ToánLớp 3Chủ đề 2. Bảng nhân, bảng chia

Giáo án Bài 10. Bảng nhân 7, bảng chia 7

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách lập bảng nhân 7 bằng cách cộng liên tiếp 7 và đọc thuộc các tích trong bảng nhân 7.
Giải thích được ý nghĩa của $7 \times 4$ : có 4 nhóm, mỗi nhóm 7 đơn vị.
Lập được bảng chia 7 từ phép nhân tương ứng và nhẩm được tích còn quên bằng cách lấy tích liền trước cộng 7.
Vận dụng được bảng nhân, bảng chia 7 để giải các bài toán thực tế đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: giải thích được vì sao $28 : 7 = 4$ từ $7 \times 4 = 28$ , và vì sao $7 \times 6 = 7 \times 5 + 7$ .
Mô hình hoá toán học: diễn đạt tình huống 9 túi ổi, 7 hộp bút thành phép nhân, phép chia tương ứng.
Giải quyết vấn đề toán học: xác định được phép tính phù hợp (nhân hay chia) cho từng bài toán có lời văn.
Giao tiếp toán học: đọc đúng “7 nhân 4 bằng 28”, viết đúng phép tính và nêu câu trả lời kèm đơn vị (quả, bút).
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: dùng que tính, hình vuông bìa và bảng nhân để kiểm tra kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: tự đọc phiếu học tập, tự kiểm tra kết quả bằng cách đối chiếu phép nhân và phép chia tương ứng.
Giao tiếp và hợp tác: trao đổi theo nhóm 4 để lập bảng nhân 7, trình bày cách nhẩm và nhận xét bài bạn.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: chọn phép tính phù hợp để giải bài toán về túi ổi và hộp bút; tìm thêm tình huống có 7 đồ vật trong một nhóm.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: tích cực luyện đọc thuộc bảng nhân 7 và làm đủ các bài tập trong giờ.
Trách nhiệm: làm việc nhóm nghiêm túc, hoàn thành phần việc được giao và kiểm tra lại bài của nhóm.
Trung thực: nhận ra kết quả sai của mình, tự sửa và không đếm đoán khi nhẩm chia.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Bảng phụ viết sẵn bảng nhân 7 (ô kết quả để trống) và hình minh hoạ 4 nhóm 7 que tính.
Thẻ phép tính và thẻ kết quả (in trên bìa A4) cho hoạt động nối phép tính.
Tranh vẽ 9 túi ổi (mỗi túi 7 quả) và 7 hộp bút (mỗi hộp 7 bút) cho tình huống thực tế.
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho từng nhóm).
Máy chiếu hoặc tivi; học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác tại neoedu.vn/learn/3/math/bai-10-bang-nhan-7-bang-chia-7 (dùng ở hoạt động luyện tập để HS tự kiểm tra).

2. Học sinh

SGK Toán 3, vở ô li, bút chì, thước kẻ.
Bảng con, bút dạ, khăn lau.
Khoảng 28 que tính hoặc hình vuông bìa rời (chia đủ 4 nhóm 7 cái).
Bộ thẻ số từ 0 đến 9 (nếu có) để ghép số kết quả.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đếm thêm 7 cùng cả lớp

Mục tiêu

Ôn lại phép cộng thêm 7 liên tiếp, tạo tâm thế học bảng nhân 7.

Nội dung

Trò chơi “Đếm thêm 7”: GV nêu số bắt đầu là 0, cả lớp (hoặc từng dãy) đếm thêm 7 đến 35. Tiết 1, khoảng 5 phút đầu của giờ.

Sản phẩm dự kiến

HS đọc đúng dãy số 0, 7, 14, 21, 28, 35 và nhận ra đây là các kết quả của phép cộng thêm 7.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV nói: “Hôm nay chúng ta đếm thêm 7 từ số 0. Ai nhanh và đúng sẽ được tuyên dương.” GV hỏi: “Đếm thêm 7 từ 0 thì số tiếp theo là số nào?”
Học sinh
HS lắng nghe luật chơi. Trả lời dự kiến: “Số tiếp theo là 7.”
Giáo viên
GV chia lớp thành 2 dãy, mỗi HS đọc một số theo thứ tự, hết lượt chuyển sang bạn bên dãy kia. GV ghi các số lên bảng.
Học sinh
HS chơi theo dãy: 0, 7, 14, 21, 28, 35, các bạn kiểm tra và sửa nếu đọc sai.
Giáo viên
GV hỏi: “Các số đều được tạo ra bằng cách làm gì?”
Học sinh
Trả lời dự kiến: “Cứ cộng thêm 7 vào số trước đó.”
Giáo viên
GV chốt: Dãy số vừa đếm là các tích của bảng nhân 7. Hôm nay ta sẽ lập bảng nhân 7.
Học sinh
HS nhắc lại: “Đếm thêm 7 chính là bảng nhân 7.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 15 phút

Lập bảng nhân 7

Mục tiêu

Hình thành bảng nhân 7 bằng cộng liên tiếp 7 và hiểu ý nghĩa của $7 \times 4$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 7 đơn vị (tiết 1).

