Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Giáo án Bài 22. Để cháu nắm tay ông

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung và các chi tiết chính của bài “Để cháu nắm tay ông”, nhận ra Dương chủ động ở bên và đỡ ông khi ông đi chậm.
  • Giải thích được ý nghĩa bài đọc (yêu thương cần đi cùng quan sát và giúp đỡ đúng lúc) bằng chi tiết trong bài, không đoán ngoài bài.
  • Giải nghĩa được từ chủ động, tham quan và dùng đúng trong câu.
  • Nhận biết được câu kể nêu hoạt động, nêu đặc điểm, giới thiệu và từ chỉ cảm xúc (yêu, nhớ, biết ơn).
  • Viết đúng chữ hoa I, K và viết được đoạn 3–4 câu nêu cảm xúc về một việc làm của người thân.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): đọc thành tiếng rõ, ngắt đúng dấu câu; đọc hiểu, trả lời bằng căn cứ; viết đúng chữ hoa I, K và viết đoạn 3–4 câu có ý rõ ràng.
  • Năng lực văn học: cảm nhận tình thương qua những cử chỉ nhỏ (nắm tay đỡ ông, đi chậm để cùng ngắm đàn chim) và nêu được cảm xúc của bản thân.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc thầm, tự tìm căn cứ trong bài để trả lời câu hỏi và tự kiểm tra, sửa bài viết của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm, cặp đôi về nội dung bài đọc; lắng nghe và nhận xét bài viết của bạn bằng lời lẽ lịch sự.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: đề xuất cách giúp đỡ ông bà trong tình huống cụ thể và đóng vai thể hiện cách làm đó.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết quan tâm, sẵn sàng giúp đỡ ông bà, người thân khi họ cần.
  • Trách nhiệm: tự giác hoàn thành phiếu học tập và bài viết; thực hiện bài tập về nhà đúng hạn.
  • Chăm chỉ: luyện đọc và luyện viết chữ hoa đều đặn, kiên trì sửa bài viết sau khi được góp ý.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Tranh minh hoạ ông cháu cùng đi dạo (GV tự chuẩn bị, không cần ảnh chụp sự kiện thật).
  • Bảng phụ hoặc máy chiếu ghi bản tóm lược “Để cháu nắm tay ông” và văn bản “Bước chậm bên ông”.
  • Bảng phụ ghi bốn câu kể dùng cho trò chơi phân loại.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Mẫu chữ hoa I, K viết trên bảng ô li hoặc khổ lớn; bảng phụ ghi từ In, Khánh và câu In xong tấm thiệp, Khánh tự ghi lời chúc.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-22-de-chau-nam-tay-ong), dùng ở hoạt động vận dụng và giao về nhà.

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống).
  • Vở Tập viết 3, bút chì, bút mực, bảng con và bút lông.
  • Bút dạ và giấy nháp để ghi ý khi viết đoạn văn.
  • Thiết bị đọc của cá nhân truy cập NeoEdu (nếu nhà trường có điều kiện).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Trò chuyện về ông bà

Mục tiêu

Tạo hứng thú học bài mới và kết nối trải nghiệm của HS với việc đi cùng người lớn tuổi.

Nội dung

GV đặt câu hỏi gợi mở: Em đã đi chơi cùng ông bà bao giờ chưa? Ông bà đi nhanh hay chậm? Khi đó em đã làm gì để ông bà đỡ mệt?

Sản phẩm dự kiến

Từ 3 đến 4 ý chia sẻ ngắn của HS về cách đi cùng ông bà; HS biết tên bài học “Để cháu nắm tay ông”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh ông cháu cùng đi dạo, nêu câu hỏi gợi mở và yêu cầu HS quan sát tranh.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ khoảng 30 giây rồi trao đổi nhanh với bạn ngồi cạnh.

  2. Giáo viên

    GV mời 3 đến 4 cặp chia sẻ, khen ngợi câu trả lời có ý cụ thể.

    Học sinh

    HS trả lời, ví dụ: “Em đi dạo với bà, bà đi chậm nên em đi chậm theo bà.” hoặc “Em đỡ bà khi bà qua đường.”

  3. Giáo viên

    GV dẫn vào bài: Hôm nay các em sẽ đọc câu chuyện về một bạn nhỏ biết đi chậm bên ông. GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài “Để cháu nắm tay ông” và mở sách trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm hiểu nội dung bài “Để cháu nắm tay ông”

Mục tiêu

HS đọc hiểu bản tóm lược, nêu được chi tiết chính và giải thích ý nghĩa bài đọc bằng căn cứ trong bài.

