ToánLớp 3Chủ đề 2. Bảng nhân, bảng chia

Giáo án Bài 9. Bảng nhân 6, bảng chia 6

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách lập bảng nhân 6 bằng cách cộng liên tiếp 6 và đọc được các tích trong bảng: $6 \times 1 = 6$ , ..., $6 \times 10 = 60$ .
Giải thích được ý nghĩa của phép nhân $6 \times 4$ : có 4 nhóm, mỗi nhóm 6 đơn vị.
Vận dụng được mối liên hệ giữa phép nhân và phép chia để tìm kết quả trong bảng chia 6, ví dụ từ $6 \times 8 = 48$ suy ra $48 : 6 = 8$ .
Vận dụng được bảng nhân 6, bảng chia 6 để giải bài toán thực tế có một phép tính nhân hoặc phép chia.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $6 \times 6 = 6 \times 5 + 6 = 36$ và vì sao $24 : 6 = 4$ đúng dựa vào phép nhân $6 \times 4 = 24$ .
Mô hình hoá toán học: HS chuyển được tình huống “mỗi túi có 6 quả, 9 túi” thành phép nhân $6 \times 9$ , và “42 bút chia đều vào 6 hộp” thành phép chia $42 : 6$ .
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn được cách tính phù hợp (cộng liên tiếp, nhẩm chia qua phép nhân) để tìm kết quả chính xác trong các bài tập.
Giao tiếp toán học: HS đọc và viết đúng các phép tính nhân, chia với số 6; nói được đơn vị kèm theo kết quả, ví dụ “54 quả”.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng con, hình tròn hoặc que tính để minh hoạ 6 nhóm, mỗi nhóm nhiều đơn vị và kiểm tra kết quả trên trang bài học số.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự kiểm tra kết quả bằng cách tìm phép nhân tương ứng khi thực hiện phép chia và tự sửa lỗi khi quên một tích.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc theo cặp đôi, trình bày cách lập bảng và cách nhẩm chia cho bạn nghe bằng câu nói đầy đủ, rõ ràng.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng cách cộng liên tiếp hoặc tích liền trước cộng 6 để tìm tích chưa nhớ, và tự đặt được bài toán có dùng bảng nhân 6.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực luyện đọc thuộc các tích của bảng nhân 6 và hoàn thành đầy đủ phiếu học tập trong giờ.
Trung thực: HS thẳng thắn báo cáo kết quả tự kiểm tra, không sao chép đáp án của bạn khi làm bài tập.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ hoặc slide ghi sẵn bảng nhân 6 với một số tích bị bỏ trống (ví dụ $6 \times 6 = ?$ , $6 \times 9 = ?$ ).
Bộ hình tròn hoặc thẻ minh hoạ 6 chấm tròn, dùng để xếp thành từng nhóm 6 đơn vị trên bảng lớp.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi cặp đôi).
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-9-bang-nhan-6-bang-chia-6, dùng để chiếu ví dụ và làm bài tập trắc nghiệm nhanh.

2. Học sinh

Bảng con, bút dạ, vở ô li, bút chì.
Bộ que tính hoặc hình tròn cắt rời (6 hình cho mỗi nhóm).
Phiếu học tập do GV phát.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 4 phút

Đếm nhảy 6

Mục tiêu

Ôn lại cách cộng liên tiếp một số và tạo hứng thú cho HS trước khi vào bài mới.

Nội dung

Trò chơi “Đếm nhảy 6”: cả lớp đứng lên, lần lượt đếm thêm 6 từ 0 đến 60, mỗi bạn đọc một số theo thứ tự. Bạn đọc sai thì ngồi xuống, bạn đọc đúng tiếp tục.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng dãy số 6, 12, 18, 24, 30, ... và nêu được cách tìm số tiếp theo là cộng thêm 6.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu luật chơi: “Cô đọc số 0, các con đếm thêm 6 để nối tiếp dãy số. Ai đọc sai phải ngồi xuống.” GV viết lên bảng: $0 + 6 = ?$
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi, đứng dậy sẵn sàng.
Giáo viên
GV điều khiển trò chơi, hỏi: “Đếm thêm 6 từ 0 ta được số nào? Tiếp theo là số nào?”
Học sinh
HS nối tiếp đọc: “Sáu, mười hai, mười tám, hai mươi bốn, ...”. Dự kiến HS trả lời: “Sáu, mười hai.”
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu cách tìm số đứng sau: “Con đã làm thế nào để biết số tiếp theo?”
Học sinh
HS trả lời: “Con lấy số trước cộng thêm 6.”
Giáo viên
GV chốt: Dãy số đếm thêm 6 chính là các tích của bảng nhân 6. Hôm nay chúng ta lập bảng nhân 6.
Học sinh
HS nhắc lại tên bài: “Bảng nhân 6, bảng chia 6.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 9 phút

Lập bảng nhân 6

Mục tiêu

HS lập được bảng nhân 6 bằng cách cộng liên tiếp 6 và hiểu $6 \times 4$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 6 đơn vị.

