ToánLớp 3Chủ đề 2. Bảng nhân, bảng chia

Giáo án Bài 11. Bảng nhân 8, bảng chia 8

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 1 tiết (35 phút)

Tải Word (.docx) Bài học trên Học liệu

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

Nêu được cách lập bảng nhân 8 bằng cách cộng liên tiếp 8: 8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64, 72, 80.
Giải thích được ý nghĩa của $8 \times 4$ : có 4 nhóm, mỗi nhóm 8 đơn vị.
Lập được bảng chia 8 từ phép nhân tương ứng, ví dụ từ $8 \times 4 = 32$ suy ra $32 : 8 = 4$ và $32 : 4 = 8$ .
Vận dụng được bảng nhân 8, bảng chia 8 để tính nhẩm và giải bài toán thực tế đơn giản.
Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao $8 \times 6 = 8 \times 5 + 8$ và vì sao $32 : 8 = 4$ từ $8 \times 4 = 32$ .
Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống nhóm đồ vật (mỗi túi 8 quả, mỗi hộp 8 bút) thành phép nhân hoặc phép chia.
Giao tiếp toán học: HS đọc, viết đúng phép tính và nói được kết quả bằng câu có đơn vị, ví dụ “9 túi có 72 quả ổi”.
Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS dùng que tính hoặc bảng con để minh hoạ các nhóm 8, dùng bảng nhân 8 để tra cứu và kiểm tra kết quả chia.
Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn đúng phép tính (nhân hay chia) cho bài toán thực tế và kiểm tra lại kết quả.

2. Năng lực chung

Tự chủ và tự học: HS tự lập bảng nhân 8 bằng cách cộng liên tiếp và tự kiểm tra kết quả bằng phép nhân tương ứng.
Giao tiếp và hợp tác: HS làm việc nhóm, cặp đôi, trình bày và nhận xét kết quả của bạn bằng câu nói đủ ý.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS tìm cách tính nhanh tích còn thiếu (lấy tích liền trước cộng 8) và vận dụng vào tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

Chăm chỉ: HS tích cực tham gia hoạt động nhóm, hoàn thành đủ các phiếu học tập và bài tập luyện tập.
Trung thực: HS tự đối chiếu kết quả với bảng nhân, thừa nhận và sửa lỗi sai của mình khi kiểm tra.
Trách nhiệm: HS phân công nhiệm vụ trong nhóm, giữ gìn đồ dùng học tập và hoàn thành phần việc được giao về nhà.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

Máy chiếu hoặc bảng phụ ghi sẵn hình ảnh 3 hộp bút, mỗi hộp 2 bút, và bảng nhân 8 còn trống.
Học liệu số NeoEdu: trang bài học có bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác, tại địa chỉ neoedu.vn/learn/3/math/bai-11-bang-nhan-8-bang-chia-8 (dùng ở phần luyện tập).
Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
Thẻ số và thẻ phép tính để tổ chức trò chơi nối kết quả.

2. Học sinh

Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
Que tính (hoặc hình vẽ nhóm đơn vị) để minh hoạ các nhóm 8.
Vở ô li, bút chì, bút màu.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đếm nhóm đồ vật

Mục tiêu

Ôn lại ý nghĩa phép nhân qua việc chuyển tổng các số hạng bằng nhau thành phép nhân, tạo tâm thế vào bài.

Nội dung

GV chiếu hình 3 hộp bút, mỗi hộp có 2 bút. HS đếm và viết phép tính tương ứng, sau đó chuyển sang phép nhân. Nhiệm vụ: viết được $2 + 2 + 2 = 6$ và $2 \times 3 = 6$ .

