Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Giáo án Bài 18. Món quà đặc biệt

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Đọc đúng, rõ và nêu được nội dung, chi tiết chính của bài Món quà đặc biệt.
Giải thích được nghĩa của từ trìu mến, chân thành trong ngữ cảnh bài đọc.
Nhận biết được câu khiến dùng để yêu cầu, đề nghị, khuyên hoặc ngăn; vận dụng được các từ hãy, đừng, chớ, đi, nhé khi đặt câu.
Quan sát và viết được đoạn 3–4 câu về một đồ vật quen thuộc (màu, hình dáng, bộ phận, công dụng); tự kiểm tra và sửa được lỗi.
Viết đúng, đẹp chữ viết hoa G, H, từ Giang, Hà và câu ứng dụng Giang cùng Hà dọn góc đọc.
Năng lực ngôn ngữ: đọc thành tiếng đúng, ngắt đúng dấu câu và cụm có nghĩa; nghe và nói rõ ý khi trao đổi; viết chữ hoa G, H đúng mẫu; viết đoạn 3–4 câu có đủ ý.
Năng lực văn học: nhận biết chi tiết, nội dung chính của truyện và hiểu thông điệp về giá trị tình cảm chân thành trong món quà tự làm.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc lại bài viết, đối chiếu với yêu cầu để kiểm tra và sửa lỗi của mình.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm, cặp đôi để tìm căn cứ trong bài và góp ý cho bạn một cách lịch sự.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: vận dụng cách tìm ý từ chi tiết để trả lời câu hỏi và viết lời chúc, tặng quà tự làm cho người thân.

3. Phẩm chất

Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ phiếu học tập, tự sửa bài viết của mình và góp ý nghiêm túc cho bạn.
Trung thực: trả lời câu hỏi dựa vào chi tiết có trong văn bản, không thêm chi tiết tưởng tượng.
Nhân ái: biết trân trọng công sức, tình cảm của người thân khi làm và nhận quà tự làm.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Hộp giấy đựng tấm thiệp tự làm (dùng làm “hộp quà bí mật”).
Bảng phụ hoặc slide ghi văn bản “Món quà đặc biệt — bản tóm lược” và “Tấm thiệp ở cửa”.
Bảng phụ kẻ mẫu chữ hoa G, H trên ô li, bảng phụ ghi từ luyện và câu luyện.
Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm/cặp).
Thẻ từ ghi các câu để phân loại (câu khiến, câu kể, câu hỏi).
Máy tính, máy chiếu kết nối học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác (neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-18-mon-qua-dac-biet).

2. Học sinh

Sách Tiếng Việt 3, tập 1.
Vở Luyện viết 3 (vở ô li), bút chì, bút mực, bút màu.
Hộp bút hoặc một đồ vật thật quen thuộc để quan sát (dùng cho hoạt động viết đoạn).
Bút dạ và bảng con để ghi đáp án nhóm (nếu có).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Hộp quà bí mật

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động vốn sống của HS về việc tự làm quà tặng người thân và dẫn dắt vào bài.

Nội dung

GV đặt hộp giấy có tấm thiệp tự làm lên bàn. HS đoán xem bên trong là món quà gì, ai làm và vì sao người làm quý món quà đó.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất một món quà tự làm và lí do quà tự làm có ý nghĩa.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu chiếc hộp bí mật và hỏi: “Các em đã bao giờ tự làm món quà tặng người thân chưa? Đó là món quà gì?”
Học sinh
HS lắng nghe, suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Em đã làm một tấm thiệp tặng bà vào sinh nhật.”
Giáo viên
GV mở hộp, lấy tấm thiệp ra và yêu cầu HS đoán ý nghĩa tấm thiệp với cặp bạn bên cạnh trong 1 phút.
Học sinh
HS trao đổi theo cặp đôi. Dự kiến: “Chắc là tấm thiệp do người nhà tự làm vì nhìn không giống đồ mua sẵn.”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp chia sẻ dự đoán và gợi ý thêm: “Vì sao món quà tự làm lại đáng quý?”
Học sinh
Đại diện cặp trình bày. Dự kiến: “Vì món quà có tình cảm và công sức của người làm.”
Giáo viên
GV dẫn vào bài: “Hôm nay chúng ta đọc câu chuyện về một món quà đặc biệt. Hãy cùng tìm xem điều gì làm món quà ấy đặc biệt.”
Học sinh
HS mở sách Tiếng Việt 3, tập 1 ở bài 18 và nhắc lại tên bài Món quà đặc biệt.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm ý chính bài Món quà đặc biệt

Mục tiêu

Đọc đúng, rõ bản tóm lược; tìm được chi tiết trả lời câu hỏi và nêu được nội dung, ý nghĩa chính của bài.