Nội dung

HS làm việc theo cặp đôi, dùng hình tròn xếp thành từng nhóm 6 đơn vị: 1 nhóm, 2 nhóm, ..., 10 nhóm; ghi tích tương ứng và điền vào Phiếu học tập số 1. Sau đó GV hướng dẫn cách kiểm tra: tích sau bằng tích trước cộng 6.

Sản phẩm dự kiến

Bảng nhân 6 đầy đủ: $6 \times 1 = 6$ , $6 \times 2 = 12$ , $6 \times 3 = 18$ , $6 \times 4 = 24$ , $6 \times 5 = 30$ , $6 \times 6 = 36$ , $6 \times 7 = 42$ , $6 \times 8 = 48$ , $6 \times 9 = 54$ , $6 \times 10 = 60$ ; HS giải thích được $6 \times 4$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 6.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đưa ví dụ: “Có 4 nhóm, mỗi nhóm 6 bút chì. Hỏi có tất cả bao nhiêu bút chì?” GV yêu cầu cặp đôi xếp hình tròn và viết phép tính $6 \times 4$ vào Phiếu học tập số 1.
Học sinh
HS lấy hình tròn, xếp 4 nhóm, mỗi nhóm 6 hình, rồi đếm được 24 hình.
Giáo viên
GV hướng dẫn cả lớp lập bảng: “Xếp thêm một nhóm 6 rồi cộng thêm 6 vào tích trước. Các con thử làm: $6 \times 5$ bằng bao nhiêu?” GV đi quanh lớp hỗ trợ cặp còn chậm.
Học sinh
HS điền tiếp các tích. Dự kiến HS trả lời: “ $6 \times 5 = 24 + 6 = 30$ .”
Giáo viên
GV mời 1 cặp đọc bảng vừa lập. GV hỏi: “Vì sao $6 \times 4$ ghi là 4 nhóm, mỗi nhóm 6?”
Học sinh
Cặp đôi đọc bảng. HS trả lời: “Vì số thứ nhất là số nhóm, số thứ hai là số đơn vị trong mỗi nhóm.”
Giáo viên
GV chốt: Bảng nhân 6 được lập bằng cách cộng liên tiếp 6. Khi quên một tích, lấy tích liền trước cộng 6. GV chiếu trang bài học NeoEdu để HS đối chiếu bảng.
Học sinh
HS kiểm tra lại bảng của mình và sửa lỗi nếu có.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 6 phút

Từ phép nhân đến phép chia

Mục tiêu

HS nhận ra mối liên hệ giữa phép nhân và phép chia, biết nhẩm chia bằng cách tìm phép nhân tương ứng.

Nội dung

Từ $6 \times 4 = 24$ , HS viết được $24 : 6 = 4$ và $24 : 4 = 6$ . Sau đó HS nhẩm $48 : 6$ bằng cách tìm số nhân với 6 để được 48, không đếm đoán.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được hai phép chia $24 : 6 = 4$ và $24 : 4 = 6$ ; nhẩm được $48 : 6 = 8$ vì $6 \times 8 = 48$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết lên bảng $6 \times 4 = 24$ và hỏi: “Từ phép nhân này, các con viết được những phép chia nào?”
Học sinh
HS suy nghĩ, làm việc theo cặp đôi trên bảng con.
Giáo viên
GV hướng dẫn cách nhẩm: “Muốn tính $48 : 6$ , ta tìm số mà khi nhân với 6 thì được 48. Các con thử nhẩm xem.” GV hỏi: “ $6 \times 7$ bằng bao nhiêu? Vậy $48 : 6$ có bằng 7 không?”
Học sinh
HS nhẩm: “ $6 \times 7 = 42$ , 42 nhỏ hơn 48, nên không phải 7. $6 \times 8 = 48$ , vậy $48 : 6 = 8$ .”
Giáo viên
GV mời 2 HS trình bày: “Con đã nhẩm $48 : 6$ như thế nào?”
Học sinh
HS trình bày được cách tìm phép nhân tương ứng: “Con tìm số nhân với 6 để được 48.”
Giáo viên
GV chốt: Muốn chia cho 6, ta tìm phép nhân tương ứng với 6. Kết quả cần kiểm tra bằng cách nhân lại: $6 \times 8 = 48$ .
Học sinh
HS ghi nhớ cách kiểm tra kết quả phép chia.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 6 phút

