Giáo án Toán 3
ToánLớp 3Chủ đề 16. Ôn tập cuối năm

Giáo án Bài 76. Ôn tập các số trong phạm vi 10000, 100000

Kế hoạch bài dạy theo mẫu Công văn 2345/BGDĐT-GDTH · 2 tiết (70 phút)

I. Yêu cầu cần đạt

1. Năng lực đặc thù

  • Nêu được cấu tạo số có 4 và 5 chữ số, đọc và viết được các số trong phạm vi 10000 và 100000 theo đúng hàng.
  • Giải thích được giá trị của chữ số theo hàng của nó trong một số.
  • So sánh và sắp xếp được các số trong phạm vi 100000 theo thứ tự tăng dần hoặc giảm dần.
  • Vận dụng được cách làm tròn số đến hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn để ước lượng.
  • Tư duy và lập luận toán học: HS giải thích được vì sao số này lớn hơn số kia dựa vào hàng khác nhau đầu tiên, và vì sao 32 làm tròn đến hàng chục được 30.
  • Giao tiếp toán học: HS đọc đúng các số có chữ số 0 (ví dụ “không trăm”, “linh”) và dùng đúng ký hiệu <<, >>, ==.
  • Giải quyết vấn đề toán học: HS chọn đúng hàng cần xét khi làm tròn và chọn đúng cách so sánh để trả lời câu hỏi.
  • Mô hình hoá toán học: HS chuyển tình huống thực tế về việc so sánh và làm tròn các số có 5 chữ số để ước lượng kết quả.
  • Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: HS sử dụng bảng hàng (bảng phân tích số), thẻ số và bảng con để hỗ trợ đọc, viết và so sánh số.

2. Năng lực chung

  • Tự chủ và tự học: HS tự ôn lại cách làm theo ba lượt (nhắc lại quy tắc, làm độc lập, kiểm tra lại) và tự đối chiếu đáp án sau khi làm bài.
  • Giao tiếp và hợp tác: HS cùng nhóm thống nhất cách đọc, cách so sánh và trình bày lập luận khi báo cáo kết quả trước lớp.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: HS vận dụng việc so sánh và làm tròn số để ước lượng và trả lời tình huống thực tế.

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: HS làm đủ các bài tập trong phiếu, kiên trì kiểm tra lại kết quả bằng phép tính ngược hoặc đối chiếu với bảng hàng.
  • Trách nhiệm: HS hoàn thành nhiệm vụ nhóm, mỗi thành viên ghi phần việc của mình và chịu trách nhiệm với kết quả chung.
  • Trung thực: HS nói đúng kết quả mình làm được, nhận ra và sửa lỗi sai của bản thân khi đối chiếu đáp án.

II. Đồ dùng dạy học

1. Giáo viên

  • Bảng phụ kẻ sẵn bảng hàng (chục nghìn, nghìn, trăm, chục, đơn vị) và thẻ số để gắn lên bảng.
  • Phiếu học tập số 1 và Phiếu học tập số 2 (in cho mỗi nhóm).
  • Máy tính, máy chiếu để trình chiếu học liệu số NeoEdu: neoedu.vn/learn/3/math/bai-76-on-tap-cac-so-trong-pham-vi-10000-100000 (phần bài giảng, ví dụ và bài tập tương tác).
  • Bảng phụ ghi sẵn 10 bài tập và đáp án để đối chiếu sau khi HS làm bảng con.

2. Học sinh

  • Bảng con, bút viết bảng, khăn lau.
  • Vở Toán, bút chì, bút màu.
  • Bộ thẻ số (ghi các số có 4 và 5 chữ số, và các dấu <<, >>, ==) dùng cho hoạt động cặp đôi.

III. Các hoạt động dạy học chủ yếu

Hoạt động 1: Khởi động · 5 phút

Đố bạn đọc số

Mục tiêu

Ôn lại cách đọc và viết số có 4 và 5 chữ số, tạo tâm thế học tập cho HS.

Nội dung

Trò chơi “Đố bạn đọc số”: GV đọc lần lượt các số như 4052, 60408, 9999, 10000 và yêu cầu HS viết vào bảng con. Sau đó GV viết số lên bảng, HS đọc to. Chú ý các cách đọc có “không trăm” và “linh”.