Sản phẩm dự kiến

HS viết đúng hai phép tính $2 + 2 + 2 = 6$ và $2 \times 3 = 6$ ; nêu được “3 nhóm, mỗi nhóm 2 bút là 3 lần 2”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu hình 3 hộp bút, mỗi hộp 2 bút và hỏi: “Có mấy hộp? Mỗi hộp có mấy bút? Cả thảy có bao nhiêu bút?”
Học sinh
HS quan sát, đếm và trả lời: “3 hộp, mỗi hộp 2 bút, cả thảy 6 bút.”
Giáo viên
GV hỏi: “Ta viết 2 + 2 + 2 có thể viết gọn thành phép nhân như thế nào?”
Học sinh
HS viết bảng con: $2 + 2 + 2 = 6$ và $2 \times 3 = 6$ . Dự kiến HS trả lời: “Có 3 nhóm, mỗi nhóm 2 bút, nên là 2 × 3.”
Giáo viên
GV mời 2 HS giơ bảng và đọc to phép tính, sau đó hỏi: “Các bạn nhìn bảng nào thấy đúng?”
Học sinh
HS giơ bảng, đọc phép tính và nhận xét bạn đúng/sai.
Giáo viên
GV chốt: “Phép nhân là cách viết gọn tổng các số hạng bằng nhau. Hôm nay ta học bảng nhân 8.”
Học sinh
HS nhắc lại: “Phép nhân là tổng các số hạng bằng nhau viết gọn lại.”

Hoạt động 2.1: Khám phá · 10 phút

Lập bảng nhân 8

Mục tiêu

HS lập được bảng nhân 8 bằng cách cộng liên tiếp 8 và giải thích được ý nghĩa của $8 \times 4$ .

Nội dung

Nhóm 4 HS nhận Phiếu học tập số 1. Nhiệm vụ: dùng que tính hoặc bảng con cộng liên tiếp 8 để tìm các tích từ $8 \times 1$ đến $8 \times 10$ , rồi điền vào phiếu. Cả nhóm thống nhất cách kiểm tra: tích sau bằng tích trước cộng 8. GV nêu quan niệm sai thường gặp: không nhầm $8 \times 3$ (gấp 8 lên 3 lần) với $8 + 3$ (thêm 3 đơn vị).

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 hoàn thành đúng; bảng nhân 8 đầy đủ: 8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64, 72, 80; HS giải thích được “ $8 \times 4$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 8 đơn vị, bằng 32”.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 1 và hỏi: “Một nhóm có 8 đơn vị, 2 nhóm có bao nhiêu? Làm sao tìm được 3 nhóm?”
Học sinh
HS nhận phiếu, trả lời: “2 nhóm là 8 + 8 = 16. 3 nhóm là lấy 16 cộng 8 bằng 24.”
Giáo viên
GV đi quan sát các nhóm, gợi ý: “Muốn tìm $8 \times 6$ thì có cần cộng lại từ đầu không? Hãy dùng tích liền trước.” Hỏi: “ $8 \times 4$ có nghĩa là gì?”
Học sinh
HS cộng liên tiếp 8 và điền bảng nhân. Dự kiến HS trả lời: “ $8 \times 4$ là 4 nhóm, mỗi nhóm 8, bằng 32. $8 \times 6 = 8 \times 5 + 8 = 40 + 8 = 48$ .”
Giáo viên
GV mời đại diện 2 nhóm đọc bảng nhân 8 và hỏi cả lớp: “Nhóm bạn có đúng không? Tích nào thay đổi khi cộng thêm 8?”
Học sinh
HS đọc: “8, 16, 24, 32, 40, 48, 56, 64, 72, 80.” Các nhóm khác nhận xét và sửa nếu sai.
Giáo viên
GV chốt: “Bảng nhân 8 được lập bằng cách cộng liên tiếp 8. Khi quên một tích, lấy tích liền trước cộng 8. Cần nhớ $8 \times 3$ là gấp 8 lên 3 lần, không phải $8 + 3$ .”
Học sinh
HS ghi nhớ và ghi vào vở: bảng nhân 8 và mẹo kiểm tra.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 7 phút

Từ bảng nhân 8 đến bảng chia 8

Mục tiêu

HS lập được phép chia 8 từ phép nhân tương ứng và giải thích được cách nhẩm chia mà không đếm đoán.