Luyện tính nhân và chia với 6

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 6 và bảng chia 6 để tính đúng các phép tính trong bài tập 1 đến 5.

Nội dung

Bài 1: $6 \times 2 = ?$ . Bài 2: $6 \times 4 = ?$ . Bài 3: $6 \times 7 = ?$ . Bài 4: $48 : 6 = ?$ . Bài 5: Điền số vào chỗ trống: $6 \times {\_\_} = 36$ ; $54 : 6 = {\_\_}$ . HS làm bảng con, sau đó kiểm tra trên trang bài học NeoEdu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 1 là 12; bài 2 là 24; bài 3 là 42; bài 4 là 8; bài 5 là 6 và 9 (vì $6 \times 6 = 36$ , $6 \times 9 = 54$ ). HS giải thích được vì sao $48 : 6 = 8$ : vì $6 \times 8 = 48$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu bài 1 đến 5 trên học liệu NeoEdu và nêu yêu cầu: “Các con làm bảng con, giơ bảng khi xong. Nhớ ghi lại phép nhân để kiểm tra phép chia.”
Học sinh
HS đọc đề, chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS dùng cách cộng liên tiếp khi quên tích. Với bài 5, GV hỏi: “Muốn tìm số điền vào ô trống, ta phải nghĩ phép nhân nào?”
Học sinh
HS làm bài. Dự kiến HS trả lời: “Con nghĩ $6 \times ? = 36$ , vì $6 \times 6 = 36$ nên điền 6.”
Giáo viên
GV yêu cầu HS giơ bảng và đọc kết quả. GV đối chiếu đáp án và sửa lỗi cho HS chưa đúng.
Học sinh
HS giơ bảng, đọc kết quả: “Mười hai, hai mươi bốn, bốn mươi hai, tám, sáu và chín.”
Giáo viên
GV khen các bạn làm đúng và nhắc lỗi thường gặp: nhầm $6 \times 3$ với $6 + 3$ .
Học sinh
HS tự sửa bài trong vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 5 phút

Nối phép tính và giải bài toán với 6

Mục tiêu

HS nối đúng phép tính với kết quả và vận dụng phép nhân, phép chia với 6 để giải bài toán có lời văn đơn giản.

Nội dung

Theo Phiếu học tập số 2, HS làm bài 6: nối $6 \times 3$ , $6 \times 5$ , $60 : 6$ với các kết quả 18, 30, 10. Bài 7: Mỗi túi có 6 quả ổi, 9 túi như thế có bao nhiêu quả? Bài 8: Có 42 bút chia đều vào 6 hộp, mỗi hộp có bao nhiêu bút?

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: bài 6 gồm $6 \times 3$ với 18, $6 \times 5$ với 30, $60 : 6$ với 10; bài 7: $6 \times 9 = 54$ (quả); bài 8: $42 : 6 = 7$ (bút). HS viết đúng đơn vị kèm kết quả.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: “Các cặp đôi đọc đề, tìm phép tính rồi viết lời giải ngắn gọn.”
Học sinh
HS đọc đề, thảo luận cặp đôi.
Giáo viên
GV hỏi gợi mở: “Bài 7 cho biết gì? Bài toán hỏi gì? Ta dùng phép tính nào?” Với bài 8: “Chia đều vào 6 hộp, ta dùng phép nhân hay phép chia?”
Học sinh
HS trả lời: “Bài 7 có 6 quả mỗi túi, 9 túi nên dùng phép nhân $6 \times 9$ .” “Bài 8 chia đều nên dùng phép chia $42 : 6$ .”
Giáo viên
GV mời 2 cặp trình bày lời giải, yêu cầu nói rõ đơn vị “quả”, “bút”.
Học sinh
HS trình bày: “Số quả ổi là $6 \times 9 = 54$ (quả).” “Mỗi hộp có $42 : 6 = 7$ (bút).”
Giáo viên
GV chốt cách trình bày lời giải: viết phép tính và đơn vị. GV nhấn mạnh: đề chia đều thường dùng phép chia.
Học sinh
HS sửa lời giải trong Phiếu học tập số 2.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Đố bạn bài toán với bảng nhân 6

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 6, bảng chia 6 vào tình huống thực tế quen thuộc và rèn khả năng đặt bài toán.

