác thực hiện việc nhỏ giúp đỡ anh chị em trong gia đình.
  • Trung thực: trả lời dựa đúng vào nội dung bài đọc, không thêm chi tiết tưởng tượng và không nhận chi tiết không có trong bài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh hoạ bài đọc (cảnh anh chị em cùng chơi, cảnh bé mèo nằm trong hộp ngủ) để khởi động và gợi ý đọc hiểu.
  • Bảng phụ ghi các câu hỏi đọc hiểu, bảng từ “cử chỉ”, “chia sẻ” và đoạn mẫu nghe–viết.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-23-toi-yeu-em-toi, dùng phần bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
  • Vở ô li, bút chì, bút mực, tẩy.
  • Thẻ đánh dấu hoặc bút màu để gạch chân chi tiết trong bài đọc.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ về anh chị em trong nhà

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kết nối trải nghiệm của HS với chủ điểm “Mái nhà yêu thương”.

Nội dung

GV cho HS quan sát tranh minh hoạ và trả lời câu hỏi: “Trong nhà em có anh chị em nào không? Em thường làm gì cùng họ?”.

Sản phẩm dự kiến

Khoảng 3 đến 4 HS chia sẻ được một việc vui cùng anh chị em hoặc người thân trong nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh, hỏi: “Các bạn trong tranh đang làm gì? Em có muốn kể về anh chị em của mình không?”.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, lắng nghe câu hỏi và suy nghĩ.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 HS nói ngắn gọn (khoảng 1 câu).

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em và em trai hay xếp hình cùng nhau.” hoặc “Chị em giúp em học bài.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét, khen cách nói rõ ràng và chốt: “Mỗi người có sở thích riêng, nhưng vẫn có thể cùng làm việc vui với nhau.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại tên bài học “Tôi yêu em tôi”.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm ý bài Tôi yêu em tôi

Mục tiêu

HS đọc hiểu bản tóm lược “Tôi yêu em tôi”, nêu nội dung chính và giải nghĩa được hai từ “cử chỉ”, “chia sẻ”.

Nội dung

Đọc thành tiếng và đọc thầm bản tóm lược; tìm người/sự vật chính, chi tiết trả lời câu hỏi và nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo cặp đôi (kĩ thuật ghép đôi tìm ý).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được nội dung chính kèm căn cứ và tự kể lại bài bằng 2 đến 3 câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài, nhấn giọng ở các chi tiết “nét mặt, cử chỉ, thói quen nhỏ”. Hướng dẫn cách tìm ý qua 3 bước: xác định người chính, tìm chi tiết, nối chi tiết với điều gợi ra. Phát Phiếu học tập số 1.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại 3 bước tìm ý.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đọc thầm, gạch chân chi tiết; yêu cầu cặp đôi thảo luận. Hỏi: “Người kể nhìn em bằng tình cảm gì?”

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các chi tiết; cặp đôi thảo luận. Dự kiến: “Người kể nhìn em bằng sự trìu mến.” Với câu hỏi “Chi tiết nào cho thấy người kể yêu em?”, HS đáp: “Người kể nhớ rõ nét mặt, cử chỉ và thói quen nhỏ của em.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp trình bày. Hỏi: “Vì sao em nói tình yêu trong bài không cần lời lớn lao?” Gợi ý HS chỉ ra câu “Những chi tiết đời thường cho thấy tình yêu không cần lời lớn lao.”

    Học sinh

    Dự kiến: “Vì người kể yêu em qua những việc nhỏ hằng ngày, như nhớ nét mặt và thói quen của em.” HS các cặp khác bổ sung hoặc góp ý.

  4. Giáo viên

    GV giải nghĩa “cử chỉ” (động tác biểu lộ ý nghĩ hoặc tình cảm) và “chia sẻ” (cùng hưởng, cùng làm hoặc nói để hiểu nhau) bằng ví dụ gần gũi. Chốt: “Tình yêu thương thể hiện qua những chi tiết đời thường.” Yêu cầu HS tự kể lại bài bằng 2 đến 3 câu.