Nội dung

Từ $8 \times 4 = 32$ , cả lớp suy ra $32 : 8 = 4$ và $32 : 4 = 8$ . HS làm Phiếu học tập số 2: tìm các thương $64 : 8$ , $72 : 8$ , $80 : 8$ bằng cách tìm phép nhân tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 hoàn thành đúng: $64 : 8 = 8$ ; $72 : 8 = 9$ ; $80 : 8 = 10$ . HS nêu được cách nhẩm: “Tìm số nhân với 8 để được số bị chia.”

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV viết $8 \times 4 = 32$ lên bảng và hỏi: “Từ phép nhân này, em suy ra được những phép chia nào?”
Học sinh
HS quan sát và trả lời: “ $32 : 8 = 4$ và $32 : 4 = 8$ .”
Giáo viên
GV phát Phiếu học tập số 2 và yêu cầu HS tìm thương bằng cách tìm phép nhân tương ứng, không đếm đoán. Hỏi: “ $64 : 8$ bằng mấy? Vì sao?”
Học sinh
HS làm việc theo cặp và trả lời: “ $64 : 8 = 8$ vì $8 \times 8 = 64$ .”
Giáo viên
GV mời 2 cặp báo cáo kết quả và cách nhẩm, cả lớp kiểm tra bằng bảng nhân 8.
Học sinh
HS đọc kết quả, nêu cách làm và nhận xét bạn.
Giáo viên
GV chốt: “Muốn chia cho 8, ta tìm số nhân với 8 để được số bị chia. Đây là cách kiểm tra kết quả chia.”
Học sinh
HS nhắc lại cách nhẩm chia và ghi vào vở.

Hoạt động 3: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập bảng nhân 8, bảng chia 8

Mục tiêu

HS vận dụng bảng nhân 8, bảng chia 8 để làm các bài tập tính nhẩm, điền khuyết và nối phép tính với kết quả.

Nội dung

Cặp đôi làm lần lượt các bài sau, sau đó kiểm tra chéo bằng bảng con. Bài tập 1: $8 \times 2 = ?$ . Bài tập 2: $8 \times 4 = ?$ . Bài tập 3: $8 \times 7 = ?$ . Bài tập 4: $64 : 8 = ?$ . Bài tập 5: $8 \times {{1}} = 48$ ; $72 : 8 = {{2}}$ . Bài tập 6: nối $8 \times 3$ với 24, $8 \times 5$ với 40, $80 : 8$ với 10. Có thể dùng bài tương tác trên NeoEdu để kiểm tra nhanh.

Sản phẩm dự kiến

Đề và đáp án: (1) $8 \times 2 = 16$ ; (2) $8 \times 4 = 32$ ; (3) $8 \times 7 = 56$ ; (4) $64 : 8 = 8$ ; (5) $8 \times 6 = 48$ và $72 : 8 = 9$ ; (6) $8 \times 3$ nối với 24, $8 \times 5$ nối với 40, $80 : 8$ nối với 10. HS làm đúng và giải thích được cách tính ở bài 4, bài 5.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV chiếu đề bài 1 đến 6 và nêu yêu cầu: “Cặp đôi làm lần lượt, bạn A làm, bạn B kiểm tra, sau đó đổi vai.”
Học sinh
HS nhận nhiệm vụ, chuẩn bị bảng con.
Giáo viên
GV đi quan sát, hỏi một số cặp: “Vì sao $8 \times 7 = 56$ ? Em kiểm tra bằng cách nào?”
Học sinh
HS làm bài và giải thích. Dự kiến HS trả lời: “ $8 \times 7$ là 7 nhóm 8, cộng liên tiếp được 56. Em kiểm tra bằng $8 \times 6 + 8 = 48 + 8 = 56$ .”
Giáo viên
GV mời 3 HS giơ bảng kết quả bài 5 và bài 6, cả lớp kiểm tra và nhận xét.
Học sinh
HS giơ bảng: “ $8 \times 6 = 48$ ; $72 : 8 = 9$ .” Cả lớp nhận xét và sửa lỗi nếu có.
Giáo viên
GV nhận xét chung, nhấn mạnh những lỗi hay gặp khi nhầm $8 \times 3$ với $8 + 3$ và nhắc lại cách kiểm tra phép chia bằng phép nhân.
Học sinh
HS sửa bài vào vở và ghi lại lỗi đã mắc.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 5 phút

Giải bài toán thực tế với bảng nhân 8, bảng chia 8

Mục tiêu

HS chọn đúng phép tính nhân hoặc chia để giải bài toán thực tế và trình bày lời giải đầy đủ.

