Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 2. Cổng trường rộng mở

Giáo án Bài 16. Ngày em vào Đội

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được nội dung chính của bản tóm lược “Ngày em vào Đội”: ngày vào Đội là một cột mốc lớn lên, gắn niềm vui riêng với truyền thống và trách nhiệm chung.
  • Giải thích được nghĩa của từ “cột mốc” và “phấn đấu” trong ngữ cảnh của bài.
  • Nhận biết được câu cảm có các từ ôi, chao ôi, quá, biết bao và kết thúc bằng dấu chấm than; đặt được câu cảm đơn giản.
  • Nêu được các thông tin cần có trong một thông báo: việc gì, ai tham gia, thời gian, nơi và người thông báo.
  • Vận dụng được cách tìm ý, trả lời câu hỏi bằng chi tiết có trong văn bản “Góc đọc dưới hiên”, không đoán ngoài bài.
  • Năng lực ngôn ngữ: đọc rõ từng tiếng, ngắt đúng dấu câu; nghe và nói để trình bày ý; viết được thông báo ngắn đủ nội dung, thời gian, nơi và người thông báo.
  • Năng lực văn học: cảm nhận niềm tự hào và mong muốn phấn đấu khi vào Đội qua lời động viên của người chị trong bản tóm lược thơ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: tự đọc, tự tìm chi tiết trong bài, tự kiểm tra lại câu trả lời và bài viết của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: trao đổi nhóm, nêu ý kiến rõ ràng, lắng nghe và góp ý bạn bằng một điểm đã rõ và một điểm cần sửa.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: xác định thông tin cần có khi viết thông báo và vận dụng để viết thông báo cho một buổi sinh hoạt lớp.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: biết giữ gìn sách chung, đánh dấu trang bằng thẻ và chịu trách nhiệm với việc mình viết, tự sửa bài viết của mình.
  • Trung thực: trả lời câu hỏi bằng đúng căn cứ trong bài, không tự thêm chi tiết không có trong văn bản.
  • Chăm chỉ: tích cực đọc, luyện đọc thành tiếng, hoàn thành phiếu học tập và bài viết thông báo đúng thời gian.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ hoặc slide ghi bản tóm lược “Ngày em vào Đội” và văn bản “Góc đọc dưới hiên”
  • Tranh hoặc ảnh minh họa chiếc khăn quàng đỏ và một buổi sinh hoạt lớp
  • Phiếu học tập số 1, Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm và mỗi HS)
  • Thẻ từ ghi các từ cột mốc, phấn đấu và nghĩa tương ứng để nối
  • Bảng phụ ghi mẫu thông báo và năm thông tin cần có
  • Học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-16-ngay-em-vao-doi (dùng cho bài tập tương tác ở hoạt động luyện tập)

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1
  • Vở bài tập Tiếng Việt 3, bút chì, bút màu, thước kẻ
  • Thẻ đánh dấu trang (nếu có) để minh họa cách giữ sách

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chiếc khăn quàng đỏ và niềm vui của em

Mục tiêu

Tạo hứng thú, kết nối trải nghiệm của HS với chủ đề ngày vào Đội.

Nội dung

GV đưa tranh hoặc ảnh chiếc khăn quàng đỏ, hỏi HS về cảm xúc khi được đeo khăn quàng đỏ; HS trao đổi nhanh theo cặp đôi.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được ít nhất một cảm xúc (vui, tự hào, háo hức) và biết dẫn vào tên bài “Ngày em vào Đội”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV treo tranh chiếc khăn quàng đỏ và hỏi: “Khi được đeo khăn quàng đỏ, em cảm thấy thế nào?”

    Học sinh

    HS quan sát tranh, suy nghĩ và trả lời. Dự kiến: “Em thấy rất vui và tự hào.”

  2. Giáo viên

    GV yêu cầu HS chia sẻ với bạn cùng bàn trong 1 phút: “Em mong điều gì khi lớn lên?”