Nội dung

Hoạt động theo nhóm 4 với kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi ô ghi một câu hỏi về nhân vật, chi tiết và ý nghĩa. Ba bước tìm ý: (1) xác định người/sự vật chính; (2) tìm chi tiết trả lời câu hỏi; (3) nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã hoàn thành của mỗi nhóm; HS nêu được: Dương thấy ông đi chậm hơn đoàn; Dương nhận ra sức khoẻ ông đã khác trước; Dương chủ động ở bên và muốn nắm tay đỡ ông; ý nghĩa: yêu thương cần đi cùng quan sát và giúp đỡ đúng lúc.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu bản tóm lược, hướng dẫn ba bước tìm ý và phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm. GV nhắc: chỉ kết luận từ điều đã đọc.

    Học sinh

    HS lắng nghe, nhắc lại ba bước tìm ý và nhận phiếu học tập.

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS đọc thầm, sau đó mỗi nhóm đọc nối tiếp từng câu. GV đi quanh lớp, gợi ý khi nhóm bế tắc: Câu nào trả lời câu hỏi ai? Chi tiết nào cho thấy sức khoẻ ông đã khác trước?

    Học sinh

    HS đọc thầm, đọc nối tiếp và thảo luận để trả lời câu hỏi trong phiếu. Ví dụ dự kiến: Q: Dương thấy ông thế nào? A: Ông đi chậm hơn đoàn.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày; hỏi thêm: Vì sao Dương muốn đi bên ông? Dương làm gì để giúp ông?

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Ví dụ dự kiến: Vì bạn thương ông và muốn nắm tay đỡ ông. Dương chủ động ở bên ông.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung và ý nghĩa; nhắc HS phân biệt bản tóm lược với nguyên văn tác phẩm, không thêm chi tiết không có trong bài. Ghi nhớ: Yêu thương cần đi cùng quan sát và giúp đỡ đúng lúc.

    Học sinh

    HS ghi ý chính và ghi nhớ vào vở; nêu lại nội dung bài bằng 2 đến 3 câu.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Ôn câu kể và từ chỉ hoạt động, đặc điểm

Mục tiêu

HS nhận biết câu kể nêu hoạt động, nêu đặc điểm, giới thiệu và nhận ra từ chỉ cảm xúc trong câu.

Nội dung

Trò chơi “Phân loại câu” theo cặp: HS phân loại bốn câu trên bảng phụ bằng kí hiệu H (hoạt động), Đ (đặc điểm), G (giới thiệu). Câu: Đây là ông em. / Ông đọc sách. / Ông rất kiên nhẫn. / Em rất biết ơn ông.

Sản phẩm dự kiến

Bảng con ghi kí hiệu đúng cho từng câu: Đây là ông em (G); Ông đọc sách (H); Ông rất kiên nhẫn (Đ); Em rất biết ơn ông (cảm xúc, có từ biết ơn).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV ghi bốn câu lên bảng phụ, nêu luật chơi: mỗi cặp phân loại bằng kí hiệu H, Đ, G trên bảng con trong 1 phút.

    Học sinh

    HS đọc các câu, lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỏi: Câu nào nói về điều ông làm? Câu nào cho biết đặc điểm của ông?

    Học sinh

    HS làm việc cặp đôi, giơ bảng con. Ví dụ dự kiến: Ông đọc sách là câu nêu hoạt động (H); Ông rất kiên nhẫn là câu nêu đặc điểm (Đ).

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp giải thích cách chọn và hỏi: Trong câu Em rất biết ơn ông, từ nào chỉ cảm xúc?

    Học sinh

    HS giải thích và trả lời: Từ biết ơn chỉ cảm xúc; câu này bộc lộ tình cảm trực tiếp.

  4. Giáo viên

    GV chốt: câu kể có thể nêu hoạt động, đặc điểm hoặc giới thiệu; từ chỉ cảm xúc như yêu, nhớ, biết ơn. Nêu tình cảm nên gắn với việc cụ thể.

    Học sinh

    HS ghi nhận và nhắc lại cách nhận biết từng loại câu.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Đọc văn bản nguyên bản và trả lời bằng căn cứ

Mục tiêu

HS đọc độc lập văn bản “Bước chậm bên ông”, trả lời câu hỏi bằng căn cứ và làm các bài tập từ, câu.

Nội dung

Đọc thầm văn bản “Bước chậm bên ông”, sau đó làm bài tập 5 đến 9 trong Phiếu học tập số 2 theo cặp đôi. Bài 5: Hạnh và ông chọn lối đi thế nào? Bài 6: Vì sao Hạnh thay đổi cách đi? Bài 7: Xếp ba việc theo trình tự. Bài 8: Nối câu với nhóm. Bài 9: Câu nào bộc lộ tình cảm trực tiếp?

