NeoEdu
Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 4. Mái nhà yêu thương

Giáo án Bài 17. Ngưỡng cửa

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 3 tiết (105 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung và các chi tiết chính của bài đọc “Ngưỡng cửa” (bản tóm lược).
  • Giải thích được nghĩa của các từ “ngưỡng cửa”, “nguồn cội” dựa vào ngữ cảnh và chú thích trong bài.
  • Trả lời được câu hỏi về bài đọc “Tấm thiệp ở cửa” bằng cách nêu chi tiết có trong bài.
  • Kể được lại câu chuyện “Sự tích nhà sàn” theo trình tự khó khăn – gợi ý – việc làm – kết quả.
  • Viết đúng chính tả đoạn văn ngắn, phân biệt đúng hai vần iêu và ươu trong các từ “diều”, “hươu”.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ ràng, ngắt nghỉ đúng dấu câu; nói thành câu có trình tự khi kể chuyện; nghe – viết đúng chính tả đoạn văn ngắn.
  • Năng lực văn học: cảm nhận được tình cảm gia đình qua ngưỡng cửa và tấm thiệp; hiểu thông điệp về mái ấm và công sức trao gửi trong bài đọc.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự đọc thầm, tự tìm chi tiết trả lời câu hỏi và tự kiểm tra lại bài viết theo bản mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc cặp đôi và nhóm, biết lắng nghe bạn, nhắc lại ý chính của bạn trước khi nêu ý kiến riêng.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách tìm ý để trả lời câu hỏi, sáng tạo khi làm tấm thiệp tặng người thân.

3. Phẩm chất

  • Nhân ái: biết trân trọng tình cảm của người thân và quan tâm đến công sức của người khác qua câu chuyện “Tấm thiệp ở cửa”.
  • Trách nhiệm: hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và phần viết ở nhà với tinh thần cẩn thận.
  • Trung thực: nêu đúng điều có trong bài, không thêm chi tiết tưởng tượng khi trả lời về nội dung văn bản.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ ghi bản tóm lược “Ngưỡng cửa” và đoạn “Tấm thiệp ở cửa”.
  • Thẻ từ ghi các từ: ngưỡng cửa, nguồn cội, diều, hươu, bông hoa, tấm thiệp.
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in hoặc chép lên bảng).
  • Bộ thẻ tranh (hoặc hình vẽ đơn giản) về ngưỡng cửa, nhà sàn, con rùa, con hươu, cánh diều để gợi ý kể chuyện.
  • Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-17-nguong-cua (dùng để chiếu bài tập trắc nghiệm và kiểm tra nhanh sau mỗi hoạt động).

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1; vở ô li, bút chì, bút mực, thước kẻ.
  • Bảng con và bút dạ (dùng khi luyện viết vần iêu, ươu).
  • Thẻ từ hoặc phiếu học tập theo nhóm.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Ai đã bước qua ngưỡng cửa?

Mục tiêu

Gợi nhớ trải nghiệm quen thuộc của HS về ngưỡng cửa nhà mình và dẫn vào bài đọc “Ngưỡng cửa”.

Nội dung

Trò chơi “Bước qua ngưỡng cửa”: GV dán thẻ từ “ngưỡng cửa” lên bảng và đặt một tờ giấy đánh dấu làm ngưỡng cửa trên sàn lớp. HS lần lượt nói một câu về việc em thường làm khi bước qua cửa nhà.

Sản phẩm dự kiến

Khoảng 5 đến 7 HS nói được một câu về trải nghiệm của bản thân; cả lớp nắm được từ khóa “ngưỡng cửa”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nói: “Hôm nay chúng ta gặp một đồ vật nhỏ ở nhà: ngưỡng cửa. Các em hãy bước qua tờ giấy đánh dấu ngưỡng cửa và nói một việc em hay làm khi ra vào nhà.” GV gọi 4 đến 5 HS tham gia.

    Học sinh

    HS lần lượt bước qua “ngưỡng cửa” trên sàn và nói câu của mình. Ví dụ dự kiến: “Em thường đi học, bước qua cửa rồi chào bố mẹ.”; “Khi về nhà em cởi dép trước khi bước qua cửa.”

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Ngưỡng cửa là phần nào của khung cửa? Vì sao các em thường bước qua nó mỗi ngày?”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Ngưỡng cửa là phần ngang ở dưới khung cửa, nơi mình bước qua để ra vào nhà.”; “Vì ngày nào em cũng đi qua để đi học, đi chơi.”

  3. Giáo viên

    GV chốt: “Ngưỡng cửa gắn với những việc hằng ngày trong gia đình. Hôm nay chúng ta sẽ đọc bài thơ có tên Ngưỡng cửa để xem bài nói điều gì.” GV ghi tên bài lên bảng.