    Học sinh

    HS trao đổi theo cặp đôi. Dự kiến: “Em mong học giỏi và giúp đỡ các bạn.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 cặp trình bày và khen những ý nói rõ, có lí do.

    Học sinh

    Đại diện cặp đôi trình bày trước lớp.

  4. Giáo viên

    GV ghi tên bài “Ngày em vào Đội” lên bảng và nói: “Hôm nay chúng ta cùng đọc bài để hiểu vì sao ngày vào Đội quan trọng với mỗi bạn.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài và mở sách Tiếng Việt 3 ở trang bài 16.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 20 phút

Đọc và tìm ý bản tóm lược “Ngày em vào Đội”

Mục tiêu

HS đọc rõ bản tóm lược, giải nghĩa được từ khó và nêu được nội dung, chi tiết chính bằng căn cứ trong bài.

Nội dung

GV đọc mẫu, hướng dẫn cách tìm ý (xác định người/sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi). Nhóm 4 HS hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo kĩ thuật khăn trải bàn: mỗi HS ghi ý kiến riêng vào một ô, sau đó thống nhất ý chung. Chỉ kết luận từ điều đã đọc.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được: ngày vào Đội là cột mốc lớn lên; khăn quàng đỏ gắn với truyền thống và trách nhiệm chung; người chị động viên về ước mơ và việc tốt; sự tự hào đi cùng mong muốn phấn đấu. HS giải thích được nghĩa hai từ “cột mốc” và “phấn đấu”.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu toàn bài một lượt, sau đó nêu cách tìm ý. Phát Phiếu học tập số 1 cho nhóm và giao nhiệm vụ: “Mỗi bạn đọc thầm, ghi một ý vào ô của mình, rồi thống nhất ý chung trong khăn trải bàn.”

    Học sinh

    HS lắng nghe, đọc thầm bản tóm lược và nhận phiếu. Các nhóm đọc từ khó: “cột mốc”, “phấn đấu”.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, hỏi gợi ý: “Chi tiết nào trong bài trả lời câu hỏi này? Em tìm thấy ở câu nào?” Nhắc HS ngắt đúng dấu câu khi đọc.

    Học sinh

    Nhóm đọc, tìm chi tiết, ghi ý và thống nhất đáp án. Dự kiến: “Ngày vào Đội là cột mốc lớn lên của em.” Với từ “cột mốc”: “Là sự việc đánh dấu một bước quan trọng.”

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện 2 nhóm trình bày; yêu cầu bạn nhận xét bằng căn cứ: “Em đồng ý hay chưa đồng ý? Vì sao?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm đọc câu văn làm căn cứ rồi trình bày. Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung chính và ghi nhớ: “Lớn lên cần đi cùng việc học tốt, sống tốt và biết nghĩ cho tập thể.” GV giải thích nghĩa hai từ khó và yêu cầu HS nhắc lại.

    Học sinh

    HS nhắc lại nội dung chính và ghi nhớ vào vở. HS ghi đúng nghĩa hai từ khó.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Câu cảm và nhận biết thông báo

Mục tiêu

HS nhận biết được câu cảm qua các từ bộc lộ cảm xúc và dấu chấm than; nêu được các thông tin cần có trong một thông báo.

Nội dung

GV đưa ví dụ “Ôi, góc sách đẹp quá!” và “Chiều thứ sáu, tại lớp 3B, nhóm đọc sách trao đổi truyện.” để so sánh. HS tìm từ bộc lộ cảm xúc, nêu vì sao câu đó là câu cảm; sau đó nhận biết các thông tin cần có trong thông báo.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: câu cảm có từ ôi, chao ôi, quá, biết bao và kết thúc bằng dấu chấm than; thông báo cần cho biết việc gì, ai tham gia, thời gian, nơi và người thông báo.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV viết hai câu ví dụ lên bảng và hỏi: “Câu nào bộc lộ cảm xúc? Em nhận ra nhờ từ nào?”

    Học sinh

    HS đọc hai câu và suy nghĩ. Dự kiến: “Câu có từ ôi và quá bộc lộ cảm xúc.”

