Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 1. Ôn tập và bổ sung

Giáo án Bài 8. Luyện tập chung

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cách viết và đọc số có ba chữ số theo các hàng trăm, chục, đơn vị, và xác định được giá trị của từng chữ số trong số đó.
  • Thực hiện được phép cộng, phép trừ có nhớ trong phạm vi 1000 bằng cách đặt tính theo cột đúng hàng.
  • Nêu được cách tìm số hạng, số bị trừ, số trừ chưa biết và kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược.
  • Vận dụng được bảng nhân 2, 3, 4 để tính tích và đổi được đơn vị từ dm sang cm (1 dm = 10 cm).
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao tìm số hạng chưa biết bằng phép trừ, tìm số bị trừ bằng phép cộng.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển được tình huống “2 hộp, mỗi hộp 4 bút” thành phép nhân 2×42 \times 4.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS xác định đúng điều đã biết, điều phải tìm trước khi chọn phép tính.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng số có ba chữ số, nêu đúng tên các thành phần của phép tính và trình bày kết quả bằng câu hoàn chỉnh.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, bộ thẻ số, thẻ hàng trăm–chục–đơn vị và bảng nhân để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại kiến thức theo ba lượt (nhắc lại cách làm, giải độc lập, kiểm tra lại kết quả) và tự sửa lỗi sai của mình.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp và nhóm, trình bày cách làm bằng lời và nhận xét bài của bạn bằng câu có lí do.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS chọn đúng phép tính ngược hoặc phép nhân phù hợp với tình huống trong bài và trong thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS hoàn thành đủ 10 bài tập ôn tập trong thời gian quy định và kiểm tra lại kết quả.
  • Trung thực: HS tự đánh giá đúng kết quả của mình khi đối chiếu với đáp án, không sao chép bài bạn.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành phần việc được giao trong nhóm và nhắc nhở bạn cùng kiểm tra lại phép tính.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Slide hoặc bảng phụ ghi 10 bài tập và phiếu học tập số 1.
  • Thẻ số (các số 507, 620, 999, 1000) và thẻ hàng trăm, chục, đơn vị.
  • Bộ que tính hoặc hình vẽ 4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm tròn để minh hoạ phép nhân.
  • Trang bài học số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-8-luyen-tap-chung (bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác), dùng ở hoạt động luyện tập và kiểm tra nhanh cuối giờ.

2. Học sinh

  • SGK Toán 3, vở ghi, bút chì, bảng con và bút viết bảng.
  • Bộ thẻ số từ 0 đến 9 hoặc que tính (nếu có).
  • Phiếu học tập số 1 (phát theo cặp).

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Trò chơi Ai nhanh hơn?

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc, viết số có ba chữ số và cách đếm thêm 1 qua số tận cùng bằng 9.

Nội dung

GV đọc lần lượt các số 507, 620, 999; HS viết số vào bảng con rồi giơ lên. Sau đó GV hỏi: 999 thêm 1 bằng bao nhiêu? Số 1000 có mấy chữ số?

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng các số được đọc và nêu được 999 + 1 = 1000; số 1000 có 4 chữ số.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: GV đọc số, HS viết vào bảng con và giơ nhanh; bạn nào viết đúng và nhanh nhất được cộng một điểm sao.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con, bút viết.

  2. Giáo viên

    GV đọc số “năm trăm hai mươi” hoặc “sáu trăm hai mươi”, “chín trăm chín mươi chín”; quan sát HS viết và sửa ngay các lỗi viết thiếu chữ số 0.

    Học sinh

    HS viết số vào bảng con. Dự kiến: 507 đọc là “năm trăm linh bảy”, hàng chục bằng 0 nên đọc “linh”.

  3. Giáo viên

    GV yêu cầu một số HS đọc to số mình vừa viết và nói rõ hàng trăm, hàng chục, hàng đơn vị.

    Học sinh

    HS đọc và giải thích. Dự kiến: 620 gồm 6 trăm, 2 chục, 0 đơn vị.

  4. Giáo viên

    GV hỏi: 999 thêm 1 bằng bao nhiêu? Vì sao? GV chốt: số tận cùng bằng 9 khi đếm thêm 1 phải đổi sang chục kế tiếp; 999 + 1 = 1000.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: 999 + 1 = 1000 vì 9 đơn vị thêm 1 thành 1 chục, 9 chục thêm 1 thành 1 trăm, 9 trăm thêm 1 thành 1 nghìn; 1000 có 4 chữ số.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 8 phút

Hệ thống hoá cách đặt tính và tìm thành phần chưa biết

Mục tiêu

Nhắc lại cách đặt tính, cộng trừ có nhớ trong phạm vi 1000 và cách tìm số hạng, số bị trừ, số trừ chưa biết.

