Giáo án Tiếng Việt 3
Tiếng ViệtLớp 3Chủ điểm 2. Cổng trường rộng mở

Giáo án Bài 15. Thư viện

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Đọc đúng, rõ ràng văn bản Thư viện; nêu được nội dung và các chi tiết chính của bài.
  • Giải thích được nghĩa của từ thư viện và cởi mở trong ngữ cảnh của bài.
  • Đọc hiểu văn bản nguyên bản Góc đọc dưới hiên và trả lời được câu hỏi bằng căn cứ là chi tiết trong bài.
  • Kể lại được vấn đề và cách xử lí trong câu chuyện Mặt trời mọc ở đằng... tây! mà không chép nguyên các câu thơ; nêu được điểm dí dỏm và phân biệt được sự thật với tưởng tượng.
  • Viết đúng chính tả đoạn văn mẫu; điền đúng chăn hoặc trăn và ch hoặc tr dựa vào nghĩa của câu.
  • Năng lực ngôn ngữ (đọc, viết, nói và nghe): Đọc thành tiếng rõ ràng, ngắt đúng dấu câu; đọc hiểu và trả lời bằng căn cứ; kể lại nội dung bằng 2–3 câu; nghe và viết đúng đoạn văn; phân biệt ch/tr và chăn/trăn.
  • Năng lực văn học: Cảm nhận được niềm vui khi đến thư viện, thấy được sự dí dỏm trong cách xử lí tình huống của câu chuyện Mặt trời mọc ở đằng... tây! và hiểu thông điệp Tình yêu đọc sách lớn lên khi được tạo điều kiện và được chia sẻ.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: Tự đọc thầm, tìm ý trong văn bản, tự kiểm tra lại bài viết theo bản mẫu.
  • Giao tiếp và hợp tác: Làm việc nhóm và cặp đôi; biết lắng nghe, nhắc lại ý chính của bạn và hỏi lại một điều mình muốn biết.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Chọn đúng từ điền vào chỗ trống dựa vào nghĩa câu; nghĩ ra cách giới thiệu sách hấp dẫn mà không tiết lộ hết kết thúc.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Đọc, luyện nói và luyện viết đầy đủ các lượt; sửa lỗi sau khi soát lại theo bản mẫu.
  • Trách nhiệm: Biết giữ gìn sách chung, đánh dấu trang bằng thẻ, không bẻ góc sách; giữ đúng lượt nói và lắng nghe bạn.
  • Trung thực: Phân biệt bản tóm lược với nguyên văn tác phẩm; chỉ kết luận từ điều đã đọc, không thêm chi tiết không có trong bài.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1 (Kết nối tri thức với cuộc sống)
  • Bảng phụ hoặc slide ghi đoạn văn Thư viện và đoạn văn nguyên bản Góc đọc dưới hiên
  • Phiếu học tập số 1 và số 2 (in đủ cho mỗi nhóm)
  • Thẻ từ ghi các từ thư viện, cởi mở; thẻ ghi chăn, trăn, ch, tr
  • Bảng phụ ghi tiêu chí đánh giá nói (3 điểm) cho phần kể chuyện
  • Học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/vietnamese/tap-1-bai-15-thu-vien (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), dùng trong hoạt động luyện tập đọc hiểu và từ vựng

2. Học sinh

  • Sách Tiếng Việt 3, tập 1
  • Vở ô li, bút chì, bút mực, bảng con và bút dạ
  • Thẻ đánh dấu trang (nếu có) để minh họa việc giữ sách

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Chia sẻ về thư viện

Mục tiêu

Tạo hứng thú, huy động trải nghiệm của HS về thư viện và dẫn dắt vào bài đọc.

Nội dung

Trò chơi “Nói nhanh”: lần lượt từng nhóm nói nhanh tên các thứ có thể thấy hoặc làm ở thư viện (ví dụ: sách, giá sách, đọc sách). Sau đó GV đặt câu hỏi gợi mở về trải nghiệm đến thư viện của các em.

Sản phẩm dự kiến

HS nói được ít nhất 3 từ liên quan đến thư viện và chia sẻ được một điều em thích khi đọc sách.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm cử một bạn nói nhanh tên đồ vật hoặc hoạt động ở thư viện trong 30 giây.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi, nhóm thảo luận nhanh và chọn bạn nói. Dự kiến HS nói: “sách”, “giá sách”, “đọc truyện”, “mượn sách”.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: “Các em đã bao giờ đến thư viện chưa? Điều gì khiến em thích ở đó?”