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành. Đáp án: Bài 5: bằng phẳng. Bài 6: A (vì chú ý tới sức khoẻ của ông). Bài 7: Hạnh đi nhanh về phía trò chơi; Hạnh thấy ông ở xa phía sau; Hai ông cháu cùng đi chậm. Bài 8: Đây là ông em – giới thiệu; Ông tưới cây – nêu hoạt động; Ông rất hiền – nêu đặc điểm. Bài 9: B (Em rất biết ơn ông).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2, yêu cầu HS đọc thầm một lần, sau đó đọc thành tiếng theo cặp, lưu ý ngắt câu theo dấu chấm.

    Học sinh

    HS đọc thầm, sau đó hai bạn trong cặp thay nhau đọc từng câu.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS tìm căn cứ bằng cách chỉ đúng câu trong bài trước khi chọn đáp án; đi kiểm tra từng cặp.

    Học sinh

    HS làm bài tập; khi trả lời, chỉ ra câu trong bài làm căn cứ. Ví dụ dự kiến: Bài 5: Bạn bảo ông hỏi có muốn ngồi rồi cùng chọn lối bằng phẳng.

  3. Giáo viên

    GV mời các cặp báo cáo đáp án, yêu cầu đọc câu căn cứ; hỏi thêm: Vì sao Hạnh quay lại?

    Học sinh

    Đại diện cặp đọc đáp án và câu căn cứ. Ví dụ dự kiến: Hạnh quay lại vì nhận ra mình đã bỏ ông khá xa.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, chốt đáp án và nhấn mạnh: trả lời phải dựa vào chi tiết có trong bài.

    Học sinh

    HS đối chiếu, sửa lỗi và ghi đáp án đúng vào phiếu.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 25 phút

Luyện viết chữ hoa I, K và viết đoạn văn nêu cảm xúc

Mục tiêu

HS viết đúng chữ hoa I, K, viết đúng từ và câu mẫu; viết được đoạn 3–4 câu nêu cảm xúc và tự sửa bài.

Nội dung

Viết chữ hoa I, K cỡ nhỏ trên vở Tập viết; viết từ In, Khánh và câu In xong tấm thiệp, Khánh tự ghi lời chúc. Sau đó viết 3–4 câu nêu cảm xúc về một cử chỉ hoặc việc làm của người thân theo yêu cầu bài 10. Đề bài: Viết 3–4 câu nêu cảm xúc về một cử chỉ hoặc việc làm của người thân.

Sản phẩm dự kiến

Vở Tập viết có chữ I, K, từ và câu mẫu; đoạn văn 3–4 câu có đủ ý. Đoạn tham khảo: Hôm mưa, bố đứng chờ em ngoài cổng với chiếc áo khô. Bố hỏi em có lạnh không rồi mới thu dọn đồ. Em thấy mình được quan tâm từ điều nhỏ. Em biết ơn bố và muốn tự chuẩn bị tốt hơn để bố bớt lo. Tiêu chí chấm: đúng yêu cầu và đủ ý cụ thể; sắp xếp hợp lí, câu và từ rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu và việc tự sửa.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết mẫu chữ I, K trên bảng ô li, chỉ điểm đặt bút, hướng đi và điểm dừng; nhắc phần thân chữ cao 2,5 li. GV nêu yêu cầu viết đoạn và cho HS ghi ý trước.

    Học sinh

    HS quan sát mẫu, viết thử I, K trên bảng con, sau đó ghi ý ra giấy nháp cho đoạn văn.

  2. Giáo viên

    GV nhắc HS viết chậm một chữ để kiểm tra trước khi viết cả dòng; theo dõi HS viết đoạn.

    Học sinh

    HS viết chữ hoa, từ, câu mẫu vào vở; sau đó viết đoạn 3–4 câu. Ví dụ dự kiến: Em nhớ hôm bà ốm, em đã xoa bóp chân cho bà.

  3. Giáo viên

    GV hướng dẫn HS đổi vở, soát bài theo ba tiêu chí, mỗi bạn nêu một điểm đã tốt và một điểm cần sửa.

    Học sinh

    HS đổi vở cho bạn, góp ý, sau đó tự sửa phần cần sửa theo ý kiến của mình.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung về chữ viết, độ cao, khoảng cách và nội dung đoạn văn; khen những bài có cảm xúc cụ thể.

    Học sinh

    HS lắng nghe nhận xét và chỉnh sửa lại một chữ hoặc một câu chưa tốt.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 20 phút

Đóng vai đi cùng ông bà

Mục tiêu

HS vận dụng bài học để nêu cách giúp đỡ người thân và thể hiện qua đóng vai; biết giao nhiệm vụ quan sát, viết ở nhà.