Nội dung

Mỗi cặp đôi tự đặt một bài toán thực tế có dùng phép nhân với 6 hoặc phép chia cho 6 (ví dụ: nhà em có 4 hộp bút, mỗi hộp 6 cái bút; hoặc có 36 viên kẹo chia đều cho 6 bạn). Cặp đôi đổi bài cho nhau giải và kiểm tra bằng phép nhân.

Sản phẩm dự kiến

Mỗi cặp đôi có 1 bài toán đúng, có lời giải kèm đơn vị; HS giải được bài toán của bạn và nêu được cách kiểm tra kết quả.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nêu nhiệm vụ: “Các con đặt một bài toán về đồ vật quanh em, dùng bảng nhân 6 hoặc bảng chia 6, rồi đổi bài cho bạn giải.”
Học sinh
HS suy nghĩ, viết bài toán vào vở.
Giáo viên
GV đi quanh lớp, gợi ý nếu HS khó nghĩ tình huống: “Con có thể dùng hộp bút, bó hoa, đôi giày…”
Học sinh
HS đổi bài và giải. Dự kiến HS trả lời: “Bạn có 4 hộp, mỗi hộp 6 cái bút, vậy có $6 \times 4 = 24$ (cái bút).”
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc bài toán và nêu cách kiểm tra kết quả.
Học sinh
HS đọc bài, nói cách kiểm tra: “Con lấy kết quả chia cho 6 xem có ra số ban đầu không.”
Giáo viên
GV nhận xét, khen những bài toán sáng tạo. GV chốt: Bảng nhân 6, bảng chia 6 giúp giải các bài toán về nhóm đều.
Học sinh
HS ghi nhớ nội dung bài học.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Họ và tên: ..................................
Lập bảng nhân 6 (cộng liên tiếp 6).

Xếp 1 nhóm, 2 nhóm, ..., 10 nhóm; mỗi nhóm 6 hình tròn.
Điền tích vào bảng:
- $6 \times 1 =$ ......
- $6 \times 2 =$ ......
- $6 \times 3 =$ ......
- $6 \times 4 =$ ......
- $6 \times 5 =$ ......
- $6 \times 6 =$ ......
- $6 \times 7 =$ ......
- $6 \times 8 =$ ......
- $6 \times 9 =$ ......
- $6 \times 10 =$ ......
  Câu hỏi:
Vì sao $6 \times 4$ có nghĩa là 4 nhóm, mỗi nhóm 6?
Khi quên tích $6 \times 6$ , em làm thế nào để tìm được kết quả?
Từ $6 \times 4 = 24$ , em viết được hai phép chia: ......................., .......................
Nhẩm: $48 : 6 =$ ...... vì $6 \times$ ...... $= 48$ .

Phiếu học tập số 2

Họ và tên: ..................................
Bài 6. Nối mỗi phép tính với kết quả đúng:

$6 \times 3$ ......... 10
$6 \times 5$ ......... 18
$60 : 6$ ......... 30
Bài 7. Mỗi túi có 6 quả ổi. Hỏi 9 túi như thế có bao nhiêu quả ổi?
Bài giải:
......................................................
......................................................
Bài 8. Có 42 chiếc bút chia đều vào 6 hộp. Hỏi mỗi hộp có bao nhiêu chiếc bút?
Bài giải:
......................................................
......................................................

Hướng dẫn về nhà

Học thuộc lòng bảng nhân 6 và đọc thuộc lòng bảng chia 6 theo thứ tự, sau đó đọc không theo thứ tự để rèn phản xạ.
Làm bài tập trong vở bài tập Toán 3 về bảng nhân 6, bảng chia 6; với mỗi phép chia, nhớ viết phép nhân tương ứng để kiểm tra.
Quan sát đồ vật trong nhà có nhóm 6 (ví dụ 6 cái bát, 6 chiếc ghế), viết một bài toán về nhóm đó và đố người thân giải.
Tham gia bài tập tương tác trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-9-bang-nhan-6-bang-chia-6) để kiểm tra lại kiến thức đã học.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.