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài “Ngưỡng cửa” và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc thành tiếng và giải nghĩa từ khó

Mục tiêu

HS đọc rõ ràng, ngắt nghỉ đúng bản tóm lược “Ngưỡng cửa” và giải thích được nghĩa hai từ khó.

Nội dung

Đọc mẫu bản tóm lược, luyện đọc từng câu và đọc theo nhóm bốn; giải nghĩa từ “ngưỡng cửa”, “nguồn cội” theo ngữ cảnh và phần Từ vựng trong sách. Kỹ thuật khăn trải bàn: mỗi nhóm có một tờ giấy lớn chia 4 ô, ghi từ khóa vào ô giữa, các ô góc ghi nghĩa và ví dụ.

Sản phẩm dự kiến

Các nhóm đọc được bản tóm lược với tốc độ phù hợp, ngắt đúng dấu chấm, dấu phẩy; khăn trải bàn ghi nghĩa hai từ “ngưỡng cửa” và “nguồn cội”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài trên bảng phụ, nhấn giọng ở các cụm “bước chân đầu đời”, “thế giới rộng hơn”. Sau đó GV chia nhóm 4 và phát khăn trải bàn có từ khóa.

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bản tóm lược trong sách và nhận nhiệm vụ nhóm.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn: “Mỗi bạn đọc một câu, các bạn khác theo dõi và sửa lỗi ngắt nghỉ.” GV hỏi: “Từ ngưỡng cửa xuất hiện ở câu nào? Nhờ đâu em đoán được nghĩa của từ?”

    Học sinh

    HS luân phiên đọc từng câu. Trả lời dự kiến: “Từ ngưỡng cửa nằm ở đầu bài, em đoán là chỗ bước qua khi ra vào cửa.”; “Em đọc phần chú thích trong sách và thấy đúng là phần ngang dưới khung cửa.”

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu một nhóm đọc lại câu có từ “nguồn cội” và giải thích nghĩa. GV nhận xét về giọng đọc, ngắt nghỉ.

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc và trả lời: “Nguồn cội là nơi bắt đầu, nơi mình gắn bó từ sớm.” Các nhóm khác góp ý về cách đọc.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Tìm ý chính trong bài Ngưỡng cửa

Mục tiêu

HS nêu được nội dung và chi tiết chính của bài đọc; biết trả lời bằng căn cứ có trong bài.

Nội dung

Hướng dẫn cách tìm ý: xác định người hoặc sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. HS làm việc cặp đôi với Phiếu học tập số 1.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành; HS nêu đúng nội dung chính: mái ấm gia đình nâng đỡ bạn nhỏ trưởng thành và đồ vật nhỏ mang ý nghĩa tình thân.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 1 và nêu hai bước: “Bước 1: tìm chi tiết trong bài. Bước 2: nối chi tiết với điều bài muốn gợi.” GV yêu cầu các cặp đọc thầm bản tóm lược.

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch dưới các câu có từ “bước chân đầu đời”, “mái ấm”, “tình thân”.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý: “Bạn nhỏ đi từ đâu tới đâu? Mái ấm đóng vai trò gì?” GV hỏi: “Câu 2 của phiếu, em chọn đáp án nào? Dựa vào câu nào trong bài?”

    Học sinh

    HS thảo luận cặp đôi. Trả lời dự kiến: “Bạn nhỏ bước từ nơi quen thuộc ra trường học rồi tới thế giới rộng hơn.”; “Câu 2 đáp án A, vì bài nói ngưỡng cửa gắn với sinh hoạt của cả gia đình.”

  3. Giáo viên

    GV chốt: “Bài Ngưỡng cửa nói rằng mái ấm luôn ở phía sau nâng đỡ bạn nhỏ khi bước ra thế giới rộng hơn. Mọi kết luận đều phải dựa vào điều đã đọc, không đoán thêm.”

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính và ghi vào vở một câu tóm tắt của riêng mình.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu văn bản nguyên bản “Tấm thiệp ở cửa”

Mục tiêu

HS đọc độc lập văn bản mới, trả lời câu hỏi bằng chi tiết trong bài và sắp xếp đúng trình tự các việc.

Nội dung

Đọc văn bản “Tấm thiệp ở cửa” theo nhóm bốn. Làm Phiếu học tập số 2: trả lời câu hỏi về người được tặng thiệp, lí do bà quý tấm thiệp và sắp xếp trình tự ba việc.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS đọc đúng các chi tiết: tấm thiệp tặng bà; bà quý vì có công sức và tình cảm của hai cháu; trình tự: trang trí thiệp, đọc lại lời chúc, bà đặt thiệp bên bàn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu: “Đây là văn bản mới, các em đọc thầm rồi trao đổi trong nhóm. Chú ý tìm chi tiết trả lời câu hỏi, không đoán thêm.” GV phát Phiếu học tập số 2.