Nội dung

Nhóm 3 đóng vai theo tình huống: Ông (hoặc bà) đi bộ về nhà chậm hơn thường lệ. Một bạn đóng vai cháu, một bạn đóng vai ông, một bạn quan sát và nhận xét. Sau đó lớp thảo luận cách giúp đỡ phù hợp và nhiệm vụ về nhà.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi nhóm có một tình huống đóng vai ngắn (khoảng 2 phút) có cử chỉ quan tâm cụ thể; mỗi HS nêu được một việc mình sẽ làm để giúp người thân, và có bài tập về nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chiếu tình huống, nêu yêu cầu đóng vai và thời gian chuẩn bị 2 phút. GV nhắc: cử chỉ giúp đỡ phải đúng lúc, đúng nhu cầu của người được giúp.

    Học sinh

    HS đọc tình huống, phân vai và thống nhất lời nói, cử chỉ trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm lên đóng vai; các nhóm còn lại quan sát và ghi nhận xét vào bảng con.

    Học sinh

    Các nhóm đóng vai. Ví dụ dự kiến: Cháu nói: Ông nghỉ chút đã ạ, cháu đỡ ông đi qua đường nhé.

  3. Giáo viên

    GV hỏi: Em học được điều gì từ bạn Dương? Em sẽ làm gì để giúp người thân?

    Học sinh

    HS trả lời. Ví dụ dự kiến: Em sẽ đi chậm lại khi đi cùng bà; em sẽ nhắc bố mẹ uống nước khi làm việc lâu.

  4. Giáo viên

    GV chốt: yêu thương được thể hiện qua những việc làm cụ thể, đúng lúc. Giao nhiệm vụ về nhà và hướng dẫn HS vào trang bài học NeoEdu để làm bài tương tác.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở và chuẩn bị thực hiện.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Để cháu nắm tay ông” và trả lời các câu hỏi sau.

  1. Trong chuyến tham quan ở Nha Trang, Dương thấy ông đi như thế nào?
  2. Dương nhận ra điều gì khi ông đi chậm?
  • A. Ông không thích cảnh cổ.
  • B. Ông chỉ muốn cả nhà chờ mình.
  • C. Ông đã già yếu hơn.
  1. Dương đã làm gì để giúp ông?
  2. Điều gì được gợi ra qua bài đọc? Hãy chỉ ra câu trong bài làm căn cứ.
  3. Ghi lại một chi tiết em không tìm thấy trong bài (nếu có). Không thêm chi tiết tưởng tượng vào phần trả lời.

Phiếu học tập số 2

Đọc thầm văn bản “Bước chậm bên ông” và làm bài tập.
Bước chậm bên ông: Ở công viên, Hạnh thường đi nhanh tới khu trò chơi. Hôm nay ông cùng đi, thỉnh thoảng dừng nghỉ bên ghế đá. Hạnh quay lại, nhận ra mình đã bỏ ông khá xa. Bạn chạy về, hỏi ông có muốn ngồi rồi cùng chọn lối bằng phẳng. Hai ông cháu nhìn đàn chim trên cành thay vì vội đi hết công viên. Hạnh phát hiện đi chậm cũng giúp mình nhìn thấy nhiều điều.

  1. Hạnh và ông chọn lối đi thế nào?
  2. Vì sao Hạnh thay đổi cách đi?
  • A. Vì chú ý tới sức khoẻ của ông.
  • B. Vì muốn tới khu trò chơi trước ông.
  • C. Vì nghĩ ông chỉ muốn tìm một lối ngắn hơn.
  1. Xếp ba việc theo đúng trình tự (ghi 1, 2, 3):
  • Hạnh đi nhanh về phía trò chơi.
  • Hạnh thấy ông ở xa phía sau.
  • Hai ông cháu cùng đi chậm.
  1. Nối câu với nhóm phù hợp:
  • Đây là ông em. — ?
  • Ông tưới cây. — ?
  • Ông rất hiền. — ?
    (Chọn: nêu hoạt động / nêu đặc điểm / giới thiệu)
  1. Câu nào bộc lộ tình cảm trực tiếp?
  • A. Ông có một chiếc mũ.
  • B. Em rất biết ơn ông.
  • C. Ông tới lúc tám giờ.

Hướng dẫn về nhà

  • Quan sát một việc làm của người thân trong gia đình và viết 3–4 câu nêu cảm xúc của em về việc làm đó; viết đúng chữ hoa I, K và kiểm tra lại chính tả, dấu câu trước khi nộp.
  • Luyện đọc thành tiếng văn bản “Bước chậm bên ông” 2 lần, đọc rõ từng tiếng, ngắt đúng dấu câu; sau đó tự kể lại nội dung bằng 2–3 câu.
  • Vào trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-22-de-chau-nam-tay-ong) và làm các bài tập tương tác để kiểm tra lại kiến thức đã học.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.