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi “Tìm từ cảm xúc”: các nhóm tìm nhanh các từ như ôi, chao ôi, quá, biết bao trong bài đọc và đặt một câu cảm ngắn.

    Học sinh

    Nhóm thi tìm từ, đặt câu. Dự kiến: “Chao ôi, bầu trời hôm nay đẹp biết bao!”

  3. Giáo viên

    GV đưa mẫu thông báo “Mai họp nhỏ nhé” và hỏi: “Thông báo này còn thiếu gì để người nghe làm theo được?”

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: “Còn thiếu giờ, nơi và người tham gia.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: câu cảm bộc lộ cảm xúc, kết thúc bằng dấu chấm than; thông báo cần đủ năm thông tin. GV nhắc HS không thêm từ cảm xúc khi câu không có ý cảm.

    Học sinh

    HS nhắc lại dấu hiệu của câu cảm và năm thông tin trong thông báo, ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Đọc “Góc đọc dưới hiên” và làm bài tập

Mục tiêu

HS đọc hiểu văn bản nguyên bản, trả lời câu hỏi bằng căn cứ; làm đúng bài tập về câu cảm và thông báo.

Nội dung

HS đọc thầm văn bản “Góc đọc dưới hiên”, hoàn thành Phiếu học tập số 2 (câu 1 đến câu 3). Sau đó làm bài tập tương tác trên học liệu số NeoEdu hoặc làm vào vở (câu 4, câu 5).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành. Đề và đáp án: (1) Lớp đặt giá sách ở đâu? Đáp án: dưới hiên. (2) Vì sao cần ghi sách vào sổ? Đáp án A: để theo dõi và giữ sách chung. (3) Sắp xếp đúng trình tự: Lớp kê giá sách → Lan đọc và giới thiệu truyện → Cô cùng lớp kiểm lại sách. (4) Câu nào bộc lộ cảm xúc? Đáp án B: “Ôi, buổi đọc sách vui quá!” (5) “Mai họp nhé” còn thiếu gì? Đáp án B: giờ, nơi và người tham gia rõ ràng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: “Đọc thầm, tìm chi tiết trong bài để trả lời, không đoán ngoài bài.”

    Học sinh

    HS đọc thầm văn bản “Góc đọc dưới hiên” và nhận phiếu.

  2. Giáo viên

    GV theo dõi, hỗ trợ HS yếu bằng câu hỏi gợi ý: “Câu nào nói về giá sách? Câu nào nói về việc ghi sổ?”

    Học sinh

    HS làm bài cá nhân, sau đó đổi vở kiểm tra chéo với bạn cùng bàn. Dự kiến: “Lớp kê giá sách dưới hiên.”

  3. Giáo viên

    GV mời HS chữa bài, yêu cầu đọc câu văn làm căn cứ cho từng đáp án.

    Học sinh

    HS trình bày đáp án kèm căn cứ. Dự kiến: “Em chọn A vì văn bản nói ghi sổ để kiểm lại số sách.”

  4. Giáo viên

    GV chốt đáp án và nhấn mạnh: trả lời phải có căn cứ trong bài; câu cảm có từ bộc lộ cảm xúc; thông báo cần đủ thông tin.

    Học sinh

    HS sửa lỗi (nếu có) và ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Viết thông báo buổi đọc sách hoặc sinh hoạt lớp

Mục tiêu

HS viết được thông báo ngắn đủ năm thông tin; biết đọc lại và tự sửa bài viết.

Nội dung

HS viết thông báo ngắn về một buổi đọc sách hoặc sinh hoạt lớp theo các bước: ghi ý theo yêu cầu, viết câu đủ ý, đọc lại để kiểm tra nội dung, trình tự, từ, chữ hoa và dấu câu. Đổi bài với bạn cùng bàn, góp ý về một điểm đã rõ và một điểm cần sửa; người viết tự quyết định cách sửa.