Nội dung

Nhiệm vụ 1: GV đọc mẫu; HS đọc nối tiếp, luyện ngắt theo dấu câu và cụm có nghĩa. Nhiệm vụ 2: Làm việc cặp đôi hoàn thành Phiếu học tập số 1 (tìm người chính, chi tiết trả lời câu hỏi, điều tác giả muốn gợi). Chỉ kết luận từ điều đã đọc.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng bản tóm lược; hoàn thành Phiếu học tập số 1; nêu được ý chính: quà tự làm quý ở tình yêu và sự quan tâm, không chỉ hình thức.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc mẫu toàn văn. Hỏi: “Trong bài có những nhân vật nào? Ai là người được tặng quà?”. Hướng dẫn cách đọc: đọc rõ từng tiếng, ngắt theo dấu câu, phân biệt giọng lời người nói nhưng không hét.
Học sinh
HS lắng nghe, đọc nối tiếp từng câu. Dự kiến: “Có hai chị em và bố. Bố là người được tặng thiệp.”
Giáo viên
GV chia lớp thành cặp đôi, phát Phiếu học tập số 1, yêu cầu đọc thầm và điền từng ý, đồng thời kiểm tra cách tìm ý theo ba bước đã nêu.
Học sinh
HS đọc thầm, trao đổi cặp đôi và điền phiếu. Dự kiến: “Lời nhận xét chưa kịp sửa khiến các em lo khi trao quà.”
Giáo viên
GV mời 2–3 cặp trình bày và hỏi: “Vì sao bố đón nhận tấm thiệp bằng sự trìu mến?”. GV yêu cầu HS nêu căn cứ trong bài.
Học sinh
Đại diện trả lời và chỉ đúng câu văn. Dự kiến: “Bố nhắc tới tình yêu dành cho các con, nên bố rất vui.”
Giáo viên
GV chốt: “Tấm thiệp đặc biệt vì tình cảm chân thành, không phải vì hoàn hảo.” Yêu cầu HS kể lại nội dung bằng 2–3 câu, không thêm điều bài không nói.
Học sinh
HS kể lại nội dung bằng 2–3 câu và ghi ý chính vào vở. Dự kiến: “Hai chị em làm thiệp tặng bố. Bố rất trìu mến. Quà tự làm quý ở tình yêu.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Nhận biết câu khiến

Mục tiêu

Nhận biết được câu khiến và các từ hãy, đừng, chớ, đi, nhé; biết chọn cách nói phù hợp với người nghe.

Nội dung

GV đưa các câu: “Bạn hãy đọc lại lời chúc nhé.”, “Tấm thiệp màu xanh.”, “Ai làm tấm thiệp?”, “Chớ viết vội vàng.” HS phân loại theo ba nhóm: câu khiến, câu kể, câu hỏi, dựa vào Phiếu học tập số 2.

Sản phẩm dự kiến

HS phân loại đúng các câu trong Phiếu học tập số 2, nêu được đặc điểm của câu khiến và chỉ ra từ dùng để yêu cầu, đề nghị, khuyên hoặc ngăn.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết các câu lên bảng và hỏi: “Câu nào đang yêu cầu, đề nghị hay khuyên người nghe làm việc gì?”
Học sinh
HS đọc thầm các câu và suy nghĩ. Dự kiến: “Câu ‘Bạn hãy đọc lại lời chúc nhé.’ là đề nghị.”
Giáo viên
GV chia nhóm 4, phát Phiếu học tập số 2 và thẻ từ, yêu cầu nhóm thảo luận để phân loại câu và gạch chân từ dùng để khiến.
Học sinh
HS thảo luận nhóm, phân loại và gạch chân. Dự kiến: “Câu có từ hãy, nhé là câu khiến; câu có từ ai là câu hỏi.”
Giáo viên
GV mời nhóm trình bày và hỏi: “Khi nói với người lớn, em cần thêm từ nào để lễ phép?”
Học sinh
Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến: “Với người lớn cần thưa, gửi.”
Giáo viên
GV chốt: “Câu khiến dùng để yêu cầu, đề nghị, khuyên hoặc ngăn một việc. Có thể có hãy, đừng, chớ, đi, nhé. Chọn cách nói phù hợp người nghe.”
Học sinh
HS ghi ghi nhớ vào vở và đọc lại cùng GV.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Đọc hiểu văn bản Tấm thiệp ở cửa