Nội dung

HS làm việc theo cặp với Phiếu học tập số 1. HS đặt tính và tính 347 + 126, 348 + 126; tìm số còn thiếu trong ? + 125 = 382 và ? − 146 = 253; kiểm tra bằng phép tính ngược.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 được hoàn thành với các kết quả: 347 + 126 = 473; 348 + 126 = 474; ? = 257; ? = 399; kiểm tra đúng bằng phép tính ngược.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia lớp thành các cặp, phát Phiếu học tập số 1 và nhắc lại ba lượt tự kiểm tra: nhắc cách làm, giải độc lập, kiểm tra lại bằng phép tính ngược.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, đọc yêu cầu và chọn bạn cùng cặp.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát, nhắc HS đặt các chữ số cùng hàng thẳng cột và tính từ phải sang trái. GV hỏi: Muốn tìm số hạng chưa biết, em phải làm phép tính gì?

    Học sinh

    HS đặt tính và làm bài. Dự kiến: Đơn vị 7 + 6 = 13, viết 3 nhớ 1; chục 4 + 2 + 1 = 7; trăm 3 + 1 = 4; vậy 347 + 126 = 473. Muốn tìm số hạng chưa biết, lấy tổng trừ số hạng đã biết: 382 − 125 = 257.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 cặp lên trình bày: một cặp nêu cách đặt tính và cách nhớ, một cặp nêu cách tìm số còn thiếu và cách kiểm tra.

    Học sinh

    Đại diện cặp trình bày. Dự kiến: 257 + 125 = 382, đúng như đề bài; 399 − 146 = 253, đúng.

  4. Giáo viên

    GV chốt: số hạng bằng tổng trừ số hạng kia; số bị trừ bằng hiệu cộng số trừ; số trừ bằng số bị trừ trừ hiệu. Nhắc: không phải cứ thấy phép trừ là luôn dùng phép cộng, phải gọi đúng tên thành phần còn thiếu trước khi chọn phép tính.

    Học sinh

    HS nhắc lại quy tắc và ghi vào vở. Dự kiến: Số bị trừ = 253 + 146 = 399.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Bảng nhân 2, 3, 4 và đổi đơn vị dm, cm

Mục tiêu

Hệ thống hoá bảng nhân 2, 3, 4 bằng cách cộng liên tiếp và đổi được 3 dm = 30 cm.

Nội dung

Trò chơi “Đố bạn”: GV đưa hình 4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm tròn để HS nêu 2 × 4; sau đó HS đọc nối tiếp bảng nhân 2, 3, 4; cuối cùng HS đổi 3 dm sang cm.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu đúng 2 × 4 = 8, 3 × 4 = 12, 4 × 2 = 8; đọc đúng bảng nhân 2, 3, 4; nêu được 3 dm = 30 cm.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu nhiệm vụ: quan sát hình vẽ 4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm tròn, nêu phép nhân tương ứng.

    Học sinh

    HS quan sát hình và chuẩn bị trả lời.

  2. Giáo viên

    GV hỏi: Có mấy nhóm? Mỗi nhóm có mấy đơn vị? Phép nhân nào tương ứng? Sau đó cho cả lớp đọc nối tiếp bảng nhân 2, 3, 4.

    Học sinh

    HS trả lời. Dự kiến: Có 4 nhóm, mỗi nhóm 2; 2 × 4 = 8. HS đọc: 2, 4, 6, 8, 10, … 20; 3, 6, 9, …, 30; 4, 8, 12, …, 40.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 HS đọc thuộc bảng nhân 3 và bảng nhân 4 không nhìn sách, rồi hỏi: 3 dm bằng bao nhiêu xăng-ti-mét?

    Học sinh

    HS đọc bảng và trả lời. Dự kiến: 3 dm = 3 × 10 cm = 30 cm.

  4. Giáo viên

    GV chốt: bảng nhân được lập bằng cách cộng liên tiếp; 1 dm = 10 cm, nên muốn đổi dm sang cm ta nhân với 10.

    Học sinh

    HS nhắc lại và ghi nhớ: 1 dm = 10 cm; 1 m = 100 cm.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập theo trạm với 10 bài tập ôn tập

Mục tiêu

Vận dụng kiến thức của bài để làm đúng các bài tập về đọc số, cộng trừ, tìm thành phần chưa biết, bảng nhân và đổi đơn vị.

Nội dung

Chia lớp thành 3 nhóm, mỗi nhóm làm một trạm: Trạm 1 làm bài 1, 2, 8, 9 (số và phép tính); Trạm 2 làm bài 3, 10 (tìm số còn thiếu); Trạm 3 làm bài 4, 5, 6, 7 (bảng nhân và đơn vị). Sau khi xong, nhóm trưởng báo cáo và cả lớp kiểm tra bằng trang bài học NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: 7 (hàng đơn vị của 507). Bài 2: 473 (347 + 126 = 473). Bài 3: 257 (382 − 125 = 257). Bài 4: 4 (2 × 2). Bài 5: 6 (3 × 2). Bài 6: 8 (4 × 2). Bài 7: 30 cm (3 dm = 30 cm). Bài 8: 500 (chữ số 5 ở hàng trăm, 5 × 100 = 500). Bài 9: 474 (348 + 126 = 474). Bài 10: 366 (600 − 234 = 366).