    Học sinh

    HS trả lời tự do. Dự kiến HS nói: “Em thích vì có nhiều truyện để đọc.” “Thư viện rất yên tĩnh.”

  3. Giáo viên

    GV khen ngợi và dẫn vào bài: “Hôm nay cô trò mình cùng đọc bài Thư viện để xem nhà trường và các bạn trong bài yêu sách như thế nào.”

    Học sinh

    HS nhắc lại tên bài Thư viện và mở sách ở trang bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Đọc và tìm ý bài Thư viện

Mục tiêu

HS đọc đúng, đọc rõ văn bản Thư viện; nêu được nội dung và chi tiết chính; giải nghĩa được từ thư viện và cởi mở.

Nội dung

GV đọc mẫu đoạn văn, HS đọc thành tiếng nối tiếp (chú ý ngắt theo dấu câu và cụm có nghĩa). Nhóm hoàn thành Phiếu học tập số 1 theo cách tìm ý: xác định người/sự vật chính, tìm chi tiết trả lời câu hỏi, nối chi tiết với điều tác giả muốn gợi. Đây là bản tóm lược do nhóm biên soạn, không phải nguyên văn tác phẩm.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành; HS nêu được 3 chi tiết chính và ý nghĩa của bài; giải thích được nghĩa của từ thư viện và cởi mở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc mẫu cả đoạn; hướng dẫn cách đọc: đọc rõ từng tiếng, ngắt ở dấu phẩy và dấu chấm, với lời nói thì phân biệt giọng nhưng không hét. Phát Phiếu học tập số 1 cho từng nhóm và giao nhiệm vụ.

    Học sinh

    HS lắng nghe, theo dõi bằng ngón tay trên sách. Dự kiến HS nhắc lại: “Phải ngắt ở dấu phẩy, không đọc quá nhanh.”

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý khi nhóm gặp khó khăn: “Ai là người được nhắc đến trong câu đầu? Các em tìm chi tiết nào cho thấy học sinh vui?”

    Học sinh

    HS đọc thành tiếng trong nhóm, trao đổi và điền Phiếu học tập số 1. Dự kiến HS trả lời: “Nhà trường có thư viện nên học sinh vui.” “Thầy hiệu trưởng khuyến khích các em đọc sách.”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm trình bày đáp án, các nhóm khác nhận xét. GV yêu cầu một HS nói nghĩa của từ thư viện và cởi mở theo thẻ từ.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Thư viện là nơi tổ chức sách và tài liệu để người đọc sử dụng.” “Cởi mở là sẵn lòng đón nhận, trò chuyện và chia sẻ.”

  4. Giáo viên

    GV chốt nội dung: bài nói về việc thư viện được yêu thích nhờ sách và sự khuyến khích đọc. GV đọc Ghi nhớ: “Tình yêu đọc sách lớn lên khi được tạo điều kiện và được chia sẻ.” Nhấn mạnh: chỉ kết luận từ điều đã đọc.

    Học sinh

    HS đọc thầm lại Ghi nhớ và ghi vào vở một câu nêu ý chính của bài.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Đọc hiểu văn bản Góc đọc dưới hiên

Mục tiêu

HS đọc hiểu một văn bản nguyên bản mới, trả lời câu hỏi bằng căn cứ và tự kiểm tra không thêm điều văn bản không nói.

Nội dung

HS đọc độc lập văn bản Góc đọc dưới hiên. Các em hoàn thành Phiếu học tập số 2, sau đó tự kể nội dung bằng 2–3 câu và kiểm tra xem có thêm điều gì văn bản không nói. Kỹ thuật: khăn trải bàn (mỗi nhóm ghi ý kiến vào ô trung tâm).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành; HS trả lời đúng các câu hỏi bằng chi tiết trong bài; kể lại được nội dung bằng 2–3 câu.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: đọc thầm văn bản Góc đọc dưới hiên, dùng bút chì gạch chân chi tiết trả lời câu hỏi. Phát Phiếu học tập số 2 và hướng dẫn kỹ thuật khăn trải bàn.