Mục tiêu

Đọc hiểu bài nguyên bản và trả lời câu hỏi bằng căn cứ trong bài; nối đúng từ với nghĩa.

Nội dung

HS đọc thầm đoạn văn “Tấm thiệp ở cửa”, làm theo nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn. Bài tập: (1) Tấm thiệp được làm tặng ai? (2) Điều gì làm bà quý tấm thiệp? A. Giấy rất đắt tiền; B. Không có tên người gửi; C. Có công sức và tình cảm của hai cháu. (3) Sắp xếp ba việc theo đúng trình tự. (4) Nối: trìu mến – biểu lộ tình yêu thương dịu dàng; chân thành – thật lòng, không giả tạo.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) bà; (2) C; (3) Hai chị em trang trí thiệp. → Hai bạn đọc lại lời chúc. → Bà đặt thiệp bên bàn; (4) trìu mến – biểu lộ tình yêu thương dịu dàng; chân thành – thật lòng, không giả tạo.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đoạn văn và nêu nhiệm vụ: “Đọc thầm, tìm căn cứ trong bài trước khi trả lời.”
Học sinh
HS đọc thầm đoạn văn trong 2 phút.
Giáo viên
GV phát phiếu bài tập, nhóm 4 chia ô vuông của khăn trải bàn, mỗi HS ghi đáp án vào ô của mình rồi thống nhất.
Học sinh
HS thảo luận và ghi đáp án. Dự kiến: “Tấm thiệp làm tặng bà vì câu đầu có ghi ‘Nhân ngày sinh nhật bà’.”
Giáo viên
GV mời đại diện nhóm đọc căn cứ và hỏi thêm: “Vì sao Lộc hiểu món quà đẹp không nhất thiết phải giống đồ mua sẵn?”
Học sinh
Đại diện trình bày. Dự kiến: “Vì bà thích thiệp do công sức của cả hai chị em.”
Giáo viên
GV chốt đáp án và nhấn mạnh: “Đọc hiểu phải dựa vào chi tiết có trong bài, không đoán thêm.”
Học sinh
HS sửa đáp án (nếu sai) và ghi lại vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện câu khiến và viết chữ hoa G, H

Mục tiêu

Đặt được câu khiến phù hợp; viết đúng, đều nét chữ hoa G, H, từ Giang, Hà và câu ứng dụng.

Nội dung

Bài tập: (1) Điền từ phù hợp để ngăn việc nguy hiểm: “……… nghịch dao sắc!” (2) Chọn câu khiến: Bạn hãy ghi thêm tên người gửi nhé. Viết chữ G, H cỡ nhỏ; viết từ Giang, Hà; viết câu Giang cùng Hà dọn góc đọc.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) Đừng nghịch dao sắc! (câu khiến ngăn việc nguy hiểm); (2) Câu đề nghị bạn làm một việc là câu khiến. Vở viết đúng mẫu: phần thân chữ hoa cao 2,5 li, giữ đúng phần kéo xuống của G.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc câu bài tập 1, hỏi: “Từ nào dùng để ngăn không làm một việc?”. Sau đó viết mẫu chữ G, H trên bảng ô li, chỉ điểm đặt bút, hướng đi và điểm dừng.
Học sinh
HS trả lời. Dự kiến: “Đừng ạ.” HS quan sát mẫu chữ.
Giáo viên
GV yêu cầu HS viết chậm một chữ G, một chữ H rồi viết từ Giang, Hà và câu Giang cùng Hà dọn góc đọc. Cặp đôi đổi vở soát chữ.
Học sinh
HS viết vào vở ô li, đổi vở cho bạn xem. Dự kiến: “Chữ H của mình có hai phần thân chưa cùng độ cao.”
Giáo viên
GV chọn 2–3 bài viết đẹp và bài còn lỗi để nhận xét về nét, độ cao, khoảng cách.
Học sinh
HS nhận xét bài bạn và sửa bài mình.
Giáo viên
GV nhắc: “Viết hoa đầu câu và tên riêng; giữ dấu phụ, dấu thanh tách rõ.”
Học sinh
HS viết lại một dòng hoàn chỉnh vào cuối trang vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Quan sát đồ vật và viết đoạn tự sửa