Nội dung

HS làm việc nhóm 4 với que tính. Mỗi nhóm lấy 1 nhóm 7 que, rồi lấy thêm các nhóm 7 que, đếm và điền kết quả vào Phiếu học tập số 1: $7 \times 1$ đến $7 \times 10$ . Nhóm trình bày $7 \times 4 = 28$ nghĩa là 4 nhóm, mỗi nhóm 7 đơn vị. GV nêu quan niệm sai cần tránh: không nhầm $7 \times 3$ với $7 + 3$ .

Sản phẩm dự kiến

Bảng nhân 7 hoàn chỉnh: 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70; HS giải thích được $7 \times 4 = 28$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 7 đơn vị.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và que tính cho nhóm. GV hướng dẫn: “Lấy 1 nhóm 7 que, rồi lấy thêm nhóm nữa. Hãy cho biết 2 nhóm 7 que có bao nhiêu que?” Hỏi: “ $7 \times 2$ nghĩa là gì?”
Học sinh
HS nhận phiếu, lấy que tính. Trả lời dự kiến: “ $7 \times 2$ là 2 nhóm, mỗi nhóm 7 que, bằng 14 que.”
Giáo viên
GV đi quan sát các nhóm, gợi ý: “Muốn có $7 \times 3$ thì làm thế nào với bảng nhân 7 đã có?” Khuyến khích HS lấy kết quả trước cộng thêm 7.
Học sinh
Các nhóm lấy thêm nhóm 7 que, đếm và điền kết quả vào phiếu. Trả lời dự kiến: “ $7 \times 3 = 14 + 7 = 21$ .”
Giáo viên
GV mời 2 nhóm trình bày. Hỏi: “Vì sao $7 \times 4 = 28$ ?”
Học sinh
Đại diện nhóm trả lời dự kiến: “Vì có 4 nhóm, mỗi nhóm 7 que, nên $7 + 7 + 7 + 7 = 28$ .”
Giáo viên
GV chốt bảng nhân 7 trên bảng phụ. Hỏi: “ $7 \times 3$ có giống $7 + 3$ không?” GV nhấn mạnh: $7 \times 3$ là 3 nhóm 7 bằng 21, còn $7 + 3$ bằng 10.
Học sinh
HS đọc thuộc vài tích trong bảng và nêu sự khác nhau giữa nhân và cộng. Trả lời dự kiến: “ $7 \times 3$ bằng 21, $7 + 3$ bằng 10, không giống nhau.”

Hoạt động 2.2: Khám phá · 15 phút

Bảng chia 7 và cách nhẩm

Mục tiêu

Lập bảng chia 7 từ phép nhân tương ứng và biết nhẩm tích còn quên bằng cách lấy tích liền trước cộng 7 (tiết 1, cuối giờ).

Nội dung

Từ $7 \times 4 = 28$ , HS suy ra $28 : 7 = 4$ và $28 : 4 = 7$ . GV nêu tình huống quên tích: $7 \times 6 = 7 \times 5 + 7 = 35 + 7 = 42$ . HS không đếm đoán mà tìm phép nhân tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

HS viết được các phép chia $28 : 7 = 4$ , $28 : 4 = 7$ , nhẩm được $7 \times 6 = 42$ bằng cách lấy $35 + 7$ và nêu được cách kiểm tra kết quả phép chia.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết $7 \times 4 = 28$ lên bảng và hỏi: “Từ phép nhân này em viết được những phép chia nào?”
Học sinh
HS suy nghĩ, viết vào bảng con. Trả lời dự kiến: “ $28 : 7 = 4$ và $28 : 4 = 7$ .”
Giáo viên
GV nêu tình huống: “Em quên mất $7 \times 6$ , em làm thế nào?” GV hướng dẫn HS lấy $7 \times 5 = 35$ rồi cộng thêm 7.
Học sinh
HS làm theo hướng dẫn trên bảng con: $7 \times 6 = 35 + 7 = 42$ . HS thử thêm $7 \times 8 = 7 \times 4 + 7 \times 4 = 28 + 28 = 56$ .
Giáo viên
GV mời HS nêu cách nhẩm chia $56 : 7$ . Hỏi: “Vì sao không nên đếm đoán?”
Học sinh
Trả lời dự kiến: “Tìm số nhân với 7 bằng 56 là 8 vì $7 \times 8 = 56$ , đếm đoán dễ sai.”
Giáo viên
GV chốt: Muốn chia cho 7 hoặc cho 4, hãy tìm phép nhân tương ứng; quên tích thì lấy tích liền trước cộng 7. Ghi nhớ bảng chia 7 trên bảng phụ.
Học sinh
HS nhắc lại cách làm và ghi cách nhẩm vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 15 phút