Sản phẩm dự kiến

Bảng con của HS ghi đúng các số GV đọc; HS đọc đúng các số GV viết lên bảng.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu luật chơi: GV đọc số, HS viết vào bảng con và giơ lên khi xong. Khi GV viết số lên bảng, HS đọc to.

    Học sinh

    HS lắng nghe luật chơi và chuẩn bị bảng con, bút.

  2. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các số 4052, 60408, 9999, 10000, 52716; quan sát và nhắc HS chú ý số có chữ số 0 ở giữa.

    Học sinh

    HS viết số vào bảng con và giơ bảng. Dự kiến HS trả lời: “Bốn nghìn không trăm năm mươi hai”, “Sáu mươi nghìn không trăm linh tám”.

  3. Giáo viên

    GV khen các nhóm viết đúng, hỏi: “Số 60408 đọc có chữ nào đặc biệt?”. GV dẫn vào bài mới.

    Học sinh

    HS trả lời: “Chữ số 0 ở hàng trăm nên đọc là không trăm”. HS lắng nghe và nhắc lại tên bài học.

Hoạt động 2.1: Khám phá · 12 phút

Hệ thống hoá cấu tạo số, đọc và viết số

Mục tiêu

HS hệ thống hoá cấu tạo số có 4 và 5 chữ số, nêu được giá trị của chữ số theo hàng và quy tắc đọc số có chữ số 0.

Nội dung

Nhóm 4 HS làm Phiếu học tập số 1: điền bảng hàng và phân tích số 4052, 60408 thành tổng các hàng; nêu giá trị chữ số 4 trong 4052 và chữ số 6 trong 60408; nêu cách đếm thêm 1 từ 9999 và 10000. Nhóm thống nhất đáp án rồi cử đại diện báo cáo.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 1 đã điền đầy đủ; nhóm nêu được: 4052 = 4000 + 50 + 2; giá trị chữ số 4 trong 4052 là 4000; giá trị chữ số 6 trong 60408 là 60000; 9999 + 1 = 10000.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV chia nhóm 4 HS, phát Phiếu học tập số 1 và gắn bảng hàng lên bảng. GV nêu nhiệm vụ và thời gian 5 phút.

    Học sinh

    HS nhận phiếu, phân công người đọc, người viết, người kiểm tra trong nhóm.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh lớp, gợi ý khi nhóm lúng túng: “Số 4052 có mấy chữ số? Chữ số 0 nằm ở hàng nào?”.

    Học sinh

    HS điền bảng hàng và phân tích số. Dự kiến HS trả lời: “4052 = 4000 + 50 + 2”; “Chữ số 4 ở hàng nghìn nên giá trị là 4000”.

  3. Giáo viên

    GV mời 1–2 nhóm báo cáo và yêu cầu nhóm khác nhận xét. GV hỏi thêm: “Vì sao 9999 cộng 1 lại bằng 10000?”.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày. Dự kiến HS trả lời: “Vì 9999 có các chữ số 9 ở đơn vị, khi thêm 1 thì các hàng đổi thành 0 và hàng nghìn tăng thành 10 nghìn, tức là 10000”.

  4. Giáo viên

    GV chốt: mỗi đơn vị của một hàng bằng 10 đơn vị của hàng bên phải liền nó; hàng trăm bằng 0 mà còn chục hoặc đơn vị thì đọc “không trăm”; hàng chục bằng 0, đơn vị khác 0 thì đọc “linh”. GV chiếu bảng tóm tắt lên bảng.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc vào vở và đối chiếu với phiếu của nhóm.

Hoạt động 2.2: Khám phá · 12 phút

So sánh và sắp xếp các số

Mục tiêu

HS so sánh được hai số có 5 chữ số và sắp xếp được các số theo thứ tự tăng dần dựa vào hàng khác nhau đầu tiên.

Nội dung

Cặp đôi làm Phiếu học tập số 2, phần so sánh: so sánh 5271 và 5198; 52716 và 51989; sắp xếp 5271, 5198, 5302 theo thứ tự từ bé đến lớn. Cặp đôi dùng thẻ số để chọn dấu <<, >>, == rồi giải thích lí do.