Mục tiêu

Quan sát một đồ vật thật, viết được đoạn 3–4 câu về màu, hình dáng, bộ phận và công dụng; biết đọc lại và tự sửa.

Nội dung

HS chọn một đồ vật thật (ví dụ hộp bút) và quan sát kĩ. Ghi ý theo yêu cầu, viết 3–4 câu, đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Cặp đôi góp ý: một điểm đã rõ, một điểm cần sửa. Người viết tự quyết định cách sửa. Tiêu chí chấm 3 điểm: đúng yêu cầu và đủ ý cụ thể; sắp xếp hợp lí, câu rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu và việc tự sửa.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn văn 3–4 câu về một đồ vật thật, có sửa theo góp ý và kết quả tự đánh giá theo ba tiêu chí.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV giới thiệu yêu cầu, đưa bài mẫu “Chiếc hộp bút của em…” và hỏi: “Bài mẫu có những ý nào?”
Học sinh
HS đọc bài mẫu và trả lời. Dự kiến: “Có màu, hình dáng, bộ phận và công dụng.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS quan sát đồ vật thật, viết nháp, đọc lại và cặp đôi góp ý; GV đi quanh lớp hỗ trợ.
Học sinh
HS quan sát, viết đoạn và góp ý bạn. Dự kiến: “Câu của mình thiếu công dụng, mình sẽ thêm câu về việc giữ hộp bút khô sạch.”
Giáo viên
GV mời 2–3 HS đọc đoạn văn và hỏi: “Đoạn văn của bạn có chi tiết nào em nhìn thấy trực tiếp, không phải tưởng tượng?”
Học sinh
HS đọc đoạn văn và nhận xét. Dự kiến: “Bạn tả màu xanh lá của hộp bút, đó là điều bạn nhìn thấy.”
Giáo viên
GV chốt tiêu chí chấm và giao nhiệm vụ về nhà: tặng người thân một món quà tự làm kèm một câu khiến lễ phép.
Học sinh
HS ghi nhiệm vụ về nhà và tự đánh giá đoạn văn của mình.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc “Món quà đặc biệt — bản tóm lược” và điền:

Người chính trong bài: ……………………
Chi tiết cho thấy các em lo khi trao quà: ……………………
Chi tiết cho thấy bố đón nhận món quà bằng tình cảm: ……………………
Điều tác giả muốn gợi (chỉ kết luận từ điều đã đọc): ……………………
Kể lại nội dung bằng 2–3 câu: ……………………

Phiếu học tập số 2

Phân loại các câu sau vào nhóm phù hợp (câu khiến, câu kể, câu hỏi):

“Bạn hãy đọc lại lời chúc nhé.”
“Tấm thiệp màu xanh.”
“Ai làm tấm thiệp?”
“Chớ viết vội vàng.”
Gạch chân từ dùng để yêu cầu, đề nghị, khuyên hoặc ngăn trong câu khiến.
Nêu một câu khiến em dùng khi nói với người lớn và một câu khiến em dùng khi nói với bạn.

Hướng dẫn về nhà

Đọc lại bài “Món quà đặc biệt” cho người thân nghe, sau đó kể lại nội dung bằng 2–3 câu.
Quan sát một đồ vật khác trong nhà, viết 3–4 câu về màu, hình dáng, bộ phận và công dụng; đọc lại và tự sửa lỗi.
Làm một món quà nhỏ tự làm (tấm thiệp, bức vẽ) tặng người thân và viết một câu khiến lễ phép kèm theo, ví dụ: “Bà hãy giữ thiệp này nhé.”

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.