Luyện tập bảng nhân, bảng chia 7

Mục tiêu

Vận dụng bảng nhân, bảng chia 7 để tính nhanh và kiểm tra kết quả (tiết 2).

Nội dung

Bài 1 đến bài 5 trong SGK: tính $7 \times 2$ , $7 \times 4$ , $7 \times 7$ , $56 : 7$ , điền $7 \times \_ = 42$ và $63 : 7 = \_$ . HS làm bảng con, sau đó chơi “Truyền điện” theo tổ. Có thể kiểm tra lại bằng bài tương tác trên NeoEdu.
Đáp án: $7 \times 2 = 14$ ; $7 \times 4 = 28$ ; $7 \times 7 = 49$ ; $56 : 7 = 8$ ; $7 \times 6 = 42$ ; $63 : 7 = 9$ .

Sản phẩm dự kiến

Đáp án đúng: 14; 28; 49; 8; điền 6 (vì $7 \times 6 = 42$ ); điền 9 (vì $63 : 7 = 9$ , $7 \times 9 = 63$ ). HS trình bày được cách kiểm tra bằng phép nhân.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV trình chiếu bài 1 đến bài 5, nêu luật “Truyền điện”: mỗi tổ lần lượt điền kết quả, bạn trước đọc đúng mới truyền cho bạn sau.
Học sinh
HS nhận bảng con và nghe luật chơi.
Giáo viên
GV quan sát, nhắc HS dùng bảng nhân để kiểm tra khi đứng trước bài chia. Mở bài tương tác NeoEdu để HS tự kiểm tra kết quả khi xong.
Học sinh
HS làm bài, chơi theo tổ. Trả lời dự kiến: “ $7 \times 7 = 49$ , em nhớ là 7 nhóm 7 bằng 49.”
Giáo viên
GV mời đại diện tổ đọc kết quả bài 5 và hỏi: “Vì sao $63 : 7 = 9$ ?”
Học sinh
Trả lời dự kiến: “Vì $7 \times 9 = 63$ nên $63 : 7 = 9$ .”
Giáo viên
GV nhận xét, chốt đáp án và nhắc lại cách kiểm tra phép chia bằng phép nhân.
Học sinh
HS sửa lỗi trong bảng con (nếu có) và ghi đáp án đúng vào vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Nối phép tính với kết quả

Mục tiêu

Củng cố khả năng tính đúng các phép nhân và chia với 7 và kết quả tương ứng (tiết 2).

Nội dung

Bài 6: nối $7 \times 3$ với 21; $7 \times 5$ với 35; $70 : 7$ với 10. HS làm trên Phiếu học tập số 2, sau đó kiểm tra trên trang bài tập tương tác NeoEdu.
Đáp án: $7 \times 3 - 21$ ; $7 \times 5 - 35$ ; $70 : 7 - 10$ .

Sản phẩm dự kiến

Ba cặp nối đúng: $7 \times 3$ với 21, $7 \times 5$ với 35, $70 : 7$ với 10. HS giải thích được $70 : 7 = 10$ vì $7 \times 10 = 70$ .

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 và nêu yêu cầu: nối mỗi phép tính với kết quả đúng.
Học sinh
HS đọc yêu cầu và thực hiện cá nhân trên phiếu.
Giáo viên
GV hướng dẫn HS đối chiếu với bảng nhân 7 khi chưa chắc chắn. Có thể cho HS kiểm tra nhanh trên học liệu số NeoEdu.
Học sinh
HS nối và kiểm tra đáp án. Trả lời dự kiến: “ $7 \times 5$ bằng 35 vì $7 \times 4 = 28$ , cộng thêm 7 là 35.”
Giáo viên
GV mời 2 HS nêu kết quả từng cặp nối, hỏi: “Vì sao $70 : 7 = 10$ ?”
Học sinh
Trả lời dự kiến: “Vì $7 \times 10 = 70$ nên $70 : 7 = 10$ .”
Giáo viên
GV nhận xét, nhấn mạnh cách kiểm tra phép chia bằng phép nhân và chốt đáp án.
Học sinh
HS tự chữa lỗi nếu có và rút kinh nghiệm.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 10 phút

Tính toán với túi ổi và hộp bút

Mục tiêu

Vận dụng bảng nhân, bảng chia 7 để giải bài toán có lời văn gắn với thực tế.