Sản phẩm dự kiến

Phiếu học tập số 2 (phần so sánh) đã điền: 5271>51985271 > 5198 (đáp án A, dấu >); 52716>5198952716 > 51989 (đáp án A, dấu >); sắp xếp: 5198<5271<53025198 < 5271 < 5302.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV phát Phiếu học tập số 2 cho từng cặp và nêu cách so sánh: viết thẳng các hàng, so từ hàng lớn nhất đến hàng nhỏ hơn.

    Học sinh

    HS nhận phiếu và thẻ số, cặp đôi thống nhất ai làm trước.

  2. Giáo viên

    GV theo dõi các cặp, nhắc: “Khi đã tìm được hàng khác nhau đầu tiên thì không cần so sánh các hàng bên phải nữa.”

    Học sinh

    HS so sánh và chọn dấu. Dự kiến HS trả lời: “5271 và 5198 cùng có 5 nghìn, 2 trăm; hàng chục 7 lớn hơn 9? Không, 7 nhỏ hơn 9 nhưng hàng trăm 2 và 1…”. Cặp đúng sẽ nói: “Hàng nghìn bằng nhau, hàng trăm 2 lớn hơn 1 nên 5271 lớn hơn 5198”.

  3. Giáo viên

    GV mời một cặp giải thích lí do chọn dấu cho 52716 và 51989, yêu cầu cả lớp nhận xét cách lập luận.

    Học sinh

    HS trình bày: “Hai số có 5 chữ số; hàng chục nghìn 5 bằng 5; hàng nghìn 2 lớn hơn 1 nên 52716 lớn hơn 51989”.

  4. Giáo viên

    GV chốt: muốn sắp xếp, tìm số bé nhất trước, rồi chọn số bé nhất trong các số còn lại; dùng dấu << khi xếp theo chiều tăng dần.

    Học sinh

    HS ghi cách sắp xếp vào vở: 5198<5271<53025198 < 5271 < 5302.

Hoạt động 2.3: Khám phá · 8 phút

Làm tròn số để ước lượng

Mục tiêu

HS xác định được hàng cần làm tròn, xét đúng chữ số ngay bên phải và làm tròn được số đến hàng chục, hàng trăm, hàng nghìn.

Nội dung

Cả lớp cùng làm với tia số trên bảng: làm tròn 47 đến hàng chục, 32 đến hàng chục, 3200 đến hàng nghìn. GV nêu quy tắc: chữ số ngay bên phải 0 đến 4 thì giữ nguyên, 5 đến 9 thì tăng 1; các chữ số phía sau đổi thành 0. Ở điểm giữa (ví dụ 45 đến hàng chục), quy ước chọn số tròn lớn hơn.

Sản phẩm dự kiến

HS nêu được: 47 làm tròn đến hàng chục là 50; 32 làm tròn đến hàng chục là 30; 3200 làm tròn đến hàng nghìn là 3000.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV vẽ tia số từ 30 đến 50 lên bảng và nêu câu hỏi: “Số 47 nằm gần số tròn chục nào hơn?”.

    Học sinh

    HS quan sát tia số và suy nghĩ, một số HS giơ tay trả lời.

  2. Giáo viên

    GV hướng dẫn xét chữ số ngay bên phải của hàng cần làm tròn; yêu cầu HS làm bảng con với 32 và 3200.

    Học sinh

    HS làm bảng con. Dự kiến HS trả lời: “47 làm tròn đến hàng chục là 50 vì chữ số 7 lớn hơn 5 nên tăng lên”; “3200 làm tròn đến hàng nghìn là 3000 vì chữ số hàng trăm là 2”.

  3. Giáo viên

    GV chốt quy tắc làm tròn và nhấn mạnh: phải đổi hàng xét theo hàng yêu cầu; ở điểm giữa quy ước chọn số tròn lớn hơn.

    Học sinh

    HS ghi quy tắc làm tròn vào vở.