    Học sinh

    HS đọc thầm, gạch chân các chi tiết. Dự kiến HS hỏi: “Có cần chép lại cả câu không?” GV đáp: chỉ ghi ý trả lời.

  2. Giáo viên

    GV hỏi gợi mở: “Lan đã làm gì với cuốn truyện? Vì sao Lan không kể hết kết thúc?”

    Học sinh

    HS làm việc nhóm, ghi đáp án vào ô khăn trải bàn. Dự kiến HS trả lời: “Lan kể cho bạn một điều thú vị mà không tiết lộ hết kết thúc để bạn muốn đọc.”

  3. Giáo viên

    GV mời một nhóm kể lại nội dung bằng 2–3 câu; hỏi thêm: “Bạn có thêm điều gì văn bản không nói không?”

    Học sinh

    Đại diện nhóm kể. Dự kiến HS trả lời: “Lớp kê giá sách dưới hiên, mỗi bạn góp một cuốn sách còn tốt.” “Không có chi tiết nào thêm vào, em chỉ kể điều bài nói.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: các chi tiết trong bài đều là căn cứ để trả lời; việc ghi sổ giúp theo dõi và giữ sách chung. GV nhắc HS giữ sách bằng cách dùng thẻ đánh dấu trang, không bẻ góc.

    Học sinh

    HS sửa lại đáp án (nếu có) và ghi thêm một việc em có thể làm để giữ sách của lớp.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 10 phút

Kể chuyện Mặt trời mọc ở đằng... tây!

Mục tiêu

HS kể được vấn đề và cách xử lí trong câu chuyện mà không chép nguyên câu thơ; nêu được điểm dí dỏm và phân biệt sự thật với tưởng tượng.

Nội dung

Cặp đôi: một bạn kể, một bạn lắng nghe. Nội dung kể: một học sinh trong giờ tập làm thơ nêu hướng mặt trời mọc không đúng; Pu-skin được mời sửa, nhưng thay vì xoá dòng đầu, cậu thêm tình huống mọi người ngạc nhiên trước chuyện lạ. Sau lượt kể, người nghe nhắc lại ý chính và hỏi một điều muốn biết.

Sản phẩm dự kiến

HS kể được vấn đề và cách xử lí bằng lời của mình; nêu được điểm dí dỏm; phân biệt được kiến thức mặt trời mọc ở phía đông với chi tiết tưởng tượng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu yêu cầu: kể vấn đề và cách xử lí, không chép câu thơ; nêu điểm em thấy dí dỏm; phân biệt sự thật với tưởng tượng. GV trình bày tiêu chí 3 điểm trên bảng phụ: đúng sự việc hoặc nội dung yêu cầu (1); trình tự rõ, từ phù hợp (1); nói nghe được, biết lắng nghe và trả lời (1).

    Học sinh

    HS lắng nghe và nhắc lại yêu cầu. Dự kiến HS hỏi: “Mình có được kể bằng lời của mình không?” GV đáp: được, miễn là đúng nội dung.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức cặp đôi, đi quanh lớp, nhắc người nghe không ngắt lời và người nói phân biệt bản tóm lược với nguyên văn.

    Học sinh

    Cặp đôi luân phiên kể và nghe. Dự kiến HS nói: “Một học sinh nêu hướng mặt trời mọc chưa đúng, rồi Pu-skin thêm tình huống mọi người ngạc nhiên.” Người nghe hỏi: “Bạn có thể kể thêm về điểm dí dỏm không?”

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp đôi kể trước lớp; yêu cầu lớp đánh giá theo tiêu chí và hỏi: “Đâu là chi tiết tưởng tượng, đâu là kiến thức đúng?”

    Học sinh

    HS kể và nhận xét. Dự kiến HS trả lời: “Mặt trời mọc ở phía đông là kiến thức đúng; chuyện mọi người ngạc nhiên là tưởng tượng.”

  4. Giáo viên

    GV chốt: câu chuyện là sáng tạo ngôn từ, không thay đổi kiến thức mặt trời mọc phía đông; người kể cần phân biệt rõ điều có trong tác phẩm và điều mình thêm vào.

    Học sinh

    HS ghi nhớ điểm cần phân biệt sự thật với tưởng tượng và tự đánh giá phần kể của mình.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập đọc hiểu và từ vựng

Mục tiêu

Củng cố kĩ năng đọc hiểu, tìm chi tiết và nghĩa của từ đã học thông qua bài tập.