Nội dung

Bài 7: Mỗi túi có 7 quả ổi. Hỏi 9 túi như thế có bao nhiêu quả? Bài 8: Có 49 bút, chia đều vào 7 hộp. Hỏi mỗi hộp có bao nhiêu bút? HS dùng tranh vẽ túi ổi và hộp bút để minh hoạ trước khi viết phép tính.
Đáp án: Bài 7: $7 \times 9 = 63$ (quả). Bài 8: $49 : 7 = 7$ (bút).

Sản phẩm dự kiến

Bài giải đầy đủ: Bài 7 là $7 \times 9 = 63$ (quả); bài 8 là $49 : 7 = 7$ (bút). HS nêu được vì sao dùng phép nhân ở bài 7 và phép chia ở bài 8.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV treo tranh 9 túi ổi và 7 hộp bút, đọc đề bài 7 và 8. Hỏi: “Bài toán 7 có bao nhiêu túi, mỗi túi có bao nhiêu quả?”
Học sinh
HS quan sát tranh và trả lời dự kiến: “Có 9 túi, mỗi túi 7 quả.”
Giáo viên
GV hướng dẫn HS chọn phép tính: “Tìm tổng số quả thì dùng phép tính gì? Chia đều số bút thì dùng phép tính gì?”
Học sinh
HS làm bảng con, viết lời giải có đơn vị. Trả lời dự kiến: “Bài 7 dùng phép nhân, bài 8 dùng phép chia.”
Giáo viên
GV mời HS đọc lời giải và kiểm tra: “Đáp số bài 7 là bao nhiêu quả?”
Học sinh
Trả lời dự kiến: “ $7 \times 9 = 63$ (quả); $49 : 7 = 7$ (bút).”
Giáo viên
GV chốt: Bài toán “nhiều nhóm bằng nhau” dùng phép nhân; bài toán “chia đều” dùng phép chia. GV khen ngợi HS trình bày đúng đơn vị.
Học sinh
HS nhắc lại cách chọn phép tính và ghi lời giải vào vở.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Hoạt động: Lập bảng nhân 7 (dùng que tính theo nhóm 7 que).
Bài 1. Điền kết quả vào ô trống:

$7 \times 1 =$
$7 \times 2 =$
$7 \times 3 =$
$7 \times 4 =$
$7 \times 5 =$
$7 \times 6 =$
$7 \times 7 =$
$7 \times 8 =$
$7 \times 9 =$
$7 \times 10 =$
Bài 2. Trả lời:
$7 \times 4$ nghĩa là có ... nhóm, mỗi nhóm ... đơn vị.
$7 \times 3$ có bằng $7 + 3$ không? Vì sao?
Bài 3. Viết phép chia tương ứng với $7 \times 4 = 28$ :
... : 7 = ...
... : 4 = ...

Phiếu học tập số 2

Hoạt động: Luyện tập và vận dụng bảng nhân, bảng chia 7.
Bài 1. Nối phép tính với kết quả đúng:

$7 \times 3$ ... 21
$7 \times 5$ ... 35
$70 : 7$ ... 10
Bài 2. Điền số thích hợp:
$7 \times \_ = 42$
$63 : 7 = \_$
Bài 3. Giải bài toán:
Mỗi túi có 7 quả ổi. Hỏi 9 túi như thế có bao nhiêu quả?
Có 49 bút, chia đều vào 7 hộp. Hỏi mỗi hộp có bao nhiêu bút?
Bài 4. Tự kiểm tra: Em đã dùng phép tính nào để kiểm tra kết quả phép chia $49 : 7$ ?

Hướng dẫn về nhà

Đọc thuộc lòng bảng nhân 7 và bảng chia 7 theo hai chiều (đọc xuôi và đọc ngược từ 70).
Hoàn thành bài tập trong vở: viết 3 phép nhân và 3 phép chia tương ứng với bảng nhân 7.
Tìm trong nhà 1 tình huống có 7 đồ vật mỗi nhóm (ví dụ: 7 bút chì trong một hộp, 7 chiếc bánh trong một đĩa), viết phép tính và đáp số để chia sẻ với các bạn ở tiết học sau.
Truy cập trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-10-bang-nhan-7-bang-chia-7) để làm thêm bài tập tương tác và tự kiểm tra kết quả.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.