Hoạt động 3.1: Luyện tập, thực hành · 10 phút

Luyện tập đọc, cấu tạo số và so sánh

Mục tiêu

HS vận dụng thành thạo cách đọc, xác định chữ số ở hàng, giá trị chữ số và so sánh số qua bài tập.

Nội dung

Cả lớp làm bảng con các bài: (1) Số 4052 có chữ số ở hàng đơn vị là mấy? (2) Chọn dấu thích hợp: 5271 … 5198 (A. >; B. <; C. =). (4) Số 60408 có chữ số ở hàng đơn vị là mấy? (5) Chọn dấu thích hợp: 52716 … 51989 (A. >; B. <; C. =). (7) Giá trị chữ số 4 trong 4052 là bao nhiêu? (10) Giá trị chữ số 6 trong 60408 là bao nhiêu? GV đọc đề, HS giơ bảng; GV chốt đáp án ngay sau mỗi câu.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (1) 2; (2) A (5271 > 5198); (4) 8; (5) A (52716 > 51989); (7) 4000; (10) 60000. HS tự chấm bài của mình và sửa lỗi nếu có.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc lần lượt các câu hỏi, nhắc HS làm độc lập, không nhìn đáp án, sau đó giơ bảng.

    Học sinh

    HS lắng nghe, làm bài độc lập vào bảng con.

  2. Giáo viên

    GV quan sát bảng con, gọi HS chưa làm đúng để giải thích lại cách làm.

    Học sinh

    HS giơ bảng và giải thích. Dự kiến HS trả lời: “Chữ số 4 ở hàng nghìn nên giá trị là 4000”; “Chữ số 6 ở hàng chục nghìn nên giá trị là 60000”.

  3. Giáo viên

    GV chiếu đáp án lên bảng, yêu cầu HS đối chiếu và tự chấm.

    Học sinh

    HS đối chiếu, tự chấm và sửa lỗi sai vào bảng con hoặc vở.

Hoạt động 3.2: Luyện tập, thực hành · 8 phút

Luyện tập sắp xếp và làm tròn số

Mục tiêu

HS sắp xếp được các số và làm tròn được số đến hàng chục, hàng nghìn.

Nội dung

Cả lớp làm bảng con: (3) Làm tròn 32 đến hàng chục. (6) Làm tròn 3200 đến hàng nghìn. (8) Sắp xếp các số 5302, 5198, 5271 theo thứ tự từ bé đến lớn. (9) Làm tròn 47 đến hàng chục. Sau đó HS trò chơi nhanh: GV đọc một số, HS làm tròn đến hàng chục trong 5 giây.

Sản phẩm dự kiến

Đáp án: (3) 30; (6) 3000; (8) 5198 → 5271 → 5302 (5198 < 5271 < 5302); (9) 50.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV đọc đề bài, nhắc HS xác định hàng cần làm tròn và chữ số ngay bên phải.

    Học sinh

    HS làm bảng con độc lập.

  2. Giáo viên

    GV tổ chức trò chơi nhanh: đọc các số 85, 143, 6492, HS làm tròn đến hàng chục hoặc hàng nghìn và giơ bảng.

    Học sinh

    HS làm tròn nhanh. Dự kiến HS trả lời: “85 làm tròn đến hàng chục là 90”; “6492 làm tròn đến hàng nghìn là 6000”.

  3. Giáo viên

    GV chiếu đáp án, hỏi: “Vì sao 47 không làm tròn thành 40?”.

    Học sinh

    HS trả lời: “Vì chữ số 7 ngay bên phải lớn hơn 5 nên phải tăng lên thành 50”.

Hoạt động 4: Vận dụng, trải nghiệm · 15 phút

Ước lượng số liệu trong thực tế

Mục tiêu

HS vận dụng so sánh và làm tròn số để giải quyết tình huống thực tế và trình bày cách làm bằng lời.

Nội dung

Tình huống: Trường A quyên góp được 5271 quyển vở, trường B quyên góp được 5198 quyển vở. Hãy so sánh xem trường nào quyên góp được nhiều hơn. Sau đó làm tròn mỗi số đến hàng trăm để ước lượng tổng số vở của hai trường. Nhóm 4 HS thảo luận, ghi kết quả vào bảng nhóm và trình bày. Dự kiến: 5271 làm tròn đến hàng trăm là 5300; 5198 làm tròn đến hàng trăm là 5200; tổng ước lượng khoảng 10500.