Sản phẩm dự kiến

Một thông báo ngắn có đủ: việc gì, ai tham gia, thời gian, nơi và người thông báo. Ví dụ: “Lớp 3B tổ chức giới thiệu truyện vào 15 giờ thứ sáu tại phòng đọc của trường. Các bạn lớp 3B mang một cuốn truyện phù hợp và thẻ đánh dấu trang. Nhóm phụ trách góc đọc thông báo.”

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu đề: “Viết thông báo ngắn về một buổi đọc sách hoặc sinh hoạt lớp.” GV treo bảng phụ ghi năm thông tin cần có.

    Học sinh

    HS đọc đề, chọn nội dung và ghi ý ra nháp.

  2. Giáo viên

    GV nhắc HS viết đủ câu, đọc lại và kiểm tra chữ hoa, dấu câu. GV đi quanh lớp, hỗ trợ HS chưa đủ ý.

    Học sinh

    HS viết thông báo vào vở, đọc lại và tự sửa. Dự kiến: “Lớp 3B sinh hoạt lớp vào 7 giờ sáng thứ hai tại phòng học 3B.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 đến 3 HS đọc bài, các bạn góp ý theo mẫu: “Em thấy rõ là... Em nghĩ nên sửa...”

    Học sinh

    HS đọc bài, bạn góp ý; người viết lắng nghe và tự quyết định cách sửa.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét chung theo ba tiêu chí: đúng yêu cầu và đủ ý; sắp xếp hợp lí, câu và từ rõ nghĩa; chính tả, chữ hoa, dấu câu và tự sửa. GV khen những bài viết đầy đủ.

    Học sinh

    HS ghi nhận xét vào vở và chỉnh sửa lần cuối nếu cần.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc bản tóm lược “Ngày em vào Đội” và trả lời:

    1. Bài thơ nhìn ngày vào Đội như điều gì? (Trả lời kèm câu văn làm căn cứ.)
    1. Chiếc khăn quàng đỏ gắn niềm vui riêng với điều gì?
    1. Người chị gửi tới em lời động viên về điều gì?
    1. Sự tự hào đi cùng điều gì, chứ không chỉ là có thêm một đồ vật?
    1. Nội dung chính của bài là gì? Viết 1 đến 2 câu.
      Giải nghĩa:
  • cột mốc: ...
  • phấn đấu: ...

Phiếu học tập số 2

Đọc văn bản “Góc đọc dưới hiên” và trả lời:

    1. Lớp 3B kê giá sách ở đâu?
    1. Vì sao cần ghi sách vào sổ? A. Để theo dõi và giữ sách chung. B. Để cấm mọi người đọc. C. Để thay nội dung truyện.
    1. Xếp ba việc theo đúng trình tự: (a) Cô cùng lớp kiểm lại sách. (b) Lớp kê giá sách. (c) Lan đọc và giới thiệu truyện.
    1. Câu nào bộc lộ cảm xúc? A. Câu lạc bộ họp thứ sáu. B. Ôi, buổi đọc sách vui quá! C. Bạn đọc sách gì?
    1. Thông báo “Mai họp nhé” còn thiếu gì để người khác làm theo? A. Nhiều lời khen. B. Giờ, nơi và người tham gia rõ ràng. C. Tên mọi loài cây.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết lại thông báo buổi đọc sách hoặc sinh hoạt lớp vào vở, kiểm tra đủ năm thông tin: việc gì, ai tham gia, thời gian, nơi và người thông báo.
  • Đọc lại bản tóm lược “Ngày em vào Đội” thành tiếng cho người thân nghe; sau đó kể lại nội dung bằng 2 đến 3 câu và nói rõ chi tiết nào trong bài làm căn cứ.
  • Đọc thầm bài “Ba câu đố nhỏ” trong SGK hoặc trên NeoEdu, đoán tên đồ dùng học tập và chỉ ra chi tiết làm căn cứ, không chỉ nêu tên.
  • Đặt 2 câu cảm có dấu chấm than về một việc em thích ở trường và gạch chân từ bộc lộ cảm xúc.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.