    Học sinh

    HS ghi nghĩa hai từ vào vở; 2 HS tự kể lại bài, dự kiến: “Người kể rất yêu em. Người kể nhớ nét mặt và cử chỉ của em. Tình anh chị em đẹp khi biết chăm sóc và chia sẻ.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 20 phút

Đọc bài Chỗ nằm của Mít và xếp trình tự

Mục tiêu

HS đọc văn bản nguyên bản “Chỗ nằm của Mít”, xếp đúng trình tự ba việc và rút ra bài học về sự kiên nhẫn, tôn trọng.

Nội dung

Đọc thành tiếng văn bản “Chỗ nằm của Mít”; trả lời câu hỏi bằng căn cứ; hoàn thành Phiếu học tập số 2 (xếp trình tự và chọn đáp án).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS xếp đúng trình tự 3 việc và giải thích được lí do Ngân để mèo nghỉ yên.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu, hướng dẫn HS ngắt nhịp ở dấu phẩy và dấu chấm. Phát Phiếu học tập số 2 và nêu nhiệm vụ đọc thầm để tìm căn cứ.

    Học sinh

    HS nghe mẫu, đọc thầm và tìm từ khoá trong từng câu.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Mít là con vật gì? Ai nhận nuôi Mít?” và “Vì sao Ngân ngồi xa để Mít nghỉ?”

    Học sinh

    Dự kiến: “Mít là chú mèo mới được gia đình Ngân nhận nuôi.” Với câu hỏi thứ hai: “Vì khi thấy mèo tránh vào hộp, Ngân ngồi xa để nó nghỉ.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS xếp ba việc theo trình tự trên bảng phụ: Ngân chuẩn bị chỗ ngủ; Ngân để Mít nghỉ yên; Mít tự tới gần Ngân. Hỏi: “Em hiểu Ngân muốn làm bạn với Mít bằng cách nào?”

    Học sinh

    HS xếp đúng thứ tự 1, 2, 3 như trên. Dự kiến: “Muốn làm bạn với con vật thì cần kiên nhẫn và tôn trọng lúc nó muốn yên tĩnh.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: “Chỗ nằm của Mít” là câu chuyện về sự kiên nhẫn và tôn trọng. Nhấn mạnh: chỉ kết luận từ điều đã đọc, không đoán thêm chi tiết.

    Học sinh

    HS ghi ý chính vào vở và nhắc lại: “Muốn làm bạn cần kiên nhẫn và tôn trọng.”

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Nhận diện cách cư xử khi anh chị em giúp nhau

Mục tiêu

HS hiểu quy tắc nói và nghe trong giao tiếp gia đình và nhận biết cách cư xử tôn trọng cả hai phía khi anh chị em giúp nhau.

Nội dung

Nghe mẫu nguyên bản “Em nhờ chị chỉ lại một nếp gấp…”, nhận xét cách cư xử của hai chị em; luyện quy tắc “không ngắt lời, nhắc lại ý chính rồi hỏi thêm”.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được hai cách cư xử tôn trọng cả hai phía và nắm được quy tắc lượt nói, lượt nghe.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu đoạn hội thoại về việc nhờ chị chỉ nếp gấp, yêu cầu HS nghe và chú ý cách em xin giúp và cách chị trả lời.

    Học sinh

    HS lắng nghe đoạn mẫu.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Khi chị bận, em đã làm gì? Hai chị em cùng làm gì sau đó?”

    Học sinh

    Dự kiến: “Em đợi và thử theo mẫu trước. Sau đó hai chị em cùng tìm ra chỗ sai.”

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn quy tắc: người nghe không ngắt lời; sau lượt nói, nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết. Mời 2 HS thực hành thử.

    Học sinh

    HS thực hành: một em nói, một em nhắc lại ý chính và hỏi thêm, ví dụ: “Bạn nhờ chị chỉ nếp gấp, vậy khi chị bận bạn làm gì? Mình muốn biết thêm điều đó.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: anh chị em không nhất thiết luôn có cùng sở thích; quan tâm là biết hỏi, nhường phần hợp lí và nói khi cần giúp.