    Học sinh

    HS đọc thầm văn bản; nhóm trưởng phân công người đọc to từng câu trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Tấm thiệp được làm tặng ai?” và “Điều gì khiến bà thích nhất tấm thiệp?”. GV gợi ý: “Hãy tìm câu bà nói về tấm thiệp.”

    Học sinh

    HS trả lời dự kiến: “Tấm thiệp tặng bà, vì nhân ngày sinh nhật bà.”; “Bà thích nhất vì nhìn thấy công sức của cả hai chị em.”

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm trình bày trình tự ba việc, các nhóm khác nhận xét. GV hỏi: “Vì sao Lộc không tô đè lên bông hoa của em?”

    Học sinh

    HS trình bày: “Trình tự là: hai chị em trang trí thiệp, hai bạn đọc lại lời chúc, bà đặt thiệp bên bàn.” Trả lời dự kiến: “Vì Lộc muốn em tự sửa và giữ được công sức của em.”

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Kể chuyện Sự tích nhà sàn

Mục tiêu

HS kể lại được câu chuyện bằng lời của mình theo trình tự và giải thích được một đặc điểm có lợi của nhà sàn trong hoàn cảnh truyện.

Nội dung

HS kể theo khung khó khăn – gợi ý – việc làm – kết quả, dùng tranh gợi ý (con rùa, ngôi nhà có cột, mái, nền cao). Sau mỗi lượt kể, người nghe nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS kể được 3 đến 4 câu theo khung; giải thích được nhà sàn giúp tránh mưa gió và thú dữ. Đáp án bài tập 10: người lớn chấm 3 điểm (đúng sự việc hoặc nội dung yêu cầu; trình tự rõ, từ phù hợp; nói nghe được, biết lắng nghe và trả lời).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh gợi ý và nêu khung kể: “Khó khăn: con người thiếu nơi trú an toàn. Gợi ý: ông Cài tha con rùa, rùa gợi ý. Việc làm: làm nhà với cột, mái, nền cao. Kết quả: dân bản học theo.” GV nhắc quy tắc nghe: không ngắt lời người nói.

    Học sinh

    HS quan sát tranh, chuẩn bị 1 phút trong nhóm rồi lần lượt kể.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, nghe một số nhóm kể. GV hỏi: “Vì sao nhà sàn có lợi khi có mưa gió và thú dữ?”

    Học sinh

    HS kể theo khung. Trả lời dự kiến: “Nhà sàn có nền cao nên tránh được nước mưa và thú dữ.”; “Nhà có cột và mái nên che được mưa gió.”

  3. Giáo viên

    GV mời hai HS kể trước lớp và yêu cầu bạn nhắc lại ý chính rồi hỏi một điều muốn biết. GV nhắc: “Các em đang kể truyện tưởng tượng, không phải lịch sử. Hãy nói rõ đó là truyện dân gian.”

    Học sinh

    Một HS kể, HS khác nhắc lại ý chính: “Bạn kể là ông Cài tha con rùa rồi làm nhà sàn.” và hỏi: “Vì sao rùa lại gợi ý cho ông?”

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 20 phút

Nghe – viết “Đồ đạc trong nhà” và luyện vần iêu, ươu

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả đoạn văn ngắn; phân biệt đúng vần iêu và ươu; biết soát lại bài viết theo bản mẫu.

Nội dung

Bài tập 8 và 9: điền từ “hươu”, “diều” vào chỗ trống, chọn cách hoàn thành cụm “Con … có cổ dài”. Nghe – viết đoạn mẫu: “Nhân ngày sinh nhật bà, chị em Lộc làm một tấm thiệp đặt cạnh cửa phòng. Em nhỏ tô bông hoa chưa đều, Lộc không tô đè mà hỏi em muốn sửa chỗ nào.” Với nhớ – viết, HS học một cụm ngắn, che đi rồi viết lại.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án bài 8: con hươu có cổ dài; cánh diều bay cao (điền lần lượt hươu, diều). Đáp án bài 9: A (hươu). Bài viết đoạn mẫu đúng chính tả, chữ viết rõ ràng, có soát lại theo bản mẫu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết lên bảng hai câu: “Con {{1}} có cổ dài; cánh {{2}} bay cao.” Yêu cầu HS điền từ phù hợp. GV nêu: “iêu và ươu là hai vần khác: diều có iêu, hươu có ươu.”

    Học sinh

    HS đọc thầm, điền vào bảng con: “hươu”, “diều”.