Nội dung

HS làm các bài tập: (2) Điều gì khiến thư viện được các bạn yêu thích? (3) Nối từ thư viện, cởi mở với nghĩa phù hợp. (5) Lớp đặt giá sách ở đâu? (6) Vì sao cần ghi sách vào sổ? (7) Xếp ba việc theo trình tự trong bài Góc đọc dưới hiên. Có thể làm trên học liệu số NeoEdu ở phần bài tập tương tác.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (2) B. Sách và sự khuyến khích đọc. (3) thư viện – nơi tổ chức sách và tài liệu để người đọc sử dụng; cởi mở – sẵn lòng đón nhận, trò chuyện và chia sẻ. (5) dưới hiên. (6) C. Để theo dõi và giữ sách chung. (7) Lớp kê giá sách → Lan đọc và giới thiệu truyện → Cô cùng lớp kiểm lại sách.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: làm bài tập 2, 3, 5, 6, 7 trong sách hoặc trên NeoEdu; yêu cầu HS nêu căn cứ khi chọn đáp án.

    Học sinh

    HS đọc đề, làm bài cá nhân. Dự kiến HS hỏi: “Đáp án B có đúng không?” GV hướng dẫn HS tìm chi tiết trong bài để kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV quan sát, hỗ trợ HS chưa hiểu, nhắc HS chỉ chọn đáp án có căn cứ trong bài.

    Học sinh

    HS làm bài và đối chiếu với bạn cùng bàn. Dự kiến HS trả lời: “Em chọn C vì bài nói ghi sổ để giữ sách chung.”

  3. Giáo viên

    GV chữa nhanh các đáp án, chốt cách làm: đọc đề, tìm chi tiết trong bài, chọn đáp án có căn cứ.

    Học sinh

    HS sửa bài và ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 9 phút

Nghe – viết và phân biệt ch, tr

Mục tiêu

HS viết đúng chính tả đoạn văn mẫu; phân biệt đúng ch/tr và chăn/trăn dựa vào nghĩa của câu.

Nội dung

GV đọc cả đoạn mẫu “Lớp 3B kê một giá sách nhỏ dưới hiên. Mỗi bạn có thể mang một cuốn còn tốt tới góp và ghi vào sổ chung.” HS viết từng cụm, soát lại theo bản mẫu. Tiếp theo làm bài 8 và 9: điền chăn hoặc trăn và chọn đáp án đúng. Với nhớ–viết, HS học thuộc một cụm ngắn, che đi rồi viết lại.

Sản phẩm dự kiến

Đoạn chính tả viết đúng, không sai lỗi chính tả quan trọng; bài 8: Đắp chăn khi lạnh; con trăn là loài bò sát. Bài 9: A. chăn.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc cả đoạn một lượt, sau đó đọc từng cụm; lưu ý tên riêng Lớp 3B và các từ dễ lẫn (ch, tr, s, x).

    Học sinh

    HS lắng nghe, chuẩn bị bảng con và vở. Dự kiến HS nhắc: “Cụm giá sách nhỏ dưới hiên cần viết đủ dấu thanh.”

  2. Giáo viên

    GV đọc từng cụm, HS viết; sau đó hướng dẫn HS đối chiếu bản mẫu. GV nêu câu hỏi: “Chăn là gì? Trăn là gì? Dựa vào nghĩa nào để chọn?”

    Học sinh

    HS viết vào vở, tự soát lỗi. Dự kiến HS trả lời: “Chăn là đồ đắp, còn trăn là loài bò sát nên điền chăn vào chỗ trống đầu.”

  3. Giáo viên

    GV nhận xét chung về lỗi chính tả thường gặp và chốt cách phân biệt ch/tr, chăn/trăn dựa vào nghĩa câu.

    Học sinh

    HS sửa lỗi sai trong vở và ghi nhớ cách phân biệt.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 8 phút

Giới thiệu sách của lớp em

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức bài học để giới thiệu sách một cách hấp dẫn, có căn cứ và không tiết lộ hết kết thúc.