    Học sinh

    HS ghi hai cách cư xử tôn trọng vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Luyện tập đọc hiểu, chính tả và nghe–viết

Mục tiêu

Củng cố đọc hiểu, nghĩa từ và chính tả r/d/gi, ươn/ương; viết đúng đoạn nghe–viết.

Nội dung

Làm các bài tập trắc nghiệm, nối từ và điền từ trên bảng phụ hoặc trang bài tập tương tác NeoEdu; luyện nghe–viết cụm ngắn của đoạn mẫu “Mít là chú mèo mới…”, che đi rồi viết lại, sau đó soát theo bản mẫu.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) Tình cảm nổi bật trong bài là gì? A. Yêu thương em; B. Mong sớm được đi học; C. Nhớ một người bạn ở xa. Đáp án A. (2) Chú mèo tên gì? Đáp án: Mít. (3) Vì sao Ngân không ôm mèo suốt buổi? A. Vì nghĩ mèo không bao giờ thích tới gần người; B. Vì tôn trọng lúc mèo muốn nghỉ; C. Vì chỉ muốn mèo ở trong hộp cả ngày. Đáp án B. (4) Xếp trình tự: Ngân chuẩn bị chỗ ngủ → Ngân để Mít nghỉ yên → Mít tự tới gần Ngân. (5) Nối từ: cử chỉ – động tác biểu lộ ý nghĩ hoặc tình cảm; chia sẻ – cùng hưởng, cùng làm hoặc nói để hiểu nhau. (6) Điền từ: {{1}} xanh; quả {{2}}; {{3}} mướp → rau | dừa | giàn. (7) Chọn cách hoàn thành đúng nghĩa: … xanh: A. rau (đúng); B. dau. (8) Nghe–viết: viết đúng đoạn “Mít là chú mèo mới được gia đình Ngân nhận nuôi. Ngân đặt hộp ngủ ở chỗ khô, để riêng bát nước và nhờ mẹ hướng dẫn lượng thức ăn.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu làm nhanh bài trắc nghiệm và nối từ trên bảng phụ hoặc trang bài tập tương tác NeoEdu. Nhắc HS đọc kĩ đề trước khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS nhận đề, đọc kĩ yêu cầu.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ HS yếu. Sau đó GV đọc to từng cụm trong đoạn mẫu “Mít là chú mèo mới được gia đình Ngân nhận nuôi.”, nhắc HS chú ý tiếng dễ lẫn (rau, dừa, giàn, vườn, đường). Cho HS che bài và viết lại.

    Học sinh

    HS làm bài trắc nghiệm, nối từ vào vở. Trong nghe–viết, HS viết từng cụm, dự kiến các lỗi như thiếu dấu hỏi, nhầm “d” với “gi”.

  3. Giáo viên

    GV cho HS đổi vở soát lỗi theo bản mẫu trên bảng phụ, chữa lỗi chung trước lớp.

    Học sinh

    HS đổi vở, đối chiếu và tự sửa lỗi; trả lời “Em viết đúng ‘rau’, ‘dừa’, ‘giàn’.”

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, nêu quy tắc ghi nhớ: “Tình anh chị em được nuôi bằng những việc chăm sóc nhỏ hằng ngày.” GV yêu cầu HS ghi câu này vào vở.

    Học sinh

    HS ghi câu ghi nhớ vào vở, đọc lại theo GV.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Đóng vai xin giúp đỡ và việc nhỏ cho anh chị em

Mục tiêu

HS vận dụng nói và nghe trong tình huống thực tế, thể hiện cách cư xử tôn trọng cả hai phía và thực hiện một việc chăm sóc anh chị em.