  2. Giáo viên

    GV đọc chậm đoạn mẫu, nhắc tên riêng “Lộc” và các tiếng dễ lẫn như “sinh nhật”, “chưa đều”, “sửa”. GV viết từng cụm lên bảng để HS đối chiếu.

    Học sinh

    HS viết vào vở từng cụm, nghe xong đọc lại để soát. Trả lời dự kiến khi GV hỏi “Vì sao viết hươu có ươu?”: “Vì từ hươu có vần ươu, không phải iêu.”

  3. Giáo viên

    GV che một cụm ngắn trên bảng, yêu cầu HS nhớ và viết lại. Sau đó GV đối chiếu với bản mẫu, nhận xét chữ viết và chỗ sai phổ biến.

    Học sinh

    HS viết lại cụm đã học thuộc, đổi vở với bạn cùng bàn để soát lỗi theo bản mẫu.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Làm tấm thiệp gửi người thân

Mục tiêu

HS vận dụng cách làm việc trong bài “Tấm thiệp ở cửa” để làm một tấm thiệp nhỏ, thể hiện tình cảm với người thân.

Nội dung

HS làm tấm thiệp nhỏ trên giấy thủ công, viết 2 câu chúc và thêm tên người gửi. Có thể giao về nhà hoàn thiện và mang đến lớp chia sẻ.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một tấm thiệp gồm 2 câu chúc và tên người gửi; ghi được một câu nói về điều người thân thích ở tấm thiệp.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: “Các em làm một tấm thiệp tặng người thân trong nhà. Viết 2 câu chúc và ký tên. Hãy nhớ điều bà đã nói trong bài: món quà đẹp có công sức của mình.”

    Học sinh

    HS lấy giấy, bút màu và viết nháp câu chúc trên bảng con.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi: “Em muốn tặng ai? Em sẽ viết câu chúc gì?” GV khuyến khích HS trang trí bằng công sức của mình.

    Học sinh

    HS làm thiệp. Trả lời dự kiến: “Em tặng ông nội, em viết ‘Chúc ông luôn khỏe’.”; “Em tặng mẹ, em vẽ bông hoa và viết ‘Mẹ là người em yêu nhất’.”

  3. Giáo viên

    GV tổng kết: “Tấm thiệp đẹp khi có tình cảm và công sức của người làm. Các em mang thiệp về tặng người thân và kể lại cho người nhà nghe bằng 2 câu.”

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ về nhà, nhắc lại tên người sẽ nhận thiệp.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Ngưỡng cửa” rồi làm các câu sau:

  • Câu 1: Ngưỡng cửa gắn với những việc gì của gia đình? Viết một câu trả lời có căn cứ trong bài.
  • Câu 2: Ngưỡng cửa gợi lên điều gì gần gũi nhất?
    A. Mái ấm gia đình
    B. Một lối đi ít người biết
    C. Con đường chỉ dành cho người lớn
  • Câu 3: Nối từ với nghĩa phù hợp.
    • ngưỡng cửa – nơi bắt đầu, nơi mình gắn bó từ sớm
    • nguồn cội – phần ngang ở dưới khung cửa, nơi bước qua để ra vào
  • Câu 4: Bạn nhỏ đi từ đâu tới đâu? Viết theo trình tự.

Phiếu học tập số 2

Đọc văn bản “Tấm thiệp ở cửa” rồi làm các câu sau:

  • Câu 1: Tấm thiệp được làm tặng ai?
  • Câu 2: Điều gì làm bà quý tấm thiệp?
    A. Giấy rất đắt tiền
    B. Có công sức và tình cảm của hai cháu
    C. Không có tên người gửi
  • Câu 3: Xếp ba việc theo đúng trình tự.
    • Bà đặt thiệp bên bàn.
    • Hai chị em trang trí thiệp.
    • Hai bạn đọc lại lời chúc.
  • Câu 4: Vì sao Lộc không tô đè lên bông hoa của em?

Hướng dẫn về nhà

  • Làm một tấm thiệp nhỏ tặng người thân trong nhà, viết 2 câu chúc và ký tên người gửi.
  • Kể lại “Sự tích nhà sàn” cho người thân nghe theo khung khó khăn – gợi ý – việc làm – kết quả, rồi hỏi người thân một điều họ muốn biết.
  • Viết lại vào vở đoạn “Nhân ngày sinh nhật bà…” và soát lỗi theo bản mẫu trong sách; luyện viết từ “hươu”, “diều” mỗi từ 2 dòng.
  • Ôn lại nghĩa hai từ “ngưỡng cửa” và “nguồn cội”, đặt mỗi từ một câu của riêng mình.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.