Nội dung

Bài 1: Mỗi túi có 8 quả ổi. 9 túi như thế có bao nhiêu quả ổi? Bài 2: Có 56 bút, chia đều vào 8 hộp. Mỗi hộp có bao nhiêu bút? Nhiệm vụ: đọc đề, chọn phép tính, làm bài vào bảng con và nêu đáp số có đơn vị. Giao về nhà: đếm số đồ vật trong nhà theo nhóm 8 và viết một phép nhân, một phép chia tương ứng.

Sản phẩm dự kiến

Bài 1: $8 \times 9 = 72$ (quả ổi). Bài 2: $56 : 8 = 7$ (bút). HS trình bày được lời giải có câu trả lời đầy đủ đơn vị.

Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Giáo viên
GV đọc đề bài 1 và hỏi: “Bài toán cho biết gì? Hỏi gì? Ta dùng phép tính nào?”
Học sinh
HS trả lời: “Mỗi túi 8 quả, có 9 túi, hỏi cả thảy. Dùng phép nhân $8 \times 9$ .”
Giáo viên
GV yêu cầu HS làm bài 1 và bài 2 vào bảng con, sau đó hỏi bài 2: “Vì sao dùng phép chia?”
Học sinh
HS làm bài: $8 \times 9 = 72$ (quả); $56 : 8 = 7$ (bút). Dự kiến HS trả lời: “Vì 56 bút được chia đều vào 8 hộp nên dùng phép chia.”
Giáo viên
GV mời 2 HS đọc lời giải, cả lớp kiểm tra đáp số và đơn vị.
Học sinh
HS đọc: “Cả thảy có 72 quả ổi.” và “Mỗi hộp có 7 bút.”
Giáo viên
GV chốt: “Khi các nhóm bằng nhau cần tìm tổng thì dùng phép nhân; khi chia đều cho các phần thì dùng phép chia. Nhớ viết đơn vị vào đáp số.” GV giao bài tập về nhà.
Học sinh
HS ghi nhớ cách chọn phép tính, nhận nhiệm vụ về nhà.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Lập bảng nhân 8 bằng cách cộng liên tiếp 8.

Điền số còn thiếu: $8 \times 1 =$ ___; $8 \times 2 =$ ___; $8 \times 3 =$ ___; $8 \times 4 =$ ___; $8 \times 5 =$ ___
Điền số còn thiếu: $8 \times 6 =$ ___; $8 \times 7 =$ ___; $8 \times 8 =$ ___; $8 \times 9 =$ ___; $8 \times 10 =$ ___
Giải thích: Vì sao $8 \times 6 = 8 \times 5 + 8$ ?
Giải thích: $8 \times 4$ có nghĩa là gì?
Em kiểm tra kết quả $8 \times 7$ bằng cách nào?

Phiếu học tập số 2

Lập bảng chia 8 từ bảng nhân 8.

Từ $8 \times 4 = 32$ , điền: $32 : 8 =$ ___; $32 : 4 =$ ___
Tìm thương: $64 : 8 =$ ___ (vì $8 \times$ ___ $= 64$ )
Tìm thương: $72 : 8 =$ ___ (vì $8 \times$ ___ $= 72$ )
Tìm thương: $80 : 8 =$ ___ (vì $8 \times$ ___ $= 80$ )
Nêu cách nhẩm phép chia cho 8 mà không đếm đoán.

Hướng dẫn về nhà

Hoàn thành bài tập tương tác bài 11 trên NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-11-bang-nhan-8-bang-chia-8) và chụp màn hình kết quả để báo cáo vào tiết sau.
Quan sát đồ vật trong nhà (ví dụ: bút, quả trứng, bánh), nhóm chúng thành các nhóm 8, viết một phép nhân và một phép chia tương ứng vào vở, sau đó đọc cho người thân nghe.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.