Nội dung

Đóng vai theo cặp đôi tình huống cần xin giúp, ví dụ: một em cần chị giúp đọc bài nhưng chị đang bận. Người nghe nêu cách cư xử tôn trọng cả hai phía. Giao nhiệm vụ về nhà: thực hiện một việc nhỏ giúp anh chị em và kể lại bằng 3 câu.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đóng vai xong một lượt; HS nêu được cách cư xử tôn trọng cả hai phía (ví dụ: nói lời cảm ơn, hẹn lúc chị rảnh, cùng tìm cách làm). Sản phẩm về nhà: 3 câu kể về việc đã làm giúp anh chị em.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống: “Em muốn nhờ anh giúp vẽ bài tập Mĩ thuật, nhưng anh đang làm bài tập khác.” Hướng dẫn HS chia vai và nhắc quy tắc nghe: không ngắt lời, sau lượt nói nhắc ý chính và hỏi thêm.

    Học sinh

    HS nhận tình huống, chia vai trong cặp đôi.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 cặp đóng vai trước lớp. Hỏi người nghe: “Bạn vừa nghe thấy cách nói nào tôn trọng anh/chị?”

    Học sinh

    HS đóng vai. Dự kiến: “Em xin lỗi vì làm phiền anh, em sẽ đợi anh xong bài rồi nhờ anh giúp.” Người nghe đáp: “Bạn nói lời lễ phép, còn hẹn lúc anh rảnh nên vẫn tôn trọng anh.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét theo tiêu chí: đúng nội dung yêu cầu; nói rõ, có trình tự; biết lắng nghe và trả lời. Khen cặp đôi biết tôn trọng cả hai phía.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét, rút kinh nghiệm cho lần sau.

  4. Giáo viên

    GV chốt: tình anh chị em được nuôi bằng những việc chăm sóc nhỏ hằng ngày. Giao nhiệm vụ về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Tôi yêu em tôi” và trả lời các câu hỏi bằng căn cứ trong bài.

  • Câu 1: Người kể nhìn em bằng tình cảm gì?
  • Câu 2: Chi tiết nào cho thấy người kể nhớ rõ em?
  • Câu 3: Vì sao tình yêu trong bài không cần lời lớn lao?
  • Câu 4: Em hiểu “cử chỉ” là gì? “Chia sẻ” là gì?
  • Câu 5: Viết 2 đến 3 câu kể lại nội dung bài bằng lời của em.
    Lưu ý: chỉ trả lời điều có trong bài, không thêm chi tiết tưởng tượng.

Phiếu học tập số 2

Đọc văn bản “Chỗ nằm của Mít” và thực hiện các yêu cầu.

  • Câu 1: Mít là con vật gì? Ai nhận nuôi Mít?
  • Câu 2: Xếp ba việc theo đúng trình tự:
    • Mít tự tới gần Ngân.
    • Ngân chuẩn bị chỗ ngủ.
    • Ngân để Mít nghỉ yên.
  • Câu 3: Khoanh vào đáp án đúng. Vì sao Ngân không ôm mèo suốt buổi?
    A. Vì nghĩ mèo không bao giờ thích tới gần người.
    B. Vì tôn trọng lúc mèo muốn nghỉ.
    C. Vì chỉ muốn mèo ở trong hộp cả ngày.
  • Câu 4: Theo em, muốn làm bạn với con vật cần có điều gì?

Hướng dẫn về nhà

  • Đọc lại bài “Tôi yêu em tôi” và bài “Chỗ nằm của Mít” cho người thân nghe, đọc rõ ràng và ngắt nhịp đúng dấu câu.
  • Thực hiện một việc nhỏ giúp đỡ hoặc chăm sóc anh chị em (hoặc em nhỏ trong nhà), sau đó kể lại bằng 3 câu: việc em đã làm, em nói gì, người được giúp cảm thấy thế nào.
  • Viết lại đoạn nghe–viết “Mít là chú mèo mới được gia đình Ngân nhận nuôi…” vào vở; tự soát lại các tiếng có r/d/gi và ươn/ương.
  • Học thuộc ghi nhớ: “Tình anh chị em được nuôi bằng những việc chăm sóc nhỏ hằng ngày.”

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.