Nội dung

Mỗi HS viết 2–3 câu giới thiệu một cuốn sách em yêu thích, giống cách Lan giới thiệu truyện trong bài. Các phiếu được đặt vào hộp của Góc đọc lớp em. Về nhà, HS kể lại bài Thư viện cho người thân trong 2–3 câu và kiểm tra xem có thêm chi tiết nào không có trong bài.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi HS có một phiếu giới thiệu sách 2–3 câu, nêu nội dung chính và không tiết lộ hết kết thúc; có bản kể lại bài Thư viện cho người thân.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: viết 2–3 câu giới thiệu sách, gợi ý: nêu tên sách, nội dung chính và một điều thú vị nhưng không tiết lộ hết kết thúc.

    Học sinh

    HS lắng nghe, chọn cuốn sách mình muốn giới thiệu. Dự kiến HS hỏi: “Em có thể giới thiệu sách không có ở lớp không?” GV đáp: được.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, góp ý ngắn gọn về cách diễn đạt; mời vài HS đọc phiếu.

    Học sinh

    HS viết phiếu và đọc cho bạn cùng bàn nghe. Dự kiến HS viết: “Cuốn sách kể về một bạn nhỏ thích khám phá. Em chưa kể kết thúc để bạn tự đọc.”

  3. Giáo viên

    GV thu phiếu, bỏ vào hộp Góc đọc lớp em và giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS nhận nhiệm vụ về nhà, ghi vào vở bài tập.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Đọc văn bản Thư viện và trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Điều gì khiến học sinh rất vui?
  • Câu 2: Thầy hiệu trưởng khuyến khích các em làm gì?
  • Câu 3: Dù chỗ ngồi chưa đủ, điều gì làm các em tìm cách đọc thoải mái?
  • Câu 4: Thư viện dần trở thành nơi quen thuộc nhờ đâu?
  • Câu 5: Theo bài, tình yêu đọc sách lớn lên khi nào?
  • Câu 6: Nối từ với nghĩa: thư viện – (……); cởi mở – (……).
    Gợi ý đáp án:
  • Câu 1: Nhà trường có thư viện.
  • Câu 2: Tiếp cận và chia sẻ sách.
  • Câu 3: Sự ham đọc.
  • Câu 4: Sách và cách đón tiếp cởi mở.
  • Câu 5: Khi được tạo điều kiện và được chia sẻ.
  • Câu 6: thư viện – nơi tổ chức sách và tài liệu để người đọc sử dụng; cởi mở – sẵn lòng đón nhận, trò chuyện và chia sẻ.

Phiếu học tập số 2

Đọc thầm văn bản Góc đọc dưới hiên và trả lời các câu hỏi sau:

  • Câu 1: Lớp 3B kê giá sách ở đâu?
  • Câu 2: Mỗi bạn có thể mang gì tới góp?
  • Câu 3: Hôm đầu, Lan chọn loại truyện nào và làm gì với truyện?
  • Câu 4: Bạn trực đặt hộp để làm gì?
  • Câu 5: Cuối tuần, cô cùng lớp làm việc gì? Vì sao cần đánh dấu trang bằng thẻ chứ không bẻ góc?
  • Câu 6: Xếp theo trình tự ba việc: (a) Cô cùng lớp kiểm lại sách; (b) Lớp kê giá sách; (c) Lan đọc và giới thiệu truyện.
    Gợi ý đáp án:
  • Câu 1: Dưới hiên.
  • Câu 2: Một cuốn sách còn tốt.
  • Câu 3: Truyện ngắn; đọc xong kể cho bạn một điều thú vị mà không tiết lộ hết kết thúc.
  • Câu 4: Để nhận giấy ghi lời giới thiệu.
  • Câu 5: Kiểm lại số sách và nhắc giữ khô; để giữ sách không bị hư góc.
  • Câu 6: (b) → (c) → (a).

Hướng dẫn về nhà

  • Kể lại bài Thư viện cho người thân trong 2–3 câu, sau đó kiểm tra xem mình có thêm chi tiết nào mà bài không nói không và sửa lại.
  • Hoàn thiện phiếu giới thiệu một cuốn sách 2–3 câu, không tiết lộ hết kết thúc, và đem đến Góc đọc lớp em.
  • Luyện đọc đoạn văn Góc đọc dưới hiên hai lần, ngắt đúng dấu câu và đọc rõ từng tiếng.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.