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia nhóm, giao trạm và thời gian 10 phút; nhắc nhóm kiểm tra kết quả bằng phép tính ngược hoặc phép nhân trước khi báo cáo.

    Học sinh

    HS nhận trạm, đọc đề và phân công người ghi, người kiểm tra.

  2. Giáo viên

    GV đi quan sát các trạm, gợi ý khi HS nhầm lẫn hàng đơn vị hoặc chọn sai phép tính. Hỏi: Bài này đã biết gì, phải tìm gì?

    Học sinh

    HS làm bài. Dự kiến: Bài 10, HS tính 600 − 234 = 366 rồi thử lại 234 + 366 = 600.

  3. Giáo viên

    GV mời đại diện từng trạm báo cáo kết quả, các nhóm khác đối chiếu với đáp án trên bảng.

    Học sinh

    Đại diện nhóm báo cáo và nhận xét. Dự kiến: Trạm 1 đọc “bài 9, 348 + 126 = 474”, các nhóm khác kiểm tra lại.

  4. Giáo viên

    GV chốt các lỗi thường gặp: quên nhớ 1, đặt tính sai hàng, chọn sai phép tính khi tìm số. GV hướng dẫn HS làm thêm bài tương tác trên trang NeoEdu để tự kiểm tra.

    Học sinh

    HS sửa bài của mình và làm bài tương tác trên trang NeoEdu nếu có thiết bị.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 6 phút

Đố bạn: Chuyện ở cửa hàng và đoạn dây

Mục tiêu

Vận dụng bảng nhân và đổi đơn vị vào tình huống thực tế để giải bài toán ngắn.

Nội dung

GV nêu hai tình huống: (1) Bạn An có 2 hộp bút, mỗi hộp có 4 chiếc bút chì. Hỏi An có tất cả bao nhiêu chiếc bút chì? (2) Một đoạn dây dài 3 dm. Hỏi đoạn dây đó dài bao nhiêu xăng-ti-mét? Về nhà: tìm 3 đồ vật có ghi số có ba chữ số, đọc và viết lại số đó.

Sản phẩm dự kiến

HS giải được (1) 2 × 4 = 8 chiếc bút chì; (2) 3 dm = 30 cm; nêu được ít nhất 3 số có ba chữ số đã đọc ở nhà.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc hai tình huống, yêu cầu HS nêu điều đã biết và điều phải tìm trước khi tính.

    Học sinh

    HS lắng nghe và nêu: Đã biết 2 hộp, mỗi hộp 4 chiếc; cần tìm tổng số bút.

  2. Giáo viên

    GV cho HS làm vào bảng con, hỏi: Vì sao em chọn phép nhân? Đổi 3 dm sang cm thế nào?

    Học sinh

    HS viết bảng con. Dự kiến: Chọn phép nhân vì có 2 nhóm, mỗi nhóm 4; 3 dm × 10 = 30 cm.

  3. Giáo viên

    GV gọi 2 HS trình bày lời giải, các bạn khác nhận xét.

    Học sinh

    HS trình bày: 2 × 4 = 8 chiếc bút; 3 dm = 30 cm.

  4. Giáo viên

    GV nhận xét, khen ngợi những HS biết kiểm tra lại đơn vị và phép tính; giao bài về nhà.

    Học sinh

    HS ghi nhiệm vụ về nhà vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Nhóm: ……… Tên: ………

Phần A. Đặt tính rồi tính:

  • 347 + 126 = ………
  • 348 + 126 = ………

Phần B. Tìm số còn thiếu:

  • ? + 125 = 382, ? = ………
  • ? − 146 = 253, ? = ………

Phần C. Kiểm tra bằng phép tính ngược:

  • Kết quả ở ? + 125 = 382 có đúng không? Viết phép tính kiểm tra: ………
  • Kết quả ở ? − 146 = 253 có đúng không? Viết phép tính kiểm tra: ………

Phần D. Trả lời:

  • Muốn tìm số hạng chưa biết, em làm phép tính nào?
  • Muốn tìm số bị trừ chưa biết, em làm phép tính nào?

Hướng dẫn về nhà

  • Viết lại bảng nhân 2, 3, 4 và đọc thuộc lòng không nhìn sách.
  • Làm bài tập: tính 265 + 134; tìm số còn thiếu trong ? + 230 = 575 và kiểm tra bằng phép tính ngược.
  • Tìm ở nhà 3 đồ vật có ghi số có ba chữ số, đọc và viết lại số đó theo các hàng trăm, chục, đơn vị. Vẽ hình minh hoạ 2 × 4 bằng 4 nhóm, mỗi nhóm 2 chấm tròn.
  • Hoàn thành bài tương tác trên trang NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-8-luyen-tap-chung.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.