Sản phẩm dự kiến

Bảng nhóm ghi: trường A quyên góp nhiều hơn vì 5271>51985271 > 5198; làm tròn đến hàng trăm: 5271≈53005271 \approx 5300 và 5198≈52005198 \approx 5200; ước lượng tổng là khoảng 10500 quyển vở.

Cách tiến hành

  1. Giáo viên

    GV nêu tình huống, yêu cầu nhóm trả lời hai câu hỏi và trình bày cách làm.

    Học sinh

    HS đọc tình huống, thảo luận nhóm và phân công người trình bày.

  2. Giáo viên

    GV đi quanh các nhóm, gợi ý: “Làm tròn đến hàng trăm thì phải xét chữ số hàng nào?”.

    Học sinh

    HS thảo luận. Dự kiến HS trả lời: “Phải xét chữ số hàng chục”; “Vì 71 gần 100 hơn nên 5271 làm tròn thành 5300”.

  3. Giáo viên

    GV mời 2 nhóm báo cáo, cả lớp nhận xét cách lập luận và kết quả ước lượng.

    Học sinh

    Đại diện nhóm trình bày: trường A nhiều hơn, tổng khoảng 10500 quyển vở.

  4. Giáo viên

    GV khen ngợi, nhắc HS: làm tròn giúp ước lượng nhanh; để có kết quả chính xác cần tính đúng số liệu.

    Học sinh

    HS lắng nghe và ghi nhớ ý nghĩa của việc ước lượng.

Phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

Hoàn thành bảng sau và trả lời các câu hỏi:

  • Số 4052: hàng nghìn ..., hàng trăm ..., hàng chục ..., hàng đơn vị ...
  • Viết 4052 dưới dạng tổng: 4052 = ... + ... + ...
  • Số 60408: hàng chục nghìn ..., hàng nghìn ..., hàng trăm ..., hàng chục ..., hàng đơn vị ...
  • Giá trị của chữ số 4 trong 4052 là bao nhiêu?
  • Giá trị của chữ số 6 trong 60408 là bao nhiêu?
  • Đọc số 60408 và số 10000.
  • Vì sao 9999 + 1 = 10000? Hãy giải thích bằng cách đổi hàng.

Phiếu học tập số 2

Phần A: So sánh, chọn dấu thích hợp (>, <, =) và giải thích:

  • 5271 … 5198
  • 52716 … 51989
    Phần B: Sắp xếp các số 5302, 5198, 5271 theo thứ tự từ bé đến lớn.
    Phần C: Làm tròn:
  • 47 đến hàng chục
  • 32 đến hàng chục
  • 3200 đến hàng nghìn
    Phần D: Tình huống: Trường A quyên góp 5271 quyển vở, trường B quyên góp 5198 quyển vở. Trường nào quyên góp nhiều hơn? Làm tròn đến hàng trăm để ước lượng tổng số vở của hai trường.

Hướng dẫn về nhà

  • Viết lại các số 4052, 60408, 52716 theo cấu tạo hàng và đọc to cho người thân nghe.
  • Tìm trong sách báo, hóa đơn hoặc quảng cáo ít nhất 3 số có 5 chữ số, so sánh chúng với nhau và làm tròn từng số đến hàng trăm.
  • Ghi lại kết quả vào vở, dùng ba lượt tự kiểm tra: nhắc lại cách làm, làm lại không nhìn đáp án, kiểm tra bằng cách làm tròn ngược hoặc đối chiếu với bảng hàng.
  • Luyện thêm trên trang bài học NeoEdu (neoedu.vn/learn/3/math/bai-76-on-tap-cac-so-trong-pham-vi-10000-100000) phần bài tập tương tác.

Giáo án do NeoEdu soạn với sự hỗ trợ của AI, dựa trên nội dung bài học trên Học liệu. Thầy cô nên đọc lại và điều chỉnh cho phù hợp với học sinh của mình; bản Word để sửa trực tiếp.